T.C.
İZMİR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/929
KARAR NO: 2023/105
DAVA: Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 29/12/2021
KARAR TARİHİ: 02/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında, sigorta acentesi aracılığı ile 09.03.2019-09.03.2020 tarihlerini kapsayan ... sigorta poliçe numaralı kasko poliçesi imzalandığını, poliçe kapsamında teminat altına alınan hususlardan bazılarının, aracın karayolunda veya demiryolunda kullanılabilen motorlu, motorsuz araçlarla çarpışması ile gerek hareket gerek durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketli bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi kazalar olduğunu, müvekkilinin 16.01.2020 tarihinde başka bir araca arkadan çarptığını ve davaya konu hasarın meydana geldiğini, müvekkilinin araya pandemi sürecinin girmiş olması nedeniyle 24.05.2021 pazartesi günü gerekli onarımları yaptırmak üzere aracını yetkili servise götürdüğünü, bu süreçte müvekkilinin poliçeyi düzenleyen ... Aracılık Hizm. Ltd. Şti. acentası tarafından yanlış yönlendirilerek diğer araca arkadan çarpmış olması ve asli kusurlu olması nedeniyle karşı tarafın sigorta şirketine rücu edemeyecek olması, her ihtimalde davacının beyanının esas alınacak olması ve hasarsızlık indiriminin bozulacak olması sebebi ile trafikten men edilen aracının işlemlerinin daha da hızlanacağı düşüncesiyle otoparkta kendisi tarafından tek taraflı kaza sonucu çarpma neticesinde hasarın meydana geldiğini beyan ederek onarım talebinde bulunduğunu ve 28.05.2021 tarihli eksper raporu düzenlendiğini, onarım bedelinin toplamda 17.500,05 TL olduğunu, bu süreçte sigorta şirketi tarafından müvekkiline onarım bedeli ödemesi yapılmadığını, müvekkilinin sigorta şirketine talepte bulunduğunu, davalı sigorta şirketi tarafından talebin reddedilerek dosyanın kapatıldığını, bu nedenlerle dava konusu edilen hasar onarım bedellerinin kasko sigorta poliçesi teminatı kapsamında kaldığının kabulü ile haklı olarak ikame edilen işbu davanın kabulüne, 17.500,05 TL'nin fatura tarihinden ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının, sigorta şirketine hasar ihbarında bulunurken doğru beyanda bulunma yükümlülüğünü kötü niyetli olarak ihlal ettiğini, tazminat talebinin bu nedenle sigorta şirketince haklı şekilde reddedildiğini, davacının haksız ve kötü niyetli olarak bu davayı ikame ettiğini, ayrıca ekspertiz raporunda işçilik ve KDV dahil 2,391,17-TL hasar hesap edildiğini, davacının 17.500,05-TL onarım masrafı yapıldığını iddia ettiğini, aradaki farkın fahiş olduğunu, belirtilen kazada bu denli yüksek hasar oluşmasının mümkün olmadığını, bu nedenlerle haksız ve kötü niyetli açılan davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
1-İzmir Arabuluculuk Bürosunun ... Dosya ... Arabuluculuk numaralı Arabuluculuk Son Anlaşamama Tutanağı aslı,
2-Davalı ... Sigorta Şirketi nezdinde davacı ...'e ait ... plakalı araca ilişkin olarak düzenlenen ... numaralı Kasko poliçesi ve dava konusu 16/01/2020 tarihli trafik kazasına ilişkin olarak davacı tarafından şirkete yapılan başvuru dilekçesi, dilekçenin şirkete ulaştığı tarihi gösterir tebligat evrakları, yapılan başvuru sonucunda açılan hasar dosyası ve davacıya yapılan ödemeleri gösterir evrak ve kayıtlar,
3-Türkiye Noterler Birliği nezdinde dava konusu trafik kazasının gerçekleştiği 16/01/2020 tarihi ve mevcut durum itibarıyla ... plakalı araca ait trafik tescil ve ruhsat belgeleri,
4-Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi nezdinde ... plakalı araca ait tramer kayıtları,
5-Buca Vergi Dairesi nezdinde davacının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 11. maddesi uyarınca esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlayıp sağlamadığı, bu göre ticari işletme mi (tacir), yoksa esnaf işletmesi mi olduğunun tespiti ile ilgili belge ve kayıtlar,
6-İzmir Esnaf ve Sanatkarlar Odası nezdinde davacının esnaf kaydı olup olmadığına ilişkin belge ve kayıtlar,
7-İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü nezdinde davacının tacir kaydı bulunup bulunmadığına ilikşin belge ve kayıtlar,
8-Otomotiv alanında uzman bilirkişinin 04/04/2022 havale tarihli raporu,
9-Otomotiv alanında uzman bilirkişinin 02/06/2022 havale tarihli ek raporu,
10-Bilirkişi heyetinin 31/08/2022 havale tarihli heyet raporu,
11-Bilirkişi heyetinin 05/01/2023 havale tarihli ek heyet raporu,
12-Sair deliller.
DAVA KONUSU:
Açılan dava, 16/01/2020 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası neticesinde davacı ...'e ait ... plakalı araçta meydana gelen hasar miktarının ne kadar olduğu, hasar sebebiyle oluşan hasar bedeli miktarının belirlenmesi ile belirlenecek hasar bedelinin taraflar arasındaki ... numaralı Birleşik Kasko Sigortası Poliçesi kapsamında davalı sigorta şirketinden tahsili ile davacıya verilmesi taleplerine ilişkindir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Haksız fiil, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 maddesinde; ''Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür.'' şeklinde düzenlenmiştir. Aynı Kanun'un 50. maddesinde ise ''Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler.'' hükmü yer almaktadır.
Haksız fiil öğretide hukuka aykırı zarar verici fiil olarak tanımlanmakta ve unsurları; eylem, hukuka aykırılık, zarar, kusur ve illiyet bağı olarak belirlenmektedir. Buna göre haksız fiilden bahsedebilmek için hukuka aykırı bir eylem bulunmalı, bu eylemden bir zararın doğması zararlandırıcı eylemde bulunan kişinin kusurlu bulunması ve zarar ile kusur arasında illiyet bağının olması gerekmektedir.
Bu beş unsurun varlığı halinde zarar veren kişi eylemden dolayı zarara uğrayan kişi ya da kişileri maddi ve manevi zararlarını karşılamak durumundadır. Türk Medeni Kanunu’nun 6.maddesine göre haksız fiilin unsurlarını ispat etme yükü davacıdadır. Davacı zararı haksız eylemi ve zarar ile haksız eylem arasındaki illiyet bağını ispat etmek durumundadır.
Hakim, kusurlu veya hukuka aykırı bir fiili ile başkasına zarar verenin kusur durumunu, zararın ağırlını ve oluşan durumun özelliklerini gözeterek uygun ve hakkaniyete uygun bir tazminat belirler.
Haksız fiiller meydana geldikleri anda hukuki sonuç doğurur ve zarara neden olanların zararı tazmin borcu haksız fiil tarihinde ortaya çıkar. Haksız fiilin unsuru olan zarar, zarar görenin malvarlığında rızası dışında meydana gelen azalma ile zarar verici fiil olmasa idi bulunacağı durum arasındaki farktır ve zarar haksız fiilin meydana gelmesi ile gerçekleşmiş sayılır. Zarar verenin ve diğer sorumluların zararı tazmin yükümlülüğü herhangi bir ihbara ve ihtara gerek kalmaksızın olay tarihinde doğar. Haksız fiile bağlanan hukuki sonuçlar haksız fiil tarihi esas alınarak belirlenir ve bu nedenle haksız fiillerde olay tarihinde yürürlükte bulunan hukuk kuralları uygulanır. Başka bir deyişle zararın belirlenmesinde olay tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerekmektedir.
Sorumluluk sigortaları 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1473. ve devamı maddelerinde ''Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.'' şeklinde düzenlenmiştir. Sorumluluk sigortalarında sigorta şirketi tarafından zararı karşılanan kişi sigorta sözleşmesinin tarafı değildir. Sigorta ettiren kendisi ya da sorumluluğu altında bulunan kişiler tarafından üçüncü kişilere verilecek zararları sigorta şirketine ödediği prim karşılığında sigorta ettirmektedir. Sorumluluk sigortası, sigorta ettirenin üçüncü kişilere vereceği zararları teminat altına alırken hem üçüncü kişiyi hem de sigortalıyı koruma altına alan bir sigorta türüdür.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1473. ve 1486. maddelerinde yapılan düzenlemeye göre sorumluluk sigortalarını isteğe bağlı sigortalar ile zorunlu sigortalar olarak ikiye ayırmak gerekir.
Sorumluluk sigortaları 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1473. ve devamı maddelerinde ''Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.'' şeklinde düzenlenmiştir. Sorumluluk sigortalarında sigorta şirketi tarafından zararı karşılanan kişi sigorta sözleşmesinin tarafı değildir. Sigorta ettiren kendisi ya da sorumluluğu altında bulunan kişiler tarafından üçüncü kişilere verilecek zararları sigorta şirketine ödediği prim karşılığında sigorta ettirmektedir. Sorumluluk sigortası, sigorta ettirenin üçüncü kişilere vereceği zararları teminat altına alırken hem üçüncü kişiyi hem de sigortalıyı koruma altına alan bir sigorta türüdür.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1473. ve 1486. maddelerinde yapılan düzenlemeye göre sorumluluk sigortalarını isteğe bağlı sigortalar ile zorunlu sigortalar olarak ikiye ayırmak gerekir.
Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları A.I maddesinde kasko sigorta poliçesinin konusu düzenlenmiştir. Buna göre kasko sigortasının konusu ''Bu sigorta ile sigortacı, sigortalının poliçede belirtilen ve karayolunda kullanma izni olan motorlu ve motorsuz kara araçlarından, römork veya karavanlardan iş makinelerinden, lastik tekerlekli traktörler, diğer zirai tarım makinelerinden doğan menfaatin aşağıda belirtilen risklerin gerçekleşmesi sonucunda doğrudan uğrayacağı maddi zararları teminat altına alır.'' şeklinde açıklanmıştır.
Kasko Sigortası Genel Şartlarında teminat altında kabul edilen riskler:
''a)Aracın karayolunda veya demiryolunda kullanılabilen motorlu, motorsuz araçlarla çarpışması,
b)Gerek hareket gerek durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketli bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi kazalar,
c)Üçüncü kişilerin kötü niyet veya muziplikle yaptıkları hareketler, ile fiil ehliyetine sahip olmayan kişilerin yol açacağı zararlar,
d)Aracın yanması,
e)Aracın veya araç parçalarının çalınması veya çalınmaya teşebbüs edilmesi'' olarak düzenlenmiştir. Bunun yanında Genel Şartlarda teminat dışında kalan zararlar arasında düzenlenmeyen rizikolar için de ek kloz ile teminat sağlanabilir.
Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartlarının B.3.3.4 tazminatın ödenmesine ilişkin maddesinde; sigortacının hasar ihbarı üzerine talep ettiği belgelerin kendisine eksiksiz olarak verilmesi ve zararın eksper vasıtasıyla tespiti kararlaştırılmış ise eksper raporunun tesliminden itibaren en geç 10 iş günü içinde genel ve özel şartlar kapsamında gerekli incelemeleri tamamlamak ve ödemeye engel bir durumun bulunmaması halinde tazminat miktarını tespit edip sigortalıya ödemek zorunda olduğu, tazminatın ödeme borcunun herhalde hasarın ihbarından itibaren 45 gün sonra muaccel olacağı açıklanmıştır.
Aracın pert olmasından kaynaklı olarak karşı açılan tazminat davalarında öncelikle sigortalı aracın riziko tarihi itibariyle gerçek değeri tespit ettirilerek, tamirinin ekonomik olup olmadığı, hurdaya ayrılmasının gerekip gerekmediğinin belirlenmesi ile tamir ekonomik değilse, aracın halen kimin uhdesinde bulunduğunun belirlenmesi, aracın davacı sigortalıda bulunması halinde, aracın kaza tarihindeki ikinci el piyasa rayiç değerinden sovtaj bedelinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının belirlenmesi, aracın davalı sigorta şirketinde kalmış olması halinde ise ikinci el piyasa değerinden sovtaj bedelinin mahsup edilmeden zararın belirlenmesi gerekmektedir.
Poliçe düzenleme ve vade tarihinde yürürlükte bulunan 01.04.2013 tarihli Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartlarının "3.3. Sigorta Bedeli, Tazminatın Hesabı ve Ödenmesi" başlığı altında düzenlenen 3.3.2.2. bendinde "Onarım masraflarının sigortalı aracın rizikonun gerçekleştiği tarihteki değerini aşması ve aynı zamanda eksper raporu ile aracın onarım kabul etmez bir hale geldiğinin tespit edilmesi durumunda, araç tam hasara uğramış sayılır. Aracın tam hasara uğraması halinde, aracın hasar anındaki rayiç değeri ödenir. Bu durumda, aracın Karayolları Trafik Yönetmeliğinin ilgili maddesi hükümleri doğrultusunda hurdaya ayrıldığına dair hurda tescil belgesi sigorta şirketine ibraz edilmeden araç sahibine sigorta tazminatı ödenmez. Değeri tamamen ödenen araç ve aksamı, talep ettiği takdirde sigortacının malı olur. Aynı şekilde kısmi onarımlarda parçaların sigorta şirketi tarafından tedarik edilmesi halinde hasarlı parçalar talep ettiği takdirde sigortacının malı olur.
Onarım masrafları sigortalı aracın rizikonun gerçekleştiği tarihteki değerini aşsın veya aşmasın, ağır hasarlı aracın onarımının mümkün olduğunun eksper raporu doğrultusunda tespit edilmiş olması durumunda, aracın Karayolları Trafik Yönetmeliğinin ilgili maddesi hükümleri doğrultusunda trafikten çekildiğine dair “trafikten çekilmiştir” kaşeli tescil belgesi sigorta şirketine ibraz edilmeden araç sahibine sigorta tazminatı ödenmez.
Sigortalının ve sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişilerin aracın hasarlı haliyle sahibine terk edilmesine onay vermesi halinde aracın riziko tarihindeki rayiç değeri ile hasarlı hali arasındaki tutar sigortalıya tazminat olarak ödenebilir. Bu durumda ilgisine göre yukarıdaki paragraflarda düzenlenen usul çerçevesinde işlem yapılır. Sigortalının onayı ile aracı hasarlı haliyle sigortalıya terk ederek tazminatı ödemek isteyen sigortacı, tespit edip sigortalıya bildirdiği sovtaj bedelini bildirimden itibaren 1 aylık süreyle sınırlı olarak garanti etmiş sayılır. " düzenlemesi yer almıştır.
Sigorta Sözleşmeleri Bilgilendirmeye İlişkin Yönetmeliğin 5. maddesinde, bilgilendirmenin yazılı yapılmasının esas olduğu, sigortacının asgari bilgelendirme yapıldığının yükümlü bulunduğu düzenlenmiştir.
Türkiye Noterler Birliğine müzekkere yazılarak kazaya karışan araçlara ait ruhsat ve tescil belge ve bilgileri dosya arasına alınmıştır.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine müzekkere yazılarak ... plakalı araca ilişkin tramer kayıtları temin edilmiştir.
Davalı ... Sigorta Şirketine müzekkere yazılarak, davacı ...'e ait ... plakalı araca ilişkin olarak düzenlenen ... numaralı Kasko poliçesinin ve dava konusu 16/01/2020 tarihli trafik kazasına ilişkin olarak davacı tarafından şirkete yapılan başvuru dilekçesinin, dilekçenin şirkete ulaştığı tarihi gösterir tebligat evraklarının, yapılan başvuru sonucunda açılan hasar dosyasının ve varsa davacıya yapılan ödemeleri gösterir evrak ve kayıtların eksiksiz olarak mahkememize gönderilmesi istenilmiş, müzekkere cevabı ve ekleri dosya arasına alınmıştır.
Davalı vekilinin dava dilekçesine konu edilen bedel haricinde talep edilmesi muhtemel bedeller yönünden zamanaşımı itirazında bulunduğu, dava dilekçesinde dava konusu trafik kazasının ve hasarın 16/01/2020 tarihinde gerçekleştiğinin belirtildiği, davanın ise 29/12/2021 tarihinde açıldığı, davanın belirsiz alacak davası mahiyetinde bulunmadığı, ancak bakiye bedel oluşup oluşmayacağı hususunun yapılacak yargılama sırasında alınacak bilirkişi raporu ile belirleneceği anlaşılmakla, zamanaşımı itirazının esas hakkındaki hükümle birlikte değerlendirilmesine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Davalı vekilinin keşif yapılması talebinin, dava konusu aracın onarılmış olduğu, aracın hasarlı ve onarılmış halinin fotoğrafları ile tamirat evraklarının ve sair belgelerin dosya kapsamında yer aldığı bu çerçevede keşif yapılmasının yargılamaya herhangi bir katkısı olmayacağı gibi, yargılama giderlerinin artmasına da sebebiyet vereceği dikkate alınarak reddine karar verilmiştir.
Keza, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin ... Esas ... Karar sayılı kararında da; ''.....Davalı sigorta şirketi gerçek zarardan sorumlu olup Yargıtayın yerleşmiş içtihatlarına göre orjinal parçalara göre belirlenecek gerçek zararın ödenmesi gerekmektedir. Bilirkişi tarafından hasar fotoğrafları ile delil tespiti raporundaki hasarın birbiri ile uyumlu olduğu, belirtilen parça bedellerinin aracın şasi numarasından tespit edilmiş orjinal parça bedelleri olduğu, davacı tarafça sunulan faturalara göre aynı 24 adet yedek parçanın değiştirildiği ve aynı işçiliklerin yapıldığı, orijinal parçalar ve işçilik bedelleri toplamı olan hasar bedelinin 21.416,94 TL olduğu belirtilmesine ve aracın tespit edilen gerçek zararının 21.416,94 TL olmasına rağmen mahkemece hasar onarımında yan sanayi parçalar kullanabileceği varsayımına dayalı olarak %50 daha ucuz yan sanayi yedek parça bedellerine göre belirlenen hasar bedeline hükmedilmesi doğru değildir. Davalı sigorta şirketi gerçek zarardan sorumlu olduğundan araç hiç tamir edilmemiş ya da onarım faturası sunulmamış olsa dahi zarar gören kişinin gerçek zararına göre hesaplanan tazminat miktarına hükmedilmesi gerekmektedir. Zira zarar gören aracını çıkma, eşdeğer ve yan sanayi parçalarla tamir ettirmeye zorlanamayacağı gibi araç bu şekilde tamir edilse bile bu durum davacının malvarlığında eksilmeye yol açacağı için orijinal parçaya göre zararın belirlenmesi gerekir. Nitekim Yargıtay 17. H.D'nin 15.12.2011 tarih 2011/4075 E, 2011/12321 K ve 28.03.2016 tarih 2015/17481 E, 2016/3833 K sayılı kararları da bu yöndedir. Bu nedenle davacı vekilinin istinaf itirazları haklı bulunmuştur.....'' ibarelerine yer verilerek, kasko sigortası poliçesini tanzim eden sigorta şirketinin sigortalının uğradığı gerçek zarardan sorumlu olduğu hüküm altına alınmıştır.
Gerekli bilgi ve belgelerin temini akabinde dosyanın otomotiv alanında uzman bilirkişiye tevdi ile dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, davalı sigorta şirketi nezdinde ... plakalı araca ait olarak düzenlenen ... numaralı Birleşik Kasko Sigortası Poliçesi, hasar dosyası, ... plakalı araca ait tramer kaydı, ekspertiz raporu, dava konusu aracın hasarlı halini gösterir fotoğraflar, tamirat evrakları, tamirat işlemleri kapsamında düzenlenen faturalar ve sair deliller göz önünde bulundurularak, 16/01/2020 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası sonucunda ... plakalı araçta meydana gelen hasar miktarının ne kadar olduğu, sunulan fotoğraflar, tamirat evrakları ve faturalar da dikkate alındığında aracın tamiratının hasar ile uyumlu olup olmadığı, tamirat kalemleri karşılığında fatura edilen onarım bedelinin makul ve piyasa koşullarına göre uygun olup olmadığı hususları ile sair hususlar belirlenerek düzenlenecek raporun mahkememize sunulması istenilmiş, otomotiv alanında uzman bilirkişi 04/04/2022 havale tarihli raporunda sonuç olarak; 16/01/2020 tarihli kazanın oluşumunda, davacı4 tarafa ait ... plaka sayılı araç sürücüsünün etken olduğunu, ... plaka sayılı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda etken olmadığını, dava konusu ... plaka sayılı araçta kaza nedeniyle yedek parça ve işçilik olmak üzere toplam 17.500,05-TL KDV dahil hasar meydana geldiğini mütalaa etmiştir.
Davalı vekilinin itirazları doğrultusunda dosyanın 04/04/2022 havale tarihli raporu tanzim eden otomotiv alanında uzman bilirkişiye tevdi ile, davalı vekilinin itiraz dilekçesinde yer alan itiraz hususlarının her biri ayrı ayrı açık bir şekilde değerlendirilmek ve itiraz konularında denetime elverişli olacak şekilde somut verilere yer verilmek suretiyle düzenlenecek ek raporun mahkememize sunulması istenilmiş, bilirkişi 02/06/2022 havale tarihli ek raporunda sonuç olarak; dosyaya sunulu tutanak, bilgi, belge ve fotoğraflara göre; davaya konu ... plaka sayılı aracın meydana gelen kaza nedeniyle sol ön kısımlarından ve ayrıca mekanik aksamlarından araç gövdesinde ve sökülebilir/ takılabilir parçalarda hasar olacak şekilde darbe alarak hasarlandığının anlaşıldığını, yapılan inceleme ve araştırmalara göre, dava konusu araçta tespit edilen hasarların araçla karşılaştırıldığını, mevcut hasarların nitelik ve boyut anlamında kaza tespit tutanağını doğrular şekilde uyumlu olduğu görüş ve kanaatine varıldığını, yapılan inceleme ve araştırmalara göre, 17.08.2021 tarihli ... Ticaret A.Ş.'nin e-Faturasında ve ...'in 17.08.2021 tarihli “İş Emri Kapanış” belgesinde; değişmesi gerekli yedek parçaların, bahse konu araca ait yedek parçalar olduğu ve değişmesinin gerektiği, yedek parça fiyatlarının ve işçilik bedellerinin piyasa rayiç değerlerine uygun olduğunun tespit edildiğini, buna göre; piyasa koşullarında yapılan inceleme ve araştırmalar neticesinde hasar tamiratı nedeniyle ve olay tarihi dikkate alınarak değiştirilmesi gereken orijinal yedek parça fiyatları ile işçilik bedellerinin, .-Kaplama 3.809,39-TL, Kaporta onarım ve montaj işçiliği 600,00-TL, MA1249900492-Genişleyen perçin (15 adet) 393,15-TL, Elektrik işçiliği 400,00-TL, MA1249900492/9051-Genişleyen perçin (15 adet) 191,25-TL, boya işçilik bedeli 700,00-TL, MA6398850253-Kafes 171,87-TL, MA6398690508/9999-Kablo grubu muhafazası 133,62-TL, MA2108691121-Pompa 862,61-TL, MA6398202861-Lamba ünitesi 6.102,66-TL, MA2125420018/9999-Mesafe sensörü 1.071,00-TL, Standox Boya 375,00-TL olmak üzere toplam:14.830,55-TL KDV hariç, 17.500,05-TL KDV dahil olarak tespit edildiğini mütalaa etmiştir.
Davalı vekilinin otomotiv alanında uzman bilirkişinin kök ve ek raporlarına karşı itirazları üzerine İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak dosyanın İstanbul Teknik Üniversitesi Makine Mühendisliği Anabilim Dalı Başkanlığı bünyesinde görevli üç kişilik öğretim görevlisinden oluşan bilirkişi heyetine tevdi ile dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, davalı sigorta şirketi nezdinde ... plakalı araca ait olarak düzenlenen ... numaralı Birleşik Kasko Sigortası Poliçesi, hasar dosyası, ... plakalı araca ait tramer kaydı, ekspertiz raporu, dava konusu aracın hasarlı halini gösterir fotoğraflar, tamirat evrakları, tamirat işlemleri kapsamında düzenlenen faturalar, otomotiv alanında uzman bilirkişinin 04/04/2022 havale tarihli raporu, otomotiv alanında uzman bilirkişinin 02/06/2022 havale tarihli ek raporu ve sair deliller göz önünde bulundurularak, 16/01/2020 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası sonucunda ... plakalı araçta meydana gelen hasar miktarının ne kadar olduğu, sunulan fotoğraflar, tamirat evrakları ve faturalar da dikkate alındığında aracın tamiratının dava konusu trafik kazasında oluşan veya oluşması muhtemel hasar ile uyumlu olup olmadığı, tamirat kalemleri karşılığında fatura edilen onarım bedelinin makul ve piyasa koşullarına göre uygun olup olmadığı hususları ile sair hususlar belirlenerek, ayrıca davalı vekilinin otomotiv alanında uzman bilirkişinin 04/04/2022 havale tarihli raporuna ve otomotiv alanında uzman bilirkişinin 02/06/2022 havale tarihli ek raporuna karşı itirazları da değerlendirilmek suretiyle düzenlenecek raporun mahkememize sunulması istenilmiş, bilirkişi heyeti 31/08/2022 havale tarihli heyet raporunda sonuç olarak; dosya muhtevasında davacı sürücü ... yönetimindeki ... plaka sayılı otomobil ile İzmir ili, Bornova ilçesi, Forum Bornava önü,372 sokak üzerinde seyir etmekte olduğu sırada aracının sol ön kısımları ile önünde ve aynı istikamette seyir halinde olan sürücü ... yönetimindeki ... plaka sayılı aracın sağ arka kısımlarına çarpması neticesinde maddi hasarlı bir trafik kazası meydana gelmiş. olduğu ve kaza neticesinde ... plaka sayılı araçta 17500,05-TL hasar meydana gelmiş olduğununu ileri sürüldüğünü, dava konusu aracın, dosya kapsamındaki kaza sonrası fotoraflarında sol ön far, sol ön tampon ve sol ön çamurluğunda herhangi bir hasar görülmediğini, dava konusu aracın arka tamponunda bir çökük, motor kaputu ve tavan kısmında yer yer boya kabarmaları görüldüğünü, sonuç olarak dosya muhtevasındaki delil ve fotoraflardan iddia edilen kazanın oluş şekli ile dava konusu araç üzerindeki hasarlar arasında bir tutarlılık olmadığını, dava konusu araç üzerindeki mevcut hasarların iddia edilen kaza sonucunda meydana gelmiş olmasının mümkün olmadığı sonuç ve kanaatine varıldığını mütalaa etmişlerdir.
İstanbul Teknik Üniversitesi Makine Mühendisliği Anabilim Dalı Başkanlığı bünyesinde görevli üç kişilik öğretim görevlisinden oluşan bilirkişi heyetinin 31/08/2022 havale tarihli raporlarının gerekçeli, bilimsel ve denetimine uygun ve elverişli olmadığı dikkate alınarak İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak dosyanın 31/08/2022 havale tarihli raporu tanzim eden İstanbul Teknik Üniversitesi Makine Mühendisliği Anabilim Dalı Başkanlığı bünyesinde görevli üç kişilik öğretim görevlisinden oluşan bilirkişi heyetine tevdi ile dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, davalı sigorta şirketi nezdinde ... plakalı araca ait olarak düzenlenen ... numaralı Birleşik Kasko Sigortası Poliçesi, hasar dosyası, ... plakalı araca ait tramer kaydı, ekspertiz raporu, dava konusu aracın hasarlı halini gösterir fotoğraflar, tamirat evrakları, tamirat işlemleri kapsamında düzenlenen faturalar, otomotiv alanında uzman bilirkişinin 04/04/2022 havale tarihli raporu, otomotiv alanında uzman bilirkişinin 02/06/2022 havale tarihli ek raporu ve sair deliller göz önünde bulundurularak, 16/01/2020 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası sonucunda ... plakalı araçta meydana gelen hasar miktarının ne kadar olduğu, sunulan fotoğraflar, tamirat evrakları ve faturalar da dikkate alındığında aracın tamiratının dava konusu trafik kazasında oluşan veya oluşması muhtemel hasar ile uyumlu olup olmadığı, tamirat kalemleri karşılığında fatura edilen onarım bedelinin makul ve piyasa koşullarına göre uygun olup olmadığı hususları ile sair hususlar belirlenerek, ayrıca davalı vekilinin otomotiv alanında uzman bilirkişinin 04/04/2022 havale tarihli raporuna ve otomotiv alanında uzman bilirkişinin 02/06/2022 havale tarihli ek raporuna karşı itirazları da değerlendirilmek suretiyle belirlenerek, gerekçeli, bilimsel verilere dayanan, denetime uygun ve elverişli şekilde düzenlenecek ek raporun mahkememize sunulması istenilmiş, bilirkişi heyeti 05/01/2023 havale tarihli ek heyet raporunda sonuç olarak; dava konusu trafik kazası neticesinde hasarlanan ... plakalı aracın, Mercedes Yetkili Servisi ... -Bornova/İzmir adresindeki yetkili servise çekildiği, dosyaya sunulu tutanak, bilgi, belge ve bir kısmı yukarıda görülen fotoğraflara göre, meydana gelen kaza nedeniyle sol ön kısımlarından ve ayrıca mekanik aksamlarından araç gövdesinde ve sökülebilir/takılabilir parçalarının da hasarlandığının belirlenmiş olduğu, dosyaya sunulu olan ... Ticaret A.Ş.'nin 17.08.2021 tarihli e-faturasına göre araçta yedek parça ve işçilik olmak üzere toplam (KDV dahil) 17.500,05 TL tutarında hasar meydana geldiğinin belirtildiği, (lamba ünitesi, mesafe sensörü ve pompa) şeklinde tespiti yapılan parçaların söz konusu araca ait parçalar olup değişmesinin gerektiği gibi ayrıca kaporta, boya, kaplama elektrik işçiliğinin yapıldığı, tespiti yapılan hasarlı parçaların ve yapılan işçiliklerin nitelik ve boyut anlamında kaza tespit tutanağını doğrular biçimde uyumlu olduğu, ... Ticaret A.Ş.'nin 17.08.2021 tarihli e-faturasında yer alan parça fiyatlarının ve işçilik bedellerinin piyasa rayiç değerlerine uygun olduğu şeklindeki dosyaya sunulu 04.04.2022 tarihli bilirkişi raporundaki kanaate iştirak ettiklerini, böylece dosyada aksine işaret edecek bilgi ve belge bulunmamakta olduğu, olay sonrası yerinde ve hasar gören araç üzerinde keşfen inceleme yapılıp hasar tespit raporu taraflarından hazırlanmayıp sadece dosya üzerinden inceleme yapılmış olmasından dolayı, dosyada yer alan bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde, bu ekspertiz raporuna dayalı olarak dava konusu aracın onarım maliyeti olarak KDV dahil 17.500,05-TL tutarındaki toplam hasar bedeli tespitinin Kadri Marufunda olduğu kanaatine varıldığını mütalaa etmişlerdir.
Davalı vekilinin İstanbul Teknik Üniversitesi Makine Mühendisliği Anabilim Dalı Başkanlığı bünyesinde görevli üç kişilik öğretim görevlisinden oluşan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 05/01/2022 havale tarihli ek raporuna karşı itirazlarının, otomotiv alanında uzman bilirkişinin 04/04/2022 havale tarihli raporu, otomotiv alanında uzman bilirkişinin 02/06/2022 havale tarihli ek raporu ve İstanbul Teknik Üniversitesi Makine Mühendisliği Anabilim Dalı Başkanlığı bünyesinde görevli üç kişilik öğretim görevlisinden oluşan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 05/01/2022 havale tarihli ek raporun aynı tespit ve belirlemeleri içerdiği ve birbirini doğruladığı anlaşılmakla reddi yönünden ara karar tesis edilmiştir.
Sigortalı rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar mükellefiyetini kasten yerine getirmez veya iyi niyet kurallarına açıkça aykırı şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir hususu sanki bu oluşan riziko teminat içinde kalmış gibi ihbar edildiği somut delillerle kanıtlanırsa, ispat külfeti yer değiştirip sigortalıya geçer.(HGK 10.12.1997 gün ve 1997/11-772-1043; HGK 16.12.1998 gün ve 1998/11-872-905; HGK 22.12.2010 gün ve 2010/17-655-688 sayılı ilâmları)
Dava konusu trafik kazasının 16/01/2020 tarihinde vuku bulduğu, başvurunun ilk olarak çeşitli gerekçeler ile öncelikle tek taraflı trafik kazası gerçekleşmiş gibi yapıldığı, akabinde ise dava dilekçesinde iddia edildiği ve trafik kazası tespit tutanağında belirtildiği şekilde gerçekleşmiş gibi başvuruda bulunulduğu, sigortalının beyan yükümlülüğüne aykırı davranmasının başvurunun reddi için gerekçe oluşturmadığı, ancak ispat külfetinin yer değiştirerek başvuruya konu hasarın gerçekten var olduğunun ispat yükünün sigortalı üzerine geçtiği, alınan raporlar çerçevesinde hasar ile trafik kazası tespit tutanağında yer alan anlatımlarda belirtilen kazanın gerçekleşme şeklinin uyumlu olduğu, kaldı ki Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi tarafından mahkememize gönderilen 07/01/2022 havale tarihli müzekkere cevabında yer alan kayıtlarda 16/01/2020 tarihli trafik kazasının kaydının bulunduğu, kaza tespit tutanağı çıktısında görüldüğü üzere SBM Kaza İhbar numarası ..., ilk işlem tarihi 24/01/2020 olan işlem çerçevesinde davalı sigorta şirketinin dava konusu trafik kazasından haberdar olduğu, kaza tarihi itibariyle davacıya ait aracın davalı sigorta şirketi nezdinde tanzim edilen sigorta poliçesi kapsamında sigortalı bulunduğu, belirtilen gerekçeler dahilinde davacı tarafın kazanın ve kaza neticesinde aracında oluşan hasar ile sair iddialarını usulüne uygun deliller vasıtasıyla ispatladığı kanaatine varılmıştır.
Tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, İzmir Arabuluculuk Bürosunun ... Dosya ... Arabuluculuk numaralı Arabuluculuk Son Anlaşamama Tutanağı, davalı ... Sigorta Şirketi nezdinde davacı ...'e ait ... plakalı araca ilişkin olarak düzenlenen ... numaralı Kasko poliçesi ve dava konusu 16/01/2020 tarihli trafik kazasına ilişkin olarak davacı tarafından şirkete yapılan başvuru dilekçesi, dilekçenin şirkete ulaştığı tarihi gösterir tebligat evrakları, yapılan başvuru sonucunda açılan hasar dosyası ve davacıya yapılan ödemeleri gösterir evrak ve kayıtlar, Türkiye Noterler Birliği nezdinde dava konusu trafik kazasının gerçekleştiği 16/01/2020 tarihi ve mevcut durum itibarıyla ... plakalı araca ait trafik tescil ve ruhsat belgeleri, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi nezdinde ... plakalı araca ait tramer kayıtları, Buca Vergi Dairesi nezdinde davacının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 11. maddesi uyarınca esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlayıp sağlamadığı, bu göre ticari işletme mi (tacir), yoksa esnaf işletmesi mi olduğunun tespiti ile ilgili belge ve kayıtlar, İzmir Esnaf ve Sanatkarlar Odası nezdinde davacının esnaf kaydı olup olmadığına ilişkin belge ve kayıtlar, İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü nezdinde davacının tacir kaydı bulunup bulunmadığına ilikşin belge ve kayıtlar, otomotiv alanında uzman bilirkişinin 04/04/2022 havale tarihli raporu, otomotiv alanında uzman bilirkişinin 02/06/2022 havale tarihli ek raporu, bilirkişi heyetinin 31/08/2022 havale tarihli heyet raporu, bilirkişi heyetinin 05/01/2023 havale tarihli ek heyet raporu ve sair deliller birlikte değerlendirildiğinde; davaya konu uyuşmazlığın 16/01/2020 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası neticesinde davacı ...'e ait ... plakalı araçta meydana gelen hasar miktarının ne kadar olduğu, hasar sebebiyle oluşan hasar bedeli miktarının belirlenmesi ile belirlenecek hasar bedelinin taraflar arasındaki ... numaralı Birleşik Kasko Sigortası Poliçesi kapsamında davalı sigorta şirketinden tahsili ile davacıya verilmesi taleplerine ilişkin olduğu, dava konusu trafik kazasının ... plakalı araç sürücüsünün önüne aniden fırlayan yayaya çarpmamak için ani fren yapması akabinde arkasından seyir halinde olan ... plakalı araç sürücüsünün kısa mesafede duramadan ... plakalı aracın sağ arkasına, ön sol tampon köşesi ile vurması neticesinde meydana geldiği, kazanın meydana gelmesinde ... plakalı araç sürücüsünün %100 oranında asli ve tam kusurlu olduğu, kaza neticesinde davacıya ait ... plakalı araçta hasar meydana geldiği, yargılama sırasında alınan ve birbiri ile aynı tespit ve belirlemeleri içermesi sebebiyle birbirini doğrulayan bilirkişi raporlarından anlaşıldığı üzere araçta oluşan hasarın onarım miktarının 17.500,05-TL olduğu, sigortalının beyan yükümlülüğüne aykırı davranmasının başvurunun reddi için gerekçe oluşturmadığı, ancak ispat külfetinin yer değiştirerek başvuruya konu hasarın gerçekten var olduğunun ispat yükünün sigortalı üzerine geçtiği, alınan raporlar çerçevesinde hasar ile trafik kazası tespit tutanağında yer alan anlatımlarda belirtilen kazanın gerçekleşme şeklinin uyumlu olduğu, kaldı ki Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi tarafından mahkememize gönderilen 07/01/2022 havale tarihli müzekkere cevabında yer alan kayıtlarda 16/01/2020 tarihli trafik kazasının kaydının bulunduğu, kaza tespit tutanağı çıktısında görüldüğü üzere SBM Kaza İhbar numarası ..., ilk işlem tarihi 24/01/2020 olan işlem çerçevesinde davalı sigorta şirketinin dava konusu trafik kazasından haberdar olduğu, kaza tarihi itibariyle davacıya ait aracın davalı sigorta şirketi nezdinde tanzim edilen sigorta poliçesi kapsamında sigortalı bulunduğu, belirtilen gerekçeler dahilinde davacı tarafın kazanın ve kaza neticesinde aracında oluşan hasar ile sair iddialarını usulüne uygun deliller vasıtasıyla ispatladığı, davacı tarafa ait aracın cinsinin minibüs, kullanım şekilinin ise yolcu nakli-ticari olduğu gözetildiğinde ticari faiz talebinin de yerinde olduğu anlaşılmakla, açılan davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Açılan davanın KABULÜ İLE,
1-Hasar onarım bedeli tazminatı talebinin KABULÜNE, 17.500,05-TL maddi tazminatın 28/05/2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalı ... Sigorta Şirketinden alınarak davacı ...'e verilmesine,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 22. maddesi uyarınca alınması gereken 1.195,43-TL karar ve ilam harcından, davanın açılışı sırasında peşin olarak yatırılan 298,86-TL harcın mahsubu ile bakiye 896,57-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 59,30-TL başvurma harcı, 298,86-TL peşin harç, 96,00-TL elektronik tebligat, 3,00-TL kep posta masrafı, 3.100,00-TL bilirkişi ücreti ve 220,00-TL posta ücreti olmak üzere toplamda 3.777,16-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının kendisini vekille temsil ettirdiği göz önünde bulundurularak karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 9.200,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-7155 sayılı Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan Para Alacaklarına İlişkin Takibin Başlatılması Usulü Hakkında Kanun'un 23/14. maddesi gereğince ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.360,00-TL zorunlu arabuluculuk yargılama giderinin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
6-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333. maddesi gereğince peşin yatırılan gider avansından artan gider avansının talep halinde davacı tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341/2. maddesi gereğince kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.02/03/2023
Katip .......
(e-imzalıdır)
Hakim .....
(e-imzalıdır)