T.C.
İZMİR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/725
KARAR NO: 2021/429
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 25/12/2020
KARAR TARİHİ: 15/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı dava dilekçesinde özetle; Konak Vergi Dairesinde ... vergi numarasıyla vergi mükellefi olarak tutulması gereken defter,kayıt vs ile işlemlerin düzenlenmesi amacıyla şirketlerinin kuruluşundan itibaren muhasebe ve mali müşavirlik hizmetlerini İzmir Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler odasına kayıtlı ...'un yaptığını, defter ve diğer kayıtları üzerindeki incelemelerini ve kayıt işlemleri ile bazı yasal işlemlerin yerine getirilmesi amacıyla 01.01.2010 ve 30.10.2020 dönemine ilişkin tüm defter ve mal alış belgeleri ile SGK işyeri dosyalarının yukarıda adı geçen mali müşavire tevdi edildiğini, söz konusu belgelerin mali müşavir ...'un bürosunda saklandığını, belirtilen tüm belgelerin depremde oluşan ağır hasar ve yıkım kararı nedeniyle göçük altında kaldığını, binada oluşan ağır hasar nedeniyle yetkili resmi makamlarca binaya girişlerin kesin bir şekilde yasaklandığını, akabinde de belgelerinin kurtarılmasına imkan kalmadan binanın yıkıldığını, tüm belgelerin bu nedenle zayi olduğu bilgisinin mali müşavir tarafından söz konusu belgelerin depremde zayi olduğu bilgisine ilgili tebligatın taraflarına gönderildiği tarihte muttali olunduğunu belirterek 2010 - 2011 - 2012 - 2013 - 2014 - 2015 - 2016 - 2017 - 2018 - 2019 - 2020 yıllarına ait tüm defter,fatura ve sair belgelerinin zayi olduğuna dair taraflarına zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava davacı şirkete ait defter, fatura ve sair belgelerin kaybolması nedeni ile zayi belgesi verilmesi talebidir.
Davacı şirket yetkilisi 11/03/2021 havale tarihli dilekçesinde; 2010 - 2011 - 2012 - 2013 - 2014 yıllarına ait defterlerin İzmir ... Noterliğinde tasdik ettirildiğini, 2015 - 2016 - 2017 - 2018 - 2019 - 2020 yıllarına ait defterleri İzmir ... Noterliğinde tasdik ettirildiğini, faturaların basım yerlerinin ...- ... olduğunu beyan etmiştir.
Davacı şirket yetkilisi mahkememizin 15/06/2021 tarihli celsesinde; muhasebecilerinin dairesinden bir çöp dahi almadığını, kendisinin de mağdur olduğunu, uzun zamandır defter ve kayıtlarının bürosunda olduğunu, afet nedeniyle hiçbir şeye ulaşamadıklarını, tabelanın isim olarak ... olarak değişikliğe gittiğini ancak resmiyette ... Ltd.Şti. Olarak devam ettiğini beyan etmiştir.
Mahkememizce ...'a (...), İzmir ... Noterliğine, İzmir ... Noterliğine, İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğüne, İzmir Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne, Konak Vergi Dairesine yazılan müzekkerelere cevap verildiği, Konak Vergi Dairesini cevabi yazısında davacı şirketin 27/10/2000 tarihinden itibaren diğer lokanta ve restoran faaliyeti ile mükellefiyetine devam ettiğini, bilgisayar kayıtlarının tetkikinde yapılmış veya ilgili yazıları tarihi itibariyle yürütülmekte olan vergi incelemesi bulunmadığının bildirildiği, davacı vekilince şirkete ulaşılması ve bilgi alınması mahkemeye de delil olması yönünde herhangi bir çalışma da olmadığı görülmüştür.
Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeler ; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.( TTK.m 82/7)
TTK 82/7.maddesi gereğince iş bu davanın ziyanın öğrenildiği tarihten itibaren 15 günlük süre içerisinde açılmasının gerektiği, iş bu sürenin hak düşürücü süre olup mahkemecede re'sen gözetilmesinin gerektiği, dava dilekçesi ekinde sunulan tutanağın incelenmesinden olayın 30/10/2020 tarihinde meydana geldiği, yargılamaya konu binadaki bağımsız bölümlerin kontrollü olarak tahliyesi (eşya alımı) için izin verildiği, 06/11/2020 tarihli tutanakta, " .. ... numaralı daireden .... Ait bina sakini veya sahiplerinden kimse gelmemiştir" tespitinin yapıldığı, dava dilekçesi ekinde yer alan Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü yazısının 10/11/2020 tarihini taşıdığı, davanın 25/12/2020 tarihinde açıldığı, bu nedenle davacının bu tarihten itibaren 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde iş bu davayı açması gerekirken belirtilen yasal süre dolduktan sonra davayı açmış olduğu ve tacir gibi davranma yükümlülüğüne aykırı hareket edildiği görülmekle TTK 82/7.maddesi gereğince süresi içerisinde açılmayan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 59,30-TL harcın peşin alınan 54,40-TL harçtan indirilmesi ile geriye kalan 4,90-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına,
4-HMK.nun 333.maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine
Dair, karar HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı şirket yetkilisinin yüzüne karşı açıkça okunup usulen anlatıldı.15/06/2021
Katip ...
(e-imzalıdır)
Hakim ...
(e-imzalıdır)