T.C.
İZMİR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/402 Esas
KARAR NO: 2021/219
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/09/2019
KARAR TARİHİ: 02/03/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...'nin ana sözleşme hükümlerini, bütün hak ve ödevleri de kabul ederek kooperatife ortak olabilmek için başvuruda bulunduğu, kooperatif tarafından ortaklığa kabulünün gerçekleştirildiği, böylece ana sözleşme gereği bahçesinden toplanacak mandalina ürünlerini kooperatife teslim etmeyi ve kooperatif borçlarından payma düşen miktarı ödemeyi üstlendiği, böylelikle 2012 yılından 2015 yılma kadar bu şekliyle ürünlerini kooperatife teslim ettiği, kooperatifin ana sözleşmedeki görevini ve amacını yerine getirdiği, davalının kredi borcuna ek olarak, ortakların ÇKS kayıtlan ölçü alınmak suretiyle payına düşen oranda sorumlu olduklan genel giderlere katılım borcunu ödemediği gibi, ana sözleşme ile teslimle yükümlü olduğu ve kooperatif harcamaları ile yetiştirilen 2015-2016 dönemi mandalina ürününü de kooperatife teslim etmeyerek ana sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmediği, davalının 2015-2016 dönemine ait mandalina ürününü Kooperatife teslim etmediği, kooperatifin ürün teslim etmek için sözleşme imzaladığı şirketler olduğunu bildiği halde başkasına sattığı, böylelikle ana sözleşmeye aykırı davrandığı, ardından Kooperatife göndermiş olduğu istifanamesi ile, ortaklıktan istifa ettiğini bildirdiği, çekilen ihtarname kendi payına düşen kredi tutarı olan 26.295,70 TL'yi ve 27.943,66 TL genel giderlere katkı payı olmak üzere toplam 54.238,66 TL'yi ödemesi ihtar olunduğu, davalının ihtara cevap vermediği, Seferihisar İcra Dairesinin ... sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, davalının itirazı doğrultusunda takibin durdurulmasına karar verildiği, borçlunun haksız ve dayanaksız itirazının iptali ile takibin asıl alacak ve ferileri yönünden devamına, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra ve inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı kooperatifin müvekkilin kredi borçlarına hissesi oranında katılmak kaydıyla ortaklıktan çıkarıldığını, müvekkilin payına düşen kredi tutarını ödemediğinden bahisle kooperatife borçlu olduğunu, bu nedenle dava konusu icra takibine yapılan itirazın haksız olduğunu iddia ettiği, davacı tarafın bu iddiaları gerçeği yansıtmadığı, müvekkilin kooperatif üyesi olduğu dönemde üyelikten doğan sorumluluklarını eksiksiz bir biçimde yerine getirdiği, hatta kooperatifte denetleme kurulu üyesi olarak görev yaptığı, ancak bu görevi üstlendiği dönemde ürünlerin toplanması sırasında müvekkilin bahçesinde hırsızlık meydana geldiği, bu hırsızlık olayıyla ilgili müvekkilin birtakım bilgilere ulaşmışsa da ispatlama noktasında sıkıntı yaşadığı için kooperatif yönetimine iftira atar pozisyonda kalmak istemediği, hem müvekkilin bahçesinde meydana gelen hırsızlık olayı hem de yönetimin kooperatif ruhuna ve ana sözleşmeye aykırı davranarak üyelerini mağdur etmesi nedenleriyle müvekkilin üyelikten istifa ettiği, kooperatif yönetiminin, müvekkile bu şekilde üyelikten ayrılamayacağını, üyelikten ayrılma bedeli ile gübre bedeli ödemesi gerektiğini söyleyerek 16/11/2015 tarihli dilekçeyi imzalamasını istediği, müvekkilin 15/04/2016 tarihinde kooperatifin ... bankası hesabına toplam 10.936,00-TL yatırdığı, kooperatifin böyle bir bedel talep etme hakkı olmadığı halde müvekkilin bu tutarı ödediği, kooperatifin müvekkilden kredi payı talep etmesinin hukuka açıkça aykırı olduğu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Uyuşmazlığın, davacı kooperatifin Ana Sözleşmesine göre davalının 2015/2016 yılı mandalina ürününü kooperatife teslim etmeyerek ana sözleşmeye aykırı davrandığı bu sebeple ortaklıktan çıkartıldığı akabinde davalı adına çekilen krediler ve yapılan masraflara karşılık kendi sorumluluğunu yerine getirmediğinden kullandırılan krediye istinaden ödenmeyen borcun ve giderlere katkı payının tahsiline ilişkin Seferihisar İcra Müdürlüğünün ... Takip sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile icra inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarında toplandığı görülmüştür. Tüm deliller toplanmış, Seferihisar İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyası UYAP üzerinden getirtilmiş olup, incelenmesinde; alacaklısının ..., borçlusunun ... olduğu, 54.238,00-TL asıl alacak, 3.546,15-TL işlemiş faiz, toplam 57.784,15-TL üzerinden ilamsız takip başlatıldığı, borçlu vekilinin 24/09/2018 tarihli dilekçesi ile borcun tamamına, faize, faiz oranına, vekalet ücretine ve fer'ilerine itiraz ettiği anlaşılmıştır.
Dava, İİK 67. madde gereğince açılan itirazın iptali davası olup, 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmış olduğu anlaşılmıştır.
2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 67. maddesinde İcra Takibine İtirazın İptali; ''Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.
Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın (Değişik ibare:02/07/2012-6352 S.K./11.md.) yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir.
Birinci fıkrada yazılı itirazın iptali süresini geçiren alacaklının umumi hükümler dairesinde alacağını dava etmek hakkı saklıdır.
Bu Kanunda öngörülen icra inkar tazminatı, kötü niyet tazminatı ve benzeri tazminatların tespitinde, takip talebi veya davadaki talep esas alınır.'' şeklinde düzenlenmiştir.
Dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, davacı koopratife ait ticari defter ve belgeler, Seferihisar İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyası, davacı kooperatif tarafından kullanılan kredilere ilişkin sözleşme, hesap özeti ve ekstre evrakları ve sair deliller birlikte değerlendirilerek; davacı kooperatifin ana sözleşmesi ve genel kurul kararları kapsamında kooperatifçe kullanılan krediler ve davalının üye olmasından kaynaklanan yükümlülükleri çerçevesince ana sözleşmeye aykırılık iddiası bu sebeple ortaklıktan çıkartılma neticesinde kooperatife sorumluluğunu yerine getirip getirmediği, davacının alacağının bulunup bulunmadığı, alacağı var ise miktarı, icra takibinde işletilen faiz miktar ve oranının usulüne uygun şekilde işletilip işletilmediği hususlarının kooperatif hukuku alanında uzman bilirkişiden rapor alınmış, bilirkişinin mahkememize verdiği 09/12/2020 havale tarihli raporunda özetle; davanın, kooperatif alacağının tahsili için başlatılan icra takibine Seferihisar İcra Dairesi, ... yapılan itirazın iptaline ilişkin olduğu, davalı ...'nin, davacı ...nin ortağı iken, 05.10.2017 tarihli dilekçesiyle, ortaklıktan ayrılmak istediğini bildirdiği, ortaklıktan ayrılma isteğinin, davacı tarafça da kabul edildiğinin görüldüğü, davacı kooperatif tarafından, tarım ürünleri işleme tesisi kurmak amacıyla muhtelif tarihlerde değişik bankalardan kredi kullanıldığı; son olarak 2015 yılında ... Bankasından 1.400.000,00 TL kredi kullanılarak, hem öteki bankalara olan borçların kapatıldığı, hem de tesisin yapımının tamamlandığının anlaşıldığı, kredinin kooperatife maliyetinin 1.446.264,00 TL olduğu, kredi taksitlerinin, faaliyet gelirleri ile ödendiği, değişik bir anlatımla, kredi taksitlerini ödeyebilmek için ortaklığı devam edenlerden herhangi bir para talep edilmemesine karşılık, ortaklığı sona erenlerden kredi payı olarak 26.295,70 TL talep edilmekteyse de, ortaklıktan ayrılanların, tesis üzerinde herhangi bir haklarının kalmaması, kredi taksitleri için ortaklığı devam edenlerden herhangi bir para talep edilmezken, sadece ortaklığı sona erenlerden, kredi payı olarak 26.295,70 TL talep edilmesinin, eşitlik ilkesi ile bağdaşmaması gibi gerekçelerle, kredi payı olarak talepte bulunulmayacağı sonucuna varıldığı, üretim giderlerinden olması nedeniyle, 2014/2015 sezonundan sonra kooperatife ürün teslim etmeyen ve 2017 yılında ortaklıktan ayrılan davalı ...'den, direkt işçilik giderleri ile genel üretim giderlerinin talep edilemeyeceği ancak ortak gider olması nedeniyle, genel yönetim giderlerine davalının da katılması gerektiği sonucuna varıldığı, bu kapsamda talep edilebilecek meblağın 1.036,14 TL olarak hesap ve tespit edildiği, takip tarihi itibariyle talep edilebilecek gecikme faizi 47,41 TL olarak hesap ve tespit edildiğini belirtmiştir.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 16. maddesinde; ''(Değişik birinci fıkra: 6/10/1988 - 3476/4 md.) Kooperatif ortaklığından çıkarılmayı gerektiren sebepler anasözleşmede açıkça gösterilir. Ortaklar anasözleşmede açıkça gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamazlar.
Ortaklıktan çıkarılmaya yönetim kurulunun teklifi ile genel kurulca karar verilir. Anasözleşme,çıkarılanın genel kurula başvurma hakkı saklı kalmak üzere, bu hususta yönetim kurulunu da yetkili kılabilir.
Çıkarılma kararı gerekçeli olarak tutanağa geçirileceği gibi, ortaklar defterine de yazılır. Kararın onaylı örneği,çıkarılan ortağa tebliğ edilmek üzere, on gün içinde notere tevdi edilir. Bu ortak tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde itiraz davası açabilir. Tebliğ edilen karar, yönetim kurulunca verilmiş ise ortak, üç aylık süre içinde genel kurula da itiraz edebilir. Bu itiraz, ilk toplanacak genel kurula sunulmak üzere, yönetim kuruluna noter aracılığı ile tebliğ ettirilecek bir yazı ile yapılır. Genel kurula itiraz edildiği takdirde, yönetim kurulunun çıkarma kararı aleyhine itiraz davası açılamaz. İtiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karşı itiraz davası hakkı saklıdır.
Üç aylık süre içinde genel kurula veya mahkemeye başvurmak suretiyle itiraz edilmeyen çıkarılma kararları kesinleşir.
(Ek: 6/10/1988 - 3476/4 md.) Haklarındaki çıkarma kararı kesinleşmeyen ortakların yerine yeni ortak alınamaz. Bu kişilerin ortaklık hak ve yükümlülükleri, çıkarılma kararı kesinleşinceye kadar devam eder.'' hükmü bulunmakta olup, hükümde kooperatif ortaklığından çıkarılma esasları ve ortaklıktan çıkarılma kararlarına itiraz usulleri düzenlenmiştir.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 23. maddesinde; ''Ortaklar bu kanunun kabul ettiği esaslar dahilinde hak ve vecibelerde eşittirler.'' hükmüne yer verilmiştir.
...'ne ait Kooperatif Ana Sözleşmesi'nin incelenmesinde, sözleşmenin 22/6. maddesinde yer alan "Haklarında çıkarma kararı kesinleşmeyen ortakların, ortaklık hak ve yükümlülükleri çıkarılma kararı kesinleşinceye kadar devam eder." hükmünün, 34. maddesinde ise ''Ortaklar bu ana sözleşmenin kabul ettiği esaslar içinde hak ve vecibelerde eşittirler.'' hükmünün bulunduğu görülmektedir.
Davacı vekilinin rapora karşı itirazda bulunduğu, davalı vekilinin de rapora kısmen itirazda bulunduğu görülmüş, 02/03/2021 tarihli oturumda, alınan bilirkişi raporu hüküm vermeye elverişli olduğundan taraf vekillerinin itirazlarının reddine karar verilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu esas alınarak; davalı ...'nin, davacı ...nin ortağı iken, 05.10.2017 tarihli dilekçesiyle, ortaklıktan ayrılmak istediğini bildirdiği, ortaklıktan ayrılma isteğinin, davacı tarafça da kabul edildiği, davacı kooperatif tarafından, tarım ürünleri işleme tesisi kurmak amacıyla muhtelif tarihlerde değişik bankalardan kredi kullanıldığı; son olarak 2015 yılında ... Bankasından 1.400.000,00 TL kredi kullanılarak, hem öteki bankalara olan borçların kapatıldığı, hem de tesisin yapımının tamamlandığının anlaşıldığı, kredinin kooperatife maliyetinin 1.446.264,00 TL olduğu, kredi taksitlerinin, faaliyet gelirleri ile ödendiği, değişik bir anlatımla, kredi taksitlerini ödeyebilmek için ortaklığı devam edenlerden herhangi bir para talep edilmemesine karşılık, ortaklığı sona erenlerden kredi payı olarak 26.295,70 TL talep edilmekteyse de, ortaklıktan ayrılanların, tesis üzerinde herhangi bir haklarının kalmaması, kredi taksitleri için ortaklığı devam edenlerden herhangi bir para talep edilmezken, sadece ortaklığı sona erenlerden, kredi payı olarak 26.295,70 TL talep edilmesinin, eşitlik ilkesi ile bağdaşmaması gibi gerekçelerle, kredi payı olarak talepte bulunulmayacağı, üretim giderlerinden olması nedeniyle, 2014/2015 sezonundan sonra kooperatife ürün teslim etmeyen ve 2017 yılında ortaklıktan ayrılan davalı ...'den, direkt işçilik giderleri ile genel üretim giderlerinin talep edilemeyeceği ancak ortak gider olması nedeniyle, genel yönetim giderlerine davalının da katılması gerektiği, talep edilebilecek meblağın 1.036,14 TL olarak hesaplandığı, gecikme faizi 47,41 TL olarak hesaplandığı, davanın kısmen kabulü ile; Seferihisar İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyada vaki itirazın kısmen iptali ile takibin 1.036,14-TL asıl alacak ve 47,41 TL temerrüt faizi üzerinden avans faiziyle birlikte takibin devamına, asıl alacak üzerinden %20 icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
Dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
Seferihisar İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyada vaki itirazın kısmen iptali ile takibin 1.036,14-TL asıl alacak ve 47,41 TL temerrüt faizi üzerinden avans faiziyle birlikte takibin devamına,
Asıl alacak üzerinden %20 icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 74,01-TL harcın başvurma harcı ve peşin harç olarak alınan 742,29-TL ile Seferihisar İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasında alınan 288,92-TL harçtan indirilmesi ile geriye kalan 957,20-TL harcın isteği halinde davacı tarafa iadesine,
3-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan 1.083,55-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan 8.171,08-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından sarf olunan 1 KEP gideri 0,50-TL, 7 tebligat gideri 48,20-TL, 4 posta gideri 66,00-TL, bilirkişi ücreti 500,00-TL olmak üzere toplam 614,70-TL'nin davanın kısmen kabulü nazara alınarak 11,52-TL'lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-HMK.nun 333.maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
7-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinden 24,76-TL'sinden davalının, 1.295,24-TL'sinden davacının sorumlu tutulmak kaydı ile davacı ve davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341/2. Maddesi uyarınca kabul edilen miktar yönünden kesin , reddedilen miktar yönünden karar HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/03/2021
Katip ...
(e-imzalıdır)
Hakim ...
(e-imzalıdır)