T.C.
İZMİR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/384
KARAR NO: 2022/213
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 14/08/2020
KARAR TARİHİ: 08/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... plakalı iş makinesi araç, müvekkili ... Sigorta tarafından 11.12.2015-2018 tarihleri arasında geçerli ... sayılı Poliçe ile .... Sigortası içinde Makine Kırılması teminat örüntüsüne alındığı, sigortalı ... İnş. Ltd. Şti'ne ait ve .... Kiralama A.Ş aracılığı ile edinilen ... Plakalı Mercedes marka 3340K model Kamyon üzerine monteli SCHWING marka S36 X model ... seri numaralı 2015 model beton Pompası, davalı ...-İnş. Taah. A.Ş firma personeli olan operatör ... kontrolünde iken 04.12.2018 tarihinde ölümlü kazaya karıştığı, bu kaza nedeniyle aracın olay yerinde bekletilmesinden kaynaklı olarak sistemdeki beton malzemesi donmuş ve makinenin sevk silindirleri, karıştırıcı parçaları ile birlikte dider parçaların hasarlandığı, sigorta sözleşmeleri Makine Kırılması Genel Şartlar çerçevesinde sigorta ettirenin bizzat uğradığı zararların Sigorta güvencesine alındığı Sigorta türü olduğu, bu kapsamda müvekkili sigorta şirketi tarafından Sigortalısı araçta oluşan hasara ilişkin olarak ekspertiz incelemesi yaptırdığı, Ekspertiz İncelemesi sonucunda ... plakalı araçta 13.764,75 Euro tutarında hasar meydana geldiğinin tespit edildiği, bu tutarın 15.03.2019 tarihinde sigortalıya ödendiği, ayrıca sigortalı tarafından, müvekkili şirket tarafından yapılan bu ödeme nedeniyle 26.03.2019 tarihinde yansıtma faturası keşide edildiği, bu faturadan kaynaklanan 2.477,66 Euro KDV bedeli de sigortalıya 10.05.2019 tarihinde ödendiği, bu nedenle müvekkili şirketin TTK md.1472 gereğince sigortalısının halefi olmanın yanında alacağı devir ve temlik aldığı, kaza sırasında sigortalı aracın davalı-borçlu ... İnş. A.Ş kullanım ve kiralaması altında olduğu, sürücü ...'ın da bu firmanın sigortalısı ve çalışanı olduğu, müvekkili şirketin davalıya zararını ödemesi bakımından talepte bulunmasına rağmen ödeme yapılmayacağı belirtildiğinden bu kere ödenen İzmir 16. İcra Müdürlüğünün .... esas sayılı ile davalı aleyhine ilamsız icra takibine başlandığı, açılan icra takibine karşın borçlu Şirket tarafından haksız ve hukuki dayanaktan yoksun şekilde itiraz edildiği ve takibi durdurduğu, beyan edilerek itirazın iptaline ve takibin devamına, %20'den az olmamak üzere tazminat ödetilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; .... yetkilisi .... olup; ... Şirketinin yetkilisi ise ...'dır. Adı geçen şahısların amca çocukları olduğu, Bunun yanı sıra ... Şirketi, her iki Şirket yetkilisinin amcası olan ...'ya ait taşınmazda faaliyet gösterdiği yani her iki şirket de birer aile şirketi olduğu, taraflar arasında bir kira sözleşmesi ilişkisi bulunması da söz konusu olmadığı, kaza tarihinde ..., müvekkil şirket sigortalısı olarak gözükse de aslında ... şirketinin emir ve talimatı altında çalıştığı, yani bir başka deyişle .... ile Müvekkil Şirket arasında fiili bir iş ilişkisi bulunmadığı, kısaca ....'ın aslında baştan beri .... Şirketinin işçisi olduğu, kazaya sebebiyet veren eylemin gerçekleşmesinde tam ve asli kusurlu olduğu iddia olunan ... hakkında İzmir 39. Asliye Ceza Mahkemesi'nin .... sayılı dosyası ile kovuşturma başlatılmış ve kovuşturma neticesinde ...'ın tali kusurlu olduğuna kanaat getirildiği, hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair karar verildiği, görüleceği üzere ...'ın tam ve asli kusurlu olmadığı, davacı yanın ödediği bedelinin tamamını müvekkil şirketten talep etmesi hukuka aykırı olduğu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Uyuşmazlığın, 04/12/2018 tarihinde davacının sigortalısına ait finansal kiralama aracı olan Kamyon üzeri beton pompalı aracın davalı şirket operatörü kontrolünde iken kaza meydana gelmesi bu sırada olay yerinde bekleyen araçta beton malzemesinin donması ve diğer parçaların hasarlanması sebebiyle ... sigortası kapsamında sigortalısı şirkete ödenen bedelin rücuen tahsiline dayalı olarak İzmir 16.İcra Müdürlüğünün .... Takip sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile icra inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarında toplandığı görülmüştür. Tüm deliller toplanmış, İzmir 16.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası getirtilmiş olup, incelenmesinde; borçlu vekilinin 02/09/2019 havale tarihli dilekçesi ile takibe, borca, asıl alacağa, işlemiş/işleyecek faize, faiz oranına, tüm ferilere itiraz ettiği anlaşılmıştır.
Dava, İİK 67. madde gereğince açılan itirazın iptali davası olup, 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmış olduğu anlaşılmıştır.
2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 67. maddesinde İcra Takibine İtirazın İptali; ''Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.
Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın (Değişik ibare:02/07/2012-6352 S.K./11.md.) yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir.
İtiraz eden veli, vasi veya mirasçı ise, borçlu hakkında tazminat hükmolunması kötü niyetin sübutuna bağlıdır.
Birinci fıkrada yazılı itirazın iptali süresini geçiren alacaklının umumi hükümler dairesinde alacağını dava etmek hakkı saklıdır.
Bu Kanunda öngörülen icra inkar tazminatı, kötü niyet tazminatı ve benzeri tazminatların tespitinde, takip talebi veya davadaki talep esas alınır.'' şeklinde düzenlenmiştir.
İzmir 39. ASCM ... Esas sayılı dosyası UYAP üzerinden getirtilerek incelenmesinde; dosyada aldırılan İstanbul Trafik İhtisas Dairesi raporunda, sanık sürücü ....'ın tali kusurlu olduğu, müteveffa yaya ....'nun asli kusurlu olduğunun bildirildiği, dosyada verilen 07/11/2019 tarih, .... Esas, ... Karar sayılı kararda, sanık ...'ın 1 yıl 8 ay hapis cezasına cezalandırılmasına karar verildiği, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilerek 5 yıl süreyle denetim süresine tabi tutulmasına karar verildiği ve kararın 26/11/2019 tarihinde kesinleştiğinin görüldüğü anlaşılmıştır.
Dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, dava dilekçesine ekli ... sigortası, kaza tutanağı, ekspertiz raporu, ödeme makbuzları, İzmir 16. İcra Müdürlüğünün takip dosyası, İzmir 39. ASCM ...Esas sayılı dosyası, SGK dökümü ve tüm bilgi, belgeler sair deliller değerlendirilerek bir otomotiv alanında uzman bilirkişi, bir sigortacı bilirkişi ile bir makine mühendisi bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetine tevdi ile meydana gelen trafik kazası nedeniyle davaya konu aracın olay yerinde beklemesinden kaynaklı beton malzemesinin donması, makinenin sevk silindirleri, karıştırıcı parçaların ve diğer parçaların hasarlanması sonucu bu hasar bedelinin dava dışı sigortalıya ödenmesi hususunda zararının hangi sebepten kaynaklandığı, araç operatörünün sorumlu olup olmadığı, var ise sorumluluğunun hangi oranda olduğu, uğranılan zararın miktarı ve dava dışı sigortalıya ödenen bedelin piyasa şartlarına uygun olup olmadığı, davacı taleplerinin haklı olup olmadığı, rücuen tahsili koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarında bilirkişi heyetinden rapor aldırıldığı, bilirkişi heyetinin mahkememize verdiği 18/08/2021 havale tarihli raporunda özetle; 04.12.2018 tarihinde meydana gelen trafik kazasında sigortalı .... plakalı beton pompasında (iş makinasının) kaza yerinde beklemesi nedeniyle makine kırılması hasarı meydana geldiği, makine kırılması hasarının meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün asli tam kusurlu bulunduğu, sigortalı iş makinesinde meydana gelen hasarın KDV dahil 17.539,33.-Euro tutarında hesaplandığı, sigortalı araç sürücüsü dava dışı ....'ın davalı ... İnş.Taah.A.Ş. çalışanı olduğu, sigortalı afacı.ünansal kiralama ile kiralayan ve işletenin dava dışı ....İnşaat Ltd. Şirketi olduğu, işini yaptığı sırada hasarın oluştuğu kabul edildiği takdirde davacı sigorta şirketinin davalıya rücu hakkı bulunmadığı, sigortalı araç sürücü ve operatörü ....'ın davalı ... İnş.Taah.A.Ş.nin işini yaptığı sırada hasarın oluştuğu kabul edildiği takdirde davalının BK 66 gereği kusursuz sorumlu olduğu ve davacı sigorta şirketinin davalıya rücu hakkı bulunduğu, davalının BK 66 hükmüne göre kusursuz sorumlu olduğu kabul edildiği takdirde İzmir 16.İcra Müdürlüğünün .... sayılı takip dosyasında takip tarihi itibari ile asıl alacak tutarının 17.539,33.-Euro, işlemiş faiz tutarının 1.296,92.-Euro olduğu, görüş ve kanaatine varıldığı belirtmişlerdir.
Tarafların, kök rapora karşı beyan ve itirazları doğrultusunda mevcut dosya kapsamına göre bilirkişi heyetinden ek rapor aldırıldığı, bilirkişi heyetinin mahkememize verdiği 29/12/2021 havale tarihli ek raporunda özetle; 04/12/2018 tarihinde meydana gelen trafik kazasında sigortalı .... plakalı beton pompasında (iş makinasının) kaza yerinde beklemesi nedeniyle makine kırılması hasarı meydana geldiği, makine kırılması hasarının meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün asli tam kusurlu bulunduğu, sigortalı iş makinesinde meydana gelen hasarın KDV dahil 16.242,41.-Euro tutarında hesaplandığı, sigortalı araç sürücüsü dava dışı ....'ın davalı ... İnş.Taah.A.Ş. çalışanı olduğu, sigortalı aracı finansal kiralama ile kiralayan ve işletenin dava dışı ... Ltd. Şirketi olduğu, sigortalı araç sürücü ve operatörü ...'ın işvereni dava dışı .... Ltd.Şti. olduğu kabul edildiği takdirde davacı sigorta şirketinin davalıya rücu hakkı bulunmadığı, sigortalı araç sürücü ve operatörü ....'ın işvereni davalı ... İnş.Taah.A.Ş. olduğu kabul edildiği takdirde davalının BK 66 gereği kusursuz sorumlu olduğu ve davacı sigorta şirketinin davalıya rücu hakkı bulunduğu, davalının BK 66 hükmüne göre kusursuz sorumlu olduğu kabul edildiği takdirde İzmir 16.İcra Müdürlüğünün .... sayılı takip dosyasında, davalı borçlu ... İnş.Taah.A.Ş yönünden takip tarihi itibari ile asıl alacak tutarının 16.242,41.-Euro, işlemiş faiz tutarının 1.296,92.-Euro olduğu görüş ve kanaatine varıldığını belirtmişlerdir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporları esas alınarak; dosya kapsamında bulunan .... Sigorta poliçesinin incelenmesinde, sigortalının ... A.Ş, aracılığı sigorta ettirenin dava dışı ... Ltd. Şirketi olduğu, 2015 model beton pompası makine kırılması teminat örüntüsüne alındığı, davalı şirket personeli operatör kontrolünde iken 04/12/2018 tarihinde karıştığı ölümlü kaza neticesinde tali kusurlu bulunarak ceza aldığı, beton pompasının olay yerinde beklemeden kaynaklı beton malzemesinin donarak sevk silindirleri ve karıştırıcı parçaların hasarlanmasına sebep olunduğu, hasar nedeniyle sigorta şirketi tarafından ise Leasing sigortalısına ödeme yapıldığı, TTK 1472.maddesinde "Sigortacı, sigorta tazminatı ödediğinde hukuken sigortalısının yerine geçer, sigortalının gerçekleşen zararlardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal eder." hükmüne yer verildiği ayrıca TTK 1454.maddesinde"Sigorta ettiren, üçüncü bir kişinin menfaatini, onun adını belirterek veya belirtmeyerek sigorta ettirebilir. Sigorta sözleşmesinden doğan haklar sigortalıya aittir. Sigortalı aksine sözleşme yoksa sigorta tazminatının ödenmesini sigortacıdan isteyebilir onu dava edebilir." hükmünün düzenlendiği, halefiyet kuralı gereğince davacı sigortacının hasar bedelini ödeyerek sigortalının yerine geçtiği ve bu hasar bedelini poliçeye konu aracı kiralayan davalıdan kusur oranı ve poliçe şartları itibariyle isteyebileceği, yargılama aşamasında alınan kusur raporuna göre davalı şirket çalışanı sürücünün ...bir şantiyeden diğerine götürülme halinde, yolda trafiğin tıkanabileceği, aracın lastiğinin patlayabileceği, araç motorunun arızalanıp yolda zaman kaybedebileceği ve pompa içinde kalan betonun sertleşip donarak hasar meydana gelebileceğinin ön görülebilmesi, aracını bir başka şantiyeye götürmeden önce alması gereken bu tedbirlerin pompadaki tüm betonu temizlemek, borulara top atmak tekne ve karıştırıcı kısmı su ile yıkamak, pompanın beton olan kısımlarına beton prizini ek katkı maddesi atarak donma süresinin 7 saate kadar geciktirilebildiği, operatörün, Beton Pompa Operatörlüğü Sertifikası eğitim proğramında verilen beton konusunda temel bilgileri aktif çalışma esnasında gözardı ederek uygulamadığı ve mesleki gerekleri yerine getirmemesinin kusurunu ağırlaştırdığı, hasarın ve zararın oluşmasında ağır sorumluluğu bulunduğu ve asli tam kusurlu olduğu, bu sebeple SGK kayıtlarına göre davalı şirket çalışanı sürücünün 6098 sayılı TBK'da düzenlenen kusursuz sorumluluk hallerinden Adam çalıştıranın sorumluluğu 66.madde kapsamında emri altında çalışanının hukuka aykırı fiili ile başkalarına zarar vermesinden dolayı sorumlu tutulduğu, sigorta şirketinin ödediği hasar bedelini tazmin etme hakkının olduğu vicdani kanaatiyle davanın kabulü ile İzmir 16.İcra Müdürlüğünün .... sayılı takip dosyasında, davalı borçlu ... İnş.Taah.A.Ş'nin vaki itirazının iptali ile takip tarihi itibari ile 16.242,41.-Euro asıl alacak tutarı ve 1.296,92.-Euro işlemiş faizin, 15/03/2019 ödeme tarihinden itibaren %19,50 temerrüt faiziyle birlikte devamı ile döviz türünden alacaklara uygulanan 6098 sayılı TBK nın 99. Md si gereği 3095 Sayılı Kanuni faiz ve temerrüt faizi hakkında kanunun 4/a maddesi uyarınca işleyecek faiziyle birlikte fiili ödeme tarihindeki TCMB efektif satış kuru üzerinden 108.607,04-TL'nin alınarak davacıya ödenmesine, itiraz nedeniyle davacının alacağına geç kavuşacak olması nedeniyle icra inkar tazminatı şartlarının oluştuğundan takip tarihi itibariyle 16.242,41.-Euro asıl alacak üzerinden döviz türünden alacaklara uygulanan 6098 sayılı TBK nın 99. Md si gereği 3095 Sayılı Kanuni faiz ve temerrüt faizi hakkında kanunun 4/a maddesi uyarınca %20'si olan 20.115,25-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere
1-Davanın KABULÜ ile;
İzmir 16.İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı takip dosyada vaki itirazın iptali ile takibin 16.242,41 EURO asıl alacak, 1.296,92 EURO işlemiş faizin 15/03/2019 ödeme tarihinden itibaren %19,50 temerrüt faiziyle birlikte devamı ile döviz türünden alacaklara uygulanan 6098 sayılı TBK nın 99. Md si gereği 3095 Sayılı Kanuni faiz ve temerrüt faizi hakkında kanunun 4/a maddesi uyarınca işleyecek faiziyle birlikte fiili ödeme tarihindeki TCMB efektif satış kuru TL karşılığının alınarak davacıya ödenmesine,
Asıl alacak üzerinden %20 icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Harçlar Yasası gereğince hesaplanan alınması gerekli 10.411,59-TL harçtan mahkememiz dosyasında peşin olarak alınan 1.311,70-TL ile İzmir 16.İcra Dairesi'nin ... sayılı dosyasında peşin olarak alınan 543,04-TL harcın mahsubu ile bakiye 8.556,85-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
3-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan 14.267,67-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından sarf olunan 1.366,10-TL peşin ve başvurma harcı, 2 KEP gideri 1,10-TL, 8 tebligat gideri 44,00-TL, müzekkere ücreti 21,00-TL, bilirkişi ücretleri 1.500,00-TL olmak üzere toplam 2.932,20-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-HMK.nun 333.maddesi uyarınca taraflarca yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde talep halinde ilgili taraflara iadesine,
6-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 1.320,00-TL arabulucu ücretinin yargılama gideri olarak davalıdan alınarak, Hazineye gelir kaydına,
Dair, karar HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/03/2022
Katip ...
(e-imzalıdır)
Hakim ...
(e-imzalıdır)