T.C.
İZMİR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/411
KARAR NO: 2023/95
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/05/2022
KARAR TARİHİ: 23/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... plakalı aracının 12.08.2021 tarihinde, müvekkiline ait ... plakalı araca arkadan çarptığını, müvekkilinin aracının kazada hasar aldığını, kusurlu aracın ZMMS sigortacısı ... Sigorta A.Ş. tarafından hasar dosyası açıldığını, görevlendirilen eksperin raporunda yaptığı 15.081,96 TL yedek parça tutarını, yedek parçanın iskontosuz kdv dahil tedarik edilmediğini, tedarik sürecinin uzadığını, muadil parçalar kullanıldığını, gerçek zararı kapsamadığını, söz konusu uyuşmazlık nedeniyle uzman görüşü alındığını, bu raporda 45.200,51 TL hesaplandığını, yedek parçanın 33.655,52 TL, işçiliğin 4.650,00 TL olduğunu, aradaki fark 32.952,82 TL olduğunu, değer kaybının Yargıtay kararlarına göre hesaplanması gerel ekteki uzman görüşüne göre değer kaybı tespitinin 13.000 TL olduğunu, davalı sigorta şirketi 12.05.2022 tarihinde 632,64 TL ödediğinden farkın 12.367,36 TL olduğunu, raporda onarım süresinin 7 gün belirlendiğini, toplamda 11 gün günlük 200 TL'den ...'un sorumlu olduğunu, davalının trafik sigortasını düzenlediği ... plakalı aracın tam kusurlu olarak müvekkile ait ... plakalı araca çarpması sonucu müvekkilin aracında kaza sonrası her iki davalı yönünden eksik ödenen hasar tazminatı arkı olarak (hasar tazminatının Yargıtay kararlarına göre iskontosuz gerçek zarar fiyatları ile rakama kdv dahil hesabı ile) fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 10,00 TL nin davalı ... Sigorta A.Ş yönünden 26/08/2021'den, diğer davalı ... yönünden ise haksız fiil tarihinden 12/08/2021'den itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini, her iki davalı yönünden; değer kaybı tazminatı olarak, yine fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 10,00 TL'nin davalı ... Sigorta A.Ş yönünden 26/08/2021 tarihinden itibaren, diğer davalı ... yönünden ise haksız fiil tarihinden 12/08/2021'den itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini, davalı ... yönünden müvekkilinin 11 gün araçtan mahrum kalması nedeniyle ikame araç tazminatı olarak şimdilik 10,00 TL'nin haksız fiil tarihi 12/08/2021 den itibaren avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle: İlgili kazaya karışan müvekkili ... Sigorta A.Ş. tarafından 04.07.2021/2022 tarihlerini kapsayan ... numaralı ZMMS Sigorte ile sigortalanmış olduğunu, müvekkili sigorta şirketi sorumluluğunun iş bu sigortalı aracın sürücüsünün kusuru oranında poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, belirsiz alacak davası açılmasına hukuki menfaat bulunmadığını, gerçek zararın taraflarınca karşılandığını, başvuranın asil aracını kendisinin seçmiş olduğu serviste yaptırmış olup, hasar gören parçaların tedariğinin müvekkili şirket yapıldığını, onarımı yapan servis ile aracın onarımını hususunda mutabık kalındığını, başvuran dahil tüm tarafların bu onarıma onay verdiğini, listede bulunan parçaların değişiminin öngörüldüğünü, ilgili parçaların ihale sonucuna istinaden sistem fiyatı altında servise temin ettirildiğini, klima borusu isimli parçanın almış olduğu darbeye istinaden kısa süreli kullanımda baskı alması sebebiyle delinmiş olup bu sebeple klima gazının eksilmesine sebep olduğunu, başlama onayından sonra servise onarım resimlerinin çekilmesi hususunun hatırlatıldığını, işçilik hususunda servis ile mutabık kalındığını, parçaların müvekkili şirket tarafından tedari ilmiş olup, işçilik hususunda servisle mutabık kalındığını, bunun üzerine bir kısım yedek parça ve işçilik bedeli için 6.920,00 TL ödeme yapıldığını, yine aracın onarımı için gerekli yedek parça tutarlarının tedarikçilere müvekkil şirket tarafından ödendiğini, yine fatura karşılığı toplamda KDV dahil 4.082.09-TL tedarikçilere hasar onarım bedeli ödemesi yapıldığını, onarım için gerekli parçaların faturalandırmasının müvekkili şirket adına yapıldığını, ... Otomotiv'den gerekli parçalar tedarik edilmiş olup, tedarikçi firmaya KDV dahil 2.061,46 TL ödeme yapıldığını, Duru Otomotiv'den gerekli parçalar tedarik edilmiş olup tedarikçi firmaya KDV dahil 477,00 TL ödeme yapıldığını, Meydan Otomotiv'den gerekli parçalar tedarik edilmiş olup tedarikçi firmaya KDV dahil 393,41 TL ödeme yapıldığını, ... Dış Ticaret A.Ş'den gerekli parçalar tedarik edilmiş olup tedarikçi firmaya KDV dahil 92,04 TL ödeme yapıldığını, ...Otomotiv'den gerekli parçalar tedarik edilmiş olup tedarikçi firmaya KDV dahil 1.057,28 TL ödeme yapıldığını, yani görevlendirilen eksper tarafından gerekli incelemeler yapılmış olup, aracın onarımını gerçekleştiren servisten istenecek işçilik ücreti öğrenildiğini, yedek parça ve işçilik olmak üzere toplam 11.002,09 TL ödeme yapıldığını ve aracın eski haline getirildiğini, başvuranın aracının onarımı anahtar teslim yapıldığını, bu aşamadan sonra yapılacak olan ödemelerin sebepsiz zenginleşmeye sebebiyet vereceğini, 20.03.2020 tarihin ve 31074 sayılı resmi gazetede yayımlanan “KMA ZMMS sigortası genel şartlarında değişiklik yapılmasına dair genel şartlar” uygulanmasının gerektiğini, değer kaybı ödemesi yapıldığını, tarafımıza her ne kadar eksik evrak ile başvuru yapılmış olsa da, taraflarına değer kaybı raporu hazırlatılmış ve araçta meydana gelen değer kaybının 632,64 TL olduğunun tespit edildiğini ve trafik sigortası genel şartları (yeni) ekinde yer alan kriterlere göre hesaplama yapılması gerektiğini, ekspertiz ücretinin makul olmadığını, eksper atama yönetmeliğine uygun olarak eksper tayin edilmediğini, avans faizinin reddine karar verilmesi gerektiğini, kusur oranlarının tespiti gerektiğini, gerçek zararın tespiti gerektiğini, sorumluluklarının kusur oranı ve poliçe limiti dahilinde olduğunu, yukarıda arz ve izah ettikleri sebepler ve re'sen nazara alınacakların birlikte değerlendirilerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...'un dava dilekçesinin ve tensip tutanağının kendisine usulüne uygun tebliğine rağmen davaya herhangi bir cevap vermediği anlaşılmıştır.
DELİLLER:
1-İzmir Arabuluculuk Bürosunun ... Başvuru .... Arabuluculuk numaralı Arabuluculuk Son Tutanağı,
2-Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi nezdinde davalı ...'a ait ... plakalı araca ilişkin olarak düzenlenen ... numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi, dava konusu 12/08/2021 tarihli trafik kazasına ilişkin olarak davacı ... tarafından şirkete yapılan başvuru dilekçesi, dilekçenin şirkete ulaştığı tarihi gösterir tebligat evrakları, yapılan başvuru sonucunda açılan ... hasar dosyası ve davacıya yapılan ödemeleri gösterir evrak ve kayıtlar,
3-Türkiye Noterler Birliği nezdinde dava konusu trafik kazasının gerçekleştiği 12/08/2021 tarihi ve mevcut durum itibarıyla ... plakalı ve ... plakalı araçlara ait olarak bulunan trafik tescil ve ruhsat belgeleri,
4-Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Müdürlüğü nezdinde ... plakalı araca ait olarak bulunan tramer kayıtları,
5-Bilirkişi heyetinin 22/12/2022 havale tarihli raporları,
6-Davacı vekilinin 18/01/2023 havale tarihli bedel arttırım dilekçesi,
7-Sair deliller.
DAVA KONUSU:
Açılan dava, 12/08/2021 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası neticesinde davacı ...'a ait ... plakalı araçta meydana gelen hasar ile hasar nedeniyle oluşan değer kaybının ve tamirat süresince davacı tarafından edinilmek durumunda kalınan ikame araç bedelinin ne kadar olduğu, hasar sebebiyle oluşan hasar bedeli ile değer kaybı bedeli ve ikame araç bedeli miktarının belirlenmesi ile belirlenecek hasar bedeli ve değer kaybı bedelinin davalı ... yönünden haksız fiil tarihinden, davalı ... Sigorta Anonim Şirketi yönünden ise temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen, ikame araç bedelinin ise haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...'tan tahsili ile davacıya verilmesi taleplerine ilişkindir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Haksız fiil, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 maddesinde; ''Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür.'' şeklinde düzenlenmiştir. Aynı Kanun'un 50. maddesinde ise ''Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler.'' hükmü yer almaktadır.
Haksız fiil öğretide hukuka aykırı zarar verici fiil olarak tanımlanmakta ve unsurları; eylem, hukuka aykırılık, zarar, kusur ve illiyet bağı olarak belirlenmektedir. Buna göre haksız fiilden bahsedebilmek için hukuka aykırı bir eylem bulunmalı, bu eylemden bir zararın doğması zararlandırıcı eylemde bulunan kişinin kusurlu bulunması ve zarar ile kusur arasında illiyet bağının olması gerekmektedir.
Bu beş unsurun varlığı halinde zarar veren kişi eylemden dolayı zarara uğrayan kişi ya da kişileri maddi ve manevi zararlarını karşılamak durumundadır. Türk Medeni Kanunu’nun 6. maddesine göre haksız fiilin unsurlarını ispat etme yükü davacıdadır. Davacı zararı haksız eylemi ve zarar ile haksız eylem arasındaki illiyet bağını ispat etmek durumundadır.
Hakim, kusurlu veya hukuka aykırı bir fiili ile başkasına zarar verenin kusur durumunu, zararın ağırlını ve oluşan durumun özelliklerini gözeterek uygun ve hakkaniyete uygun bir tazminat belirler.
Haksız fiiller meydana geldikleri anda hukuki sonuç doğurur ve zarara neden olanların zararı tazmin borcu haksız fiil tarihinde ortaya çıkar. Haksız fiilin unsuru olan zarar, zarar görenin malvarlığında rızası dışında meydana gelen azalma ile zarar verici fiil olmasa idi bulunacağı durum arasındaki farktır ve zarar haksız fiilin meydana gelmesi ile gerçekleşmiş sayılır. Zarar verenin ve diğer sorumluların zararı tazmin yükümlülüğü herhangi bir ihbara ve ihtara gerek kalmaksızın olay tarihinde doğar. Haksız fiile bağlanan hukuki sonuçlar haksız fiil tarihi esas alınarak belirlenir ve bu nedenle haksız fiillerde olay tarihinde yürürlükte bulunan hukuk kuralları uygulanır. Başka bir deyişle zararın belirlenmesinde olay tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerekmektedir.
Sorumluluk sigortaları 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1473. ve devamı maddelerinde ''Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.'' şeklinde düzenlenmiştir. Sorumluluk sigortalarında sigorta şirketi tarafından zararı karşılanan kişi sigorta sözleşmesinin tarafı değildir. Sigorta ettiren kendisi ya da sorumluluğu altında bulunan kişiler tarafından üçüncü kişilere verilecek zararları sigorta şirketine ödediği prim karşılığında sigorta ettirmektedir. Sorumluluk sigortası, sigorta ettirenin üçüncü kişilere vereceği zararları teminat altına alırken hem üçüncü kişiyi hem de sigortalıyı koruma altına alan bir sigorta türüdür.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1473. ve 1486. maddelerinde yapılan düzenlemeye göre sorumluluk sigortalarını isteğe bağlı sigortalar ile zorunlu sigortalar olarak ikiye ayırmak gerekir.
Tehlike sorumluluklarında üçüncü kişilerin zararının karşılanması amacıyla bazı alanlarda kamu yararı ve zarar görenlerin korunması gerekçesi ile sorumluluk sigortası yaptırmak yasal zorunluluk haline getirilmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun da 1483 ve 1484. maddelerinde de zorunlu sorumluluk sigortalarında uygulanacak hükümler ayrıca düzenlenmiştir. Bu düzenlemelere göre zorunlu sigortalarda sigorta şirketinin zarar gören üçüncü kişiye karşı olan sorumluluğu kanundan doğan bir sorumluluktur. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 13. maddesi ile bazı hallerde Bakanlar Kurulu'na da zorunlu sigortalar ihdas etme yetkisi verilmiştir. Zorunlu sorumluluk sigortalarının kamu yararı taşıması ve yapılmasının yasa ile zorunlu kılınması nedeniyle zorunlu sigortalarda zarar görenlerin korunması amacıyla bazı düzenlemeler yapılmıştır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, ''İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.'' hükmüne, aynı Kanun'un 85/1. maddesinde, ''Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.'' hükmüne, aynı Kanun'un 85/son. maddesinde ise, ''İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.'' hükmüne yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, ''sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.'' düzenlemesi yapılmıştır.
Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir. (EREN Fikret, Borçlar Hukuku, 9. B, s. 631 vd.; KILIÇOĞLU Ahmet, Borçlar Hukuku, 10. B., s. 264 vd.).
2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.
Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.
Burada kanun koyucu zarar görenin kusuru nispetinde indirim yapılabileceğini öngörmüş ve indirimi zorunlu tutmayarak hâkimin taktirine bırakmıştır. Uygulama ve öğretide de (S. Ünan, “Ergün A. Çetingil ve Rayegan Kender’e 50. Birlikte Çalışma Yılı Armağanı 2007”, s. 1180) bu husus kabul edilmektedir.
Kanun koyucu, açıklanan düzenlemeler yanında 2918 sayılı KTK’nın 91. maddesiyle de; işletenin aynı Kanun’un 85. maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası) yaptırma zorunluluğunu getirmiştir.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin yerleşik içtihatları kapsamında değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 90. maddesinde; ''Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.'' hükmü düzenlenmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.5. Bölümünde belirtilen 'Kapsama Giren Teminat Türleri' başlığı altında bulunan (a) bendinde 'Maddi Zararlar Teminatı' kapsamında araçta meydana gelen değer kaybı da sayılmıştır.
İlgili maddede Maddi Zararlar Teminatı; ''Hak sahibinin bu genel şartta tanımlanan ve zarar gören araçta meydana gelen değer kaybı dahil doğrudan malları üzerindeki azalmadır.'' olarak tanımlanmıştır.
Türkiye Noterler Birliğine müzekkere yazılarak kazaya karışan araçlara ait ruhsat ve tescil belge ve bilgileri dosya arasına alınmıştır.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine müzekkere yazılarak davacı tarafa ait araca ilişkin tramer kayıtları temin edilmiştir.
Davalı ... Sigorta Anonim Şirketine müzekkere yazılarak, davalı ...'a ait ... plakalı araca ilişkin olarak düzenlenen ... numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinin, dava konusu 12/08/2021 tarihli trafik kazasına ilişkin olarak davacı ... tarafından şirkete yapılan başvuru dilekçesinin, dilekçenin şirkete ulaştığı tarihi gösterir tebligat evraklarının, yapılan başvuru sonucunda açılan ... hasar dosyasının ve varsa davacıya yapılan ödemeleri gösterir evrak ve kayıtların eksiksiz olarak mahkememize gönderilmesi istenilmiş, gönderilen kayıt ve evraklar dosya arasına alınmıştır.
Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekilinin davanın belirli olması sebebiyle davacının hukuki yararı bulunmadığından bahisle dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi talebinin, dava konusu uyuşmazlığın, 12/08/2021 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası neticesinde davacı ...'a ait ... plakalı araçta meydana gelen hasar ile hasar nedeniyle oluşan değer kaybının ve tamirat süresince davacı tarafından edinilmek durumunda kalınan ikame araç bedelinin ne kadar olduğu, hasar sebebiyle oluşan hasar bedeli ile değer kaybı bedeli ve ikame araç bedeli miktarının belirlenmesi ile belirlenecek hasar bedeli ve değer kaybı bedelinin davalı ... yönünden haksız fiil tarihinden, davalı ... Sigorta Anonim Şirketi yönünden ise temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen, ikame araç bedelinin ise haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...'tan tahsili ile davacıya verilmesi taleplerine ilişkin olduğu, yerleşik Yargıtay İçtihatları ve Bölge Adliye Mahkemesi kararları göz önünde bulundurulduğunda davaya konu trafik kazasının gerçekleşmesinde kazaya karışan araçların kusur oranlarının ve davacıya ait araçta oluşan hasar ve değer kaybı miktarlarının hesaplanmasının teknik bilirkişilerce yapılabileceği, tarafın teknik bilirkişiler vasıtasıyla belirlenebilecek hususları kendi başına belirleyerek dava açmasının kendisinden beklenemeyeceği, bu nedenle davanın belirsiz alacak davası olarak açılabileceği, ayrıca Anayasa Mahkemesinin 20/04/2022 tarihli ve 31815 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ...... Başvuru numaralı 22/02/2022 Karar tarihli kararında, belirlenebilir bir alacağın belirsiz alacak davası açılmak suretiyle talep edilmesi akabinde davanın hukuki yarar yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesinin davacının mahkemeye erişim hakkını kısıtlar mahiyette olduğuna ve mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine, hukuki yarar yokluğu sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmesinin başvurulacak son çare olduğuna karar verildiği dikkate alındığında, davalı vekilinin davanın hukuki yarar dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi talebinin reddine karar verilerek açık yargılamaya devam olunmuştur.
Gerekli bilgi ve belgelerin temini akabinde dosyanın mahkememizce resen belirlenecek bir trafik alanında uzman bir otomotiv alanında uzman bilirkişiden oluşan heyete tevdi ile dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, 12/08/2021 tarihli trafik kazası tespit tutanağı, davalı sigorta şirketi nezdinde ... plakalı araca ait olarak düzenlenen Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi, hasar dosyası, ... plakalı araca ait tramer kaydı, ekspertiz raporu, dava dilekçesine ekli fotoğraflar ve sair deliller göz önünde bulundurularak, ... plakalı araç sürücüsü ile ... plakalı araç sürücülerinin 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun hangi maddelerini ihlal etmek suretiyle dava konusu olan ve 12/08/2021 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasının oluşumuna sebebiyet verdikleri hususu ile trafik kazası sonucunda ... plakalı araçta meydana gelen hasar miktarının, hasar neticesinde davacıya ait aracın makul tamirat süresinin ne kadar olduğunun, tamirat süresince davacı tarafından edinilmek durumunda kalınan ikame araç bedelinin ne kadar olduğunun, araçta oluşan değer kaybı bedelinin yerleşik Yargıtay içtihatları doğrultusunda aracın dava konusu kazadan önceki hasarsız ikinci el bedeli ile kazadan sonraki hasarlı ikinci el bedeli arasındaki fark esas alınmak suretiyle belirlenerek düzenlenecek raporun mahkememize sunulması istenilmiş, bilirkişi heyeti 22/12/2022 havale tarihli raporunda özetle; Kaza Analizi Bakımından, ... plakalı otomobil sürücüsü ... ani fren ile aracının kaydırarak ters yöne girdiğinden dolayı kazanın oluşumunda etken olduğu, ... plakalı otomobil sürücüsü ... atfı kabil kural ihlalinde bulunmadığından dolayı kazanın oluşumunda etken olmadığı, Hasar Onarım Bedeli Bakımından, davaya konu ... plakalı, 2012 model, FORD FOCUS III TREND 1.6 TDCI 95 4K marka aracın 12.08.2021 kaza tarihi itibarıyla hasar onarım bedeli; orijinal parca ile yapılacak onarımda; 33.655,52 TL yedek parça, 4.650,00 TL işçilik olmak üzere toplam 38.305,52TL + kdv, kdv dahil 45.200,51 TL olduğu, eşdeğer parça ile yapılacak onarımda 5.729,40 TL yedek parça, 4.650,00 TL işçilik olmak üzere toplam 10.379,40 TL + kdv, kdv dahil 12.247,69 TL olduğu, davacı tarafça dava dilekçesinde davalı sigortanın dava öncesinde toplam 12.247,69 TL ödeme yaptığını beyan ettiği, (buna ilişkin dekontun dosya içeriğinde görülemediği). mahkemenin nihai kararı onarım bedeli eşdeğer parçaya göre hesaplanması yönünde olması durumunda bakiye hasar onarım bedelinin (12.247,69 TL - 12.247,69 TL) sıfır TL olacağı (bakiye borç olmayacağı), mahkemenin nihai kararı onarım bedeli orjinal parçaya göre hesaplanması yönünde olması durumunda bakiye hasar onarım bedelinin (45.200,51 TL-12.247,69 TL) 32.754,82 TL olacağı (bakiye borç olmayacağı), Değer Kaybı Bedeli Bakımından, aracın onarımı yapıldıktan sonraki rayiç değeri araştırması neticesinde, kaza tarihi itibarıyla onarım sonrası rayicinin 121.000 TL ile 123.000 TL olduğu, ortalama değerinin 122.000 TL olduğu, Yargıtay 17 HD. nin Gerçek zarar ile ilgili “gerçek zarar ve değer kaybının, aracın kaza öncesi rayici ile (130.000 TL) onarım sonrası rayici (122.000 TL) arasındaki farktır” kararları göz önüne alındığında ve değerlendirildiğinde (aracın 2012 model olduğu da göz önünde bulundurularak) aracın piyasa koşullarında değer kaybının 8.000,00 TL olduğu, davacı tarafın dava dilekçesinde davalı sigortanın, 12.05.2022 tarihinde toplam 632,65 TL değer kaybı ödemesi yaptığını beyan ettiği, (buna ilişkin dekontun dosya içeriğinde görülemediği). Tespit edilen değer kaybı bedelinden ödendiği beyan edilen miktar düşüldüğünde kalan bakiye değer kaybı bedelinin (8.000 TL-632,65 TL) 7.367,35 TL olacağı, İkame Araç Bedeli Bakımından, davacı tarafın; davaya konu aracın makul onarım süresi ile araçtan mahrum kaldığı süre zarfındaki zararına ilişkin olarak bir bilgi ve belge/delil, dosyaya sunulu olmadığı, hasar durumu dikkate alınarak, makul onarım süresinin 7 gün olduğu, bu sürenin makul onarım süresi olup, (hukuki süreç, rapor ve sigorta prosedür süreci vs. gibi) diğer süreçlerin sayın mahkeme takdirinde olduğu, buna davaya konu aracın aynı özelliklerdeki bir aracın, mahrum kalınan onarım süresince yerine ikame araç olarak kullanılması durumunda, aynı, özellik, segment ve konfordaki ikame bir aracın günlük kira bedelinin 200,00 TL/gün, (7 gün x 200 TL) toplamda 1.400,00 TL olduğu kanaati oluştuğunu mütalaa etmişlerdir.
Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekilinin bilirkişi heyetinin 22/12/2022 havale tarihli raporlarına karşı itirazlarının, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında davacının hukuki yararının bulunmadığı itirazının ön inceleme duruşmasında incelenerek değerlendirildiği, ayrıca bu itirazında rapora yönelik olmadığı anlaşılmakla yeniden değerlendirilmesine yer ve gerek olmadığına, hasar bedeline yönelik itirazın davalı sigorta şirketinin davacının gerçek zararını karşılamakla yükümlü olduğu, gerçek zarardan kastın davacıya ait aracın dava konusu trafik kazasının gerçekleşmesinden önceki hasarsız haline getirilmesi çerçevesinde gerekli olan tamirat bedelleri olduğu, bu kapsamda raporun usul ve yasa hükümlerine uygun olduğu, değer kaybı bedeline yönelik itirazların ise değer kaybı bedelinin davacıya ait aracın kazadan önceki hasarsız hali ile kazadan sonraki hasarlı hallerine ilişkin serbest piyasa araştırması yapılarak ve yapılan araştırmalara raporda somut bir şekilde yer verilerek, iki bedel arasındaki farkın esas alınması suretiyle mahkememiz ara kararına uygun olarak belirlendiği anlaşılmakla ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.
12/08/2021 tarihli trafik kazası tespit tutanağı ile bilirkişi heyetinin 22/12/2022 havale tarihli raporları ve olayın oluş şekli gözetildiğinde, davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalanan ve davalı ...'un sevk ve idaresindeki aracı ile karşı şeride geçmek suretiyle şerit ihlali yaptığı anlaşılmakla, dava konusu trafik kazasının ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'un %100 oranında asli ve tam kusuru neticesinde meydana geldiği kabul olunarak yargılamaya devam olunmuştur.
Davacı vekilinin 18/01/2023 havale tarihli bedel arttırım dilekçesi ile dava dilekçesinde hasar bedeli yönünden 10,00-TL olarak belirttikleri dava değerini 34.188,42-TL'ye, değer kaybı bedeli yönünden 10,00-TL olarak belirttikleri dava değerini 7.357,36-TL'ye ve ikame araç bedeli yönünden 10,00-TL olarak belirttikleri dava değerini 1.390,00-TL'ye arttırdıklarını beyan ettiği ve arttırılan dava değeri üzerinden eksik harcı mahkememiz veznesine yatırdığı görülmüştür.
Davalı ...'un ... plakalı aracın sürücüsü ve aynı zamanda maliki olduğu dikkate alındığında, davalı ... yönünden temerrüt olgusunun haksız fiil tarihi itibariyle oluştuğu izahtan varestedir.
Davacı tarafça dava açılmadan önce davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığı, başvuru evrakının 26/03/2022 tarihi itibariyle sigorta şirketine tebliğ edildiği, sigorta şirketi açısından temerrütün rizikonun ihbarı akabinde 8 iş gününün sona erdiği 07/04/2022 tarihinde vuku bulduğu anlaşılmaktadır.
Tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, İzmir Arabuluculuk Bürosunun ... Başvuru ... Arabuluculuk numaralı Arabuluculuk Son Tutanağı, davalı ... Sigorta Anonim Şirketi nezdinde davalı ...'a ait ... plakalı araca ilişkin olarak düzenlenen ... numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi, dava konusu 12/08/2021 tarihli trafik kazasına ilişkin olarak davacı ... tarafından şirkete yapılan başvuru dilekçesi, dilekçenin şirkete ulaştığı tarihi gösterir tebligat evrakları, yapılan başvuru sonucunda açılan ... hasar dosyası ve davacıya yapılan ödemeleri gösterir evrak ve kayıtlar, Türkiye Noterler Birliği nezdinde dava konusu trafik kazasının gerçekleştiği 12/08/2021 tarihi ve mevcut durum itibarıyla ... plakalı ve ... plakalı araçlara ait olarak bulunan trafik tescil ve ruhsat belgeleri, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Müdürlüğü nezdinde ... plakalı araca ait olarak bulunan tramer kayıtları, bilirkişi heyetinin 22/12/2022 havale tarihli raporları, davacı vekilinin 18/01/2023 havale tarihli bedel arttırım dilekçesi ve sair deliller birlikte değerlendirildiğinde; davaya konu uyuşmazlığın12/08/2021 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası neticesinde davacı ...'a ait ... plakalı araçta meydana gelen hasar ile hasar nedeniyle oluşan değer kaybının ve tamirat süresince davacı tarafından edinilmek durumunda kalınan ikame araç bedelinin ne kadar olduğu, hasar sebebiyle oluşan hasar bedeli ile değer kaybı bedeli ve ikame araç bedeli miktarının belirlenmesi ile belirlenecek hasar bedeli ve değer kaybı bedelinin davalı ... yönünden haksız fiil tarihinden, davalı ... Sigorta Anonim Şirketi yönünden ise temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen, ikame araç bedelinin ise haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...'tan tahsili ile davacıya verilmesi taleplerine ilişkin olduğu, dava konusu trafik kazasının sürücü ...'un idaresindeki ... plakalı otomobil ile 12.08.2021 günü saat 15.40 sıralarında İzmir ili Aliağa ilçesi Yeni Foça yolu 2. Km'de Foça yönüne gider iken önündeki trafiğin yavaşlaması ile durmak isterken aracının kaydırarak soluna dogru yolu dikine keserek duruşa geçtiği esnada aracının sağ ön köşe ve yan kısımlarına, karşı yönden gelen sürücü ... idaresindeki ... plakalı otomobilin sol ön köşe kısımlarına çarpması sonucunda meydan geldiği, kazanın meydana gelmesinde ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'un %100 oranında asli ve tam kusurlu olduğu, kaza neticesinde davacıya ait araçta hasar oluştuğu, araçta oluşan hasarın onarım bedelinin 45.200,51-TL, değer kaybı bedelinin 8.000,00-TL ve ikame araç bedelinin 1.400,00-TL olduğu, dava açılmadan önce davalı sigorta şirketi tarafından davacı tarafa 12.247,69-TL tutarında hasar onarım bedeli ödemesi, 632,65-TL değer kaybı bedeli ödemesi yapıldığı, açıklanan gerekçeler dahilinde davacı tarafça talep edilebilecek bakiye tazminat bedellerinin 32.754,82-TL hasar onarım bedeli, 7.367,36-TL değer kaybı bedeli ve 1.400,00-TL ikame araç bedeli olduğu, davacı vekilinin 18/01/2023 havale tarihli bedel arttırım dilekçesi ile dava dilekçesinde hasar bedeli yönünden 10,00-TL olarak belirttikleri dava değerini 34.188,42-TL'ye, değer kaybı bedeli yönünden 10,00-TL olarak belirttikleri dava değerini 7.357,36-TL'ye ve ikame araç bedeli yönünden 10,00-TL olarak belirttikleri dava değerini 1.390,00-TL'ye arttırdıklarını beyan ettiği ve arttırılan dava değeri üzerinden eksik harcı mahkememiz veznesine yatırdığı, davalı ...'un ... plakalı aracın sürücüsü ve aynı zamanda maliki olduğu dikkate alındığında, davalı ... yönünden temerrüt olgusunun haksız fiil tarihi itibariyle oluştuğu, davacı tarafça dava açılmadan önce davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığı, başvuru evrakının 26/03/2022 tarihi itibariyle sigorta şirketine tebliğ edildiği, sigorta şirketi açısından temerrütün rizikonun ihbarı akabinde 8 iş gününün sona erdiği 07/04/2022 tarihinde vuku bulduğu, açılanan gerekçeler dahilinde davacı tarafın iddialarını usulüne uygun deliller vasıtasıyla ispatladığı anlaşılmakla, bedel arttırım dilekçesi de gözetilerek, açılan davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Açılan davanın KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİ İLE,
1-a)Hasar onarım bedeli tazminatı talebinin KISMEN KABULÜNE, 32.754,82-TL maddi tazminatın davalı ... yönünden haksız fiil tarihi olan 12/08/2021 tarihinden itibaren, davalı ... Sigorta Anonim Şirketi yönünden ise poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla ve rizikonun sigorta şirketine ihbarı akabinde 8 iş gününün sona erdiği 07/04/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Sigorta Anonim Şirketinden müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine, 1.443,60-TL hasar onarım bedeline yönelik fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
b)Değer kaybı bedeli tazminatı talebinin KABULÜNE, 7.367,36-TL maddi tazminatın davalı ... yönünden haksız fiil tarihi olan 12/08/2021 tarihinden itibaren, davalı ... Sigorta Anonim Şirketi yönünden ise poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla ve rizikonun sigorta şirketine ihbarı akabinde 8 iş gününün sona erdiği 07/04/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Sigorta Anonim Şirketinden müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine, 42785,78 41342,18
c)İkame araç bedeli tazminatı talebinin KABULÜNE, 1.400,00-TL maddi tazminatın davalı haksız fiil tarihi olan 12/08/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'tan alınarak davacı ...'a verilmesine,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibarıyla alınması gereken 2.836,38-TL karar ve ilam harcından, davanın açılışı sırasında peşin olarak yatırılan 80,70-TL harç ile 733,25-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 2.022,43-TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 46,50-TL elektronik tebligat, 188,00-TL tebligat, 2,50-TL kep posta masrafı, 1.600,00-TL bilirkişi ücreti, 675,00-TL ekspertiz ücreti üzere toplamda 2.512,00-TL yargılama giderinden kabul miktarına göre hesap ve takdir olunan 2.427,24-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsinlen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yatırılan 80,70-TL peşin harç, 80,70-TL başvurma harcı ve 733,25-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 894,65-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsinlen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacının kendisini vekille temsil ettirdiği göz önünde bulundurularak karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 9.200,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı ... Sigorta Anonim Şirketinin kendisini vekille temsil ettirdiği göz önünde bulundurularak karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 1.443,60-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Sigorta Anonim Şirketine verilmesine,
7-7155 sayılı Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan Para Alacaklarına İlişkin Takibin Başlatılması Usulü Hakkında Kanun'un 23/14. maddesi gereğince ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.560,00-TL zorunlu arabuluculuk yargılama giderinin davanın kabul oranları dikkate alınarak 52,63-TL'sinin davacıdan, 1.507,37-TL'sinin davalı ... Sigorta Anonim Şirketinden tahsili ile Hazineye irat kaydına,
8-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, tarafların yokluklarında, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer ya da başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.23/02/2023
Katip ....
e-imza
¸
Hakim ....
e-imza
¸
Bu belge 5070 sayılı kanun kapsamında DYS üzerinde hazırlanmış ve e-imza ile imzalanmıştır.