T.C.
İZMİR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/7 Esas
KARAR NO: 2022/991
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 04/01/2022
KARAR TARİHİ: 08/12/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 08/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının Gaziemir Vergi Dairesine bağlı ve e-defter tutan bir mükellef olduğunu, davacının muhasebe kayıtlarını serbest muhasebeci ve mali müşavir ...'un tutmakta olduğunu, ...'un 29.09.2021 tarihinde bir siber saldırıya uğradığını, serverındaki tüm e-defter kayıtlarınnın dahil olduğu verilerin şifrelendiğini ve kendisinden para talep edildiğini, para karşılığında söz konusu verilerin kendisine iade edilebileceğini belirten bir not bırakıldığını, ancak para karşılığında da söz konusu verilerin kurtarılabilmesinin mümkün olmadığını, ...'un söz konusu olay ile ilgili 30.03.2021 tarihinde Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğünde ifadesini verdiğini, hackerlar tarafından ele geçirilerek şifrelenen verilerin kurtarılmasının mümkün olmadığını, davacıya ait 2020/7-8-9-10. aylara ilişkin beyannameler sistem yedekleri de olmadığı için kurtarılamadığını, bunun üzerine davacının muhasebecisi ... tarafından Gaziemir Vergi Dairesinden ilgili dönemlerin ikincil kopyalarının talep edildiğini, Gaziemir Vergi Dairesinin bu husus ile ilgili İzmir Vergi Dairesi Başkanlığından görüş istediğini, İzmir Vergi Dairesi Başkanlığının da bu husus ile ilgili Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı Uygulama Ve Veri Yönetimi Daire Başkanlığından görüş istediğini, sonuç olarak ise İzmir Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından da ikincil kopyaların yalnızca başkanlık bilgi işlem sistemlerinde muhafaza edildiği ve ikincil kopyaların saklanması hususunda özel entegratörlere yetki verilmediği şeklindeki beyan ile ikincil kopyaların verilemeyeceğinin söylendiğini, davacının İzmir Vergi Dairesi Başkanlığından ikincil kopyaları talep ettiğini ancak özel entegratörlere yetki verilmemiş olması sebebiyle kendisine ikincil kopyaların verilemediği cevabını aldığını belirterek davacının ait 2020/7-8-9-10. Ay defter ve beratlarına ilişkin tarafımıza zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, davacının elektronik ortamda tutulan defterlerinin zayi olduğuna dair belge verilmesi istemine ilişkindir.
Mahkememizce dosya SMMM ve Bilişim Uzmanından oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilerek rapor aldırılmıştır. 03/06/2022 havale tarihli bilirkişi raporunda; " E-defter kayıtları elektronik ortamda hazırlanması için XML formatında bir standart olan ve uluslararası kullanıma sahip XBRL eXtensible Business Reporting Language (Genişletilebilir İş Raporlama Dili) esas alınmıştır. Defter ve beratlar, XML dosyası UTF-8 dil kodlaması ile oluşturulmaktadır. XML dosya formatı nedeniyle dosya boyutları çok küçüktür. Somut olayda ifade tutanağında not olarak bildirilen mail adresinin domaini Rusya'da bulunmaktadır. Bu tarz siber saldırıların yasal takibin zor yapılması nedeniyle Rusya'dan sıkça yapıldığı da bilinmektedir. Şayet verilerin saklandığı sunucuda yeterli güvenlik yazılımları, firewali, anti-virüsler bulunmadığı takdirde hackerlar tarafından sunucuya virüslü dosya rahatça gönderilebilmektedir. Bu virüs aktif olduğunda virüsün kodlanmasına bağlı olarak bir veya birçok dosya türüne özel bir şifreleme biçimi uygulayabilmektedir. Serverin (sunucu) siber saldırıya uğradığı ve veri kurtarma merkezi tarafından verilerin kurtarılamayacak durumda olduğu, mevcut verilerin şifreleri çözülse dahi yasal anahtarlarının farklı olabileceği, ayrıca mevcut virüsün sadece şifreleme yapmayıp dosya içeriklerini de değiştirebileceği anlaşıldığından davacıya ait e- defterler için zayi belgesi verilmesinin gerektıgıne yönelik bırlıkte bu konudaki değerlendirmelerimiz ve takdir elbette ki Sayın Mahkemenize aittir." şeklindeki tespiti içerir raporlarını dosyaya sunmuşlardır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. maddesinde; ''Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinde kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." düzenlemesi bulunmaktadır.
İlgili kurumlara müzekkere yazılarak davacı şirkete ait ticaret sicil kayıtları, dava konusu edilen ticari defter ve belgelere ait bilgi ve kayıtlar celp edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı belgelerin birlikte değerlendirilmesi neticesinde davacı şirkete ait defter ve kayıtların kaybolduğu iddiasının soyut kaldığı, davacı tarafın TTK'nın 82/7.maddesindeki düzenleme kapsamında zayi nedeniyle iptalini talep edebilmesi için öncelikli olarak bu belgelerin korunması amacıyla gereken her türlü dikkat ve özeni gösterdiği ve buna rağmen TTK 82/7.maddesinde sayılan hallerden birinin gerçekleşmiş olması nedeniyle zayi olayının meydana geldiğinin ispatlanmasının gerektiği, davacının kendi kusuru ile bu defterlerin kaybına sebep olduğu, dosya kapsamı belgeler arasında başkaca bir delilin de bulunmadığı, davacı taraf bir şirket olup basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğü bulunduğu, dosya kapsamı ve delil durumuna göre davacı tarafın iddia ettiği hususlarda gerekli önlemi ve güvenlik tedbirlerini almadığı bu sebeple ziyaın oluştuğu kanaatine varılmış olup TTK 82/7.maddesi gereğince belirtilen şartların gerçekleşmediği, zayi belgesi verilmesi yönünde koşulları oluşmadığından yerinde görülmeyen davanın reddine karar verme gereği doğmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davanın REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibariyle alınması gereken 80,70-TL karar ve ilam harcının peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafça yapılan masrafların üzerinde bırakılmasına,
4-HMK.nun 333.maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı karar HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı açıkça okunup usulen anlatıldı.
08/12/2022
Katip ...
¸
Hakim ...
¸