T.C.
İZMİR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/1149 Esas
KARAR NO: 2022/988
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: ...
KARAR TARİHİ: ...
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; :Davalının İhracat Beyannamesinde sözleşmeye aykırı şekilde müvekkil şirketi belirtmemesinden ve taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklı fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla müvekkilin ödemek zorunda kaldığı tutarlar için şimdilik 1.000 TL.'nin ödeme tarihlerinden başlamak kaydıyla ticari faizle davalıdan alınması , yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile müvekkile verilmesi talebi ile dava açtıklarını, davacının Denizli'de tencere imalatı ile uğraşmakta olup imal edilen ürünlerin neredeyse tamamını yurtdışına sattığını, tencere imalatından kaynaklı ham madde ihtiyacının da yine yurtdışından temin edilmekte olduğunu ve ham maddenin Denizli'deki fabrikada işlenip tencere vs. ev gereçleri olarak yurtdışına ihraç edildiğini, bu sebeple davacının dahilde İşleme/İşletme Rejimi adı verilen yöntemle vergi muafiyetlerinden yararlanmak ve yurtdışından hammadde almak istendiğini, Gümrük İdaresi ve ilgili Bakanlıklarca ithalat ve ihracatın arttırılmasına yönelik yapılan düzenlemeler ile Gümrük Kanunu ve ilgili tüm mevzuat gereği davacı şirketin , “Dahilde İşleme / İşletme Rejimi * olarak adlandırılan yöntemle tencere imalatı için yurtdışından Paslanmaz Çelik satın aldığını, bu işlem sayesinde yurtdışından ithal edilen hammaddeleri , Katma Değer Vergisinden muaf olarak satın alınabildiğini, kısaca bu işlemi açıklamak gerekirse , yurtdışından hammadde satın alınmalı ( vergiden muaf şekilde) , satın alınan hammaddenin işlenmesi sonrasında ise arta kalan ürünler İhraç edilmek kaydı ve şartıyla başka bir şirkete satılmalı (yine vergiden muaf şekilde ) ve fazla kalan hammadde kırpıntısını satın alan şirket de kesinlikle bu artık ürünü işleyip yurtdışıma ihraç etmeli ve İhracat Beyannamesinde de artık hammaddeyi satın aldığı şirketin ismini belirtmek zorunda olduğunu, bu sayede hammaddeyi ilk alan şirket , KDV'den muaf şekilde hammaddeyi satın almış ve bu işleme dair İdaredeki dosyası sorunsuz şekilde ve müeyyidesiz kapatılmış olacağını, davacı tarafından yurtdışından satın alınan Paslanmaz Çelik işlenerek gerekli tencere vs. ev gereçlerinin üretimlerinin yapıldığını, dahilde İşleme Rejiminin bir parçası olarak yukarıda belirtildiği gibi davacı şirketin üretimde kullanılmayan Paslanmaz Çelik Rulo Sac'ını başka bir şirkete satması ve üretim fazlası kalıp satılan bu hammadde kırpıntısının da işlenip yurtdışına ihraç edilmesi gerektiğini, önemle belirtmek gerekirse üretim fazlası hammaddenin Türkiye içerisinde bir şirkete satılması ,millileştirilmesi, arta kalan hammaddeyi alan şirketin de bu hammaddeyi kesinlikle yurtdışına ihraç etmesi ve ihraç ederken de İhracat Beyannamesinde kimden satın aldığını belirtmesi gerektiğini belirterek yargılama esnasında toplanacak delillere göre davalının kusuru ,ihmali ve sözleşmeye aykırı davranmasından teminat mektubu bozulan , maddi olarak ciddi kayba uğrayan, birçok ceza kesilen,kaçakçılıktan adli soruşturma geçirecek duruma gelen müvekkilin ödemiş olduğu tutarlar için fazlaya ilişkin tüm hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000 TL.'nin , ödeme tarihlerinden başlamak kaydıyla ticari faizle davalıdan alınarak davacı müvekkile verilmesine , yargılama giderleriyle vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı firma ile davacı firma arasında yıllardır paslanmaz krom hurda alışverişine ilişkin ticaret olduğu, davalı firmanın, yurt içerisinde topladığı, ikincil derecede ürün ve yurtiçinde ticareti mümkün olsun olmasın her türlü krom/çelik hurdanın tamamını ihraç ettiğini, davalı firmanın yurtiçine satış ticareti bulunmamakta olup tüm satışı yurtdışına ve ihraç kaydı ile yapıldığını, davacı yanın belirttiği üzere, davacının davalıya satışını yaptığı paslanmaz çelik/krom hurda malzemesi, dahilde işleme rejiminde ikincil ürün olarak adlandırıldığını, davalı, ihracatın işleminde, aracı ihracatçı konumunda bulunduğunu ve davalının yurtiçi satışı olmadığını, davalının ihracattaki rolü belirttiğimiz üzere aracı ihracatçı olup, yükümlülüğü, ihracatçı firmadan almış olduğu ikincil derecede ürünü yurtdışına ihraç edileceğinin taahhüdü gereği ürünü usulüne uygun olarak ihraç ettiğini, bu hususa ilişkin esasların, Dış Ticaret Müsteşarlığı'nın 2006/12 satılı tebliği ile belirlendiğini, davalıya da taahhüdü gereği, ihraç etmek amacı ile satın aldığı ikincil ürünleri ihraç kaydıyla ihraç ettiğini, bu hususun ticari defterlerden kolaylıkla anlaşılabildiğini belirterek haksız davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesi talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Mahkememizce dosya SMMM ve Gümrük Müşaviri bilirkişiye tevdi edilerek rapor aldırılmıştır. ... havale tarihli bilirkişi raporunda; Davacı ... ... Sanayi Ve Ticaret A.Ş. firmasının ... tarihli, .... sayılı Dahilde İşleme İzin Belgesi Kapsamında İzmir Gümrük Müdürlüğünce tescilli .... tarih/sayılı Serbest dolaşıma Giriş Beyannamesi kapsamında ithal edilen paslanmaz çelik şac cinsi eşyadan ihracı gerçekleştirilmeyen ...dolar ,..... Kğ. kısmı için İstanbul Maden ve Metallar İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterrliği'nin ...... tarih/sayılı yazılarına istinaden Dahilde İşlene Rejimi Tebliği ... sayılı Tebliğin 45.maddesi uyarınca müeyyideli olarak kapatıldığı bildirilmesi üzerine, İzmir Gümrük Müdürlüğünce ..... tarih/sayılı Serbest dolaşıma Giriş Beyannamesi ile ithal edilen ihracı gerçekleşmeyen ....Kğ. kısmı için düzenlenen ..... tarih/sayılı ek tahakkuk ile alınmayan Güm. Ver. ile KDV için toplan 15031-TL, tahsil edilmeyen KKDF ve KKDF ceza faizi için ise 3918-TL. ayrıca Güm.Kan.238. maddesi gereğince düzenlenen .... tarihli/sayılı ceza kararı ile 16680-TL davacı firmaya tebliğ edilerek tahsil edildiği. Davacı ... .... SANAYİ VE TİCARET A.Ş. firmasının .... tarihli, ..... sayılı Dahilde İşleme İzin Belgesi Kapsamında İzmir Gümrük Müdürlüğünce tescilli .... tarih/sayılı Serbest dolaşıma Giriş Beyannamesi kapsamında ithal edilen paslanmaz çelik şac cinsi eşyadan ihracı gerçekleştirilmeyen ... dolar ,...Kğ. kısmı, .... tarih/sayılı fatura ile Katma Değer Vergisi Kanunu'nun sayı 3065,” 11-c maddesine göre ülke dışında döviz karşılığı satışı yapılmak şartıyla üreticiden alınan mallar için katma değer vergisi ödemesi yapılmaz.” Maddesi doğrultusunda, Davalı ... .... SAN.VE TİC. LTD.ŞTİ. firmasına — ihraç kaydıyla satıldığı, davalı firmanın söz konusu eşyayı .... tarih/sayılı fatura ile İzmir Gümrük Müdürlüğü'nce tescilli .... tarih/sayılı ihracat beyannamesi ile ihracatını yaptığı ancak söz konusu beyannameye imalatçı olarak kendi firmalarını belirtikleri için ihracat taahhüdünü yerine getirmemiştir. Bu işlemin sonucunda DİB sahibi Davacı firmanında söz konusu eşyayı ihraç edememiş olduğundan, DİİB nin müeyyideli kapatılması sonucunda, İzmir Gümrük Müdürlüğünce Davacı firma adına ek tahakkuk ve ceza kararlarının düzenlendiği - tespiti yapılmıştır. Yukarıdaki tespitler doğrultusunda Gümrük mevzuatı açısından yapılan incelemede;Davacı ... ... SANAYİ VE TİCARET AŞ'nin... tarihli, .... sayılı Dahilde İşleme İzin Belgesi Kapsamında İzmir Gümrük Müdürlüğünce tescilli ...tarih/sayılı Serbest dolaşıma Giriş Beyannamesi kapsamında ithal edilen paslanmaz çelik şac cinsi eşyadan ihracı gerçekleştirilmeyen ..... -dolar ,...Kğ. kısmı ile ilgili, ..... Birlikleri Genel Sekreterrliği'nin .... tarih/sayılı yazılarına istinaden İzmir Gümrük Müdürlüğünce .... tarih/sayılı Serbest dolaşıma Giriş Beyannamesi ile ithal edilen ihracı gerçekleşmeyen ....-dolar ,...Kğ. kısmı için düzenlenen ... tarih/sayılı ek tahakkuk ile alınmayan Güm.Ver. ile KDV için toplan 15031-TL, tahsil edilmeyen KKDF ve KKDF ceza faizi için ise 3918-TL. Ayrıca Güm.Kan.238. maddesi gereğince düzenlenen ... tarihli/sayılı ceza kararı ile 16680-TL kamu alacağından Davalı ... ... San.ve Tic. Ltd. Şti. firmasının, Gümrük mevzuatı açısından kusuru bulunduğu sonucuna varıldığı tespitlerine yer verilmiştir.
... havale tarihli bilirkişi ek raporunda; Davacı ... ... Sanayi Ve Ticaret A.Ş. firmasının ... tarihli, ... sayılı Dahilde İşleme İzin Belgesi Kapsamında ithal edilen ve ihracı gerçekleştirilmeyen Sac cinsi eşya için İzmir Gümrük Müdürlüğünce düzenlenen ... tarih/sayılı ek tahakkuk ile alınmayan Güm.Ver. ile KDV için toplan 15031-TL, tahsil edilmeyen KKDF ve KKDF ceza faizi için ise 3918-TL. ayrıca Güm.Kan.238. maddesi gereğince düzenlenen ... tarihli/sayılı ceza kararı ile tahakkuk ettirilen 16680-TL kamu alacağının İzmir Gümrük Müdürlüğünce ... Bankası tarafından düzenlenen ... tarihli ... ref.no ile tahsil edilerek mağdur edilmesi olayında, Davalı ... ... San.ve Tic. Ltd. Şti. firmasının, Gümrük mevzuatı açısından kusuru bulunduğu mütalaa edildiğini sonucuna varıldığı tespitlerine yer verilmiştir.
Mahkememizce dosya SMMM, Gümrük Müşaviri ve Gümrük Uzmanı bilirkişiye tevdi edilerek rapor aldırılmıştır.... havale tarihli bilirkişi raporunda; Taraflar arasında güven ilişkisine dayalı olarak ihraç kaydıyla mal tesliminin yapıldığı olay kapsamında yukarıda arz ve izah edilen sebeplerle: davalı ... .... Ltd. Şti nin, Davacı ... ...San. Tic. A. Ş den ihraç kaydı ile satın aldığı “'paslanmaz çelik kırpıntıların” ihracat işini üstlendiği ve bu konuda ticari ve hukuki sorumluluğu bulunduğu, yapılan ihracata ilişkin ... sayılı gümrük çıkış beyannamesinin ,.. numaralı bölümünde, Dahilde İşleme Rejimi İzin Belgesinin kapatılabilmesi için yapılan ihracat ile ilgili ithalatçı üreticinin (Davacının ) ticari unvanı, adres ve vergi numaraları vs. gibi kimlik bilgilerin yazılması gerekmekte ise de beyannamede böyle bir kaydın görülemediği, bu durumda davacının dosya konusu paslanmaz çelik kırpıntıları ihraç etmeyip iç piyasaya sattığı varsayımı ile Gümrük İdaresi tarafından cezai işlem uygulandığı, bu durumun davalı ihracatçı ... ... San. Tic. İth. İhr. Ltd. nin kusurundan kaynaklandığı, ... tarih/sayılı ek tahakkuk ile alınmayan Gümrük Vergileri ile KDV için toplam 15.031.-TL, tahsil edilmeyen KKDF ve KKDEF ceza faizi ile birlikte 3.918.-TL ayrıca Gümrük Kanunu 238. Maddesi gereğince düzenlenen ... tarih/sayılı ceza kararı ile 16.680.- TL kamu alacağı oluştuğu, oluşan bu vergi ve cezalardan davalı ihracatçı ... ... San. Tic. İth. İhr. Ltd. nin sorumlu olduğu sonucuna varıldığı tespitlerine yer verilmiştir.
... havale tarihli bilirkişi ek raporunda; Dosyadaki bilgi ve belgelerin ışığında; Davacı yanın ... sayılı Dahilde İşleme İzin Belgesi (DİİB) kapsamında İzmir Gümrük Müdürlüğünce tescilli ... tarih-sayılı Serbest Dolaşıma Giriş Beyannamesi kapsamında ithal edilen çelik saç cinsi eşyanın ... kg kısmı “Katma Değer Vergisi K. nun 3065 sayı ve 11/c maddesine göre ülke dışında döviz karşılığı satışı yapılmak şartıyla üreticiden alınan mallar için katma değer vergisi, ödemesi, yapılmaz” maddesi doğrultusunda davalı yana ihraç kaydıyla satıldığını, ancak davalı firmanın ... tarih/sayılı faturası ile yine İzmir Gümrük Müdürlüğünce tescilli ... tarih/sayılı ihracat beyannamesi ile söz konusu ürünün ihracatını gerçekleştirdiği, ancak beyannamede imalatçı olarak kendi firmalarını gösterdikleri bu nedenle de davacı yanın adının geçmemesi nedeniyle ihraç kayıtlı eşyanın ihracatını gerçekleştiremedikleri ve bunun sonucu olarak yukarıda bahsedilen DİİB kapsamındaki taahhüdü yerine getiremediği, netice olarak yukarıda arz edilen KDV kanununa muhalefet ve hem de “Gümrük Kanunun madde 238 uyarınca” da cezai müeyyide uygulandığı dosyada mevcut 3 adet bilirkişi raporlarında gerek ticari teamüller ve gerekse de Kanun Koyucunun bu konudaki uygulamaları açıkça belirtilmiştir. Davalı vekilinin 3 ve 4 maddelerinde belirttiği İhracat Beyannamesi incelenmesi konusunda, daha önceki raporlarımızda açıkça gösterildiği üzere, davalı yan tarafından yapılan ihracata ilişkin dosyada mevcut ... sayılı gümrük çıkış beyannamesi incelendiğinde, beyannamenin 44 numaralı bölümünde, yapılan ihracat ile ilgili ithalatçı üreticinin ticari unvanı, adres ve vergi numaraları Vs. gibi kimlik bilgilerin yazılması gerekmekte olup, bu bölümde sadece davalı ... ....SAN.TİC.İTH.İHR.LTD firması ile ilgili bilgilerin bulunduğu, asıl ithalatçı ...... SAN TİC -AŞ ile ilgili hiçbir bilginin yazılmadığı görülmektedir. Kolaylıkla anlaşılacağı üzere davacı yan tarafına gelen maddi yaptırımların da ana sebebi yukarıda açıklanan eksiklik ve yanlış uygulamalardan kaynaklandığıdır. Dava konusu somut olayımızda davalı yan .... Ltd. Şti nin sorumluluğu; sadakat ve özenle yapma; imalâtçının iradesine, talimatlarına ve menfaatlerine uygun hareket etme ve onun zararına olabilecek davranışlardan kaçınma yükümlülüğü çerçevesinde basiretli bir tacir gibi hareket etmediği sonucuna varıldığı tespitlerine yer verilmiştir.
Davacı vekili ...tarihli dilekçesi ile açılan dava ile karşı tarafın hatalı işlemi yüzünden, fazlaya ilişkin tüm dava ve hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL. ' nin davalı yandan tahsili talep edilmiş olup dosya yargılama aşamasında toplamda 4 kez bilirkişi incelemesine gönderilmiş ve haklı davanın ispatlandığını belirterek fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL. olarak açtıkları davayı yasal süresinde 34.629,00 TL. arttırarak 35.629,00 TL. olarak yasal süresinde ıslah ettiklerini bildirmiştir.
Tüm dosya kapsamı, dava dilekçesi, cevap dilekçesi, bilirkişi raporları ve sair deliller bir bütün olarak incelendiğinde davalı ... ... Ltd. Şti nin, Davacı ... ... San. Tic. A. Ş den ihraç kaydı ile satın aldığı “paslanmaz çelik kırpıntıların” ihracat işini üstlendiğinin uyuşmazlık konusu olmadığı uyuşmazlığın davacının, dava konusu Dahilde İşleme Rejimi İzin Belgesinin kapatılabilmesi için yapılan ihracat ile ilgili ithalatçı üreticinin ticari unvanı, adres ve vergi numaraları vs. gibi kimlik bilgilerin yazılmamasından kaynaklı olarak dosya konusu paslanmaz çelik kırpıntıları ihraç etmeyip iç piyasaya sattığı kabul edilerek Gümrük İdaresi tarafından uygulanan cezai işlem tutarını ödemesinden kaynaklı olarak davalının kusuru bulunup bulunmadığı ve ödenen bu tutarın davalıdan tahsili gerekip gerekmediği hususlarından kaynaklandığı, dosya kapsamında aldırılan usule, yasaya uygun ve denetime elverişli bilirkişi raporlarında da tespit edildiği üzere davacı yanın ... sayılı Dahilde İşleme İzin Belgesi (DİİB) kapsamında İzmir Gümrük Müdürlüğünce tescilli .. tarih-sayılı Serbest Dolaşıma Giriş Beyannamesi kapsamında ithal edilen çelik saç cinsi eşyanın 25.085,04 Dolar, 11.061,36 kg kısmı“Katma Değer Vergisi K. nun 3065 sayı ve 11/c maddesine göre ülke dışında döviz karşılığı satışı yapılmak şartıyla üreticiden alınan mallar için katma değer vergisi, ödemesi, yapılmaz” maddesi doğrultusunda davalı yana ihraç kaydıyla satıldığını, ancak davalı firmanın ... tarih/sayılı faturası ile yine İzmir Gümrük Müdürlüğünce tescilli ... tarih/sayılı ihracat beyannamesi ile söz konusu ürünün ihracatını gerçekleştirdiği, ancak beyannamede imalatçı olarak kendi firmalarını gösterdikleri bu nedenle de davacı yanın adının geçmemesi nedeniyle ihraç kayıtlı eşyanın ihracatını gerçekleştiremedikleri ve bunun sonucu olarak KDV kanununa muhalefet ve hem de “Gümrük Kanunun madde 238 uyarınca” da cezai müeyyide uygulandığı, davalı yan tarafından yapılan ihracata ilişkin dosyada mevcut ... tarih ve ... sayılı gümrük çıkış beyannamesi incelendiğinde, beyannamenin 44 numaralı bölümünde, yapılan ihracat ile ilgili ithalatçı üreticinin ticari unvanı, adres ve vergi numaralarına ilişkin bilgilerin yazılmamasından kaynaklı olarak davacının uğramış olduğu yaptırımların davalının sorumluluğunda olduğu kanaatine varılarak davanın kabulü ile 35.629,00-TL'nin ödeme tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
Davanın KABULÜNE
35.629,00-TL'nin ödeme tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı duruşmada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre hesap ve takdir edilen 9.200,00- TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Harçlar yasası gereğince alınması gereken 2.433,81 TL harç olmak üzere 635,78 TL ıslah ve peşin harcın mahsubu ile, 1.798,03 TL eksik harç ile 7155 Sayılı Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan Para Alacaklarına İlişkin Takibin Başlatılması Usulü Hakkında Kanun'un 23/14 maddesi gereğince ilerde haksız çıkacak taraftan tahsil edilmek üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320.00 TL zorunlu Arabuluculuk yargılama giderinin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
Davacı tarafından yapılan 19,00-TL tebligat, 111,50-TL elektronik tebligat, 1,00-TL KEP, 147,00-TL dosya masrafı, 73,10-TL tedbir talebi harcı, 591,38-TL ıslah harcı 44,40-TL peşin harç, 44,40- TL başvurma harcı ve 1.950- TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplamda 2.981,78- TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yüzüne karşı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer ya da başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. ...
Katip ...
Hakim ...