T.C.
İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/346
KARAR NO: 2023/740
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/04/2022
KARAR TARİHİ: 12/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından Mahkememize sunulan dava dilekçesinin incelenmesinde; 11.01.2022tarihinde davalı sigorta nezdinde ZMMS trafik sigortası sigortalı ve diğer davalı Aliağa Belediyesinin maliki olduğu diğer davalı sürücüsü...'ın idaresindeki ... plaka sayılı aracın müvekkiline ait... plaka sayılı araca çarpmasıyla maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, kazaya sebep olan ... plaka sayılı araç sürücüsünün meydana gelen kazada tam kusurlu olduğunu, kaza sebebiyle müvekkilinin aracına atanan eksper raporunda araçta KDV dahil 50.030,58 TL hasar ve 75.000,00 TL değer kaybının belirlediğini, müvekkilinin aracını kullanmadığı süre için 10.500,00 TLikame araç bedeli tespit ettiğini, sigorta şirketine yapılan başvuru neticesinde ödeme yapılmadığını, arabuluculuk müessesesinden de sonuç alınamadığını, bu nedenlerle fazlaya ilişkin haklar saklı almak kaydıyla 500,00 TL hasar bedeli ve 50,00 TL değer kaybı bedeli ile 50,00 TL ikame araç bedelinin sigorta şirketinin red tarihinden hesaplanacak avans faizi ile tahsiline hükmedilmesine karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür. Davalı ......Şirketi vekili tarafından Mahkememize sunulan cevap dilekçesinin incelenmesinde; 11.01.2022 tarihli kazada ... plaka sayılı aracın 09.03.2021-2022 tarih aralığında...0 poliçe numarasıyla ZMMS trafik sigortası ile sigortalı olduğunu, müvekkili tarafından atanan eksper raporuna göre araçta belirlenen 24.000,00 TL hasar bedelinin davacıya 04.02.2022 tarihinde ödendiğini, öncelikle kusur durumlarının belirlenmesi gerektiğini, araçtaki hasar bedelinin bilirkişi marifetiyle belirlenmesini talep ettiklerini, değer kaybı için gerekli kriterlerin dikkate alınması gerektiği ve yasal faiz talep edilebileceğini, talep edilen hasar ve değer kaybı bedelinin fahiş olduğunu, ikame araç talebinin poliçe limitine dahil olmadığını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
Davalı Aliağa Belediyesi vekili tarafından Mahkememize sunulan cevap dilekçesinin incelenmesinde; 11.01.2022 tarihli kazada ... plaka sayılı müvekkili araç sürücüsünün kusurlu olmadığını, tutulan kaza tutanağının hatalı olduğunu, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır. Dilekçelerin teatisi aşaması usulüne uygun tamamlanmakla taraf teşkili sağlanmış ve yine usulüne uygun olarak tahkikat aşamasına geçilmiştir.
DELİLLER:
Türkiye Noterler Birliği Başkanlığı, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Müdürlüğü, davalı ......Şirketine yazılan müzekkere cevabı ve trafik alanında uzman, bir otomotiv bilirkişi tarafından hazırlanan 17/07/2023 havale tarihli bilirkişi raporu dosyamız arasındadır.
Mahkememizce verilen ara karar kapsamında trafik alanında uzman, bir otomotiv bilirkişiler tarafından hazırlanan 17/07/2023 havale tarihli raporun dosyaya sunulduğu ve taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edildiği görülmüş, incelenmesinde "11/02/2022 tarihli kazanın oluşumunda; davalı tarafa ait ... plakalı araç sürücüsü...'ın kazanın oluşumunda “ETKEN OLDUGU', Davacı tarafa ait... plaka sayılı aracın kazanın oluşumunda; “ETKEN OLMADIĞI',... plaka sayılı araçta eksik ödenen hasar bedeli için sigorta şirketinin eksik ödenen hasar bedeli için KDV hariç 18.398,08 TL veya KDV dahil 26.030,58 TL daha ilave hasar bedeli ödemesi gerektiği,... plaka sayılı aracın meydana gelen kaza sonucunda, aracın 2.el satışı esnasında 50.000,00 TL değer kaybının meydana gelebileceği,... plaka sayılı aracın onarım bitinceye kadar serviste kalacağı süre içerisinde araç mahrumiyet bedelinin 7.000,00 TL olabileceği" şeklinde kanaat belirtildiği ve ancak rapora karşı taraflarca itiraz edildiği anlaşılmıştır.
Davacı vekili tarafından 08/08/2023 tarihli değer artırım dilekçesinin sunulduğu, söz konusu dilekçede başlangıçta belirtilen 600,00 TL' lik tutarın rapor doğrultusunda artırılmakla birlikte toplam 82.430,58 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte tahsilinin talep edildiği anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Taraflar arası uyuşmazlığın;11/01/2022 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası neticesinde davalı sigortalı araç sürücüsünün, kusurlu olduğu iddiasıyla davacıya ait... plakalı araçta meydana gelen hasar kaybı, değer kaybı bedeli ile aynı kaza nedeni ile davacının ikame araç bedeli kaybının davalılardan tahsili ile davacıya verilmesi taleplerine ilişkin olduğu tespit edilmiştir.
Haksız fiil, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 maddesinde; ''Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür.'' şeklinde düzenlenmiştir. Aynı Kanun'un 50. maddesinde ise ''Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler.'' hükmü yer almaktadır.
Sorumluluk sigortaları 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1473. ve devamı maddelerinde ''Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.'' şeklinde düzenlenmiştir. Sorumluluk sigortalarında sigorta şirketi tarafından zararı karşılanan kişi sigorta sözleşmesinin tarafı değildir. Sigorta ettiren kendisi ya da sorumluluğu altında bulunan kişiler tarafından üçüncü kişilere verilecek zararları sigorta şirketine ödediği prim karşılığında sigorta ettirmektedir. Sorumluluk sigortası, sigorta ettirenin üçüncü kişilere vereceği zararları teminat altına alırken hem üçüncü kişiyi hem de sigortalıyı koruma altına alan bir sigorta türüdür.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, ''İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.'' hükmüne, aynı Kanun'un 85/1. maddesinde, ''Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.'' hükmüne, aynı Kanun'un 85/son. maddesinde ise, ''İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.'' hükmüne yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, ''sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.'' düzenlemesi yapılmıştır.
Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin yerleşik içtihatları kapsamında değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır. İlgili maddede Maddi Zararlar Teminatı; ''Hak sahibinin bu genel şartta tanımlanan ve zarar gören araçta meydana gelen değer kaybı dahil doğrudan malları üzerindeki azalmadır.'' olarak tanımlanmıştır
Uyuşmazlığın dava dilekçesinden anlaşıldığı üzere; 11/01/2022 tarihinde meydana gelen çift taraflı maddi hasarlı trafik kazasında sürücülerin kusur durumları ile kaza nedeniyle davacıya ait araçta meydana gelen bakiye hasar kaybının ve değer kaybının belirlenmesi, ikame araç bedelinin tespiti ile bunun ZMMS poliçesi kapsamında davalı sigorta şirketinden, davalı sürücü ve araç malikinden tahsil edilip edilemeyeceği hususlarında toplandığı görülmüştür.
Uyuşmazlığın değerlendirilmesine geçmeden evvel şu hususun belirtilmesinde fayda vardır; davalı sigortanın bu kazadan dolayı sorumluluk limitinin 50.000,00 TL olduğu, kazaya karışan , ... plaka sayılı otomobilin Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Şirketi ... A.Ş tarafından sigortalı olduğu, araç maliki Aliağa Belediyesi olup, kaza tarihinde araç sürücüsünün... olduğu anlaşılmıştır.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; 11/01/2022 tarihinde; davacı şirketin... plakalı aracının park halinde bulunduğu, davalı Aliağa Belediyesi sürücüsü ... plakalı aracı sevk ve idare eden...'ın idaresindeki çöp kamyonu ile fevzi paşa caddesini takiben eski garaj kavşağı istikametinden seyirle no.111 önüne geldiğinde aracın sağ ön kısımları ile park halinde bulunan davacıya ait... plakalı aracın sol yan taraflarına sürtmesi neticesinde bahse konu maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda Davalı sigorta poliçeli aracı kullanan davalı sürücü...'ın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 52/1-b maddesinde belirtilen (Sürücüler hızlarını kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine,görüş,yol,hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak zorundadır ) Hükmünü ve 84/f ve 84/1-l maddelerini ihlal etmekle kazanın oluşumuna etken olması nedeni ile tam kusurlu olduğu, Davacının maliki olduğu aracın park halinde bulunduğu kazanın oluşumuna etken olmaması nedeni ile kusursuz olduğu, bu tespit nazarında davalı sigorta şirketi ve Aliağa belediyesi tarafından itiraz edilmiş ise de, yapılan kusura ilişkin tespitin mahkememizce kabul edildiği, kazanın meydana gelişi irdelendiğinde aynı yol üzerinde park halinde başkaca araçların bulunduğu, davacının aracının park kurallarını ihlal ettiğine dair bir tespitin olmadığı bu yönü ile kusura ilişkin değerlendirmenin alınan bilirkişi raporu aynı doğrultuda ile davacıya kusurun atfedilemeceği, davalı sürücünün kusurunun bulunduğunun mahkememizce kabul edildiği, alınan bilirkişi raporunda; davacıya ait ... plaka sayılı aracın bu kazadan dolayı çöp kamyonunun sol taraftan sürtmesi sonucu” hasarlandığı tespit edildiği, Davalı sigorta şirketi tarafından davacıya aracın hasara uğraması nedeni ile 24.000TL ödeme yapıldığının anlaşıldığı, bu hali ile davacının aracının bakiye hasar bedelinin kdv dahil 26.030,58TL ve değer kaybı bedelinni ise 50.000TL olarak tespit edildiği, onarım süresinin 7 gün olması nedeni ile piyasa koşulları ve rent a acr firmalarının kaza tarihinde benzer segmentli araçlar için günlük 1.000TL kira verdiklerinin tespiti karşısında davacının 7.000TL ikame araç bedeli alacağının bulunduğunun tespit edildiği, davalı ... A.Ş tarafından ZMMS sorumluluğu kapsamında 24.000TL ödeme yapıldığı, davalı şirket tarafından talep konusu hasar kaybına yönelik yapılan başvuru neticesi davalı sigorta tarafından bakiye hasar kaybına yönelik ödeme yapılmadığı ve uğranılan zararın karşılanmadığı, davacı tarafından bedel arttırım dilekçesi ibraz edildiğinin göz önüne alınması sonucunda davacı nezdinde bakiye hasar kaybı, değer kaybına ve ikame araç bedeline yönelik araçtan kaynaklı haksız fiilin koşullarının oluştuğu değerlendirilerek açılı davanın kabulü ile Bakiye hasar bedeli olan 26.030,58 TL maddi tazminatın (davalı sigorta şirketinin 24.000 TL ödeme yapması nedeni ile davacının bedel arttırım dilekçesi nazara alınarak bu tutarın 25.950,00 TL'sinden sorumlu olması kaydıyla) davalı sigorta yönünden başvurunun 23/03/2022 tarihinde gmail üzerinden yapıldığı, dolayısı ile başvuruyu izleyen 8 iş günü geçmekle davalı sigorta şirketinin temerrüte düşeceği değerlendirilerek temerrüt tarihi olarak takdir edilen 05/04/2022 tarihinden, diğer davalılar yönünden ise kaza tarihinden itibaren ayrı ayrı işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Değer kaybı olan 50.000,00 TL maddi tazminatın (davalı sigortanın bu tutarın 50,00 TL'sinden sorumlu olması kaydıyla) davalı sigorta yönünden temerrüt tarihi olarak takdir edilen 05/04/2022 tarihinden, diğer davalılar yönünden ise kaza tarihinden itibaren ayrı ayrı işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, İkame araç bedeli olan 7.000,00 TL maddi tazminatın davalı... ve davalı Aliağa Belediyesi'nden kaza tarihinden itibaren itibaren ayrı ayrı işleyecek yasal faizi ile birlikte adı geçen davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ayrıca yukarıda belirtildiği şekilde davacı zararı yargılama sonucu ortaya çıktığından davadan evvel davacı yanın harici ekspertiz incelemesi yaptırmasında hukuki yararının bulunduğu, dolayısı ile ekspertiz ücreti olan 649,00TL'nin yargılama giderleri olarak davalılardan tahsili bakımından da davacı talebinin de yerinde olduğu kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1- Davanın KABULÜ ile 11/01/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazasından kaynaklı;
-Bakiye hasar bedeli olan 26.030,58 TL maddi tazminatın (davalı sigortanın bu tutarın 25.950,00 TL'sinden sorumlu olması kaydıyla) davalı sigorta yönünden temerrüt tarihi olarak takdir edilen 05/04/2022 tarihinden, diğer davalılar yönünden ise kaza tarihinden itibaren ayrı ayrı işleyecek yasal faizi ile birlikte DAVALILARDAN MÜTESELSİLEN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
-Değer kaybı olan 50.000,00 TL maddi tazminatın (davalı sigortanın bu tutarın 50,00 TL'sinden sorumlu olması kaydıyla) davalı sigorta yönünden temerrüt tarihi olarak takdir edilen 05/04/2022 tarihinden, diğer davalılar yönünden ise kaza tarihinden itibaren ayrı ayrı işleyecek yasal faizi ile birlikte DAVALILARDAN MÜTESELSİLEN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
-İkame araç bedeli olan 7.000,00 TL maddi tazminatın davalı... ve davalı Aliağa Belediyesi'nden kaza tarihinden itibaren itibaren ayrı ayrı işleyecek yasal faizi ile birlikte adı geçen DAVALILARDAN MÜTESELSİLEN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
2- Karar tarihi itibariyle alınması gerekli 5.671,81TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.490,70 TL (80,70 TL peşin harç ile 1.410,00 TL tamamlama harcından oluşan ) harcın mahsubu ile hazineye irad kaydına, bakiye 4.181,11 TL karar ve ilam harcının DAVALILARDAN (davalı sigortanın bu tutarın 1.309,26 TL'sinden sınırlı sorumlu olması kaydıyla) TAHSİLİ HAZİNEYE İRAD KAYDINA, söz konusu tutar ile ilgili 492 sayılı harçlar kanunu 28. Madde uyarınca kararın tebliğinden itibaren 1 ay içerisinde tahsil harç müzekkeresi düzenlenmesine,
3- Davacı tarafından yatırılan 1.571,40 TL (80,70 TL peşin harç ile 80,70 TL başvuru ve 1.410,00 TL tamamlama harcından oluşan) harç, gider avansından kullanılan 2.962,75 TL(tebligat ücreti, posta masrafı ve bilirkişi ücretinden oluşan) ve ekspertiz ücret tutarı olan 649,00 TL'den oluşan toplam 5.183,15 TL yargılama giderinin DAVALILARDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
-Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan ücretin 6100 sayılı HMK'nın gider avans tarifesinin 5. maddesi gereğince DAVACI TARAFA İADESİNE,
4- Davalı Aliağa Belediyesi tarafından yatırılan avansın kullanılan kısmının davalı üzerinde bırakılmasına, arta kalan tutarın 6100 sayılı HMK'nın gider avans tarifesinin 5. maddesi gereğince adı geçen DAVALI TARAFA İADESİNE,
5- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki A.A.Ü.T. gereğince hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin DAVALILARDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
6- Dava açmadan evvel dava şartı kapsamında başvurunun yapıldığı sabit olduğundan 1.600,00 TL arabuluculuk ücretinin Hazine tarafından ilgili arabulucu ...'ye ödenmesi halinde, bu ücretin 6831 sayılı Kanun kapsamında DAVALI SİGORTADAN TAHSİLİ İLE HAZİNEYE İRAT KAYDINA, bu hususta Hazineye müzekkere yazılmasına,
Dair, davacı vekili ve davalı Aliağa Belediye vekilinin yüzlerine karşı davalı ......Şirketi vekilinin ve davalı asil... yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İzmir Bölge Adliye mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 12/10/2023
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza