T.C.
İZMİR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/407 Esas
KARAR NO : 2025/874
DAVA : Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/04/2025
KARAR TARİHİ: 08/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilleri borçlu gösterilerek davalı tarafından İzmir ... İcra Dairesi Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası ile Büyükbaş ve Küçükbaş hayvan alım satımından kaynaklanan 500.000 TL'lik bakiye alacak iddiası ile icra takibi başlattığını, müvekkilleri o tarihte adreslerinde olmadığından haberdar olmadıklarından itiraz süresini kaçırdıklarını, icra dosyasında görüleceği üzere müvekkil ...'ın çalıştığı şirket olan ... Tarım ve Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi kendilerinde çalıştığını beyan ettiklerini, daha sonrada maaş haczi yüzünden müvekkilinin işten ayrılmak zorunda kaldığını, diğer müvekkili ...'ında davalıya herhangi bir ticari faaliyetten ötürü borcu bulunmadığını, müvekkilleri ... ve ...'ın davalı ile ticaret ilişkisi olmadığını ve bu nedenle kötüniyetle açılan icra takibine konu borçla ilgili müvekkillerinin borçlu olmadığını tespiti ve o zaman kadar icra dosyasına yapılan ödemelerim istirdatını talep ettiklerini, müvekkillerinin çalışmaması nedeniyle adli yardım talep ettiklerini, fazlaya ilişkin dava ve talep hakkı saklı kalması kaydı ile davacı müvekkillerinin İzmir ... İcra Dairesi Müdürlüğü ... E. sayılı dosyasında dolayı borçlu olmadıklarının tespitine, icra dosyasına yatan paranın müvekkili ... ve ...'ın işyeri cevabına göre davalı ile bir ticari faaliyeti olmadığı gözönünde tutularak borçluya ödenmemesi için İİK '72 ve ilgili maddelerine göre tedbir kararı verilmesine netice itibari ile istirdatına, davalı taraf aleyhine alacağın %20’sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine ve icra takibinin iptaline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE & NETİCE VE KANAAT:
Davacı vekilinin adli yardım talebi ile ilgili olarak mahkememizin 12/05/2025 tarihli ön tensip tutanağı ile "Adli yardım talebi varit ise de talebin gerekçesiz olduğu, HMK 336. Maddesi mucibince yazılı delilleri le tevsik edilmediği gibi davacılardan ...'ın adına kayıtlı gayrımenkulün varlığı ile SSK işyeri kaydının varlığı, ... açısından vergi mükellefiyet bilgisinin varlığı, keza davalıların UYAP kayıtları itibari ile dava ve takiplerde vekil ile temsil edilmeleri ciheti ile maddi durumlarının adli yardımı gerektirmeyecek düzeyde olması nazara alınarak HMK'nın 336/2 maddesi uyarınca yerinde görülmeyen adli yardım talebinin REDDİNE,
HMK'nın 337/2 maddesi gereğince adli yardım talebinin reddine ilişkin karara karşı tebliğden itibaren bir hafta içerisinde mahkememize verilecek dilekçe ile itiraz edilebileceğine,
1-) Adli yardımın reddikararı itiraz ile veyahut itirazsız kesinleştiği takdirde;
Davacı vekilince sadece vekalet harcı yatırılıp dava değeri ve buna mahsus masrafların da yatırılmamış olması ciheti ile ihtilaf ve dava konusu edilen icra dosyasında 513.979,45 TL takip çıkışı ödeme emrinin tanzim edilmiş olduğu, bu tutara karşılık gelen ve yatırılması gereken harcın 8.777,48 TL olduğu; Bu nedenle 615,40 TL başvurma harcı ve 513.979,45 TL dava değeri üzerinden hesaplanan 8.777,48 TL peşin harç ve ayrıca 138 TL vekâlet pulu yatırması için davacı vekiline harç ikmali için HMK 119/2 hükmü mucibince 1 haftalık kesin süre verilmesine,
Harç ikmal edildiğinde yargılamaya devam edileceği, aksi halde Harçlar Kanunu 30, 33. ve HMK 150. maddesi uyarınca dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verileceği hususunun ihtarına, "..Noksan harç ve giderin ikmali için HMK 119/2 hükmü mucibince ikmali için 1 haftalık kesin süre verilmesine, Bu sürede harç ve avans ikmal edilmezse HMK 119/2-2 cümle mucibince davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtarına, (ihtarat yapıldı) Harçlar Kanunu'nun 30. maddesi uyarınca dava değeri itibari ile harcın tamamlanması için davacıya kesin süre verilerek eksik harcın tamamlatılmasına karar verilmekle, Harç ikmal edildiğinde yargılamaya devam edileceği, aksi halde dosya işlemden kaldırılarak üç ay içinde eksik harç tamamlanıp davanın yenilenmemesi halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinden, Harçlar Kanunu'nun 30. Maddesinin hususiyet arz eden durumunun ihtarına,(ihtarat yapıldı).."
2-)Davacıya 2.000,00 TL gider avansını Mahkememiz veznesine yatırmak üzere 1 haftalık kesin süre verilmesine, aksi halde HMK 114/1-g, 115/2 maddesi uyarınca davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verileceği hususunun ihtarına,
3-) Meşruhat ve ihtarata esas olmak üzere;
Davacı vekiline iş bu ön tensip zaptının tebliğ edilmesine,
1 ve devamı nolu ara karara dair tebliğ ve ihtarın bu suretle yapılmış sayılmasına," karar verildiği, ön tensip zaptı davacı vekiline 25/05/2025 tarihinde tebliğ edilmiştir.
Davacı vekili mahkememizin 12/05/2025 tarihli adli yardım talebinin reddi kararına itiraz etmesi üzerine itiraz incelemesi üzerine İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin incelemesi neticesinde davacı vekilinin reddine karar verildiği anlaşılmış ve İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 18/06/2025 tarih ... D.İş ... Değişik İş Karar sayılı kararı davacı vekiline 14/07/2025 tarihinde tebliğ edilmiştir.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Tarafların duruşmaya gelmemesi, sonuçları ve davanın açılmamış sayılması" başlıklı 150. maddesinde " (1) Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir. (2) Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflardan biri duruşmaya gelir, diğeri gelmezse, gelen tarafın talebi üzerine, yargılamaya gelmeyen tarafın yokluğunda devam edilir veya dosya işlemden kaldırılır. Geçerli bir özrü olmaksızın duruşmaya gelmeyen taraf, yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemez. (3) Duruşma gününün belli edilmesi için tarafların başvurması gereken hâllerde gün tespit ettirilmemişse, son işlem tarihinden başlayarak bir ay geçmekle dosya işlemden kaldırılır. (4) Dosyası işlemden kaldırılmış olan dava, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde taraflardan birinin dilekçe ile başvurusu üzerine yenilenebilir. Yenileme dilekçesi, duruşma gün, saat ve yeri ile birlikte taraflara tebliğ edilir. Dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak bir ay geçtikten sonra yenileme talebinde bulunulursa, yeniden harç alınır, bu harç yenileyen tarafça ödenir ve karşı tarafa yüklenemez. Bu şekilde harç verilerek yenilenen dava, eski davanın devamı sayılır. (5) İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen davalar, sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır. (6) İşlemden kaldırılmasına karar verilmiş ve sonradan yenilenmiş olan dava, ilk yenilenmeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılamaz. Aksi hâlde dava açılmamış sayılır.(7)Hangi sebeple olursa olsun açılmamış sayılan davadaki talep dahi vaki olmamış sayılır." düzenlemesi yer almıştır.
6100 Sayılı HMK'da yargılamaların uzamasının önüne geçilmek için daha dava dilekçesi verilirken hangi hususlara dikkat edilmesi gerektiği 119. maddesinde tek tek sayılmıştır. Bunlardan bazılarının eksik olması halinde, hakim davacıya eksikligi tamamlaması için 1 haftalık kesin süre verir. Bu süre içinde eksikliğin tamamlanmaması halinde dava açılmamış sayılır. HMK. 94. Maddeye göre kanunun belirlediği süreler kesin olup, kesin süre içerisinde yapılması gereken işlemi, süresinde yapmayan tarafın o işlemi yapma hakkı ortadan kalkar.
İzmir BAM ... HD'nin ... E- ... Karar sayılı kararında;
"...GEREKÇE: Dava, icra takibi nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.
Dava, icra takibinden dolayı borçlu bulunmadığının tespiti istemine ilişkindir. Davaya konu icra takibi toplamı 457.288,40 TL olup, davacı tarafından dava dilekçesinde, ödeme emrindeki işlemiş faiz türünün ve miktarının hatalı olduğu, ayrıca ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takip dosyasında yapılan tahsilatın borçtan düşülmesi gerektiği iddia edilerek dava değeri 20.000,00 TL olarak belirtilmiş ve bu miktar üzerinden harç yatırılmıştır. Davacı vekili 12.03.2024 tarihli dilekçesinde icra takibinde anapara ve işlemiş faizin tamamına itiraz etmediklerini, dava değerini 30.000,00 TL olarak ıslah ettiklerini belirterek ıslah harcını ödemiştir. Menfi tespit davaları kısmi dava olarak açılamayacağından, takip tutarı dikkate alındığında 457.288,40 TL üzerinden eksik harcın tamamlattırılması için davacıya kesin süre verilmesi, ara karar gereğinin kesin süre içerisinde yerine getirilmemesi üzerine davanın usulden reddine karar verilmesi yerinde olmuştur. (Yargıtay ... HD 11/02/2019 tarih ... E. - ... K.; Yargıtay ... HD ... E. ... K.)
Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir..."
Davacı vekiline ön tensip zaptı 25/05/2025 tarihinde tebliğ edildiği ve itiraz sonrası bu defa İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin incelemesi neticesinde davacı vekilinin reddine karar verildiği anlaşılmış ve İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 18/06/2025 tarih ... D.İş ... Değişik İş Karar sayılı kararı davacı vekiline 14/07/2025 tarihinde tebliğ edilmiş olup;
İtirazın reddi kararı kesin olmakla 18.06.2025 tarihinden itibaren 1 hafta ve ilave 3 ayın işletilmesi neticesinde verilen yasal ve kesin süre içerisinde harç eksikliği ikmal edilmediğinden davanın Harçlar Kanunu 30 ve HMK 150. Madde gereğince açılmamış sayılmasına ilişkin aşağıdaki karar verilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;
1-12/05/2025 tarihli Ön Tensip-Adli Yardım Talebinin Reddine Dair Ara Karar harç ikmal için süre verilip sonrasında 1 haftalık kesin süre verilmesine dair karar verildiği, 1 haftalık yasal ve kesin sürenin geçmesi itibari ile;
HMK 119 ve 150.madde mucibince DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,
( İzmir BAM ... HD'nin ... E- ... K )
2-Alınması gerekli 615,40 TL nispi ilam harcının davacıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafça yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
5-Davalı tarafça yatırılan delil avansı ve yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
6-Dosya adli yardımlı olarak açılıp başta alınan harç olmadığından;
Dava değeri 1.000 TL olmakla;
Bu itibarla dava tarihi güncel tarife maktu peşin harca göre yapılacak hesaplama ve değerlendirme neticesinde;
Neticeten 615,40 TL peşin harcın ve 615,40 TL başvurma harcının,
Davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
7- Arabuluculuk ücreti 4.600,00 TL'nin davacıdan 6183 sayılı kanun hükümleri kapsamında tahsiline,
Dair; dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde, tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 s. HMK'nın 341. v.d.maddeleri gereğince (2) hafta içerisinde, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 08/10/2025
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı