T.C.
İZMİR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/356
KARAR NO: 2022/90
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 10/06/2021
KARAR TARİHİ: 27/01/2022
Mahkememizde görülmekte olan Rücuen Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Genel Müdürlüğü İstanbul İşletme Müdürlüğüne bağlı İzmir Şube Müdürlüğünde “Personel Çalıştırılmasına Dayalı İdari ve Hizmet Binaları ile Çevre Genel Temizlik ve Düzenlemesi, Ziraat Çay Ocağı, Bakım, Taşıma, Yabancı Otla Mücadele Hizmet Alımı İşi “ kapsamında taşeron işçi olarak çalışan ...’ın 17.06.2019 tarihinde emeklilik nedeniyle işinden ayrıldığını, ...’ın çalıştığı sürelere ait kıdem tazminatının kendisine ödenmesini talep ettiğini, yapılan hesaplama neticesinde İŞ Kanunu hükümlerince 31.07.2019 tarihli dekont ile 32.670,61 TL’nn banka hesabına yatırıldığını, müvekkili ... ile davalı şirketler arasında imzalanan sözleşmeler ve bunların ayrılmak eki Teknik Şartnamenin 9. Maddesinde “ Yüklenici firma tarafından çalıştırılacak işçilerin; ücret ve her türlü işçilik ödemeleri, SGK primleri, sosyal güvenlik destek primleri ve işsizlik sigortası primi kesintisi gibi tüm ödemeler ili İş Kanununun ve diğer yasalardan doğan tüm sorumluluklar ve ayrıca iş kazası ve meslek hastalığı gibi hususlardan doğan sorumluluklarda yüklenici firmaya aittir.” Hükmü yer aldığını, bu kapsamda davalı şirketlere sözleşme ve teknik şartnameye göre davalı şirketlerden 9.216,74 TL’nin ... Ltd.Şti’den 7.756,39 TL’nin ... Teknik Ltd.Şti’den ve 13825,12 TL’nin ödenmesi için ihbarda bulunulduğunu ancak kendilerinin hiç ödeme yapmadıklarını, arabuluculuk sürecinin anlaşamama ile sonuçlandığını beyanla, davalı şirketler ile müvekkili arasında düzenlenen sözleşme ve şartnameye göre davalılar bünyesinde taşeron işçi olarak çalışan ve emekliye ayrılan ...’na müvekkili ... tarafından İş Kanunu ve diğer mevzuat hükümlerine göre ödenen toplam 30.798,25 TL kıdem tazminatından, 9.216,71 TL’nin ... Ltd.Şti.’den, 7.756,39 TL’nin ... Teknik Ltd.Şti.’nden, 13.825,12 TL’nin ... Ltd.Şti.’den tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalıların usulüne uygun olarak çıkartılan tebligatlara rağmen davaya cevap vermedikleri, duruşmalara da katılmadıkları anlaşılmıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Taraflar arasındaki ihtilaf, taraflar arasında davacının İzmir şube müdürlüğünde hizmet alım sözleşmesi kapsamında dava dışı taşeron işçiye ödenen emeklilik nedeniyle biriken tüm kıdem tazminatından kaynaklı ödenen bedellerin yüklenici olan davalı şirketlerden kendi bünyelerinde çalıştırıldığı dönemlere ilişkin tahsilinden ibaret olduğu anlaşılmıştır.
Tarafların iddia ve savunmaları, taraflar arasındaki hizmet sözleşmeleri, dava dışı işçiye ait işyeri sicil dosyası ve hizmet döküm cetveli, taraflar arasına imzalanan hizmet alım sözleşmeleri ve sair deliller birlikte değerlendirilerek, dava dışı işçinin davacı kurum ve davalı şirketler bünyesinde çalıştığı dönem kapsamında hak kazandığı kıdem tazminatının hesaplanarak öncelikle davacı kurum tarafından dava dışı işçiye ödenen ücretin yerinde olup olmadığının Yargıtay 13.Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarında belirtildiği üzere son alt işverenin kıdem tazminatı dahil olmak üzere diğer tüm işçi alacaklarından ise kendi dönemi itibariyle sorumlu olacağı göz önünde bulundurularak, davacı kurumun dava dışı işçiye yapmış olduğu ödemeden dolayı taraflar arasındaki iç ilişki de gözetilerek davalı şirketlerin hangi oranda ve miktarda rücu edebileceğinin, ayrıca hazırlanacak raporda davacı şirket tarafından ödemesi yapılan işçi alacağı kalemlerinin davalı şirketlerin sorumlu olduğu işçi alacağı miktarlarına oranlanarak, davacı kurumun davalı şirketlere hangi miktarda rücu edebileceğinin her bir davalı şirket açısından ayrı ayrı belirlenmesi yönünde mahkememiz, Bölge Adliye Mahkemesi ve Yargıtay denetimine uygun ve elverişli iş mevzuatından kaynaklı nitelikli hesaplamalar uzmanı hesap bilirkişisinden rapor aldırıldığı, dosyaya verilen 21/12/2021 havale tarihli bilirkişi raporunda; Davacı ile Davalı ... Es Turizm İnşaat Ltd. Şti arasında imzalanan teknik şartnamenin incelenmesinde, sözleşmenin 01.01.2014-31.12.2015 tarihleri arasında olduğu, sözleşmenin; 2-g) maddesinin “ Yüklenici çalıştırdığı işçilerin kıdem, ihbar ve her nevi tazminat taleplerinde tek sorumlu olup, idarenin bu konuda hiçbir yükümlülüğü bulunmamaktadır. Sosyal Güvenlik mevzuatı ile her türlü işçi işveren hakkındaki mevzuata göre işçi alınması, işçi haklarının ödenmesi, işçi çıkartılması ve sair konularda tüm sorumluluk yükleniciye ait olup idare bu konuda sorumlu sayılmayacaktır.”şeklinde olduğu görüldüğü, Davacı ile davalı ... Teknik ve Sosyal Hizm. Ltd.Şti arasında imzalanan Teknik Şartnamenin incelenmesinde sözleşmenin 2012-2013 yıllarına ilişkin olduğu, sözleşmenin 2.f maddesinin: “ yüklenici çalıştırdığı işçilerin kıdem, ihbar ve her nevi tazminat taleplerinde tek sorumlu olup, idaresin bu konuda hiçbir yükümlülüğü bulunmadığı, Sosyal Güvenlik Mevzuatı ile her türlü işçi işveren hakkkındaki mevzuata göre işçi alınması, işçi haklarının ödenmesi, işçi çıkartılması ve sair konularda tüm sorumluluk yükleniciye ait olup idare bu konuda sorumlu sayılmayacaktır.” şeklinde olduğu görüldüğü, Davalı ... Gıda Ltd.Şti ile davacı arasında imzalanan Teknik Şartnamenin incelenmesinde, sözleşmenin 01.01.2016-31.12.2018 tarihleri arasını kapsadığı, şartnamenin 2.10 maddesinin “ Yüklenici çalıştırdığı personellerin her nevi tazminat taleplerinde mevzuat çerçevesinde tek sorumlu olup idarenin bu konuda hiçbir yükümlülüğü bulunmamaktadır. Sosyal Güvenlik Mevzuatı ile her türlü işçi işveren hakkındaki mevzuata göre işçi alınması, işçi haklarının ödenmesi, işçi çıkartılması vb. konularda tüm sorumluluk yükleniciye ait olup idare bu konuda sorumlu sayılmayacaktır. Bu hususlarda idare tarafından yapıla n her türlü ödeme doğrudan yükleniciye rücu edilecek olup, yüklenici idarenin yapmış olduğu her türlü ödemeyi herhangi bi itiraza mahal vermeden en geç 7 gün içinde idareye geri ödemeyi kabul eder.” Şeklinde olduğu görüldüğü, Yukarıda belirtilen kanun hükümleri ve Yargıtay içtihatlarına göre alt işverenlerin kıdem tazminatından sorumluluk kapsamları, işçiyi çalıştırdıkları süre ve devir esnasındaki işçinin aldığı ücret seviyesiyle sınırlı olduğu, davalılar tarafından davaya cevap verilmediği, dosya kapsamında davacının dava dilekçesinde beyan ettiği hususlar ile sunmuş olduğu, sözleşmeler, teknik şartnameler ve davalılara gönderilen ihtarlar dışında, çalıştırılan işçinin kıdem tazminatı hesaplamasında kullanılacak brüt giydirilmiş ücretini tespite yarar; ücret bordrosu, sosyal ödemeleri gösterir kanıtlar ve tanık beyanı bulunmadığı, Yine şartnameler dışında alt işverenlerin sorumluluk sürelerini belirlemeye yarar, çalıştırılan işçinin hizmet döküm cetveli ile işyeri listesi bulunmadığı, bu evrakların temininin ardından yeniden hesaplama yapılması mümkün ise de takdir Sayın Mahkemeye ait olmak üzere dosya kapsamında mevcut, şartname hükümleri, ihtarname ve banka ödeme kayıtları dikkate alınarak, alt işverenlerin davacıyı çalıştırdığı süre tespit edilecek ve ödenen tutara oranlanmak sureti ile sorumluluk tutarı belirleneceği, Ödenen Kıdem Tazminatı Tutarı: Dosyaya sunulu Vakıfbank dekontunun incelenmesinde davacı tarafından dava dışı ...’a Kıdem Tazminatı ödemesi adı altında 32.670,61 TL havale yapıldığı görüldüğü, Alt işverenlerin sorumluluk süreleri: Dosyaya sunulu, davalılara gönderilen ihtarnamelerin incelenmesinde: ... Ltd.Şti.’den 25.04.2012-31.12.2013 tarihleri arasındaki, 1 yıl 8 ay 6 gün süreli çalışma karşılığı, ... Ltd.Şti.’den 01.01.2014-31.12.2015 tarihleri arasındaki-2 yıl çalışma karşılığı, ... Ltd.Şti.’den 01.01.2016-31.12.2018 tarihleri arasındaki 3 yıl çalışma karşılığı kıdem tazminatı talebinde bulunulduğu görüldüğü, İhtarnamelerde belirtilen süreler ile şartnamede belirlenen sürelerin karşılaştırılmasında sözleşme süreleri ile belirlenen sorumluluk sürelerin uyumlu olduğu görüldüğü, Buna göre davalı alt işverenlerin hesaplanan sorumluluk tutarlarının; İşçinin toplam çalışma süresi: Dosyaya sunulu alt işverenlerden yapılan kıdem tazminatlarının ödenmesini talep eden ihtarnamelerin incelenmesinde davacının toplam çalışma süresinin 25.04.2012-16.06.2019 tarihleri arasında 7 yıl 11 ay 22 gündür olup toplam da 2607 gün olduğu, Günlük kıdem tazminatı tutarı: 32.920,48 TL/2608= 12,6228 TL olduğu, alt işverenlerin sorumluluk miktarlarının belirlenmesi: toplam ödenen tutarın 32.920,48-TL, gün sayısı 2.608,00, günlük kıdem tazminatı tutarının 12,62-TL, alt işveren ... Teknik Ltd. Şti gün sayısı 616, kıdem tazminatı tutarının 7.775,70-TL, alt işveren ... Turizm Ltd. Şti gün sayısı 730, kıdem tazminatı tutarının 9.214,70-TL, alt işveren ... Ltd. Şti gün sayısı 1095, kıdem tazminatı tutarının 13.822,06-TL, sonuç olarak davalı/ alt işveren ... Ltd. Şti talep miktarının 9.216,74-TL, hesaplanan miktarın 9.214,70-TL, davalı/ alt işveren ... Teknik Ltd. Şti talep miktarının 7.756,39-TL, hesaplanan miktarın 7.775,70-TL, davalı/ alt işveren ... Ltd. Şti talep miktarının 13.825,12-TL, hesaplanan miktarın 13.822,06-TL olduğunu belirtmiştir.
Dava dilekçesi ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; idare tarafından yapılan her türlü ödemenin doğrudan yükleniciye rücu edileceği, yüklenici idarenin yapmış olduğu her türlü ödemeyi herhangi bir itiraza mahal vermeden en geç 7 gün içinde idareye geri ödemeyi kabul edeceği, ihtarname ve şartname sürelerinin birbiriyle uyumlu olduğu, işçinin çalıştırıldığı döneme oranlanarak, yapılan tespitler kapsamında davalı taraflarca itiraz edilmemiş olan bilirkişi raporuna göre davanın kabulü ile; 9.214,70 TL’nin ... Tur. İnş. Tem. Yem. Bilg. İşl. Mak. Mob. San. ve Tic. Ltd. Şti’den 7.761,49 TL’nin ... Teknik Sos.Hiz.Turz.Dağ.Org.Tic.Ltd.Şti’den 13.822,06 TL’nin ... Gıd. Teks. İnş. Taah. Isı Mad. Nak. Tic. ve San. Paz. Ltd. Şti'den ödeme tarihi olan 31/12/2019 dan itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine, Her ne kadar kısa kararda istinaf yolu açık olmak üzere karar verilmiş ise de; kararın davalılardan ... Teknik Ve Sosyal Hizmetler Turizm Dağıtım Organizasyon Ticaret Limited Şirketi yönünden istinaf yoluna başvuru sınırının altında kaldığı, istinaf yolunun açık olduğunun bildirilmesinin gerçekte kararı istinafa tabi bir karar haline getirmeyeceği de anlaşılmakla bu davalı yönünden miktar itibariyle kesin olmak üzere karar vermek gerekmiştir.
Dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davanın KABULÜ İLE;
9.214,70 TL’nin ... Tur. İnş.Tem.Yem.Bilg. İşl.Mak.Mob.San. ve.Tic.Ltd.Şti’den
7.761,49 TL’nin ... Teknik Sos.Hiz.Turz.Dağ.Org.Tic.Ltd.Şti’den
13.822,06 TL’nin ... Gıd.Teks.İnş.Taah.Isı Mad.Nak.Tic.ve San.Paz.Ltd.Ştiden ödeme tarihi olan 31/12/2019 dan itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan alınması gerekli 2.103,82-TL harçtan peşin olarak alınan 525,96-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.577,86-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine'ye irat kaydına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/2.maddesi gereğince hesap ve takdir edilen 5.100,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yapılan 525,96-TL peşin harç, 4 KEP gideri 2,40-TL, 12 tebligat gideri 243,00-TL, bilirkişi ücreti 500,00-TL olmak üzere toplam 1.271,36-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
5-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 1.360,00-TL arabulucu ücretinin yargılama gideri olarak davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, Hazineye gelir kaydına,
6-Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan bulunması halinde karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, karar HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafların yokluğunda açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/01/2022
Katip ...
(e-imzalıdır)
Hakim ...
(e-imzalıdır)