T.C.
İZMİR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/233 Esas
KARAR NO: 2022/675
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali)
DAVA TARİHİ: 12/04/2021
KARAR TARİHİ: 14/09/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; dava konusu 30/06/2021, 30/07/2021, 20/08/2021, 30/08/202, 10/09/2021, 28/02/2022, 31/03/2022, 30/04/2022, 31/05/2022, 30/06/2022 keşide tarihli toplam 10 adet çekin, müvekkili şirketin İstanbul şubesi tarafından müşterilerinden tahsil edilmiş olup, şirketin İzmir merkez adresine gönderilmek üzere kargo şirketine teslim edildiğini, gönderi sırasında içinde çeklerin bulunduğu kargonun kaybolması nedeniyle dava konusu çeklerin müvekkilinin elinde iken zayi olduğunu, tüm aramalara rağmen bulunamadığını bildirmiş, ödeme yasağı konulması ile birlikte çeklerin zayi olması nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Dava; TTK. 818/s. maddesinin yollamasıyla, aynı Yasanın 757 ve devamı maddeleri uyarınca zayi nedeniyle davaya konu çeklerin, iptali istemine ilişkindir.
TTK.757-765.maddelerinde yer alan yasal düzenlemeye, yerleşik uygulamaya ve ilmi açıklamalara göre zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak, TTK'nun 652.maddesi uyarınca; hakkını senetsiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmıştır.
Davacı tarafça dosyaya sunulan belge örneklerinden davacı tarafın, içeriği bilinmemekle birlikte kargo şirketine teslim ettiği kargonun kaybolduğu ve bulunamadığı, dava konusu edilen çeklerden beşinin cirosuna ilişkin çeklerin arka yüzü görüntülerinin bulunduğu, dava dilekçesindeki açıklamalar, yapılan ilana rağmen üçüncü kişiler tarafından dosyaya davacı tarafın iddiasının aksine bir bildirimde bulunulmadığı, ödeme günü dolan çekler yönünden, çeklerin ibraz edilmediği birlikte değerlendirildiğinde davacı, yetkili hamil kabul edilmiştir.
Dava konusu çeklerden beş adedinin 2021, beş adedinin ise 2022 yılı ileri vade tarihli çekler olup davacı taraf, yargılama sırasında, 2021 yılına ait çeklerin ödeme günlerinin geçmiş olması ve bankaya ibraz edilmemiş olması nedeniyle bu çekler yönünden davanın tefriki talebinde bulunmuş, davanın niteliği ve 2022 yılına ait çeklerin uzun bir zamanı içeren ileri vadeli çekler olması nedeniyle ödeme süresi geçen çekler yönünden beklenmesinin bir anlamının bulunmadığı, talebin usul ve yasaya uygun olduğu dikkate alınarak tefrik talebi kabul edilmiş ve ödeme günü geçmiş çeklere ilişkin dava tefrik edilerek Mahkememizin .../... esas sayılı dosyası oluşturulmuş, 09/03/2022 tarihli kararla dava konusu beş adet çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmiştir.
Tefrik edilip karar verilen çekler ile bu dava dosyasında yargılamaya devam edilen çeklerle birlikte TTK 760. ve 762. maddeleri uyarınca ilanlar yapılmasına rağmen dosyaya üçüncü kişiler tarafından bir itiraz ve bildirimde bulunulmadığı, dava dilekçesine ekli belge örneklerinden davacı tarafın çeklerin yetkili hamili olup, davaya konu çekleri ticari ilişki çerçevesinde müşterilerinden aldığı ve yetkili hamili olduğu, çeklerin davacı şirketin İstanbul'daki şubesinden İzmir'deki şirket merkezine kargo ile gönderilmesi sırasında zayi olduğu, ibraz süresi içinde tefrik edilen bu dava dosyasına konu çeklerin ibraz edilmediği birlikte değerlendirildiğinde; davaya konu çeklerin iptali konusunda yasal koşulların oluştuğu anlaşılmakla, iptaline karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerektirici nedenlerle:
1-Davanın KABULÜ ile, davaya konu;
... Bankası AŞ. ... Şubesinin ... nolu hesabından düzenlenen keşidecisi ... ve lehdarı ... Halıcılık Tekstil Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti olan ... çek nolu 28/02/2022 keşide tarihli 50.000,00-TL bedelli keşide yeri İstanbul olan çek,
... Bankası AŞ. ... Şubesinin ... nolu hesabından düzenlenen keşidecisi ... ve lehdarı ... Halıcılık Tekstil Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti olan ... çek nolu 31/03/2022 keşide tarihli 100.000,00-TL bedelli keşide yeri İstanbul olan çek,
... Bankası AŞ. ... Şubesinin ... nolu hesabından düzenlenen keşidecisi ... ve lehdarı ... Halıcılık Tekstil Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti olan ... çek nolu 30/04/2022 keşide tarihli 150.000,00-TL bedelli keşide yeri İstanbul olan çek,
... Bankası AŞ. ... Şubesinin ... nolu hesabından düzenlenen keşidecisi ... ve lehdarı ... Halıcılık Tekstil Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti olan ... çek nolu 31/05/2022 keşide tarihli 100.000,00-TL bedelli keşide yeri İstanbul olan çek,
... Bankası AŞ. ... Şubesinin ... nolu hesabından düzenlenen keşidecisi ... ve lehdarı ... Halıcılık Tekstil Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti olan ... çek nolu 30/06/2022 keşide tarihli 100.000,00-TL bedelli keşide yeri İstanbul olan çeklerin zayi nedeniyle İPTALİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 80,70-TL harcın peşin alınan 59,30-TL harçtan indirilmesi ile geriye kalan 21,40-TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafça peşin yatırılan gider avansından artan gider avansının HMK'nun 333. maddesi uyarınca kararın kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
5-Ödemeden men yasağı kararı için davacı tarafça sunulan teminat mektubunun kararın kesinleşmesinden sonra davacı tarafa iadesine,
Davacı vekilinin yüzüne karşı HMK'nun 343 ve 345. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verilecek bir dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/09/2022
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza