T.C.
İZMİR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/1178
KARAR NO: 2022/368
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 19/11/2019
KARAR TARİHİ: 21/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıya ait ... plakalı aracın müvekkil şirkete ZMMS poliçesi ile sigortalı bulunduğu, ... tarihinde, sigortalı minibüste yolcu olarak bulunan dava dışı...’ın araçtan inerken şoförün aracı erken hareket ettirmesi nedeniyle düştüğü ve kolunun kırılarak bedensel zarara uğradığı, kazaya ilişkin kaza tespit tutanağı tutulmadığı, sigortalı araç sürücüsünün kaza yerini terk ettiği, dava konusu olay ile ilgili ceza davası açıldığı, ... Asliye Ceza Mahkemesi .../... sayılı davanın duruşmasında sigortalı araç sürücüsünün olayın belirtilen şekilde gerçekleştiğini doğruladığı, kazada yaralanan...’ın başvurusu üzerine açılan hasar dosyasında yaptırılan aktüerya hesabı ile belirlenen 53.698,76.-TL maluliyet tazminatının 47.395,32.-TL'sının 23.11.2018 tarihinde zarar görene ödendiği, ZMSS Genel Şartları B.4.f maddesi hükmü gereğince sigortalısı davalıya rücu hakkının doğduğu, rücu hakkına dayanarak davalı hakkında İzmir ... İcra Müdürlüğünün .../... sayılı dosyası ile icra takibi başlattıkları, gönderilen ödeme emrine süresi içinde yapılan itiraz ile takibin durdurulduğu, itirazın haksız ve kötü niyetli olduğu beyan edilerek itirazın iptali ile takibin devamına, %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkile ait araç şehir içi dolmuş olarak kullanılmakta olup, dolmuş içerisinde yolcu konumunda olan...'ın dolmuştan araç durmadan inmeye çalışması sırasında düşerek yaralanmasına kendisinin sebebiyet verdiği, olayın gerçekleşmesi akabinde sürücü ...'ın yaralıya iyi olup olmadığını sorduğu, yaralanan şahsın iyi olduğunu söylediği, sürücünün derhal ambulansı aradığı ancak ambulans gelmediği için oradan geçen bir araca yaralıyı bindirerek hastaneye ulaşmasını sağladığı, yaralıyı hastaneye gönderirken, sürücü ... seferi tamamlandığında yanlarına geleceğini beyan ettiği, hatta kimliğini ve telefon numarasını onlara vererek, seferini tamamlamak üzere yola koyulduğu, tüm bu ifadeler, beyanlar, ceza dosyası üzerinden müştekinin ve müştekinin eşinin beyanları da bu yönde olduğu, dolmuş seferi biter bitmez, davalı müvekkil ile birlikte hastaneye...'ın yanına gittiklerini, gerek sürücü Ünal, gerekse davalı ... ellerinden gelen tüm iyi niyeti sergiledikleri, kazanın şekli irdelendiğinde dava dışı yolcunun kusurlu olduğu, araç durmaksızın ayağa kalktığı ve kazanın oluşumuna sebebiyet verdiğinden kusura itiraz edilerek yeniden inceleme yapılması talep olunduğu, haksız ve mesnetsiz açılan iş bu davanın usulden, Sayın Mahkemeniz aksi kanaatte ise esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Uyuşmazlık, ... tarihinde meydana gelen araç içinde dava dışı yolcu...'ın yaralanması ve kol kırığı nedeniyle davacı sigorta şirketi tarafından ödenen tazminatın davalı Minibüs şoförüne trafik kurallarına aykırı ihlalleri ve olay yerini terk etmesi iddiasına dayalı olarak rücun tahsili istemli İzmir ... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptali ile icra inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarında toplanmaktadır.
Tüm deliller toplanmış, İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün .../... Esas sayılı takip dosyası UYAP üzerinden getirtilmiş olup, borçlu vekilinin 28/08/2019 (29/08/2019 geliş tarihli) tarihli dilekçesi ile takibe, borcun aslına, işlemiş ve işleyecek faize, faiz türü ve oranına ve tüm fer'ilerine itiraz ettiği anlaşılmıştır.
Dava, İİK 67. madde gereğince açılan itirazın iptali davası olup, 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmış olduğu anlaşılmıştır.
Sigortacının rücu hakkı, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1472. maddesinde ; ''Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir.
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4. maddesinde; ''...Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya rücu edebilir.
Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:
a) Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise,
b) Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ihlali sonucunda meydana gelmiş ise,
c) Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar,
ç) Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise,
d) Sigortalının rizikonun gerçekleşmesi halinde bu genel şartların B.1. maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış olursa,
e) Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse,
f) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde,
Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez." denilerek, sigortacının sigortalıya rücu edebileceği durumlar belirlenmiştir. İlgili maddede sayılan rücu sebepleri birbirinden bağımsız sebepler olup, rücu sebeplerinden birinin bulunması halinde sigorta şirketi yapılan hasar ödemesinin rücuen tazminini sigortalısından talep edebilir.
Sigorta hukukunda asıl olan, sigorta poliçesi kapsamında kalan rizikonun gerçekleşmesi halinde zararın sigortacı tarafından karşılanmasıdır. Ancak bazı durumlara ilişkin kanuna veya poliçe genel şartlarına hükümler konularak, zarar teminat dışına çıkarılabilmektedir. ZMMS genel şartlarının B.4 maddesinde de teminat harici olan hususlar düzenlenmiş olup, bunlardan bir tanesi de kazadan sonra olay yerinin terk edilmesidir.
Bu tür davalarda sigortacı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Yasasının 95/2. maddesi ve zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarının B-4 .maddesi gereğince tazminat yükümlülüğünün azaltılması veya kaldırılmasına ilişkin halleri üçüncü kişilere karşı ileri süremeyeceğinden zarar görene ödeme yaptıktan sonra sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre kendi sigorta ettirenine rücu edebilir.
Genel Şartlar B-4-f bendi kapsamında sigortanın, sigortalısına rücu edebilmesi için ilgili yükümlülüklerin yerine getirilmemesi yeterli olup, sigortacının, sigortalısına rücu için sürücünün alkollü olduğunu yahut kasti eyleminin varlığını kanıtlaması istenemez.
Somut olayda, ... tarihli kaza ile ilgili kaza tespit tutanağının düzenlenmemiş olduğu, İzmir ...Asliye Ceza Mahkemesi'nin .../... Esas sayılı dosyasında mevcut soruşturma sırasında alınan 15/01/2018 tarihli bilirkişi raporunda; Sürücü ...'ın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 58. ve yönetmeliğin 110, 110/b-2, 110/b-3 maddelerini ihlal ettiğinden bu kazanın oluşumunda asli kusurlu, yolcu...'ın bu kazanın oluşumunda kusursuz olduğu, mahkemece alınan ... tarihli bilirkişi raporunda; Sürücü ...'ın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 58. ve yönetmeliğin 110, 110/b-2, 110/b-3 maddelerini ihlal ettiğinden bu kazanın oluşumunda asli kusurlu olduğu, ayrıca kanunun 81/b ve 81/d maddesine görede trafik kuralını ihlal ettiğinden trafik suçu işlediği, yolcu...'ın bu kazanın oluşumunda kusursuz olduğu, ayrıca yine İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik ihtisas Dairesince düzenlenen ... tarihli raporunda; mevcut bulgulara göre; sanık sürücü ..., idaresindeki minibüs ile yolcu indirmek üzere durduğu sırada araçtan inmek isteyen yolcunun inişini tamamlamasını beklemesi gerekirken henüz yolcu araçtan inmeden hareket ederek araçtan inmek isteyen müştekinin düşmesine neden olduğu olayda dikkat ve özen yükümlülüklerine aykırı davranışları ile asli kusurlu olduğu, müşteki yolcu..., yolcu konumunda bulunurken ineceği sırada gerçekleşen olayda hatalı tutum ve davranışı bulunmadığından atfı kabil bir kusuru olmadığından sanık sürücü ...'ın asli kusurlu olduğu, müşteki yolcu...'ın kusursuz olduğu tespit edilerek, 28/12/2021 tarihli kararda, sanık ...'ın 225 gün karşılığı 4.500,00-TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği görülmüştür.
Mahkememizin 18/03/2021 tarihli oturumunda verilen ara kararı ile davaya konu kazada; ceza mahkemesince kusur konusunda alınan bilirkişi raporlarının aynı doğrultuda olduğu, her üç raporda aynı sonuca varılan tespitler benimsenerek davalıya ait ... plakalı hatlı ticari minibüs araç sürücüsü ...'ın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun'un 58, 47/d, 81/b maddesi ile 2918 Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 110/b-2, 110/b-3 maddelerini ihlal ettiği gerekçesiyle kazanın oluşumunda %100 oranında asli, dava dışı yolcu...'ın kazanın oluş şekline göre kusursuz olduğunun kabulüne, kaza sonrası aranan ambulansın gelmemesi üzerine yaralının başka bir araçla hastaneye gönderilmesi ve sürücünün her ne kadar kimliğini ve telefon numarasını oradakilere vererek araçtaki diğer yolcuları bırakmak üzere seferini tamamlamak için oradan ayrıldığı anlaşılsa da kaza tespit tutanağının tutulamadığı ve yaralanan ve eşi ile diğer görgü tanıkları beyanıyla olayın oluş şeklinin tespit edilmeye çalışıldığı, sürücünün üzerine düşen yükümlülüğe uygun davranmadığı, üstelik tedavi, yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme ve can güvenliği nedeniyle uzaklaşma.. gibi zorunlu ve haklı sebep hallerden biri de bulunmaksızın kaza mahallini terk ettiği, beyanlarında kendisinin de bunu kabul ettiği, belirtilen gerekçeler dahilinde davacı sigorta şirketi yönünden rücu şartlarının vuku bulduğu görülmüştür.
Aktüerya hesap bilirkişisinin mahkememize verdiği 22/03/2021 havale tarihli raporunda, ... tarihli trafik kazasında, davalıya ait ve davacı sigorta şirketinde ZMSS poliçesi bulunan ... plakalı araçtan düşerek bedensel zarara uğrayan dava dışı...’ın maluliyet derecesinin %10 olduğu, iyileşme süresinin 90 gün ve bakıcıya ihtiyaç süresinin 45 gün olarak tespit edildiği, Adli Tıp raporuna göre kazanın meydana gelmesinde ... plakalı araç sürücüsü dava dışı ...’ın asli tam kusurlu olduğu, yaralanan...’ın kusursuz olduğu, kazada yaralanan...’ın maluliyet tazminatının 49.833,47.-TL, bakıcı giderinin 2.666,25.-TL tutarında hesaplandığı, davacı sigorta şirketinin 23.11.2018 tarihinde...’a 47.395.32.-TL maluliyet tazminatı ödediği, sigortalı araç sürücüsünün kaza yerini terk ettiği ve zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları B.4.f maddesine istinaden sigortacının sigortalısına rücu hakkı doğduğunun kabulü halinde İzmir ... İcra Müdürlüğünün .../... sayılı takip dosyasında takip tarihi itibari ile asıl alacak tutarının 47.395,32.-TL işlemiş faiz tutarının 3.211,03.-TL.sı olacağı görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporları da esas alınarak; sigortalı araç sürücüsünün kaza yerini terk ettiği ve zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları B.4.f maddesine istinaden sigortacının sigortalısına rücu hakkı doğduğundan, davanın kabulü ile Davalının İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün .../... Esas sayılı takip dosyasında vaki itirazın iptali ile takibin 47.395,32-TL asıl alacak ve 3.211,03-TL işlemiş faiz bedeli olmak üzere toplam 50.606,35-TL üzerinden asıl alacağa 3095 Sayılı Kanuni faiz ve Temerrüt faizine ilişkin kanun hükümleri uyarınca yıllık %9 oranında yasal faiz uygulanarak devamına, alacak miktarı yargılama ile belirleneceğinden ve likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine,
Dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere
1-Davanın KABULÜ ile
Davalının İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün .../... Esas sayılı takip dosyasında vaki itirazın iptali ile takibin 47.395,32-TL asıl alacak ve 3.211,03-TL işlemiş faiz bedeli olmak üzere toplam 50.606,35-TL üzerinden asıl alacağa 3095 Sayılı Kanuni faiz ve Temerrüt faizine ilişkin kanun hükümleri uyarınca yıllık %9 oranında yasal faiz uygulanarak devamına,
Alacak miktarı yargılama ile belirleneceği ve likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine,
2-Harçlar Yasası gereğince hesaplanan alınması gerekli 3.456,91-TL harçtan mahkememiz dosyasında peşin olarak alınan 172,85-TL ile İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün .../... takip sayılı dosyasında peşin olarak alınan 253,03-TL harcın mahsubu ile bakiye 3.031,03-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
3-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan 7.378,83-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından sarf olunan 217,25-TL peşin ve başvurma harcı, 1 KEP gideri 0,50-TL, 7 tebligat gideri 52,00-TL, müzekkere/posta ücreti 19,20-TL, bilirkişi ücreti 500,00-TL olmak üzere toplam 788,95-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-HMK.nun 333.maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
6-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 1.320,00-TL arabulucu ücretinin yargılama gideri olarak davalıdan alınarak, Hazineye gelir kaydına,
Dair, karar HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/04/2022
Katip ...
(e-imzalıdır)
Hakim ...
(e-imzalıdır)