T.C.
İZMİR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/1117 Esas
KARAR NO: 2021/1150
DAVA: Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 07/11/2019
KARAR TARİHİ: 14/12/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil ile davalı şirket arasında 13.07.2018 tarihli sözleşme akdedildiği, bu sözleşme ile davalı şirketin davacı şirketi TTS sistemine dahil etmiş ve ... yetkili istasyonlarından alınması kaydı ile akaryakıt ikmal ve data hizmeti vermeyi taahhüt ettiği, Müvekkil şirketinde bu alımlara karşı ödeme yapmayı kabul ettiği, sözleşmeye istinaden, akaryakıt alımlarına başlanıldığı, davalı şirketçe yeni bir sözleşme yapılması için dayatma yapıldığı bu süreçte müvekkil şirket araçlarının akaryakıt alımı yapamadığı, sıkıntılar başladığı ve bu konuda tutanaklar tutulduğu, davalı şirket tarafından, sözleşmenin 5.maddesine göre oluşturulan müvekkile ait ONB Finansbank A.Ş. kredi hesabından, 10.05.2019 tarihinde 28.693,47 -TL haksız olarak tahsil edildiği, müvekkil şirketin sözleşmenin sona ermesinden sonra teslim edilmesi gereken Taşıt Tanıma Cihazlarına ilişkin aparatlar 14.05.2019 tarihinde ... Kargo Firması ... numaralı gönderisi ile davalı şirkete iade edildiği akabinde 15.05.2019 tarihinde ihtarname gönderilerek haksız ve sözleşmeye aykırı olarak tahsil edilen 28.693,47.-TL “nin ticari faizi ile birlikte iadesini talep ettikleri, Davalı şirketçe haksız olarak tahsil edilen miktar için fatura düzenlendiği, faturalara süresi içinde itiraz edildiği ve iade faturası düzenlendiği, davalı şirketin 25.07.2019 tarihinde müvekkil şirkete ihtarname göndererek iade faturasına itiraz edildiği, 21.08.2019 tarihinde ise müvekkil şirketçe davalı şirkete iade edildiği, Arabuluculuk sürecinin 17.06.2019 tarihinde süreç anlaşamama şeklinde tamamlandığı, yukarıda belirtilen nedenlerle, müvekkil şirketin borçlu olmamasına rağmen, sözleşmeye aykırı, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olarak müvekkil şirketten tahsil edilen 28.693,47.-TL “nin ticari faizi ile birlikte istirdadına karar verilmesi için dava açma zorunluluğu doğduğu müvekkilin borcunun olmadığının tespitine, 28.693,47.-TL nin ödeme tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte istirdadına, alacağın %20 sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkil şirketin Taşıt Tanıma Sistemi Sözleşmesine (TTS) ile davacıya “Akaryakıt ikmal ve data hizmeti” vermeyi taahhüt ettiği, taraflar arasındaki hizmet ilişkisinin 13.07.2018 tarihli sözleşme ile başladığı, davacının TTS' nin 5.Maddesi ile banka şubesinde kredili hesap açtırmayı ve ... TTS' nin tüm alacaklarının banka hesabından çekilmesini beyan kabul ve taahhüt ettiği, TTS'nin 8.maddesine göre davacının açtırdığı kredinin limitlerinin yetersiz olması veya kredinin banka tarafından herhangi bir sebeple iptal edilmesi halinde müvekkil şirketin sözleşmeyi tek taraflı fesih ve araç başına 150 USD cezai şart bedeli tahsil etme hakkının doğduğu. dava dışı banka, davacı şirketin finansal durumunun risk analizine göre limit iptaline gideceği bildirildiği, TTS'nin 8.Maddesine göre müvekkil şirketin cezai şart tahsil etme hakkı doğduğu. müvekkil şirket sisteminde kayıtlı davacıya ait 43 adet araç üzerinden yapılan hesaplama ile (43 x 150-USD) 6.450-USD karşılığı TL davacıya fatura edildiği ve kredi hesabının iptalinden önce tutar tahsil edildiği, tahsil edilen tutarın sözleşmeye uygun olduğu, iddia edilen ihtarname, tutanakların sözleşmenin sona ermesinden sonra tarihli olduğu sonuç doğurucu bir etkisinin bulunmayacağı, Sözleşmenin 8.Maddeye göre cezai şart tahsil etme hakkına helal getirmemek, Maddeye göre cezai şart tahsili fesih şartına bağlandığı, Madde;8 “ Müşterinin işbu sözleşme ile üstlendiği edimlere riayet etmemesi ve / veya sözleşmenin süresinin bitiminden önce feshine sebebiyet vermesi; bankada kredi açılmaması, açılan kredinin limitlerinin yetersiz olması veya kredinin banka tarafından herhangi bir sebeple iptal edilmesi durumları dahil olmak üzere sistemde kayıtlı bulunan beher aracın 3 (üç) ay süresince yakıt almaması durumunda, (Müşteri envanterinden çıkarılan araçlar bu uygulama kapsamına girmez) ..., iş bu sözleşmeyi tek taraflı olarak feshedebilir. Yukarıda sayılan hallerde ve satılan taşıtlar üzerinden Taşıt Tanıma Cihazlarının sökülmemesi veya söküldüğü halde ...'e teslim edilmemesi, ... tarafından iadesi istenildiği halde iade edilmemesi veya ... tarafından zayi olduğunun, hasarlı olduğunun tespit edilmesi, ... TTS sistemine dahil olan araçların sözleşme süresinden önce sistemden çıkması halinde, ..., taşıt başına ve/veya her bir TKÜ taşıt tanıma cihazı ve akıllı anahtarlık için 150 USD cezai şart bedeli takip eden ayın 10 unda tahsil eder. Müşteri, bu hususu peşinen kabul eder. ... in böyle bir durumda sözleşmeyi fesih hakkı ve bu sebeple uğradığı zararları talep hakkı saklıdır.” Kredinin banka tarafından iptal edilmesi şirkete cezai şart tahsil etme hakkı verdiği, sözleşmeden doğan hakkını kullandığı, müvekkil şirket sözleşmeyi feshetme hakkının doğması ve bu hakkın kullanılmaması cezai şart tahsiline engel değildir. Sözleşme döneminde davacıya verilen hizmette bir aksama olmadığı, ihtar ve tutanakların sözleşme iptalinden sonra ki gelişmeler olduğu, Müvekkil şirketin 8.Maddeye göre cezai şart tahsil etme hakkına helal getirmemekte olduğu: Sözleşmenin süresinin bitiminden önce feshine sebebiyet vermesi; “bankada kredi açılmaması, açılan kredinin limitlerinin yetersiz olması veya kredinin banka tarafından herhangi bir sebeple iptal edilmesi durumları dahil olmak üzere....” Kredinin banka tarafından iptal edilmesi müvekkil şirkete cezai şart tahsil etme hakkı verdiği, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Uyuşmazlığın, taraflar arasında 13/07/2018 tarihinde akaryakıt ikmali ve data hizmetine dayalı olarak yapılan sözleşmenin yenilenip yenilenmediği, akabinde taşıt tanıma cihazlarının teslim edildiği, buna karşılık davacıya ait sözleşmeye istinaden açılan kredi hesabından cezai şart adı altında kesilen miktar talebinin haklı olup olmadığı, sözleşmenin feshinin haklı olup olmadığı, davacının borçlu olmadığı yönünde menfi tespiti ve kesilen bedelin istirdatı hususlarında olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizin 04/02/2021 tarihli oturumunda davacı tanığı ..., Bölge Müdürü olarak 2018 yılından beri ... Yemek Firmasında çalıştığını, ihalelere girerken dosya hazırlama görevinin de olduğunu, 2018 yazına doğru ... ile 20 civarı aracın benzin veya mazot ihtiyacını karşılamak amacıyla sözleşme imzalandığı, ... 'in de Shell ile anlaşmalı olduğu istasyonlardan şoförleri tarafından düzenli olarak benzin veya mazot alımına başladıkları, bu süre zarfında mazot ya da benzin ihtiyacına devam ettikleri, bu sürede verilen teminat komisyonları ve faturaların ödendiği, belli bir süre geçtikten sonra 4-5 şoförden mazot alamama konusunda şikayet aldıkları, bu konuyla ilgili şirket sahibi ...'e bilgi verdiğini, daha sonra telefonla geri dönüş sağladığı, firmayla görüştüğünü tekrar alıma başlayacağını söylediği, bu süre zarfında tekrar almaya başladıkları, belli bir süre geçtikten sonra bütün bölgelerinden mazot alamama şikayeti gelmeye başladığı, bu konuyla ilgili tekrar Sevdagül hanımı bilgilendirdiği, Sevdagül hanım firma ile telefon görüşmeleri sağladığını, yeni yüksek komisyonlu sözleşme imzalanması gerektiğini bildirdiği, ama kendilerinin devam eden sözleşmeleri olduğunu ilettiği, yeni kendilerine ilettikleri sözleşmeyi imzalayamayacaklarını söylediği, sonra bankadaki teminat olarak 25-30 bin civarı teminat tutarının çekildiğini öğrendikleri, ondan sonra hiçbir aracımız mazot alamadığı, başka firmalardan yüksek fiyattan mazot almaya başladıkları, daha sonra alamama durumları devam edince araçlarda bulunan taşıt tanıma sistemlerimizi söktürüp bunları ... kargoyla ... yolladıklarını beyan etmiştir.
Mahkememizin 15/06/2021 tarihli oturumunda davalı tanığı ..., ... Petrol Şti de müşteri hizmetleri şefi olarak çalıştığını, firma ile Nisan 2017 tarihinde 2 yıl süreli bir sözleşmeleri olduğunu, sonrasında Temmuz 2018 de bir sözleşmeleri daha olduğu, şartların değişikliği ile ilgili olduğunu düşündüğünü, doğrudan borçlandırma sistemi (DBS) dedikleri bir sistem ile müşterileriyle çalıştıkları, yani müşteriden alacakları banka üzerinden tahsil ettikleri, bir nevi teminat gibi , sözleşme bitiminden önce bankadan kendilerine e-mail yoluyla DBS limitinin iptal edileceği ile ilgili bildirim geldiği, bankadan gelen bu bildirime istinaden sözleşmelerinin de ilgili maddesi uyarınca fesih işlemi yapıldığı, daha sonrasındaki müşteri ile görüşme aşamasıyla ilgili bilgisi olmadığını beyan etmiştir.
Talimat mahkemesiyle beyanı alınan davacı tanığı ..., ... yemek firmasında iki yıl çalıştığını, kendisinin şoförlük yaptığını, firmadan yakıt aldıklarını, orada bir aparat taktıklarını, aparatın arızalı çıktığı, kendisinin petrolde iki üç sefer mahsur kaldığını, başka petrollerden parayla yakıt aldığını, o aparatın taşıt tanımaya yaradığını, büyük ihtimalle şirketle petrol şirketi arasında yapılan bir anlaşma gereğince kendilerinin ücret ödemeden araç tanıma yoluyla petrol aldıklarını beyan etmiştir.
Dosya ve taraflara ait ticari defter ve dayanakları üzerinde uyuşmazlık konularında bilirkişi incelemesi yaptırılmış dosyaya verilen 09/09/2021 havale tarihli bilirkişi raporunda, davacı ile davalı arasında ticari bir ilişkinin mevcut olduğu, davacı ile davalı arasında 13.07.2018 tarihli Taşıt Tanıma Sistemi sözleşme aktedildiği, sözleşmenin 2.Maddesine göre 1 yıl süreyle geçerli olduğu, taraflarca sürenin bitiminden en geç 90 (doksan) gün önce yazılı olarak yenilenmeyeceği ihbar edilmediği taktirde, kendiliğinden aynı şartların geçerli olduğu, Sözleşmenin 8.Maddesi; “bankada kredi açılmaması, açılan kredinin limitlerinin yetersiz olması veya kredinin banka tarafından herhangi bir sebeple iptal edilmesi durumları dahil olmak üzere....” olduğu, davacı ve davalı tarafından incelemeye sunulan 2019 yılı ticari defterlerinin 6102 sayılı TTK. ilgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğu, sahibi lehine delil teşkil ettiği, davacı ... Yemek Temzl.Sportif Faal.İnş. İş Sağl. Hizm.San. ve Tic.Ltd.Şti. nin davalı ... Petrol Tic. ve Nakliyat A.Ş. den yasal defter kayıtları olan 31.12.2019 Tarih 8035 kapanış yevmiye maddesi ile 28.693,47.-TL tutarında alacaklı olduğu, davalı ... Petrol Tic. Ve Nakliyat A.Ş. nin davacı ... Yemek Temzl. Sportif Faal.İnş. İş Sağ. Hizm. San. ve Tic.Ltd.Şti. firmasından yasal defter kayıtları olan 09.07.2019 tarih 82970 yevmiye maddesi ile borç yada alacak bakiyesinin olmadığı, hesap bakiyesinin 0 (sıfır) olduğu, davacı yanın dosyaya sunmuş olduğu araç tanıtım kart dökümünde; temsa + mur şah + ... (3 ayrı şirket) olmak üzere toplam 26 araç olduğu, ancak davacı ... Ltd.Şti. ile ilgili 17 araç bilgisinin olduğu görüldüğünü tespit ettiğini bildirmiştir.
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, denetime açık, hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; tarafların mailleşmelerinden anlaşılacağı üzere; davacının sözleşmeye dayalı olarak Kasım-Aralık 2018 tarihlerinde farklı plakalı araçlarıyla ilgili yeni halka gönderimi yapılmadığından yakıt alınamamasında ya da cihaz arızasına dayalı yaşanan sorunlarda davalıya bildirimlerin yapıldığı, bu süreçte davacının kredili hesabıyla ilgili banka tarafından sorun çıktığını bildirir bir cevabın bulunmadığı, davacının başka tarihli banka ile ilgili sehven yapılan işleme dair davalıya bildirim yaptığı, bu anlamda davacının sözleşme şartlarını ihlal ettiği, gereğini yerine getirmediği sonucunun anlaşılamayacağı, süreli olan sözleşmeyi başka şartlar getirerek uzatma iradesinin davacının ihtiyarında olduğu, yakıt alımına devam etmeyecek olan davacının 26 adet araca ait aparatları davalıya teslim ederek sözleşmeyi haklı sebeple feshettiği, davacı ve davalı tarafından incelemeye sunulan 2019 yılı ticari defterlerinin 6102 sayıl TTK. ilgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğu, sahibi lehine delil teşkil ettiği, davacı ... Yemek Temzl.Sportif Faal.İnş. İş Sağl. Hizm.San. ve Tic.Ltd.Şti. nin davalı ... Petrol Tic. ve Nakliyat A.Ş. den yasal defter kayıtları olan 31.12.2019 Tarih 8035 kapanış yevmiye maddesi ile 28.693,47.-TL tutarında alacaklı olduğu, davanın kabulü ile; 28.693,47 TL yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti ile 28.693,47 TL nin 15/05/2019 tarihinden itibaren işletilecek ticari faiziyle birlikte davacıya istirdatına, alacak likit olmadığından kötü niyet tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davanın KABULÜ ile;
28.693,47 TL yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti ile 28.693,47 TL nin 15/05/2019 tarihinden itibaren işletilecek ticari faiziyle birlikte davacıya istirdatına,
Kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
2-Harçlar Yasası gereğince hesaplanan alınması gerekli 1.960,05-TL harçtan peşin olarak alınan 490,02-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.470,03-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
3- Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden dava tarihinde yürürlükte olan A.A.Ü.T gereğince hesap ve takdir edilen 5.100,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yapılan 534,42-TL peşin harç, 1 KEP gideri 0,50-TL, 9 tebligat gideri 76,50-TL, 3 posta gideri 59,40-TL, talimat gideri 31,00-TL, bilirkişi ücreti 500,00-TL olmak üzere toplam 1.201,82-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-Davalı tarafından sarf olunan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Dava konusu uyuşmazlığın dava şartı zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığı halde davacı tarafından arabuluculuğa başvurulduğu anlaşılmakla, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 1.320,00-TL arabulucu ücretinin yargılama gideri olarak davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
6-Taraflarca tarafından yatırılan gider avansının artan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili taraflara iadesine,
Dair, karar HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup usulen anlatıldı.14/12/2021
Katip ...
(e-imzalıdır)
Hakim....
(e-imzalıdır)