T.C.
İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/537 Esas
KARAR NO : 2025/50
DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 08/09/2021
KARAR TARİHİ : 21/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı arasında yapılan 16.04.2021 tarihli sözleşmeye göre; müvekkilinin 1 adet 60.000,00 TL süt soğutma makinesi alımı ve kurulumu karşılığında 55.000,00 TL’lik ekle 35.000,00 TL nakit ödemesi yapacağı, ve 07.05.2021 tarihinde ürün teslimi yapılacağının kararlaştırıldığını, müvekkilinin aynı gün ... Bankası kiraz şubesi 15.09.2021 tarih ve 55.000,00 TL bedelli avans çekimini davalıya teslim ettiğini, teslim tarihinde bakiyenin nakit olarak ödeneceği halde davalının talebi üzerine müvekkilinin davalıya peyderpey ödemelerde bulunduğunu, (... Bankası Kiraz şubesi aracılığı ile 21.04.2021 tarihinde 10.000,00 TL, 14.05.2021 tarihinde 3.000,00 TL), Müvekkiline sözleşme konusu malın teslim edilmediği gibi defalarca şifahi olarak talep edilen çekin de iade edilmediğini, davalının kötü niyetli olduğu için %20’den az olmamak üzere müvekkili lehine tazminata karar verilmesini talep ettiklerini, Davalının lehdarı bulunduğu 15.09.2021 tarih, 55.000,00 TL belirli çekin karşılıksız kaldığının, bu çekten dolayı müvekkilinin borçlu bulunmadığının tespitine, çekin iptaline ve ayrıca dava kesinleşinceye kadar muhatap banka tarafından çek bedelinin hamiline ödenmemesi ve icra takibine geçilmemesi konusunda ihtiyati tedbir kararı verilmesi ve %20 den az olmamak üzere müvekkili lehine tazminata karar verilmesi, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava
karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...Tarım ve Hayvancılık San. Tic. Ltd Şti'ye usulüe uygun dava dilekçesi ve eklerinin tebliğ edildiği, davalı şirket tarafından dosyaya cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.
DELİLLER :
1-Davacının iddia ve savunması,
2-Davacı şirkete ait ticari defter ve belgeler,
3-Tire Ticaret Sicili Müdürlüğü'nün 16/09/2021 tarihli yazı cevapları,
4- ... Bankası Kiraz Şubesi'nin 11/04/2025 tarihli yazı cevapları,
5-Davacı vekilinin 04/07/2022 tarihli dilekçe ekinde sunulan sözleşme ,
6- Serbest Muhasebeci Mali Müşavir bilirkişinin 16/12/2024 havale tarihli raporu,
7-Sair deliller.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Gerçekte var olmayan bir borç ya da geçersiz bir hukuki ilişki nedeniyle icra takibine maruz kalması muhtemel olan veya icra takibine maruz kalan bir kimsenin (borçlunun) gerçekte borçlu bulunmadığını ispat için açacağı dava, menfi tespit olarak adlandırılmaktadır.
Dayanılan hukuki ilişkinin gerçekten mevcut olmadığı icra takibine maruz kalmadan önce ileri sürülebileceği gibi, icra takibinden sonra da ileri sürülebilir. Borçlunun icra takibinden önce veya sonra menfi tespit davası açabilmesi için borçlu olmadığının tespitinde hukuki yararının bulunması şarttır. Buna rağmen, borçlunun, alacaklının harekete geçmesini beklemeden borçlu olmadığının tespitinde korunmaya değer bir yararı bulunabilir. Bu tür bir yararının bulunması hâlinde borçlu, borçlu olmadığının tespiti için dava açabilir. Bunun dışında, icra takibi taraflar arasındaki maddi ilişkiyi tespit edecek nitelikte olmadığından, alacaklının takibe girişmesinden sonra, hatta takip kesinleştikten sonra da borçlunun, borçlu olmadığının tespitini mahkemeden istemesi mümkündür.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu, taraflar arasında süt soğutma makinası alımı ve kurulumu sözleşmesine göre davacı tarafından davalıya verilen 55.000 TL lik çek yönünden söz konusu malın teslim edilmediği iddiasıyla bedelsizliğe dayalı borçlu olunmadığının tespiti, çekin iptali ile %20 den az olmamak üzere tazminat koşullarının oluşup oluşmadığının tespiti talebine ilişkindir.
Tüm dosya kapsamı, davacının iddia ve savunmaları, Davacının iddia ve savunması,Davacı şirkete ait ticari defter ve belgeler,Tire Ticaret Sicili Müdürlüğü'nün 16/09/2021 tarihli yazı cevapları, ... Bankası Kiraz Şubesi'nin 11/04/2025 tarihli yazı cevapları, Davacı vekilinin 04/07/2022 tarihli dilekçe ekinde sunulan sözleşme, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir bilirkişinin 16/12/2024 havale tarihli raporu,Sair deliller birlikte değerlendirildiğinde, davaya konu ... bankası Kiraz Şubesine ait 15/09/2021 keşide tarihli, 55.000,00 TL tutarlı çekin teslimi sonrasında davalı tarafından davacıya süt soğutma makinası teslim edildiğine ilişkin dosya kapsamında bir sevk irsaliyesi bulunmadığı, Taraflar arasında 16.04.2021 tarihinde “Satış Sözleşmesi” akdedilerek, 1 Adet 6.000 Lt
Süt Soğutma Tankının, satıcı davalı ...Tarım Ltd.Şti’den, alıcı davacı Ahmet
Dana’ya satış şartlarının kararlaştırıldığı,
sözleşmede ürün bedelinin 88.500,00 TL olarak belirlendiği, bu tutarın 55.000,00
TL’lik kısmının çek ile, geri kalan 33.500,00 TL’lik kısmının da teslimatta nakit olarak
ödeneceği, teslimat tarihinin 07.05.2021 olarak kararlaştırıldığı, davacı tarafından davalı ...Tarım Ltd.Şti.’ye keşidecisi...
olan 15.09.2021 keşide tarihli, 55.000,00TL tutarlı ... Bankası/Kiraz Şubesi,
... no.lu çekin verildiği, ayrıca yine davacı...
tarafından davacıya ait ... Bankası kiraz şubesi nezdindeki banka hesabından davalı
şirkete; toplam 14.100,00 TL ödeme yapıldığı, 55.000,00 TL’lik çekle birlikte yapılan toplam ödemenin 69.100,00 TL olduğu, davalı ...Tarım tarafından davacı işletmesine
17.05.2021 tarihli 90.000,00 TL tutarlı fatura kesildiği, bu faturadan sonra...
işletmesinin kayıtlarına göre “kaydi olarak” davacı...’nın davalı ...
Tarım Ltd. Şti.’ye 20.900,00 TL borçlu gözüktüğü, ancak dosya kapsamı nazara alındığında süt soğutma tankının davacıya teslim edilmediği, buna ilişkin belgenin bulunmadığı, sözleşme kapsamında çekin davalı yana verildiği ve teslim esnasında geri kalan borcun ödeneceğinin kararlaştırıldığı ancak teslim yapılmadığı nazara alındığında bu aşamada davacı yanın davalıya bir borcunun bulunmadığı anlaşılmakla açılan davanın davanın kabulü ile davacının, ... Bankası Kiraz/İzmir Şubesine ait davacı tarafından keşide edilmekle birlikte lehdar sıfatı ile davalıya verilen 15/09/2021 tarihli ... seri nolu 55.000TL bedelli çekten kaynaklı davalı yana borçlu olmadığının tespitine, karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE,
a)Davacının, ... Bankası Kiraz/İzmir Şubesine ait davacı tarafından keşide edilmekle birlikte lehdar sıfatı ile davalıya verilen 15/09/2021 tarihli... seri nolu 55.000TL bedelli çekten kaynaklı davalı yana BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
b)Kabul edilen asıl alacak (55.000-TL) üzerinden %20'si oranında olmak üzere 11.000-TL kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibariyle alınması gereken 3.757,05-TL karar ve ilam harcından, davanın açılışı sırasında peşin olarak yatırılan 939,27-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 2.817,78-TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 3.697,45-TL elektronik tebligat, kep, posta bilirkişi ücreti, 59,30 başvurma harcı, 939,27 TL peşin harç olmak üzere toplam 4.696,02-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
4-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiği göz önünde bulundurularak karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 30.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dairdavacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İzmir Bölge Adliye mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 21/01/2025
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza