T.C
İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/174 Esas
KARAR NO : 2025/434
DAVA : Alacak (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 25/02/2022
KARAR TARİHİ : 13/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından Mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; Davalı şirketin müvekkili şirkete yakıt alımı ve GPS konusunda hizmet verdiğini, ancak yakıt alımında yapılan iskontoların davalı tarafından düşürülmesi ve maliyetlerin çokca nedeni ile müvekkili tarafından hizmet alımının durdurulduğunu, hizmet alımının durdurulması üzerine davalı tarafça, müvekkil adına cezai şart adı altında 19.926,75.-TL bedelli fatura düzenlendiğini ve fesih bildiriminin gönderildiğini, ... AŞ tarafından keşide edilen fesih bildirimi incelendiğinde cezai şart bedeli dahil fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulduğuna ilişkin bir ibare olduğunun görüleceğini, bu ibare ve düzenlenen fatura üzerine taraflarınca Bursa ... Noterliğinin ...yevmiye nolu ihtarı ile davalıya cevap verildiğini ve davalı tarafından düzenlenen faturanın da iade edildiğini, ancak daha sonrasında... tarafından müvekkil şirkete ait kredili hesaptan cezai şart adı altında 19.926,75 TL bedelin çekildiğini, taraflar arasında cezai şart uygulamasını gerektirecek yazılı bir sözleşme akdedilmediğinden, hukuki dayanağı olmayan ve cezai şart adı altında müvekkilden tahsil edilerek davalının uhdesine geçirilen bedelin TBK'nın 77. Maddesinde düzenlenen sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca iadesine karar verilmesini, bu nedenle müvekkilinin hesabından cezai şart adı altında çekilen19.926,75.-TL'nin dava tarihinden itibaren hesaplanacak ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Davalı müvekkil şirket tarafından taraflar arasında mevcut yazılı sözleşmeye istinaden tahsil edilen cezai şart tutarına ilişkin işlemlerin sözleşmeye dayalı ve haklı olarak işletilmesinden bahisle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, esasen müvekkil şirket ile davacı ... A.Ş. arasında 07.11.2019 tarihli "Taşıt Tanıma Sistemi Sözleşmesi" bulunmakta olup taraflar arasında mevcut ticari ilişkinin işbu sözleşmeye dayandığını, Sözleşme'nin 1. maddesi uyarınca; müvekkil şirketin davacı şirkete akaryakıt ikmal ve data hizmeti vermeyi, davacı ise davalı ...'in anlaşmalı akaryakıt istasyonlarından yakıt satın almayı, satın aldığı yakıt ile... TSS) kullanım bedelini sözleşmede belirlenen şartlar ve süre içerisinde ödenmesinin kararlaştırıldığını, her ne kadar davacı tarafça yakıt alımında yapılan iskontoların düşürülmesi nedeniyle hizmet alımının durdurulduğu iddia edilmişse de kabul anlamına gelmemek kaydıyla işbu davanın ikame edildiği tarihe kadar davacı tarafın bu hususta hiçbir yazılı veya sözlü bildiriminin olmadığını, taraflarca işbu davaya konu fesih ihtarnamesinin gönderilmesine kadar bir fesih işleminin gerçekleştirilmemiş olup, müvekkil şirket tarafından sözleşme gereği tüm yükümlülüklerin eksiksiz yerine getirildiğini, davacı ... ile mevcut sözleşmesel ilişki devam ederken davacı şirket tarafından hiçbir bildirimde bulunulmaksızın önce yakıt alımının düşürüldüğünü, sonra durdurulduğunu ve devamında da aralıklı olarak düşük oranda yakıt alımına devam edildiğini, taraflar TTS'nin "Fesih ve Cezai Şart" başlıklı 8. Maddesi uyarınca davacı tarafa öncelikle fesih bildirimi gönderilmek suretiyle; sözleşmenin müvekkil davalı ... tarafından feshedildiğini, ardından yine Sözleşme'nin 8. Maddesine dayanılarak ve maddede açıklanan şartlar altında 06/12/2021 tarihli "Fesih Bedeli" içerir faturasının kesildiğini, faturanın davacı tarafça müvekkiline iade edildiğini, davacıya 16 araç üzerinden Sözleşme gereği belirlenen hizmetin sunulduğunu, fesih faturasına konu cezai şart tutarının Sözleşme'nin 8. Maddesine göre hesaplandığını, söz konusu fesih faturasının 19.926,75 TL olarak 15 cihaz üzerinden kesildiğini, taraflar arasında imzalanan TTS nin 5. Maddesinde "..., beklenmeyen ekonomik olumsuzluklar veya kar marjında oluşan değişiklikler nedeniyle değişen piyasa koşullarına bağlı olarak Müşteri'ye sunulan satış koşullarında değişiklik yapma hakkına sahiptir." Hükmünün bulunduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte, taraflar arasında ticari ilişkinin dayanağı olan sözleşmenin 5. Maddesi olan işbu madde uyarınca müvekkil şirketin beklenmeyen ekonomik olumsuzluklar veya kar marjında oluşan değişiklikler nedeni ile değişen piyasa koşullarına bağlı olarak davacı şirkete sunulan satış koşullarında karşı tarafın muvafakatı aranmaksızın doğrudan değişiklik yapma hakkına sahip olduğunu, davacı... A.Ş. tarafından sözleşmeden doğan yükümlülüklerin yerine getirilmediğini, yine Sözleşme maddelerine dayalı olarak davacı şirketin Sözleşmeyi feshettiğini, müvekkil şirketin şartları oluşan cezai şart bedelini tahsil ederek sözleşmeden doğan hakkını kullandığını, tüm bu nedenlerle; mesnetsiz iddialara dayalı olarak sebepsiz zenginleşme şartları oluşmayan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Davaya konu fesih faturası, fesih bildirimi, Taşıt Tanıma Sözleşmesi, İzmir... Noterliğinin ... yevmiye numaralı ihtarnamesi, mahkememiz aracılığıyla aldırılan 23/01/2023 havale tarihli bilirkişi raporu ve 04/08/2023 tarihli ek bilirkişi raporu, talimat aracılığıyla aldırılan SMMM bilirkişi tarafından hazırlanan 27/03/2025 havale tarihli bilirkişi raporu dosyamız arasındadır.
Mahkememizce verilen ara karar gereğince Bursa Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılarak ticari ilişkinin sözlü olarak kurulduğu ve cezai şartla ilgili beyanlarının aldırılması amacıyla tanık dinlenilmesine karar verildiği, tanık ...'nin ifadesinin alındığı görülmüş olup, tanık ifadesinde;
"Ben davacı firmada halen finans bölümünde muhasebe uzmanı olarak çalışmaktayım , davalı firmadan yaklaşık 2-2,5 yıl kadar firmamız araçlarında kullanılmak üzere akaryakıt alımı yaptık, bu alımlara ilişkin davalı firma ile davacı firma arasında herhangi bir yazılı sözleşme yapılmadı, akaryakıtı %5 iskontolu olarak vermekteydiler , 6 ay kadar bu şekilde aldık, fakat daha sonra davalı firma iskonto oranını %2 ye kadar düşürdü, son aylarda ise hiç iskonto yapmadı, maliyetlerin yüksek olduğunu bu şekilde kendilerinden akaryakıt alamayacağımızı sözlü olarak davalı tarafa bildirdik, akaryakıt alımını geçen yıl Kasım ayı gibi durdurduk, alımı durdurduğumuz tarihlerde davalı firma tarafından dava konusu KDV hariç 19.926,75-TL tutarında firmamıza bir fatura kestiler , bu faturanın ne olduğuna yönelik kendileri ile şifai olarak görüştük, davalı firma aramızda bir sözleşme olduğunu, sözleşme tarihinden önce akaryakıt alımını durdurduğumuzu bu nedenle cezai şart olarak faturayı düzenlediğini söyledi, biz davalı firma ile aramızda yazılı bir sözleşme olup olmadığını bilmiyorduk ve böyle bir sözleşme de yapmadık, bu kendilerine bildirdik, faturayı da kendilerine iade faturası keserek iade ettik , ancak davalı taraf teminat olarak açmış olduğumuz 30.000,00-TL lik DBS hesabımızdan cezai şart adı altında dava konusu 19.926,75-TL yi bilgimiz dışında çekmiş" şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.
Mahkememizce verilen ara karar kapsamında ticari defter ve belgelerin incelenmesi amacıyla SMMM bilirkişisi tarafından hazırlanan 23/01/2023 havale tarihli raporun dosyaya sunulduğu ve taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edildiği görülmüş olup, incelenmesinde;
"Sayın Mahkeme Tarafından Davacı Davacı ,,, SAN. VE TİC. A.Ş. firması tarafından Davalı... NAK. A.Ş. firmasına 15 Adet Taşıt Taşıma Sistemi’nin Cezai Şart Bedeli Tutarının Ödenmesine Karar Verilecek olur ise; 15 Aracın Taşıt Tanıma Sistemi İçin Hesaplanan Cezai Şart Bedeli 29.088,15.-TL KDV Dahil Tutarında olup Davalı ...tarafından Davacı tarafa 06.12.2021 Tarihinde 15 Adet Araç İçin 19.926,75.-TL Tutarında Cezai Şart Bedeli Faturası Kesilmiş olması sebebi ile 15 Adet aracın Cezai Şart Bedelinin ne kadar olacağının takdirinin sayın mahkemeye ait olduğu,
Sayın Mahkeme Tarafından Davacı Davacı... SAN. VE TİC. A.Ş. firması tarafından Davalı ... TİC VE NAK. A.Ş. firmasına 2 Adet Taşıt Taşıma Sistemi’nin Cezai Şart Bedeli Tutarının Ödenmesine Karar Verilecek olur ise; 2 Aracın Taşıt Tanıma Sistemi İçin Hesaplanan Cezai Şart Bedeli 3.878,42.-TL KDV Dahil Tutarında hesaplanmış olup nihai takdir sayın mahkemenindir." şeklinde kanaat belirtildiği, bilirkişi raporuna yönelik olarak davacı vekilinin itiraz ettiği, davalı vekilinin ise beyanda bulunduğu görülmüştür.
Mahkememizce itirazların karşılanması amacıyla bilirkişiden ek rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, SMMM bilirkişi tarafından hazırlanan 04/08/2023 havale tarihli raporun dosyaya sunulduğu ve taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edildiği görülmüş olup, incelenmesinde; "Davanın taraflarınca Sayın mahkemeye Kök Raporda yapılmış olan tespitleri değiştirecek yeni bir belge ve bilginin sunulmamış olması sebebi ile; Sayın mahkemeye sunmuş olduğum Kök Rapordaki Görüş ve kanaatimi değiştirecek olan herhangi bir hususun bulunmadığı" şeklinde kanaat belirtildiği, bilirkişi raporuna yönelik olarak davacı vekilinin beyan ve itirazlarda bulunduğu, davalı vekilinin ise beyanda bulunduğu görülmüştür.
Davacı vekilinin celse arasında sözleşmede yer alan imzanın davacı şirket yetkili temsilcisinin eli ürünü olup olmadığına ilişkin imza incelemesi talebinde bulunduğu görülmüş olmakla; yetkili temsilci olarak bildirilen... isimli şahıs yönünden imza örneklerinin karşılaştırılması için Aydın Jandarma Kriminal Laboratuvar Müdürlüğü'ne yazı yazıldığı, yapılan inceleme sonucu 22/02/2024 tarihli Aydın Jandarma Kriminal Laboratuvar Müdürlüğü uzmanlık raporu gereğince söz konusu imzanın... eli ürünü olmadığı kanaatine varıldığının bildirildiği, ilgili raporun taraflara tebliğ edildiği, davalı vekilinin işbu rapora yönelik olarak beyanda bulunduğu görülmüştür.
Mahkememizce verilen ara karar kapsamında bu kez davacı tarafın defterlerinin incelenmesi amacıyla talimat mahkemesi aracılığıyla SMMM bilirkişisi tarafından hazırlanan 27/03/2025 havale tarihli raporun dosyaya sunulduğu ve taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edildiği görülmüş olup, incelenmesinde; "davacı defter kayıtlarına göre davacının davalıya 2022 yılı itibariyle 87.154,29 TL alacak bakiyesi görüldüğü, dava konusu 06.12.2021 tarihli ... numaralı 19.926,75 TL’ si tutarındaki faturanın davacı defter kayıtlarında bulunduğu, davacı firmanın davalı firmadan alımını durdurması üzerine davalı tarafça, davacı firmaya cezai sart adı altında 06.12.2021 tarihli ... numaralı 19.926,75 TL’ si tutarındaki faturanın düzenlendiği ve davalı tarafça fesih bildiriminin düzenlendiği, fesih bildirimi incelendiğinde cezai Sart bedeli dahil fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulduğuna ilişkin ibarenin yazıldığı, davacı firma tarafından bu faturaya itiraz edilerek iade faturası düzenlendiği, davalı firma ... tarafından davacı şirkete ait kredili hesaptan cezai sart adı altında 19.926,75 TL bedel çekildiği, davacı banka hesap ekstresinde 11.01.2022 tarihinde KMH-Anapara borcu tahsilatı açıklaması ile 19.827,51 TL’si tutarında çekilen tutarın tespit edildiği yapılan işlemin davacının defter kayıtlarında bu tutarın yasal defterlerine kayıt edildiği, davacının yasal defter muhasebe kayıtlarına göre 31.12.2024 tarihi itibariyle davacının davalıdan 19.927,75 TL’si tutarında alacaklı olduğu tespit edildiği" şeklinde kanaat belirtildiği, davalı vekilinin bilirkişi raporuna yönelik olarak beyanlarını ibraz ettiği, davacı vekilinin ise herhangi bir beyanda bulunmadığı görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda davacı tarafın iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre yapılan inceleme neticesinde taraflar arasındaki uyuşmazlığın; taraflar arasında 07/11/2019 tarihinde Akaryakıt Alımı ve GPS Hizmet Sözleşmesi ve data hizmetine dayalı olarak yapılan sözleşme kapsamında cezai şart adı altında kesilen bedelin haklı olup olmadığı, sözleşmenin feshinin haklılık içerip içermediği, davacı tarafından ödenen cezai şart bedelinin sebepsiz zenginleşme kapsamında iadesinin mümkün olup olmadığı hususlarında toplandığı görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Her ne kadar davacı tarafından davacı şirket yetkilisinin imzası olmaksızın sözleşme yapıldığı belirtilmekle imza inkar edilmiş ve mahkemece bu hususta imza incelemesi yaptırmak sureti ile davacı şirket yetkilisinin imza örneği ile yapılan Kriminal Daire inceleme sonucunda sözleşmedeki imzanın yetkilinin eli ürünü olmadığı tespit edilmiş ise de, davalı yanın delil dilekçesinde belirttiği ve ek'te yer alan mail ve yazışmalar dikkate alındığında, davacı şirketin davalı ile yapılan sözleşmeye rızasının bulunduğu ve davacı şirketin bilgisi dahilinde sözleşmenin yapıldığının kabulü gerekeceği dolayısı ile; taraflar arasındaki 07/11/2019 tarihli Taşıt Tanıma Sistemi Sözleşmesine dair ticari ilişki kapsamında raflar arasında Taşıt Tanıma Sistemi Sözleşmesine dair ticari ilişki kapsamında, davalı şirket tarafından 16 adet aracın akaryakıt alımı hususunda, davalı tarafından davacı adına kesilen ve davacı şirketinin hesabından alınan 19.926,75 TL bedelli Faturanın düzenlenip düzenlenemeyeceği hususundan kaynaklandığı, davacı yana sözleşmesel ilişki çerçevesinde cezai şart bedeli yükletilip yükletilemeyeceğine ilişkin alacak davası olduğu tespit edildi.
Taraflarca imzalanan sözleşmenin "Fesih ve Cezai Şart" başlıklı 8. Maddesinde; "... Sistemde kayıtlı bulunan beher aracı 3 (üç) ay süresince yakıt almaması durumunda veya ... İlk 6 aylık yakıt alımlarını baz alarak hesaplanan, aylık yakıt ortalamasında %50 azalma olması durumunda, ..., işbu sözleşmeyi tek taraflı olarak feshedebilir. Yukarıda sayılan her bir fesih nedeninin gerçekleşmesi halinde veya satılan taşıtlar üzerinden TAŞIT TANIMA CİHAZLARI'nın sökülmemesi veya söküldüğü hald... teslim edilmemesi, ...tarafından iadesi istenildiği halde iade edilmemesi veya... tarafıdan zayi olduğunun, hasarlı olduğunun tespit edilmesi, ... sistemine dahil olan araçların sözleşme süresinden önce sistemden çıkması halinde, Cezai şart bedeli, Taşıt başına ve/veya her bir taşıt tanıma cihazı için 1000 TL+KDV olup yıllık satış oranı [(TEFE+ÜFE)/2] olarak hesaplanacaktır..." hükmü olduğu, taraflarca imzalanan sözleşmenin 8. Maddesine göre; davacı yanın sözleşme imzalandıktan sonra yakıt alımına ilişkin ortalama alımda %%50 azalma olması halinde davalının sözleşmeyi fesh edebileceği ve cezai şart talep edebileceğinin kabulü gerekeceği, bununla birlikte taşıt tanıma sistemine dahil olan 16 araç için TEFE/tüfe oranları dikkate alınarak fesih bedeli olarak davacı firmadan talep edilebileceği, davacı firmanın davaya konu ettiği faturanın da davalı tarafça kesilen fesih bedeli faturası olduğu bu durumda davalının davacıdan alacağının oluşacağı ve kesilen faturanın ve çekilen bedelin taraflar arasındaki sözleşmeye uygun olduğu nazara alınarak açılı davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE;
2- Karar ve ilam harcı olan 615,40.-TL harçtan peşin alınan 340,30.-TL harcın mahsubu ile bakiye eksik kalan harç olan 275,10.- TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3- Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından karşılandığı anlaşılan 1.560,00.-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, bu hususta harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
4- Davacının yaptığı yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5- Davalı taraf kendini bir vekille temsil ettirdiğinden avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesap edilen ve takdir olunan 19.926,75.- TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
6- Davalı tarafın yapmış olduğu yargılama giderleri olarak 100,00.-TL posta ve tebligat ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
7- Kullanılmayan gider avansının hüküm kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana iadesine,
Dair, tarafların yüzüne karşı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341/2. maddesi gereğince kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 13/05/2025
Katip ...
E İMZA
Hakim ...
EİMZA