T.C.
İZMİR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/757 Esas
KARAR NO: 2025/120
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 12/09/2024
KARAR TARİHİ: 12/02/2025
Mahkememizde görülen İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesiyle özetle; müvekkili şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan, davalıya ait muhtelif plakalı araçlar ile gerçekleştirilen ihlalli geçişler nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla ... ile gerçekleştirilen ihlalli geçişler nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla İzmir ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasından başlatılan icra takibinden gönderilen ödeme emri davalıya tebliğ edildiğini, borçlu, müvekkili şirkete borcu olmadığını öne sürmek suretiyle borcun tamamına itiraz ettiğini, itiraz konusu alacak hakkında takibin devamı amacıyla dava ikame edildiğini, itiraz konusu alacak hakkında takibin devamı amacıyla işbu dava ikame edildiğini, yapılan itiraz haksız ve yersiz olup itirazın iptali gerektiğini, davalı takipte, müvekkili şirkete herhangi bir borcu bulunmadığı iddiası ile asıl alacağa ve ferileri bakımından takibe itiraz ettiğini beyan etmiş ve takibi durdurduğunu, bu doğrultuda ihlalli geçiş vakıasına itiraz etmemiş olduğunu, müvekkili şirket, 3996 sayılı “Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun” ve 2011/1807 (eski 94/5907) sayılı “3996 Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanunun Uygulama Usul ve Esaslarına İlişkin” Bakanlar Kurulu Kararı çerçevesinde özel yetkili bir anonim şirket olarak kurulmuş olup, “Gebze-Orhangazi-İzmir (İzmit Körfez Geçişi ve Bağlantı Yolları Dahil) Otoyolu Projesi” nin yap-işlet-devret modeli ile yapımı ve işletilmesini, Karayolları Genel Müdürlüğü ile imzalamış olduğu 27 Eylül 2010 tarihli Uygulama Sözleşmesi çerçevesinde üstlenmiş bulunduğunu, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 30.maddesinin 5. Fıkrasında “Geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir.” denilmektedir. Söz konusu fıkranın ikinci cümlesinde ise “Bununla birlikte, bu maddenin yedinci fıkrasına tabi olmak üzere ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlerden, ödemekle yükümlü oldukları geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin bir katı ceza tahsil edilir. Ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beşinci günden sonra ise geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında ceza, araç sahibine ücret toplama sistemlerinde tanımlı olan bilgiler doğrultusunda, en az on beş gün önceden kısa mesaj, e-posta, ihbarname, e-devlet bildirimi vb. yöntemlerinden en az biriyle bilgi verilir. Bu tutar genel hükümlere göre tahsil edilir.” hükmü ile Müvekkil Şirket’e işletici şirket sıfatıyla geçiş tutarının 1 katı ve 4 katı tutarındaki ceza tutarını genel hükümlere göre tahsil etme hak ve yetkisi verilmiştir. Otoyoldan ihlalli geçiş yapan araç sahibinden, geçiş ücreti ile bu ücretin 1 (bir) katı ve 4 (dört) katı tutarında ceza, Müvekkil Şirket tarafından genel hükümlere göre yani özel alacak olarak tahsil edilir. Söz konusu alacağın özel bir alacak olduğu hususu 27 Şubat 2018 tarihli ve 30345 Sayılı Resmî Gazete ’de yayınlanan 2017/166 E. ve 2018/8 K. sayılı Anayasa Mahkemesi red kararının (Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce 6001 Sayılı kanunun 30. Maddesinin kısmen iptaline ilişkin yapılan başvuruya ilişkin red kararı) 24. Maddesinde de belirtildiği üzere “bu sebeple ödenecek cezanın da kolluk faaliyeti içinde yer alan idari nitelikte bir yaptırım olarak kabul edilmesi mümkün değildir.” şeklinde ifade edilmek suretiyle de Anayasa Mahkemesi tarafından da tasdik edildiğini, yapılacak yargılama neticesinde davalının İzmir ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazının iptali ile alacağın reeskont avans faizi ve diğer tüm ferileri ile birlikte tahsili için takibin devamına ve borçlu aleyhine yüzde yirmiden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına ve vekâlet ücretine hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı tarafa dava dilekçesi usulüne uygun tebliğ edilmiş, cevap dilekçesi sunulmamıştır.
Mahkememizce deliller toplanmış, İzmir ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası celbedilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE & NETİCE VE KANAAT:
İzmir ... İcra Müdürlüğü ... esas sayılı takip dosyası celp edilerek incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine 2.400,00 TL asıl alacak için icra takibi yapıldığı, ödeme emrinin davalıya tebliğinden sonra süresi içinde takip dosyası borçlusu tarafından borca ve ferilerine yapılan itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Davacı vekili tarafından ihlalli geçişe ilişkin İGB bilgileri dökümü ve araç geçiş görüntüleri dosyaya sunulmuş. Dosyada mevcut tescil bilgileriden, ihlalli geçiş tarihinde geçişi yapan aracın davalı adına kayıtlı olduğu, ... plaka sayılı araç olduğu ve kullanım amacının ticari olduğu anlaşılmıştır.
6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un "Geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali" başlıklı 30. maddesi:
" (1) Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin dört katı tutarında idarî para cezası verilir.
(2) ...
(3) Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen idarî para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idarî para cezaları tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir. Bu sürede ödenmeyen geçiş ücretleri ve idarî para cezaları 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre ilgili vergi dairesi tarafından takip ve tahsil edilir. Vergi daireleri tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri, tahsilâtın yapıldığı ayı takip eden ayın sonuna kadar Genel Müdürlük hesaplarına aktarılır.
(4) ...
(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. (Mülga ikinci ve üçüncü cümle: 16/5/2018-7144/18 md.)
(6) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından ücretsiz geçiş yapan araçlar, işletici şirket tarafından bu maddenin yedinci fıkrasında öngörülen sürenin bitimini takip eden ilk iş gününde en yakın trafik kuruluşuna bildirilir.
(7) Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz. (Ek cümle: 16/5/2018-7144/18 md.) Otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen yabancı plakalı araçlara uygulanan idari para cezaları için bu fıkrada belirlenen on beş günlük süre beklenmez.
(8) ...
(9) (Ek: 16/5/2018-7144/18 md.) Bu maddenin birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü, yedinci ve sekizinci fıkraları Bakanlık tarafından işletilen otoyolları ve erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için; beşinci, altıncı ve yedinci fıkraları ise Bakanlık tarafından 3996 sayılı Kanun ve diğer ilgili kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için de uygulanır." Hükümlerini havidir.
Yürürlükteki yasal düzenlemeye göre; işletmeci şirketin adı geçen Kanun 30. maddesinin (1) ve (5) bendleri gereğince Kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar ve karayollarını geçiş ücreti ödemeden kullanan ve ihlalli geçiş yapan araç sahiplerinden geçiş ücreti ile birlikte bu ücretin dört katı tutarındaki cezayı talep etmeye haklarının olduğu ve bu ücret ile cezanın genel hükümler çerçevesinde tahsil edileceğinin düzenlendiği , ihlalli geçiş yapan araç sahiplerine ihlalli geçiş cezası uygulanmasının yasal düzenleme gereği olduğu, davacı şirketin yasa gereğince kendisine verilen yetkiye göre geçiş ücreti ile bu ücretin dört katı tutarındaki cezanın talep etmesinin ilgili Kanuna uygun olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılamada toplanan deliller dosya kapsamı ile birlikte değerlendirildiğinde, davanın ihlalli geçiş bedeli ve ceza tahakkuk bedelinin tahsili için takibe yapılan itirazın iptaline ilişkin olduğu, aracın ihlalli geçişlerine ilgili belgelerin davacı vekili tarafından dosyaya sunulduğu, incelenmesinde ... plaka sayılı aracın, davacı şirket tarafından yapımı ve işletmesi üstlenilen otoyolu 4 kez geçiş ücreti ödemeksizin kullandığı bu suretle otoyoldan ihlalli geçiş yaptığının anlaşıldığı, 6001 sayılı Kanunun 30/5 maddesine göre geçiş ücretleri ve cezalardan araç maliklerinin sorumlu olduğu, geçiş tarihinde araç maliki olan davalının ihlalli geçişten sonra 15 günlük yasal süresi içerisinde ihlali geçiş ücretini ödediğine dair her hangi bir kayıt veya belgeyi dosyaya sunmadığı, yine icra dosyasında borca yaptığı itirazında da davacı tarafa ödeme yaptığına ilişkin beyanda bulunmadığının anlaşıldığı;
Cevap dilekçesi sunulmamış olmakla beraber benzer mahiyetli davalarda görüleceği üzere otoyol geçiş ücretlerine dair davalı savunmalarının 2 ana başlık halinde kategorize edildiği, esas itibari ile 2 husus bağlamında savunmanın temellendirildiği,
Bunlardan birinin kiracının aracın fiili kullanımı ve tasarrufu dolayısıyla kiracının sorumlu olması gerektiğine dair olarak aracın mülkiyeti ve tescili anlamında otoyol geçiş sözleşmesinin tesis edildiği ve sorumluluğun aracın malikine ait olacağı, eğer farklı bir durum var ise rücu talebi ile kiracıya müteveccih hukuki taleplerin yapılabileceğinin anlaşıldığı,
Yine benzer örneklerde görüleceği üzere hesaptan mahsup, bakiyeden tahsile dair ihtilaflara dair bakiye yetersizliğinin davalının kusurundan ileri gelmediği ve bu hususta otomatik ödeme talimatının varlığı belirtilmiş ise de ihlalli geçiş anındaki bakiyenin tahsilata yeterli olduğu, mevcut bakiye var iken otomatik ödeme ya da sair sistemsel hata kaynaklı cezalı geçiş sebepli işlem yapıldığına dair savunma olan dosyalara açısından da buna dair yazılı iddia yı teyid eder delilinde bulunmadığı, esasen ihlali geçişlerin kabul edildiği ve dosya itibari ile sabit olduğu gibi geçiş bedellerinin tahsili anlamında da sorumluluğu ve hukuki ifa mükellefiyetini kesen, kaldıran bir maddi yahut hukuki sebebin bulunmadığı müşahede edilmektedir.
Bu meyanda davacının geçiş bedelini ödemesi için davalıya bildirimde bulunma yükümlülüğü bulunmadığı, davalının ihlalli geçiş bedelini 15 gün içerisinde cezasız olarak ödeme imkanı olduğu halde ödeme yapmadığı bu nedenle adı geçen Kanunun 30/1 maddesi gereğince ihlalli geçiş ve geçiş bedelinin dört katı ceza tutarından sorumlu oldugu, davacının takip tarihi itibarı ile davalıdan geçiş ücreti ve geçiş ücretinin dört katı ceza tutarı olan toplam 2.400,00 TL alacaklı olduğu;
Talep edilen alacak belirlenebilir olduğundan alacağın likit ve yapılan itirazın haksız olduğu, davacının asıl alacak yanında icra inkar tazminatı da talep edebileceği kanaatine varan Mahkememiz, davanın kabulüne, İzmir 8. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı takip dosyasında davalı tarafından takibe yapılan itirazın iptali ile 2.400,00 TL alacak üzerinden takibin devamına, davalı tarafından yapılan itirazın haksız ve alacağın likit olduğu kabul edildiğinden hüküm altına alınan 2.400,00 TL alacak üzerinden hesaplanacak %20 icra-inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar vermiştir.
HÜKÜM :
Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;
1-DAVANIN KABULÜNE,
i-)İzmir ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı takip dosyasında davalı tarafından takibe yapılan itirazın iptali ile;
2.400 TL alacak üzerinden takibin devamına,
ii-)Davalı tarafından yapılan itirazın haksız ve alacağın likit olduğu kabul edildiğinden hüküm altına alınan 2.400 TL alacak üzerinden hesaplanacak %20 icra-inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 615,40 TL harçtan peşin alınan 427,60 TL peşin mahsubu ile eksik kalan 187,80 TL'nin davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 427,60 TL peşin harcın toplamı 855,20 TL'nin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 2.400,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 10,00 TL e-tebligat masrafı, 175,00 TL tebligat masrafı toplamı 185,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-HUAK 18/A mad gereğince zorunlu arabuluculuk kapsamında suçüstü ödeneğinden ödenen 3.800,00 TL arabuluculuk giderinin 6831 sayılı yasa hükümlerine göre davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
7-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri ve yatırılan delil avansı bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8-Davacının yatırdığı gider avansının kullanılmayan kısmının kararın kesinleşmesinden sonra resen davacıya iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda,
Dair; HMK 341/2 hükmü mucibince kanunyolu olmaksızın miktar itibarıyla KESİN olarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 12/02/2025
Katip...
e-imzalı
Hakim...
e-imzalı