T.C.
İZMİR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/205
KARAR NO: 2022/221
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 08/03/2022
KARAR TARİHİ: 10/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin ... Anonim Şirketi Kemalpaşa Şubesi nezdinde çek hesabına sahip olduğunu, bu hesaba ait çek defterinden ..., ... ve ... numaralı çek yapraklarının müvekkil şirketin rızası dışında elinden çıkmış olduğunu, 21/02/2013 tarihinde bahse konu üç çekin boş olarak kaybedildiğinin davalı bankaya bildirildiğini, bahse konu çeklerin karşılıksız işlemine tabii tutulması üzerine çekleri müvekkil şirketin rızası ve bilgisi dışında doldurularak imza edildiğinin müvekkil şirket yetkilileri tarafından öğrenildiğini, bunun üzerine İzmir Cumhuriyet Başsavcılığına şikayet başvurusunda bulunulduğunu, dosyanın yetki ile Burdur Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiğini ve yapılan soruşturma doğrultusunda bahse konu çeklerin ... isimli kişi tarafından borç ödeme vasıtası olarak kullanıldığının öğrenildiğini, soruşturma kapsamında çek asıllarına ulaşılamadığından gerekli incelemelerin yapılamadığından kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiğini, ... ile yapılan görüşmelerde çek asıllarını bedellerini ödeyerek kendisinin aldığını ancak çekleri kaybettiğini beyan ettiğini, çeklerle ilgili olarak iptal davası açmaya da yanaşmadığını, davalı banka kayıtlarında çeklerin karşılıksız işlemi şeklinde gözüktüğünü, bu nedenle müvekkil şirketin ticari hiçbir kredi işlemi yapamadığını, ticareti için gerekli hiçbir bankacılık hizmetinden faydalanamadığını, bu nedenlerle bahse konu üç adet çek yaprakları hakkındaki karşılıksız kaydının gerek Merkez Bankası gerekse davalı banka kayıtları nezdinde düzeltilmesine, dava giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına, dava giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER:
1-Burdur Cumhuriyet Başsavcılığının .../... Soruşturma .../... Karar numaralı soruşturma dosyası,
2-Sair deliller.
DAVA KONUSU:
Açılan dava, ... Anonim Şirketi Kemalpaşa Şubesine ait, keşidecisi ... Elektronik İletişim Sistemleri Kuyumculuk Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olan, ... seri numaralı çek, ... Anonim Şirketi Kemalpaşa Şubesine ait, keşidecisi ... Elektronik İletişim Sistemleri Kuyumculuk Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olan, ... seri numaralı çek ve ... Anonim Şirketi Kemalpaşa Şubesine ait, keşidecisi ... Elektronik İletişim Sistemleri Kuyumculuk Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olan, ... seri numaralı çekin davacı keşideci şirketin rızası hilafına elinden çıkması neticesinde çeki elde eden ... isimli şahsın çekleri ciro ederek tedavüle sokması akabinde çek bedellerinin yine ... isimli şahıs tarafından ödendiği iddiası kapsamında, bedelleri ödendiği iddia olunan çekler açısından Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası ve davalı ... Anonim Şirketi nezdinde bulunan karşılıksız kayıtlarının düzeltilmesi talebine ilişkindir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava dilekçesi içeriğinden anlaşıldığı üzere, dava konusu uyuşmazlık bankacılık işleminden kaynaklanmaktadır.
İzmir Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığının 2021/5828 Muh sayılı 06/12/2021 tarihli yazısı ekinde gönderilen 25/11/2021 tarihli 1232 numaralı Hakimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesi Kararı uyarınca;
"Kanuni düzenlemelerden ya da Hâkimler ve Savcılar Kurulunun kararlarından kaynaklı olarak, asliye ticaret mahkemesinin hangi dairelerinin iflâs ve konkordato, deniz ticareti ve deniz sigortaları gibi davalar dolayısıyla gelecek işlere ilişkin ihtisas mahkemesi sıfatıyla bakacağı gözetilerek, aynı dairelerde iş yoğunluğu oluşmaması bakımından finans davalarına olabildiğince farklı dairelerde bakılmak üzere ihtisas mahkemeleri belirlenmiştir.
Bu itibarla;
1) 13.01.2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinden,
2) 22.11.2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969. maddelerinden,
3) 19.10.2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'ndan (142. Maddesinde düzenlenenler hariç),
4) 23.02.2006 tarihli ve 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu'ndan,
5) 21.11.2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu'ndan,
6) 06.12.2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'ndan,
7) 20.06.2013 tarihli ve 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri,
Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun'dan, kaynaklanan ve asliye ticaret mahkemesinin görev alanına giren ticari davalara ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı kapsamında gelecek işlere;
a) İki veya üç asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 2 numaralı,
b) Dört veya beş asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 4 numaralı,
c) Altı veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 6 numaralı,
d) On veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 6 ve 7 numaralı,
e) On dört veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 6, 7 ve 8 numaralı,
f) Yirmi veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 6, 7, 8 ve 9 numaralı asliye ticaret mahkemelerinin bakmasına," karar verildiği aşikardır.
Yukarıda yer verilen karar kapsamında talebe konu uyuşmazlık açısından İzmir İlinde İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli kılındığı anlaşılmakla, mahkememizin görevsiz olduğu, göreli mahkemenin ihtisas mahkemesi olarak belirlenen İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu kanaatine varılmıştır.
Mahkemenin, davanın esası hakkında yargılama yapabilmesi (davayı esastan inceleyebilmesi) için varlığı veya yokluğu gerekli olan haller, dava (yargılama) şartlarıdır. Davanın esası hakkında inceleme yapılabilmesi için varlığı gerekli hallere, olumlu dava şartları (görev, hukuki yarar gibi); yokluğu gerekli hallere ise olumsuz dava şartları denilmektedir (kesin hüküm gibi). Dava şartları, dava açılabilmesi için değil, mahkemenin davanın esası hakkında inceleme yapabilmesi (davanın esasına girebilmesi) için gerekli olan da denir.
Dava şartlarından biri olmadan açılan dava da açılmış (var) sayılır, yani derdesttir. Ancak mahkeme, dava şartlarından birinin bulunmadığını tespit edince, davanın esası hakkında inceleme yapamaz; davayı dava şartı yokluğundan (usulden) reddetmekle yükümlüdür. Dava şartlarının bulunup bulunmadığı davada hakim tarafından kendiliğinden (re’sen) gözetilir; taraflar bir dava şartının noksan olduğu davanın görülmesine (esastan karara bağlanmasına) muvafakat etseler bile, hakim davayı usulden reddetmekle yükümlüdür.
Esasa ilişkin nihai karar ile taraflar arasındaki uyuşmazlık (esastan) sona erer ve hüküm kesinleşince (kesin hüküm ortaya çıkınca), artık o uyuşmazlık (dava konusu) hakkında, aynı taraflar arasında, aynı dava sebebine dayanarak yeni bir dava açılamaz; açılırsa, kesin hükümden dolayı reddedilir (HMK m.303) (Kuru, Baki: Hukuk Muhakemeleri Usulü, İstanbul 2001, Cilt:3, s.3005).
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-c. maddesinde; ''Mahkemenin görevli olması'' hükmüne yer verilmiş olup, davanın görevli mahkemede açılması dava şartları arasında sayılmıştır.
Yine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 115. maddesinde ise; ''Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.
Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder.'' hükmü yer almaktadır.
Tüm dosya kapsamı, davacı tarafın iddiaları, Burdur Cumhuriyet Başsavcılığının .../... Soruşturma .../... Karar numaralı soruşturma dosyası ve sair deliller birlikte değerlendirildiğinde, davaya konu uyuşmazlığın ... Anonim Şirketi Kemalpaşa Şubesine ait, keşidecisi ... Elektronik İletişim Sistemleri Kuyumculuk Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olan, ... seri numaralı çek, ... Anonim Şirketi Kemalpaşa Şubesine ait, keşidecisi ... Elektronik İletişim Sistemleri Kuyumculuk Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olan, ... seri numaralı çek ve ... Anonim Şirketi Kemalpaşa Şubesine ait, keşidecisi ... Elektronik İletişim Sistemleri Kuyumculuk Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olan, ... seri numaralı çekin davacı keşideci şirketin rızası hilafına elinden çıkması neticesinde çeki elde eden ... isimli şahsın çekleri ciro ederek tedavüle sokması akabinde çek bedellerinin yine ... isimli şahıs tarafından ödendiği iddiası kapsamında, bedelleri ödendiği iddia olunan çekler açısından Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası ve davalı ... Anonim Şirketi nezdinde bulunan karşılıksız kayıtlarının düzeltilmesi talebine ilişkin olduğu, talebe konu uyuşmazlık açısından İzmir İlinde İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli kılındığı, mahkememizin görevsiz olduğu, görevli mahkemenin ihtisas mahkemesi olarak belirlenen İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu anlaşılmakla, dava şartlarının bulunup bulunmadığının yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen gözetileceği, dava şartı noksanlığını belirleyen hakimin davayı usulden reddetmekle yükümlü olduğu, usul ekonomisi ve yargılamanın süratle bitirilmesi ilkeleri nazara alınarak ve takdiren dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde görev dava şartı yokluğu sebebiyle açılan davanın usulden reddine vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılan davanın USULDEN REDDİ İLE, davaya konu uyuşmazlığın İzmir Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığının 2021/5828 Muh sayılı 06/12/2021 tarihli yazısı ekinde gönderilen 25/11/2021 tarihli 1232 numaralı Hakimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesi Kararı uyarınca İzmir İli açısından İhtisas Mahkemesinin İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi olarak belirlendiği anlaşılmakla, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-c. maddesi atfıyla aynı Kanun'un 115/2. maddesi gereğince mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 20. maddesi gereğince, tarafların görevsizlik kararının kesinleşmesinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep edebileceklerinin, aksi takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtarına,
3-Tarafların görevsizlik kararının kesinleşmesinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmeleri durumunda dosyanın görevli İZMİR 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,
4-Yargılama giderlerinin görevli mahkemece dikkate alınmasına,
Dair, tarafların yokluklarında dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer ya da başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi.10/03/2022
Katip ...
(e-imzalıdır)
Hakim ...
(e-imzalıdır)
Bu belge 5070 sayılı kanun kapsamında DYS üzerinde hazırlanmış ve e-imza ile imzalanmıştır.