T.C.
İZMİR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/709
KARAR NO: 2022/680
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 13/09/2022
KARAR TARİHİ: 15/09/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkilin ... ... İzmir Şubesi'nin 10.10.2022 tarihli, ...-... Seri numaralı ve 123.000,18 TL bedelli çekin hamili olduğu, bahse konu çekin ... Petro Kimya Üretim A.Ş adına keşide edildiği, daha sonra müvekkil ile çekin lehtarı olan ... Petro Kimya Üretim A.Ş. arasında bulunan ticari ilişki sebebiyle iş bu çek müvekkile cirolandığı, söz konusu çekin müvekkil ...'ye ciro edildikten sonra kaybolduğu, çekin hamili olan müvekkilin çekin kaybolduğundan yahut çalındığından şüphelendiği, bahse konu çeki eline geçiren kişinin, çek karşılığını bankadan tahsil etmesi veya çeki işletme tehlikesinin söz konusu olduğu, zilyetliği müvekkilin iradesi dışında çıkmış olan ... 1. Sanayi İzmir Şubesi'nin TR... IBAN numaralı 10.10.2022 tarihli Keşide yeri İzmir ...-... Seri numaralı ve 123.000,18 TL bedelli çek hakkında tedbiren ödeme yasağı konulmasına, davaya konu iş bu çekin ziyaı sebebiyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
İstem, çek iptali kararı verilmesine ilişkindir.
TTK'nun 757(1)maddesinde iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişinin ödeme ya da hamilin yerleşim yerindeki mahkemeden poliçenin ödemekten men edilmesini isteyebileceği düzenlenmiştir.
Önleyici tedbir niteliğinde olan ödeme yasağı kararı iptal davasının ilk aşamasını teşkil eder. Ancak iptal davası ve ödemeden men kararı verilmesi kıymetli evrak niteliğinde bulunan belgeler için mümkündür.
Dava, davacının keşideci olduğu çeklerin zayii olması nedeniyle iptaline karar verilmesi istemine ilişkindir.
Tarafların, dava ve taraf ehliyetine sahip olmaları 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114.1-d. maddesinde belirtilmiş olup dava şartlarındandır.
Yine aynı kanunun 115. maddesinde ise; ''Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.
Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder.'' hükmü yer almaktadır.
Çekin zayi olması halinde iptal davası açma hakkı çeki kaybeden hamile ait olup, çekin hamili çekin iptal davasını olumlu şekilde sonuçlandırdıktan sonra çek bedelini çekin keşidecisinden talep edebilecektir. Keşidecinin ise çekin ibrazı halinde menfi tespit davası açma ya da başkaca yasal yolları kullanabilme hakkı bulunmaktadır.
Tüm dosya kapsamı, davacı tarafından sunulan dava dilekçesi ve sair deliller birlikte değerlendirildiğinde, kıymetli evrakın iptaline ilişkin davanın, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 563/2. maddesi uyarınca zayi edildiği anda kıymetli evrak üzerinde hak sahibi olan kişi, bir diğer söyleyişle kıymetli evrakın iptali davasının ancak yetkili hamil tarafından açılabilmesinin olanaklı olduğu, keşidecinin bu davayı açamayacağı, dava konusu çek fotokopisi ön yüzü fotokopisi incelenmesinde, keşidecinin ... San. Ve Tic. Ltd. Şti olduğu, UYAP üzerinden bu şirket sicil kayıtlarına göre, davacının şirket temsilcisi ve ortağı olduğu, oysa bu hususa dava dilekçesinde değinilmediği, bunun yanında dava dilekçesi ve eklerinde davacının yetkili hamil olduğunu gösterir bir delilin sunulmadığı, çekin arka yüzünün de bulunmadığı, böylece yetkili hamil olduğunun ispatlanamadığı, neticede davanın reddine karar vermek gerekmekle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : /Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artacak yargılama giderinin HMK'nın 333 maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345.maddesi gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer ya da başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi. 15/09/2022
Katip ...
(e-imzalıdır)
Hakim ...
(e-imzalıdır)