T.C.
İZMİR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/366 Esas
KARAR NO: 2022/918
DAVA: Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ: 28/04/2022
KARAR TARİHİ: 10/11/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH :10/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVACI VEKİLİ DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; 20.01.2022 tarihinde 14:50 sıralarında müvekkiline it ... plaka sayılı araç; İzmir ili ,Bornova ilçesi, Altındağ Semtinde seyir halinde iken , ... plaka sayılı aracın yan yoldan ana yola hızla gelerek müvekkilinin aracına çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkiline ait dacıa logan ambıance, 2009 Model, ... plaka sayılı araçta 8.282,00.-TL (KDV Dahil) hasar meydana geldiğini, İş bu hasar nedeniyle kusurlu aracın ZMMS (trafik) poliçesi tanzim eden davalı ... Sigorta A.Ş.’ne ihbarda bulunulduğunu ve sigorta tarafından hasar dosyası açıldığını, ... nolu poliçe, ... nolu hasar dosyası) Sigorta şirketi tarafından, aracın onarımı için oldukça düşük fiyat belirlendiğini, parça tedariği sigorta şirketince sağlanmadığını iskonto uygulandığını ve KDV de ödemeyerek 4,987.40TL hasar ödemesi ve 830,63TL değer kaybı ödemesi yapıltığını, ancak müvekkilinin gerçek zararı oldukça fazla olduğunu, 100,00.-TL (KDV Dahil) hasar bedelinin ve 100,00 TL değer kaybı bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsilen hasarı ret tarihinden (sigorta şirketleri açısından ret tarihi- diğer davalı açısından kaza tarihinden), itibaren 100,00TL ikame araç bedelinin ise davalı ...'dan kaza tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile yargılama giderleri tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALI ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ VEKİLİ TARAFINDAN VERİLEN CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE:Davacı tarafın 20.01.2022 tarihinde meydana gelen kaza sonucu ... plakalı aracın hasara uğradığını iddia ederek, ... plakalı aracın 15.05.2021-15.05.2022 vadeli, ... numaralı KTK Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesine istinaden şimdilik 100,00-TL hasar bedeli, 100,00-TL değer kaybı bedelinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsilini talep ettiğini ancak aşağıdaki nedenlerle başvuranın talepleri haksız ve hukuka aykırı olduğunu, belirsiz alacak davası açmada başvuru sahibinin hukuki yararı bulunmadığını, huzurdaki dava belirsiz alacak davası olarak açılamayacağından başvurunun usulden reddine, davacının değer kaybına ilişkin talepleri karşılandığından haksız başvurunun reddine, her halükârda uyuşmazlığa konu araçta meydana gelen zararın Genel Şartlara göre hesaplanmasına, her durumda sorumluluğa esas kusur oranlarının tespit edilebilmesi için konusunda uzman bilirkişi aracılığıyla inceleme yaptırılmasına, avans faize ilişkin taleplerin reddine, eksper yönetmeliğine aykırı atanan eksperin düzenlemiş olduğu raporun hüküm aşamasında dikkate alınmamasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline, karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALI ...'IN DAVAYA CEVAP DİLEKÇESİ ÖZETLE:istenen ikame araç zararına ilişkin delilinin olmadığını, ikame araç ihtiyacı doğmadığını, kazada kusurun tamamının kendisine ait olmadığını, davacının da kazada kusurlu olduğunu, sinyal verdiği halde önüne bakmadığını ve durmadığını, kendisinin aracında da hasar ve tamir bedelinin yüksek olduğunu, kendisinin de mağduriyetinin fazla olduğunu tüm zararı sigorta karşıladığını, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, trafik kazasına bağlı araç hasarından kaynaklanan maddi tazminat talebine ilişkindir.
SOMUT OLAY MAHKEMEMİZCE DEĞERLENDİRİLEREK DOSYA, HASAR VE SİGORTA HESAP BİLİRKİŞİLERİNE TEVDİ EDİLMİŞ VE RAPOR ALDIRILMIŞTIR. 10/10/2022 TARİHLİ BİLİRKİŞİ RAPORUNDA; Dosya kapsamında 30.01.2022 tarihinde ve saat 4.50 sıralarında meydana gelen ve kazaya karışan araç sürücüleri tarafından tanzim edilen ve teyit edilen “Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı”na göre kazanın oluşumunun; “Sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile İzmir İli, Konak İlçesi, Yenişehir Semti alt yoldan seyri sırasında sağa doğru manevra yaptığı esnada aracının sağ ön kısımları ile; aynı istikamette Sağ şeritte seyir halinde olan sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın sol yan kısımlarına çarpması” şeklinde meydana geldiği belirtildiği, 30.01.2022 tarihli kazanın oluşumunda; davalı tarafa ait ... plaka sayılı araç sürücüsünün “etken olduğu” davacı tarafa ait ... plaka sayılı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda; “etken olmadığı” davacı tarafça dava dilekçesinde 100 'TL hasar ve 100 TL sı değer kaybının , sigorta şirketinin kaza tarihinden itibaren avans faizi ile müşterek ve müteselsilen 100 TL sı İkame araç bedelinin davalı araç sürücünden kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsili talep edildiği, dava konusu ... plaka sayılı araçta, kaza nedeniyle yedek parça ve işçilik olmak üzere toplam 7.941.40.-TL (KDV Dahil) hasar meydana geldiği, bahse konu ... plaka sayılı araçta meydana gelen hasarların, dosya kapsamına göre; davalı sigorta şirketinin, davacı tarafa hasar tazminat bedeli olarak 16.03.2022 tarihinde 4.987,40.-TL ödeme yaptığı, bu halde giderilmemiş bakiye zararının 2.954.00.-TL olabileceği bahse konu ... plaka sayılı araçta; 4.500,00.-TL değer kaybı meydana geldiği, davalı sigorta şirketinin, davacı tarafa değer kaybı bedeli olarak 08.04.2022 Tarihinde 830,63.-TL ödeme yaptığı, bu halde giderilmemiş bakiye değer kaybı zararı 3.669.37.-TL olabileceği kanaatine varılmakla birlikte, davaya konu hasarlı ... plaka sayılı aracın mevcut hasarı dikkate alındığında, makul tamir süresinin düzenli ve sistemli bir çalışmayla 10 iş günü olduğu, yapılan piyasa araştırmaları neticesinde aynı donanım ve teknik özelliklere sahip bir aracın kaza tarihinde günlük kiralama bedelinin 200,00.-TL olduğu, buna göre aracın onarımı süresince ikame araç bedelinin 2.000.00.-TL olabileceği kanaatine varılmakla birlikte, bu husustaki nihai kararın Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, malik ve sürücüsü ... olan ve kazanın oluşumunda kusurlu olan ... plakalı aracın 15.05.2021-2022 tarih ve ... poliçe no ile ... sigorta Şirketi tarafından ZMM sigorta teminat örüntüsüne alındığı, kaza 30.01.2022 tarihinde meydana gelmekle kazanın teminat süresi içinde olduğu, 2022 yılında Hazine Müsteşarlığı tarafından teminat limitinin 50.000 TL olduğu, mütalaa etmişlerdir.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, ''İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.'' hükmüne, aynı Kanun'un 85/1. maddesinde, ''Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.'' hükmüne, aynı Kanun'un 85/son. maddesinde ise, ''İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.'' hükmüne yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, ''sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.'' düzenlemesi yapılmıştır.
Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir. (EREN Fikret, Borçlar Hukuku, 9. B, s. 631 vd.; KILIÇOĞLU Ahmet, Borçlar Hukuku, 10. B., s. 264 vd.).
2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.
Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.
Burada kanun koyucu zarar görenin kusuru nispetinde indirim yapılabileceğini öngörmüş ve indirimi zorunlu tutmayarak hâkimin taktirine bırakmıştır. Uygulama ve öğretide de (S. Ünan, “Ergün A. Çetingil ve Rayegan Kender’e 50. Birlikte Çalışma Yılı Armağanı 2007”, s. 1180) bu husus kabul edilmektedir.
Kanun koyucu, açıklanan düzenlemeler yanında 2918 sayılı KTK’nın 91. maddesiyle de; işletenin aynı Kanun’un 85. maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası) yaptırma zorunluluğunu getirmiştir.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatları kapsamında değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 90. maddesinde; ''Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.'' hükmü düzenlenmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.5. Bölümünde belirtilen 'Kapsama Giren Teminat Türleri' başlığı altında bulunan (a) bendinde 'Maddi Zararlar Teminatı' kapsamında araçta meydana gelen değer kaybı da sayılmıştır.
İlgili maddede Maddi Zararlar Teminatı; ''Hak sahibinin bu genel şartta tanımlanan ve zarar gören araçta meydana gelen değer kaybı dahil doğrudan malları üzerindeki azalmadır.'' olarak tanımlanmıştır.
Tüm dosya kapsamı, bilirkişi raporu ve sair deliller birlikte değerlendirildiğinde kazanın oluş şekli: trafik kazası tespit tutanağı, kaza krokisi ve dosya içerisindeki diğer belgeler incelendiğinde; davaya konu uyuşmazlığın 30/01/2022 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası neticesinde davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen kaza sonucundaki hasar miktarının, değer kaybı miktarının ve ikame araç bedelinin belirlenmesi ile belirlenecek bedelin davalı Adnan'dan kaza tarihinden itibaren davalı sigorta şirketinden ise temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tazmini ile davacıya verilmesi yine ikame araç bedelinin davalı ... 'dan tahsili ile davacıya verilmesi taleplerine ilişkin olduğu, dava konusu trafik kazasına davalı tarafa ait ... plaka sayılı araç sürücüsünün trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde şerit kuralını ihlal ettiğinden“etken olduğu”, davacı tarafa ait ... plaka sayılı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda; “etken olmadığı”, bu nedenle kazanın meydana gelmesinde davalı ... plakalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu oluşan hasar kapsamında meydana geldiği iddia olunan zararın sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme miktarı düşüldüğünde 2.954.00.-TL olduğu değer kaybı bedelinin ise yapılan ödeme düşüldüğünde 3.669,37 TL olduğu ve ikame araç bedelinin ise 2000,00 TL olduğu, davacı tarafın iddiasını usulüne uygun deliller vasıtasıyla ispatladığı anlaşılmakla açılan davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
Hükmün tashihi, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 304. maddesinde; ''Hükümdeki yazı ve hesap hataları ile diğer benzeri açık hatalar, mahkemece resen veya taraflardan birinin talebi üzerine düzeltilebilir. Hüküm tebliğ edilmişse hâkim, tarafları dinlemeden hatayı düzeltemez. Davet üzerine taraflar gelmezse, dosya üzerinde inceleme yapılarak karar verilebilir.
Tashih kararı verildiği takdirde, düzeltilen hususlarla ilgili karar, mahkemede bulunan nüshalar ile verilmiş olan suretlerin altına veya bunlara eklenecek ayrı bir kâğıda yazılır, imzalanır ve mühürlenir.'' şeklinde düzenlenmiştir.
Yukarıdaki madde hükmünden de anlaşılacağı üzere, hükümdeki yazı ve hesap hataları ile diğer benzeri açık hataların mahkemece re'sen veya tarafların talepleri üzerinde düzeltilebileceği belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamında değerlendirildiğinde; Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde haksız fiil tarihi olarak 20/01/2022 tarihi esas alınarak karar verilmiş ise de haksız fiil tarihi 30/01/2022 olmasına rağmen sehven 20/01/2022 tarihi olarak yazılmış olup bu durumun basit, açık ve anlaşılabilir maddi bir hatadan kaynaklandığı, bahsi geçen durumun hükmün infazında tereddüt oluşturabileceği göz önünde bulundurularak, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 304. maddesi hükmü kapsamında bahsi geçen maddi hatanın düzeltilmesi doğrultusunda mahkememizin 10/11/2022 tarihli 2022/366 Esas 2022/918 Karar sayılı hükmünde yer alan "20/01/2022" ibaresinin "30/01/2022" olarak tashihine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere
Açılan davanın KABULÜ İLE,
1-a)Hasar bedeli tazminatı talebinin KABULÜNE,
2.95400-TL maddi tazminatın davalı ...'dan haksız fiil tarihi olan 20/01/2022 tarihinden, davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nden ise poliçe limitiyle sınırlı olmak kaydıyla rizikonun ihbarı akabinde 8 iş gününün sona erdiği 07/04/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
b)Değer kaybı bedeli tazminatı talebinin KABULÜNE,
3.649,37-TL maddi tazminatın davalı ...'dan haksız fiil tarihi olan 20/01/2022 tarihinden, davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nden ise poliçe limitiyle sınırlı olmak kaydıyla rizikonun ihbarı akabinde 8 iş gününün sona erdiği 07/04/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
c)İkame araç bedeli tazminatı talebinin KABULÜNE,
2.000,00-TL ikame araç bedelinin haksız fiil tarihi olan 20/01/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibariyle hasar tazminatı ve değer kaybı maddi tazminatı yönünden alınması gereken 451,27 -TL karar ve ilam harcından, 80,70- TL peşin harcı 143- TL ıslah harcından mahsubu ile bakiye 227,57-TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına, ikame araç bedeline ilişkin tazminat yönünden 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibariyle alınması gereken 136,68 TL karar ve ilam harcının davalı ...'dan tahsili ile Hazineye irat kaydına
3-Davacı tarafından yapılan 41,50-TL elektronik tebligat, 115,00- TL posta ücreti, 1500-TL bilirkişi ücreti, 80,70- TL peşin harç - 80,70-TL başvurma harcı, 143-00- TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.656, 50 -TL yargılama giderinin 384,97 TL'sinin davalı ...'dan, 1.271,52 TL'sinin ise davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacının kendisini vekille temsil ettirdiği göz önünde bulundurularak karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 6.603,37TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, ikame araç bedeline ilişkin 2.000,00 TL vekalet ücretinin ise davalı ...'dan tahsili ile davacıya verilmesine
5-7155 sayılı Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan Para Alacaklarına İlişkin Takibin Başlatılması Usulü Hakkında Kanun'un 23/14. maddesi gereğince ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00-TL zorunlu arabuluculuk yargılama giderinin davalılardan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
6-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı ...'ın yüzlerine karşı, davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekilinin yokluğunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer ya da başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.10/11/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır
TASHİH ŞERHİ
Her ne kadar mahkememizce 10/11/2022 tarihli 2022/366 Esas 2022/918 Karar sayılı hükmünün 1 numaralı fıkrasının a. bendinde b. bendinde ve c. bendinde "haksız fiil tarihi olan 20/01/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte " denilmiş ise de sehven haksız fiil tarihinin 20/01/2022 tarihi olarak yazıldığı anlaşılmakla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 304. maddesi gereğince 10/11/2022 tarihli 2022/366 Esas 2022/918 Karar sayılı hükmünün 1 numaralı fıkrasının a. bendinde b. bendinde ve c. bendinde yer alan "20/01/2022" ibaresinin "30/01/2022" olarak tashihine karar verilmiştir.
Katip ...
¸
Hakim ...
¸