T.C.
İZMİR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/709
KARAR NO: 2022/693
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/12/2020
KARAR TARİHİ: 15/09/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının
yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, davalı şirketlerde temizlik görevlisi olarak çalışan ... tarafından teşekküller aleyhine İzmir .... İş Mahkemesinin .../... E. .../... karar sayılı dosyası ile çıkan kararda davacı dışı işçiye işçilik alacaklarının ödenmesine karar verildiğini, kendileri tarafından temyiz yoluna başvurulduğunu kararın onandığını temyiz ve diğer işlemler için kendileri tarafından harçlar yatırıldığını, ... tarafından İzmir .... icra Müdürlüğü’nün takip dosyası ile icra takibi başlatıldığını, karar kesinleştiğinde icra müdürlüğüne 01.11.2019 tarihinde kendileri tarafından 35.698.32 TL ödeme yapıldığını, bu ödemenin 4000 TL sinin ... Organizasyon Ltd şirketinin kendilerinde bulunan nakit teminatından tahsil edildiğini, toplam 36.009,36 TL den tahsil edilen 4000.-TL’nin düşünmesi ile kalan 32.936,70 TL’nin davalılardan tahsil edilmesine karar verilmesi gerektiğini, davalı ile imzalanan sözleşmeler gereği davalı firmaların çalıştırdığı tüm işçilerin ücret ve her türlü alacaklarından sorumlu olduğunu belirterek toplam 25.609,73.-TL'nin işleyecek faizi ile birlikte rücuen tahsilini talep edilmiştir.
CEVAP:
Davalı ... Sosyal Hizm. Sağlık İnş. Taş. İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin davacı ile imzaladığı sözleşme ile davacı kuruma ait ihaleyi yüklendiği, yüklendiği ihaleyi layıkıyla ve sözleşme şartlarına uygun yerine getiren müvekkili şirketin davacıya herhangi bir borcu bulunmadığı, müvekkili ile davacı arasında akdedilen ihale sözleşmesi şartları incelendiğinde, müvekkili şirketin, davacı kurum bünyesinde çalışan işçilerin işçilik alacakları hususunda herhangi bir sorumluluk yüklenmediğinin görüleceği, ihale sözleşmesi maddelerine göre de müvekkili şirket yüklendiği ihale gereği çalışanlara yalnızca maaş ödemekle yükümlü olup, davacı kurumun aksi iddialarının gerçek dışı olduğu, dava dışı işçinin, en başından beri davacı ... işçisi olduğu, müvekkil şirketin sadece ihaleyi üstlenen şirket olarak görev yaptığı, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Uyuşmazlığın, Dava dışı ...'nin kıdem tazminatı işçilik alacaklarının tahsili yönünde İzmir .... İş Mahkemesi'nin .../... Esas, .../... Karar sayılı ilamı ile İzmir .... İcra Müdürlüğü .../... esas sayılı dosyası üzerinden dava dışı işçiye ödenen bedellerin davalı şirketlerden kendi bünyelerinde çalıştırılan dönemlere ait sorumlu olup olmadıkları, sorumlu iseler avans faizi ile birlikte rücuen tahsilinden ibaret olduğu anlaşılmıştır.
İzmir .... İş Mahkemesi'nin .../... Esas, .../... Karar sayılı dosyası ile İzmir .... İcra Müdürlüğü .../... esas sayılı dosyası UYAP üzerinden celbedilerek incelenmiştir.
İzmir .... İş Mahkemesi'nin .../... Esas, .../... Karar sayılı dosyasının incelenmesinde, davacı ...'nin davalı ... A.Ş aleyhine işçilik alacağı ilişkin açılan dava olduğu, bu dosyada ihbar olunanların ... Organizasyon Güvenlik Temizlik Tekstil İmalat Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi ve ... Temizlik Hizmetleri İlaçlama Tabldot Elektronik Elektrik Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi olduğu, davanın kabulü ile; 12.211,43 TL brüt kıdem tazminatı alacağının aktin feshi tarihi olan 31/10/2012 tarihinden itibaren en yüksek banka mevduat faiziyle birlikte, 2.380,56 TL brüt ihbar tazminatı alacağının 100,00 TL'sinin dava tarihinden itibaren, kalanın ise 15/02/2016 ıslah tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak, davacıya verilmesine karar verildiği, dosyanın kesinleştiği görülmüştür.
Tarafların iddia ve savunmaları ile tüm dosya kapsamında, taraflar arasındaki hizmet sözleşmeleri, dava dışı işçiye ait işyeri sicil dosyası ve hizmet döküm cetveli, taraflar arasına imzalanan hizmet alım sözleşmeleri ve sair deliller birlikte değerlendirilerek, dava dışı işçinin davacı kurum ve davalı şirketler bünyesinde çalıştığı dönem kapsamında hak kazandığı kıdem tazminatı alacaklarının hesaplanarak öncelikle davacı kurum tarafından İzmir .... İş Mahkemesi dosyasının ilamına dayalı olarak icra takip dosyalarında dava dışı işçiye ödenen ücretin yerinde olup olmadığının, dosyalarda faiz iddiası, akabinde Yargıtay 13.Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarında belirtildiği üzere son alt işverenin kıdem tazminatı dahil olmak üzere diğer tüm işçi alacaklarından ise kendi dönemi itibariyle sorumlu olacağı göz önünde bulundurularak, davacı kurumun dava dışı işçiye yapmış olduğu ödemeden dolayı mahkeme ilamına göre taraflar arasındaki iç ilişki de gözetilerek davalı şirketlerin hangi oranda ve miktarda rücu edebileceğinin, ayrıca hazırlanacak raporda davacı şirket tarafından ödemesi yapılan işçi alacağı kalemlerinin davalı şirketlerin sorumlu olduğu işçi alacağı miktarlarına oranlanarak, davacı kurumun ödemiş olduğu ve davalılardan talep edebileceği yargılama giderleri, vekalet ücreti, faiz miktarlarının da hesaplanması sonucunda davacı kurumun davalı şirketlere hangi miktarda rücu edebileceğinin her bir davalı şirket açısından ayrı ayrı belirlenmesi yönünde mahkememiz, Bölge Adliye Mahkemesi ve Yargıtay denetimine uygun ve elverişli şekilde iş mevzuatından kaynaklı nitelikli hesaplamalar uzmanı hesap bilirkişisinden rapor aldırıldığı, bilirkişinin mahkememize verdiği 27/12/2021 havale tarihli raporunda, Hizmet Alımı Teknik Şartnamesinde yer alan Hükümlere göre tarafların işçilik alacaklarından sorumluluklarına ilişkin düzenleme bulunmadığının görüldüğü, davalı alt işverenler ile dava dışı işçi arasındaki hukuki ilişki hizmet akdine dayanmakta iken, davalı ile asıl işveren arasındaki hukuki ilişki 4857 sayılı İş Kanunu’nun 2. maddesinde düzenlenen "birlikte ( müteselsil ) sorumluluktan" kaynaklandığı, tarafların kendi aralarındaki sözleşme hükümlerinde sorumluluk esası belirlenmediğine göre TBK madde 168 gereği sorumluluğu belirlenmesi yine yerleşik içtihatlarla kabul gören alt işveren sorumluluğunun kendi dönemiyle sınırlı olduğu görüşünün yerinde olduğu değerlendirildiği, bu haliyle alt işverenin rücuya konu alacaklardan sorumluluğu aşağıdaki şekilde belirlenmesi gerektiği; 1.TBK madde 167 gereği aksine düzenleme ve uygulama bulunmayan hallerde müşterek müteselsil sorumlu borçluların birbirlerine karşı eşit payda sorumlu olduğu, 2.Yerleşik uygulamalar, içtihatlar ve Anayasa Mahkemesi’nin 15 Ekim 2019 tarih ve 30919 sayılı Resmî Gazete’de yayınlanan, 2019/42 E., 2019/73 K. ve 19 Ağustos 2019 sayılı kararından alt işverenlerin sözleşmede aksi bulunmayan hallerde alt işverenlerin de işçilik alacaklarından sorumlu olduğu, 3.Alt işverenlerin ücret alacakları, yıllık izin ücreti ile kıdem tazminatı yönünden kendi dönemi ile sınırlı sorumlu olduğu, 4.Alt işverenlerin fesih ile muaccel olan ihbar tazminatı alacaklarından ise son alt işveren dışındaki alt işverenlerin sorumlu olmadığı, değerlendirilmesi gerektiği, bu kapsam da kök raporda yıllık izin ücretinin tamamında sorumlu olduğuna ilişkin tespiti dışındaki tespitlerine katıldığını, ödeme tespitlerinin yapıldığını, rücu hesabının yapıldığı, Davacı tarafından ödenen icra dosyasına 01.11.2019 tarihinde ödenen tutardan, davalı alt işverenlerin sorumlu olacağı miktarların hesaplandığını, Davacı tarafından ödenen İzmir ....İş Mahkemesi .../... ödenen tutarlardan, davalı alt işverenlerin sorumlu olacağı miktarların hesaplandığını, Davacı tarafından yüklenici firmalardan .../... dava dışı bırakıldığından ve işbu yüklenicinin payına düşen sorumluluk miktarlarından işçiye karşı diğer işverenler de müteselsilen sorumlu olacaksa da; iç ilişkide her yüklenicinin sorumluluğu işçiyi çalıştırdığı süreyle kısıtlı olacağından dava dışı bırakılan yüklenicinin payına düşen miktarlar için hesaplama yapılması mümkün olamadığını, bu nedenle davalı yüklenicilerin payına düşen miktarlar işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı kalınarak hesaplandığını ve raporunda gösterildiğini belirtmiştir.
Davacı vekili ile davalı ... Ltd.Şti vekilinin, kök rapora karşı beyan ve itirazları doğrultusunda mevcut dosya kapsamına göre bilirkişiden ek rapor alındığı, bilirkişinin mahkememize verdiği 22/07/2022 havale tarihli ek raporunda, davalı ... tarafından bilirkişi raporuna yapılan itirazlar incelendiğinde; itirazların işçilik alacaklardan sorumluluğu bulunmadığı, taraflar arasında asıl işveren ilişkisi bulunmadığı, davalının sorumlu olduğunun kabulü halinde dahi sorumluluklarının %50 olacağının iddia edildiği, davalıların davacının talep ettiği miktarlardan sorumlu tutulup tutulamayacağı veya sorumluluklarının yarıya olup olmayacağı hukuki değerlendirme gerektiren konular olup, tarafınca yalnızca davalıların işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak paylarına düşebilecek miktarlar hususunda hesaplama yapıldığını, bu nedenle davalının itirazı doğrultusunda raporda bir değişiklik yapılamadığını, Davacı itirazları incelendiğinde; davacı tarafça eksik hesaplama yapıldığı iddia edilmiş olup, hesaplamalar incelendiğinde işçinin davalılar nezdindeki çalışmalarının ....İş Mahkemesi dosyasında belirtilen süreye uygun tespit edilmediğinin fark edildiğini, İşçi tarafından ikame edilen alacak davasında işçinin ücretsiz izinde olduğu tüm sürelerin hesaplamadan düşüldüğü ve HDC kayıtlarında 360 gün olarak görünen sürelerin 365 gün olarak hesaplamaya alındığı fark edildiği, tarafınca yapılan hesaplamalarla ödemeye konu olan hesaplamalar arasında fark oluşmaması için davacının hizmet süreleri yeniden hesaplandığı, buna göre işçinin ücretsiz izinli olduğu süreler düşülerek 01.06.2004-07.07.2005 tarihleri arasında 401 gün süreyle ... Ltd. Şti. nezdinde çalıştığı, 08.07.2005-16.12.2007 ve 20.03.2008- 06.10.2009 tarihleri arasında 1434 gün süreyle ... Tem. Ltd. Şti. nezdinde çalıştığı, 07.10.2009- 07.08.2011 tarihleri arasında 598 gün süreyle ... Ltd. Şti. nezdinde çalıştığı, 09.08.2011- 31.10.2012 tarihleri arasında 397 gün süreyle ... Tic. Ltd. Şti. nezdinde çalıştığının tespit edildiği ve buna göre hesaplama yapıldığını, ayrıca son alt işveren hariç diğer davalıların ihbar tazminatı faizinden sorumlu olmadığı göz önüne alınarak takip tarihinden ödeme tarihine kadar işlediği hesaplanan 641,34-TL ihbar faizi de yalnızca son alt işverene yansıtıldığı, ancak davacı yanca da hesap hatası yapıldığı, ihbar tazminatından ve işlemiş faizinden ilk işverenin sorumlu olmayacağının göz önüne alınmadığının tespit edildiği, yapılan ödeme olan 35.698,32-TL'den 2.005,40-TL ihbar tazminatı ve toplam 641,34+ 35,02=676,36-TL işlemiş faiz düşüldükten sonra kalan 33.016,56-TL den tüm alt işverenlerin çalışma dönemiyle sınırlı olarak sorumlu olabileceği bu nedenle ilk işveren olan işçi, toplam 665 gün çalıştıran .../... şirketinin sorumluluğunun 6.282,12-TL olması gerektiğinin tespit edildiğini, buna göre diğer işverenler olan davalılardan İzmir .... İcra Dairesi .../... yapılan ödeme için en fazla 29.416,20-TL talep edebileceği son alt işverenden yapılan kesinti miktarı olan 4.000,00-TL'nin düşülmesiyle toplam alacağının İzmir ....İş Mahkemesi .../... sayılı dosyasına yapılan harç ve avans ödemeleri hariç 25.416,20-TL olabileceğinin tespit edildiği, yine kök raporda ödeme tarihlerinin belirtildiğini, tüm alacaklara ödeme tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiğinin kabulü halinde dahi, davacı tarafından tahsil amaçlı işlem yapılacağı veya takip başlatılacağı tarihe kadar alacaklara faiz işlemeye devam edeceğinden faiz hesabı yapılmasının mümkün olmadığının tespit edildiğini, alt işveren paylarına asıl alacaklar için düşebilecek miktarların raporunda gösterildiğini, davacı tarafından ödenen icra dosyasına 01/11/2019 tarihinde ödenen tutardan, davalı alt işverenlerin sorumlu olacağı miktarların hesaplandığını, davacı tarafından ödenen İzmir ....İş Mahkemesi .../... ödenen tutarlardan, davalı alt işverenlerin sorumlu olacağı miktarların hesaplandığını, davacı tarafından yüklenici firmalardan .../... dava dışı bırakıldığından ve işbu yüklenicinin payına düşen sorumluluk miktarlarından işçiye karşı diğer işverenler de müteselsilen sorumlu olacaksa da; iç ilişkide her yüklenicinin sorumluluğu işçiyi çalıştırdığı süreyle kısıtlı olacağından dava dışı bırakılan yüklenicinin payına düşen miktarlar için hesaplama yapılmasının mümkün olamadığını, bu nedenle davalı yüklenicilerin payına düşen miktarlar işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı kalınarak hesaplandığını ve gösterildiğini ancak davalıların sorumluluklarının sorumlu olabilecekleri miktarların da alternatif olarak raporunda gösterildiği, bilirkişi raporları ile de alacağın varlığı ve miktarı belirlenen davanın kabulü ile; 3.332,98 TL’nin davalı ... Turizm Temizlik İlaçlama Tabldot İnşaat Elektrik Elektronik Taahhüt Sanayi Ve Ticaret Limited Şirket'inden, 13.611,45 TL'nin davalı ... Temizlik Hizmetleri İlaçlama Tabldot Elektronik Elektrik Sanayi Ve Ticaret Limited Şirket'inden, 5.874,61 TL'nin davalı ... Limited Şirket'inden, 2.790,69 TL'nin davalı ... Organizasyon Güvenlik Temizlik Tekstil İmalat Ticaret Ve Sanayi Limited Şirket'inden 01/11/2019 ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Dair, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere
1-Davanın KABULÜ ile;
3.332,98 TL’nin davalı ... Turizm Temizlik İlaçlama Tabldot İnşaat Elektrik Elektronik Taahhüt Sanayi Ve Ticaret Limited Şirket'inden
13.611,45 TL'nin davalı ... Temizlik Hizmetleri İlaçlama Tabldot Elektronik Elektrik Sanayi Ve Ticaret Limited Şirket'inden
5.874,61 TL'nin davalı ... Limited Şirket'inden
2.790,69 TL'nin davalı ... Organizasyon Güvenlik Temizlik Tekstil İmalat Ticaret Ve Sanayi Limited Şirket'inden 01/11/2019 ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Harçlar Yasası gereğince hesaplanan alınması gerekli 1.749,40-TL harçtan peşin olarak alınan 437,36-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.312,04-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye irat kaydına,
3- Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden dava tarihinde yürürlükte olan A.A.Ü.T gereğince hesap ve takdir edilen 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yapılan 491,76-TL peşin ve başvurma harcı, 4 KEP gideri 2,00-TL, 24 tebligat gideri 444,50-TL, bilirkişi ücreti 500,00-TL olmak üzere toplam 1.438,26-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 1.360,00-TL arabulucu ücretinin yargılama gideri olarak davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, Hazineye gelir kaydına,
6-Davacı tarafından yatırılan gider avansının artan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, ... Temizlik Hizmetleri İlaçlama Tabldot Elektronik Elektrik Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi yönünden verilen karar HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık, diğer davalılar yönünden kesin olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda açıkça okunup usulen anlatıldı.15/09/2022
Katip ...
(e-imzalıdır)
Hakim ...
(e-imzalıdır)