T.C.
İZMİR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/565 Esas
KARAR NO: 2021/813
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 16/09/2021
KARAR TARİHİ: 13/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesi ile; Müvekkili ...'in meşru hamili olduğu ... Bankası A.Ş. .../Tokat Şubesi'ne ait keşidecisi ...olan 30.04.2021 vade tarihli 30.000,00 TL bedelli çekin iradesi dışında zilyetliğinden çıkıp zayi olduğunu, işbu çekin lehdarının ... Ltd. Şti olup TTK hükümlerine uygun ciro silsilesi ile müvekkiline ciro edildiğini, bu bağlamda müvekkilinin meşru hamili sıfatıyla davayı açmakla hak sahibi olduğunu, söz konusu çekin vadesi geldiğini, ancak zayi olması sebebiyle ibraz süresi içerisinde bankaya da ibraz edilemediğini belirterek çekin müvekkili dışındaki 3. Kişilerce tahsilini engellemeye yönünde ihtiyati tedbir kararı verilerek ilgili bankaya müzekkere yazılmasına, tensiple ticaret sicil gazetesinde ilanın akabinde söz konusu çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
İstem, çek iptali kararı verilmesine ilişkindir.
TTK'nun 757(1)maddesinde iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişinin ödeme ya da hamilin yerleşim yerindeki mahkemeden poliçenin ödemekten men edilmesini isteyebileceği düzenlenmiştir.
Önleyici tedbir niteliğinde olan ödeme yasağı kararı iptal davasının ilk aşamasını teşkil eder. Ancak iptal davası ve ödemeden men kararı verilmesi kıymetli evrak niteliğinde bulunan belgeler için mümkündür.
Dava, lehdarı ... Ltd.Şti.olan davacının meşru hamil olduğu belirtilen çekin zayii olması nedeniyle ödeme yasağı kararı verilerek iptaline karar verilmesi istemine ilişkindir.
Tarafların, dava ve taraf ehliyetine sahip olmaları 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114.1-d. maddesinde belirtilmiş olup dava şartlarındandır.
Yine aynı kanunun 115. maddesinde ise; ''Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.
Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Süre içinde dava noksanlık giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder.'' hükmü yer almaktadır.
Çekin zayii olması halinde iptal davası açma hakkı çeki kaybeden hamile ait olup, çekin hamili çekin iptal davasını olumlu şekilde sonuçlandırdıktan sonra çek bedelini çekin keşidecisinden talep edebilecektir. Keşidecinin ise çekin ibrazı halinde menfi tespit davası açma ya da başkaca yasal yolları kullanabilme hakkı bulunmaktadır.
Tüm dosya kapsamı, davacı tarafından sunulan dava dilekçesi ve sair deliller birlikte değerlendirildiğinde, kıymetli evrakın iptaline ilişkin davanın, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 563/2. maddesi uyarınca zayi edildiği anda kıymetli evrak üzerinde hak sahibi olan kişi, bir diğer söyleyişle kıymetli evrakın iptali davasının ancak yetkili hamil tarafından açılabilmesinin olanaklı olduğu, davacının ise davaya konu çek üzerinde yetkili hamil olduğunu gösterir bir emare bulunmadığı, davacı vekilince sunulan fotokopilerin incelenmesinde çek kenar çizgisinden taşmış kısımdaki isminin yer almasının hukuken hangi niteleme veya sıfata istinaden yer aldığının anlaşılamadığı, ciro silsilesinde de yetkili hamil olarak yer almadığı, bu çerçevede davacının bu dava açısından aktif husumet ehliyeti dava şartı bulunmadığı göz önünde alınarak, açılan davanın dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : /Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Açılan davanın aktif husumet ehliyeti dava şartı yokluğu sebebiyle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-e. maddesi atfıyla aynı Kanun'un 115/2.maddesi uyarınca USULDEN REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artacak yargılama giderinin HMK'nın 333 maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Davacı tarafın yokluğunda, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345.maddesi gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer ya da başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi.13/10/2021
Katip ...
(e-imzalıdır)
Hakim ...
(e-imzalıdır)