T.C.
İZMİR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/271
KARAR NO: 2022/317
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 31/03/2022
KARAR TARİHİ: 12/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili firmanın eğitim hizmetleri veren bir anonim şirketi olduğunu, İzmir ili Urla ilçesinde ... Eğitim Hizmetleri A.Ş. ... İlköğretim Okulu'nun işletmeciliğini yaptığını, dava konusu iki adet çekin firma içerisinde kaybolduğunu belirterek davanın kabulü ile ilgili çeklerin ödenmesini önlemek için ivedilikle ödeme yasağı konulmasına, dava sonunda söz konusu çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
TTK'nun 757(1)maddesinde iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişinin ödeme ya da hamilin yerleşim yerindeki mahkemeden poliçenin ödemekten men edilmesini isteyebileceği düzenlenmiştir.
Önleyici tedbir niteliğinde olan ödeme yasağı kararı iptal davasının ilk aşamasını teşkil eder. Ancak iptal davası ve ödemeden men kararı verilmesi kıymetli evrak niteliğinde bulunan belgeler için mümkündür.
Dava, davacının şirketlerine ait olduğunu belirtilen çeklerin zayii olması nedeniyle ödeme yasağı kararı verilerek iptaline karar verilmesi istemine ilişkindir.
Tarafların, dava ve taraf ehliyetine sahip olmaları 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114.1-d. maddesinde belirtilmiş olup dava şartlarındandır.
Yine aynı kanunun 115. maddesinde ise; ''Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.
Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder.'' hükmü yer almaktadır.
Çekin zayii olması halinde iptal davası açma hakkı çeki kaybeden hamile ait olup, çekin hamili çekin iptal davasını olumlu şekilde sonuçlandırdıktan sonra çek bedelini çekin keşidecisinden talep edebilecektir. Keşidecinin ise çekin ibrazı halinde menfi tespit davası açma ya da başkaca yasal yolları kullanabilme hakkı bulunmaktadır.
Tüm dosya kapsamı, davacı tarafından sunulan dava dilekçesi ve sair deliller birlikte değerlendirildiğinde, kıymetli evrakın iptaline ilişkin davanın, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 563/2. maddesi uyarınca zayi edildiği anda kıymetli evrak üzerinde hak sahibi olan kişi, bir diğer söyleyişle kıymetli evrakın iptali davasının ancak yetkili hamil tarafından açılabilmesinin olanaklı olduğu, davacı şirketin ise, dava konusu çeklerin keşidecisi ve bu çeklerin ait olduğu çek hesabının sahibi olduğu, bu çerçevede davacı şirketin bu dava açısından aktif husumet ehliyet bulunmadığı ve aktif husumet ehliyetinin sonradan ikmali mümkün olan bir dava şartı olmadığı göz önünde bulundurularak, açılan davanın dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : /Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Açılan davanın aktif husumet ehliyeti dava şartı yokluğu sebebiyle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-e. maddesi atfıyla aynı Kanun'un 115/2.maddesi uyarınca USULDEN REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artacak yargılama giderinin HMK'nın 333 maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Davacı tarafın yokluğunda, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345.maddesi gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer ya da başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi. 12/04/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim...
e-imzalıdır