T.C.
İZMİR
7
ESAS NO: 2020/311 Esas
KARAR NO: 2021/646
DAVA: Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi)
DAVA TARİHİ: 13/07/2020
KARAR TARİHİ: 14/09/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ... Elektrik Dağıtım AŞ’nin ... tesisat numaralı abonesi olduğunu, 03.02.2020 tarihinde ... Elektrik Dağıtım AŞ. yetkilileri gelerek ‘kullanımda olan sayacın eski olduğunu, yeni nesil elektrik sayacı ile değiştireceklerini’ söylemeleri üzerine ... Elektrik Dağıtım AŞ. yetkililerince elektrik sayacı sökülerek yerine yenisi takıldığı, hiçbirşey söylenmeden, herhangi bir tutanak tutulmadan iş yerinden ayrıldıkları, 28.02.2020 tarihinde ... Elektrik Dağıtım AŞ. yetkilileri müvekkili şirkete geldikleri ve elektriği keseceklerini söyledikleri, depodaki dondurulmuş mantı stokunun bozulmaması ve üretimin devam etmesi için hemen ... Menderes yetkilisine gittiği, cezalı faturayı ve tutanakları alarak taksitlendirme yaptırarak 05.03.2020 tarihinde 70.000 TL’lik ilk taksidi yatırdığı, müvekkili tarafından elektrik sayacına hiçbir şekilde müdahalede bulunulmadığı, sayacın ... AŞ yetkilileri tarafından takılıp söküldüğü, Kaçak Elektrik Kullanımı nedeniyle tutulan 03.02.2020 tarihli ve ... seri nolu kaçak/usulsüz elektrik kullanım tutanağının Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’ne aykırı olduğunun tespitine, kaçak Elektrik Kullanımı nedeniyle usule aykırı olarak tutulan tutanak esas alınarak Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’nin 42. Maddesi uyarınca düzenlenen 25.02.2020 Tarih ve ...sayılı fatura nedeniyle müvekkilin davalı şirkete 145.043,98-TL borçlu olmadığının tespitine ve ilgili faturanın iptaline, sonradan takılan sayaç tüketimi göz önünde bulundurulup eksik ödeme varsa Yönetmeliğin 37. Maddesine göre gerçek borcun tespitine, yapmış olduğumuz fazla ödemenin ticari avans faiziyle birlikte iadesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, ...... Unlu Mamüller San.ve Ticaret ünvanlı ... tesisat no’lu tüketicinin sayacının EPDK Tüketici Hizmetleri Yönetmenliği 7.Bölüm Madde-43 1.fıkrasının ilgili bendlerine göre 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sayaca müdahale edildiğine ilişkin şüpheye sebep olacak bir bulguya rastlanılması halinde aşağıda belirtilen kaçak tespit süreci başlatılır; “a) Sayaç sökülerek yerine uygun bir sayaç takılmak sureti ile mevcut sayaç incelemeye alınır.” “b) Sökülen ve takılan sayaçlarla ilgili EK-6’da yer alan sayaç değiştirme tutanağı düzenlenir. “hükmüne göre 03.02.2020 tarihinde sayacın değiştirildiği, Sayaç değişimi yapıldıktan sonra her üç fazdan da powermetre ile güç ölçümü yapılmıştır.Bilim,Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı yetkilileri gözetiminde sayaç atölyesinde yapılan incelemede sayacın bakanlık mühürlerinin kopartılarak sayacın içinden şönt yapmak suretiyle eksik ölçüm yapılmasına neden olunduğu tespit edildiği, 03.02.2020 tarih .... seri no’lu Kaçak/Usulsuz kullanım tespit tutanağı hazırlanarak ilgili süreç başlatıldığı, Yapılan incelemede 13.03.2019 tarihinde PSS(Sözleşme) işleminin yapılmış olduğu, sayaç iç bilgisinden alınan veriye göre 04.07.2019 tarihinde de sayaca müdehale yapıldığı tespit edildiği, yapılan kaçak tahakkukunun ilgili mevzuat hükümlerine göre doğru hesaplandığı görüldüğü, davacı hakkında yapılan işlem usul ve yasaya uygun olup davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Uyuşmazlığın, davalı şirket tarafından kaçak usulsüz elektrik kullanım tutanağına dayalı olarak davacı şirkete kesilen faturanın elektrik piyasası tüketici hizmetleri yönetmeliğine aykırı olup olmadığı, bu fatura kapsamında davacı tarafından ödenen bedeller kadar borçlu olmadığının tespiti koşullarının oluşup oluşmadığı, gerçek borcun tespiti ile yapılan fazla ödeme var ise tespiti ile davacıya iadesi hususlarında olduğu anlaşılmıştır.
Menfi tespit davası 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK)’nun 72. maddesinde düzenlenmiştir.
Gerçekte var olmayan bir borç ya da geçersiz bir hukuki ilişki nedeniyle icra takibine maruz kalması muhtemel olan veya icra takibine maruz kalan bir kimsenin (borçlunun) gerçekte borçlu bulunmadığını bir hukuki ilişkinin veya bir hakkın gerçekten mevcut olmadığını alacak-borç ilişkisi doğuracak bir durumun olmadığını ispat için açacağı dava, menfi tespit olarak adlandırılmaktadır.
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK)’nun 72. maddesine göre, borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. İcra takibinden önce açılan menfi tespit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde on beşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir. İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ise ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde on beşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesini isteyebilir.
Kural olarak, bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 6. Maddesi) İspat yüküne ilişkin bu genel kural, menfi tespit davaları için de geçerlidir. Yani, menfi tespit davalarında da, tarafların sıfatları değişik olmakla beraber, ispat yükü bakımından bir değişiklik olmayıp, bu genel kural uygulanır. Bu davalarda da bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran (iddia eden) taraf o vakıayı ispat etmelidir.
Dosya ve davalı tarafa ait abonelik dosyası ve ekleri, davacı şirkete düzenlenen faturalar, ilgili banka dekontları ve hesap hareketleri üzerinde uyuşmazlık konularında elektrik elektronik mühendisi bilirkişisinden rapor alınmış, bilirkişinin mahkememize verdiği 03/02/2021 havale tarihli raporunda özetle; davacı ...... Mamülleri San.Tic.Ltd.A.Ş. firmasına düzenlenmesi gereken kaçak elektrik faturasının vergiler dahil-ceza hariç tutarı 95.851,07 TL olarak hesaplandığı, dosya içeriğinde yer alan 25.02.2020 tarihli Davalı ... Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından düzenlenmiş faturada bu tutar 145.043,98 TL olarak hesaplandığı, aradaki bu fark hesaplamanın başlangıcında ele alınan ortalama günlük tüketim miktarları arasındaki farklılıktan doğduğu, (540.230 kwh/gün - ... A.Ş tarafından alınan 666,603 kwh/gün) ayrıca ... yetkililerince alınan Dağıtım bedeli birim fiyatında da raporunda ayrıldığını, (EPDK 01.01.2020 tarihli tablodaki dağıtım bedeli birim fiyatı 0,235764 TL/kwh olarak belirtilmiştir. Davacı firma tarafından dosyaya sunulan davaya konu fatura için 4 adet dekont toplam tutarının 152.915,10 TL olduğu, raporunda hesaplanan vergiler dahil-ceza hariç toplam tutarın 95.851,07 TL olduğu, dolayısı ile Davacı kullanıcının 152.915,10 – 95.851,07 = 57.064,03 TL fazla ödeme yaptığı, sonuç olarak da; dosya kapsamında yaptığı inceleme doğrultusunda davacıya ait elektrik sayacına 04.07.2019 tarihinde müdahale olduğu, sonucunda sayacın eksik ölçüm yaparak tüketimin doğru tespit edilmesini engelleyecek şekilde kullanım olduğu; davacı ... ..Mamülleri firmasına düzenlenmesi gereken kaçak elektrik faturasının vergiler dahil-ceza hariç tutarı ; 95.851,07 TL olarak hesaplandığı; davacı firmanın ödemiş olduğu dekontlara istinaden 57.064,03 TL fazla ödeme yaptığını belirtmiştir.
Tarafların kök rapora karşı beyan ve itirazları doğrultusunda mevcut dosya kapsamına göre bilirkişiden ek rapor alınmış, bilirkişinin mahkememize verdiği 06/07/2021 havale tarihli ek raporunda özetle; davacıya ait elektrik sayacına 04.07.2019 tarihinde müdahale olduğu, sonucunda sayacın eksik ölçüm yaparak tüketimin doğru tespit edilmesini engelleyecek şekilde kullanım olduğu; davacı tarafından yapılan itirazlar sonucu mükerrer durum için dosya içinde bir kaçak tespit tutanağı bulunmadığı için kök rapordaki hesaplamadaki 2 çarpanının kaldırılıp yeni hesaplama yapıldığı, kaçak enerji birim fiyatı ve dağıtım birim fiyatı günlerine göre olan dönemlerdeki fiyatlar içinde düzeltildiği; davalı ... A.Ş. nin itirazında dağıtım bedeli birim fiyatlarına mükerrer durum olduğu için 2 çarpanı ile çarpılmadığı zira mükerrer duruma ait dosyada bir tutanak bulunamadığı; davacı ... ... Mamülleri San.Tic.Ltd.A.Ş. firmasına düzenlenmesi gereken kaçak elektrik faturasının vergiler dahil-ceza hariç tutarı 61.901,21 TL olarak hesaplandığı, dosya içeriğinde yer alan 25.02.2020 tarihli Davalı ... Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından düzenlenmiş faturada bu tutar 145.043,98 TL olarak hesaplandığı, davacı firma tarafından dosyaya sunulan davaya konu fatura için 4 adet dekont toplam tutarının 152.915,10 TL olduğunu belirtmiştir.
Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, abonelik dosyası içeriği, aldırılan hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacıya ait elektrik sayacına 04/07/2019 tarihinde müdahale olduğu, sonucunda sayacın eksik ölçüm yaparak tüketimin doğru tespit edilmesini engelleyecek şekilde kullanım olduğu, davacı ...... Mamülleri San.Tic.Ltd.A.Ş. firmasına düzenlenmesi gereken kaçak elektrik faturasının vergiler dahil-ceza hariç tutarı 61.901,21 TL olarak hesaplandığı, davacının ödemiş olduğu dekontlara istinaden yapılan fazla ödemenin haksız ve hukuka aykırı olduğu anlaşılmakla, davanın kısmen kabulü ile, Davacının 25/02/2020 tarih ve ...sayılı faturanın kısmen iptaline, davacının bu fatura nedeniyle davalı şirkete 83.142,77-TL yönünden borçlu olmadığının tespitine, fazla ödenen bu miktarın davalıdan alınarak davacıya ticari avans faizi ile birlikte iadesine, Fazlaya ilişkin talebin reddine,
Dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,
Davacının 25/02/2020 tarih ve ...sayılı faturanın kısmen iptaline, davacının bu fatura nedeniyle davalı şirkete 83.142,77-TL yönünden borçlu olmadığının tespitine, fazla ödenen bu miktarın davalıdan alınarak davacıya ticari avans faizi ile birlikte İADESİNE,
Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Harçlar Yasası gereğince hesaplanan alınması gerekli 5.679,48-TL harçtan peşin olarak alınan 2.476,99-TL harcın mahsubu ile bakiye 3.202,49-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
3- Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden dava tarihinde yürürlükte olan A.A.Ü.T gereğince hesap ve takdir edilen 11.608,56-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden dava tarihinde yürürlükte olan A.A.Ü.T gereğince hesap ve takdir edilen 8.847,16-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafça yapılan 2.476,99-TL peşin harç, 8 tebligat gideri 44,00-TL, 1 posta gideri 21,00-TL, bilirkişi ücreti 500,00-TL olmak üzere toplam 3.041,99-TL yargılama giderinin davanın kısmen kabulü nazara alınarak 1.743,74-TL'lik kısmının davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 1.320,00-TL arabulucu ücretinden 756,65-TL'sinden davalının, 563,35-TL'sinden davacının sorumlu tutulmak kaydı ile davacı ve davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
7-Taraflarca tarafından yatırılan gider avansının artan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili taraflara iadesine,
Dair, karar HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda açıkça okunup usulen anlatıldı.14/09/2021
Katip....
E-İMZA
Hakim....
E.İMZA