T.C.
İZMİR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/733
KARAR NO: 2023/743
DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 22/09/2022
KARAR TARİHİ: 12/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından yapımı üstlenilen "..." isimli projede, A, B, C ve D blokların "Doğalgaz kolon hatları, daire içi mutfak ve kombi doğalgaz tesisat borularının çekilmesi ile insan taşıma asansörleri yapılması" işleri konusunda davalı şirket ile 05.10.2019 tarihli "Doğalgaz ve Asansör Yapım Sözleşmesi" imzalandığını, sözleşmede yapılacak işlerin nitelikleri ve teknik şartlarının düzenlendiğini, taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin "Sözleşmenin Konusu ve Süresi" başlıklı maddesinin aynen "İşbu sözleşmenin konusu; İşveren tarafından İzmir ili, ... ilçesi, ... Parselde yer alan... Sitesi... bloklarına ait inşaatının Sözleşmenin Teknik Şartları bölümünde detayları belirtilen Doğalgaz kolon hatları, daire içi mutfak ve kombi doğalgaz tesisat borularının çekilmesi, insan asansörleri yapılması işlerinin bu sözleşme ve eklerinde belirtilen şartlara, ekli projeler ve şartnameler ile T.C. Mevzuatındaki tüm yasal ve idari düzenlemelere uygun şekilde birinci sınıf işçilikle ve malzemeli olarak yapılması işidir. Yukarıda bahsi geçen bu işler blok blok yapılacaktır. Taşeron, işi İşverenin şantiyedeki programına uygun bir şekilde aksatmadan yapacaktır. Bu hususta İşverenin veya şantiyedeki idarecinin talimatlarına harfiyen uymakla yükümlüdür. BAHSİ GEÇEN TÜM BU İŞLER 15.01.2020 TARİHİNE KADAR EKSİKSİZ VE KUSURSUZ BİR ŞEKİLDE TAMAMLANACAKTIR. Taşeron, çalışmasını engelleyen hususlar olduğu takdirde, bunu çalışmasını aksatmayacak kadar önce Şantiye yönetimine bildirerek düzeltilmesini talep edecektir. İşverenden kaynaklı gecikmeler süreye ilave edilecektir." şeklinde olduğunu, davalı şirketin üstlendiği işlerin bedelinin ise yine sözleşme ile taraflar arasında kararlaştırılmış olduğunu, asansör imalatı için 255.000,00-TL (KDV Dahil) ve Doğalgaz Kolon Tesisatları imalatı için 150.000,00-TL (KDV Dahil) olmak üzere toplam 405.000,00-TL (KDV Dahil) olarak belirlendiğini, müvekkilince 150.000,00-TL bedelin ödendiğini, ancak davalı şirketin üstlenilen işin teslimini süresinde gerçekleştirmediğini, davalı şirketle defalarca irtibata geçilmiş olmasına karşın davalı şirketin müvekkilini oyaladığını, bunun üzerine sözleşmenin feshedildiğini, yapılan tespite göre davalı şirketin üstlenilen işin sadece %12,71'ini yapmış olduğunu, bu orana göre 51.511,23-TL'lik iş yapılmış olduğunu, bu nedenlerle şimdilik 40.000,00-TL fazla ödemenin istirdadına, sözleşmenin fesih tarihi olan 14/02/2020 tarihiden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte, 10.000,00-TL menfi zararın sözleşmenin fesih tarihi olan 14/02/2020 tarihinden başlayacak olan reeskont faizi ile birlikte tahsiline, 1.207,30-TL tespit dosyası ile tespit vekalet ücretinin yargılama gideri içerisinde değerlendirilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı şirketin dava dilekçesi ve tensip tutanağının usulüne uygun şekilde tebliğine rağmen süresi içerisinde ve sonrasında da cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.
DELİLLER:
1-İzmir Arabuluculuk Bürosunun... Arabuluculuk numaralı Arabuluculuk Son Anlaşamama Tutanağı,
2-İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü nezdinde taraflara ait ticaret sicil kayıtları,
3-Karşıyaka Vergi Dairesi nezdinde ...ne ait vergi sicil kayıtları,
4-Şirinyer Vergi Dairesi nezdinde ...ne ait vergi sicil kayıtlar,
5-... Sulh Hukuk Mahkemesine ait ... Değişik İş sayılı dosya kayıtları,
6-Türkiye Cumhuriyeti ... Anonim Şirketi nezdinde keşidecisi ... Hava Tesisleri Anonim Şirketi, lehtarı ... olan,... seri numaralı, 22/01/2020 tarihli, 50.000,00-TL bedelli çek, keşidecisi ... Hava Tesisleri Anonim Şirketi, lehtarı ... olan, ... seri numaralı, 22/02/2020 tarihli, 50.000,00-TL bedelli çek ve keşidecisi ... Hava Tesisleri Anonim Şirketi, lehtarı ... olan,... seri numaralı, 22/03/2020 tarihli, 50.000,00-TL bedelli çeke ait kayıtlar,
7-Bilirkişi heyetinin 22/09/2023 havale tarihli raporları,
8-Davacı vekilinin 09/10/2023 havale tarihli ıslah dilekçesi,
9-Sair deliller.
DAVA KONUSU:
Açılan dava, davacı şirketin yüklenicisi olduğu ... isimli projede A, B, C ve D blokların doğalgaz kolon hatları, daire içi mutfak ve kombi doğalgaz tesisat borularının çekilmesi işi ile insan taşıma asansörlerinin yapılması işleri konusunda taraflar arasında 05/10/2019 tarihinde tanzim olunan ve imzalanan Doğalgaz ve Asansör Yapım Sözleşmesi gereğince davacı şirketin üzerine düşen ödeme yükümlülüğü çerçevesinde davalı şirkete tahsilat makbuzu karşılığında toplamda 150.000,00-TL bedelli üç adet çek vermesine rağmen davalı şirketin üzerine düşen yükümlülüğü sözleşmede belirlenen teslim tarihinde ve davacı şirket tarafından 28/01/2020 tarihinde davalı şirkete gönderilen e-mailde verilen ek sürede yerine getirmediği, bu sebeple davacı şirket tarafından davalı şirketçe yapılmayan doğalgaz işleri için dava dışı ... Isı Enerji Sistemleri Doğalgaz Su Elektrik İnşaat Gıda İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile, yine davacı şirket tarafından davalı şirketçe yapılmayan asansör işleri için dava dışı ... Yürüyen Merdiven Taahhüt İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi ile sözleşme imzalandığı gerekçeleriyle, davalı şirket tarafından tamamlanmayan işler dikkate alınarak davacı şirket tarafından davalı şirkete yapılan fazla ödeme bedeli ve davalı şirket ile yapılan sözleşmede belirlenen bedeller dikkate alındığında işin davalı şirket tarafından tamamlanmaması sebebiyle dava dışı üçüncü kişi şirketler ile yapılan anlaşmalar gereğince dava dışı üçüncü kişi şirketlere ödenen fazla bedellerin sözleşmenin feshi tarihi olan 14/02/2020 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalı şirketten alınarak davacı şirkete verilmesi, ayrıca tespit dosyası masraflarının yargılama giderleri arasında sayılarak davalı şirketten tahsili ile davacı şirkete verilmesi taleplerine ilişkindir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Taraflar arasındaki davacıya ait ... isimli projede A, B, C ve D blokların doğalgaz kolon hatları, daire içi mutfak ve kombi doğalgaz tesisat borularının çekilmesi işi ile insan taşıma asansörlerinin yapılmasına ilişkin olarak tanzim olunan ve imza altına alınan sözleşme çerçevesinde var olan anlaşma, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470. ve devamı maddeleri anlamında eser sözleşmesi niteliği arz etmektedir.
Taraflar arasında sözleşmenin kurulduğu tarih itibariyle yürürlükte bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi bulunduğu uyuşmazlık konusu değildir. Davacı ile davalı arasındaki sözleşmenin niteliği itibariyle eser sözleşmesi olduğu ve eser sözleşmesi hükümlerinin uygulanması gerektiği anlaşılmaktadır. Eser sözleşmesini düzenleyen 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470. maddesi uyarınca yüklenicinin edimi bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin edimi ise, karşılığında bedel ödemeyi üstlenmesidir. Eser sözleşmesinin niteliği gereği yüklenici sonucu garanti etmektedir. Burada sözleşme yapılmasının nedeni belli bir sonucun ortaya çıkmasıdır. Eser yüklenicinin sanat ve becerisini gerektiren bir emek sarfı ile gerçekleşen sonuç olup, yüklenici eseri iş sahibinin yararına olacak şekilde ve ona hiçbir zarar vermeden meydana getirmek yükümlülüğü altındadır.
Diğer yandan yüklenicinin borçları 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 471. maddesinde; ''Yüklenici, üstlendiği edimleri iş sahibinin haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle ifa etmek zorundadır. Yüklenicinin özen borcundan doğan sorumluluğunun belirlenmesinde, benzer alandaki işleri üstlenen basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken mesleki ve teknik kurallara uygun davranışı esas alınır.'' şeklinde düzenlenmiş olup, yüklenici olan hekimin de bu düzenlemeden de anlaşılacağı üzere edimini sadakat ve özenle ifa etmek yükümlülüğü bulunmaktadır. Yüklenicinin özen borcundan doğan sorumluluğunda benzer alanlardaki işleri üstlenen basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken mesleki ve teknik kuralların esas alınacağı da açıklanmıştır. Yine eser sözleşmesinin niteliği gereği yüklenici sonucu garanti etmiş sayılmalıdır.
Eserin; sözleşmede kararlaştırılan niteliklerine ya da işsahibinin beklediği amaca uygun olmaması veya lüzumlu bazı vasıflardan bir ya da birkaçının bulunmaması halinde, ayıplı ifa edildiğinin kabulü gerekir. Ayıp, Kanun ya da sözleşme hükümleri gereğince bir eser veya malda bulunması gereken niteliklerin bulunmaması ya da bulunmaması gereken bozuklukların bulunmasıdır.
İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğüne müzekkere yazılarak ... ile ...ne ait ticaret sicil kayıtlarının eksiksiz olarak mahkememize gönderilmesi istenilmiş, gönderilen kayıt ve belgeler dosya muhteviyatına kazandırılmıştır. Karşıyaka Vergi Dairesine müzekkere yazılarak, ...ne ait vergi sicil kayıtlarının eksiksiz olarak mahkememize gönderilmesi istenilmiş, gönderilen kayıt ve belgeler dosya muhteviyatına kazandırılmıştır.Şirinyer Vergi Dairesine müzekkere yazılarak, ...ne ait vergi sicil kayıtlarının eksiksiz olarak mahkememize gönderilmesi istenilmiş, gönderilen kayıt ve belgeler dosya muhteviyatına kazandırılmıştır. Türkiye Cumhuriyeti...Anonim Şirketine müzekkere yazılarak keşidecisi ... Hava Tesisleri Anonim Şirketi, lehtarı ... olan,... seri numaralı, 22/01/2020 tarihli, 50.000,00-TL bedelli çek, keşidecisi ... Hava Tesisleri Anonim Şirketi, lehtarı ... olan,... seri numaralı, 22/02/2020 tarihli, 50.000,00-TL bedelli çek ve keşidecisi ... Hava Tesisleri Anonim Şirketi, lehtarı ... olan, ... seri numaralı, 22/03/2020 tarihli, 50.000,00-TL bedelli çeke ait kayıtların, çeklerin ibraz edilip edilmediklerinin, ibraz edilmişler ise çek bedellerinin ödenip ödenmediğinin mahkememize bildirilmesinin ve ilgili tüm evrak ve kayıtları ile çeklerin ön ve arka yüzlerini gösterir onaylı suretlerinin mahkememize gönderilmesi istenilmiş, gönderilen kayıt ve belgeler dosya muhteviyatına kazandırılmıştır.Sebepsiz zenginleşmeden söz edilebilmesi için; bir taraf zenginleşirken diğerinin fakirleşmesi, zenginleşme ve fakirleşme arasında uygun nedensellik bağının bulunması ve zenginleşmenin hukuken geçerli bir nedene dayalı olmaması gerekir. Mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu (818 sayılı BK)’nun konuya ilişkin 61 ve devamı maddelerindeki (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (Benzer hüküm 6098 sayılı TBK)’nun m. 77 vd.yer almıştır.) düzenlemelere göre, sebepsiz zenginleşme; geçerli olmayan veya tahakkuk etmemiş yahut varlığı sona ermiş bir nedene ya da borçlu olunmayan şeyin hataen verilmesine dayalı olarak gerçekleşebilir. Bu genel açıklamadan sonra sebepsiz zenginleşmenin gerçekleşmesi için aranan şartların açıklanmasında yarar görülmüştür.
Birinci şart; taraflardan birisinin malvarlığında bir eksilmenin vukubulmasına karşı, diğerinin malvarlığında bir çoğalmanın gerçekleşmiş olmasıdır. Bir malvarlığındaki eksilme, aktifin azalması ya da pasifin çoğalması şeklinde olabileceği gibi, aktifin çoğalmasına ya da pasifin azalmasına engel olma yoluyla da gerçekleşebilir.
İkinci şart; sözü edilen eksilme ile çoğalma arasında bir illiyet bağının bulunmasıdır.
Üçüncü şart, yine sözü edilen azalma ile çoğalmanın haklı bir sebebe dayanmamasıdır. Taraflardan biri, diğerine hükümsüz bir sözleşme gereğince misli mahiyette bir şey vermişse muteber olmayan sebebe dayanan bir iktisap söz konusudur. Sözleşmedeki şekil noksanlığı, fiil ehliyetsizliği, imkansızlık, hukuka veya ahlaka aykırılık, muvazaa gibi sebepler, butlan nedeniyle kazandırmayı geçersiz kılan sebepler olduğundan bu durumlarda kazandırma geçerli hukuki sebebe dayanmamaktadır.
Dördüncü şart; vukubulan iktisabın (çoğalmanın) sebepsiz iktisap kuralları dışında, özel bir hukuk kuralına dayanılarak iadesi mümkün olmamalıdır. Zira böyle bir imkan varsa artık sebepsiz iktisap kuralları değil, sözü edilen özel kurallar uygulanır. İadenin; istihkak davası, haksız inşaat sebebiyle tazminat davası, sözleşmenin ifası davası, sözleşmeden dönme sebebiyle iade davası, vekaletsiz iş görmeye dayanan iade davası gibi yollarla gerçekleştirilmesi mümkünse, artık sebepsiz iktisap kurallarına başvurulamaz (Tekinay/Akman/Burcuoğlu/Altop, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, 7.Baskı, İstanbul 1993, s. 734-738).
Bu tür işlemlerde amaç; davalının edindiği çoğalma sonucu, tüm malvarlığında meydana gelen artışın iadesinden ibarettir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 219. maddesinde; ''Taraflar, kendilerinin veya karşı tarafın delil olarak dayandıkları ve ellerinde bulunan tüm belgeleri mahkemeye ibraz etmek zorundadırlar. Elektronik belgeler ise belgenin çıktısı alınarak ve talep edildiğinde incelemeye elverişli şekilde elektronik ortama kaydedilerek mahkemeye ibraz edilir.
Ticari defterler gibi devamlı kullanılan belgelerin sadece ilgili kısımlarının onaylı örnekleri mahkemeye ibraz edilebilir.'' hükmü bulunmaktadır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 220. maddesinde ise; ''İbrazı istenen belgenin, ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu ve bu isteğin kanuna uygun olduğuna mahkemece kanaat getirildiği ve karşı taraf da bu belgenin elinde olduğunu ikrar ettiği veya ileri sürülen talep üzerine sükut ettiği yahut belgenin var olduğu resmî bir kayıtla anlaşıldığı veya başka bir belgede ikrar olunduğu takdirde, mahkeme bu belgenin ibrazı için kesin bir süre verir.
Mahkemece, ibrazı istenen belgenin elinde bulunduğunu inkâr eden tarafa, böyle bir belgenin elinde bulunmadığına, özenle aradığı hâlde bulamadığına ve nerede olduğunu da bilmediğine ilişkin yemin teklif edilir.
Belgeyi ibraz etmesine karar verilen taraf, kendisine verilen sürede belgeyi ibraz etmez ve aynı sürede, delilleriyle birlikte ibraz etmemesi hakkında kabul edilebilir bir mazeret göstermez ya da belgenin elinde bulunduğunu inkâr eder ve teklif edilen yemini kabul veya icra etmezse, mahkeme, duruma göre belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebilir.'' hükmü düzenlenmiştir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 222. maddesinde de; ''Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.
Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.
İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.
Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur.
Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır.'' hükmüne yer verilmiştir.
19/01/2023 tarihli duruşma tutanağının 6 numaralı ara kararında 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 219/2. ve 222/1. maddelerinde tarafların delil olarak dayandığı ticari defter ve kayıtları ibraz ile yükümlü olduğu hüküm altına alındığından, davacı vekiline bilirkişi incelemesine esas olmak üzere davacı şirkete ait ticari defter ve belgeleri mahkememize sunmak veya ticari defter ve belgelerin bulunduğu yeri mahkememize bildirmek üzere 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 220/1. fıkrası uyarınca iki haftalık kesin süre verilmesine karar verilmiş, davacı vekilinin davacı şirkete ait ticari defter ve belgelerin bulunduğu yeri verilen kesin süre içerisinde mahkememize bildirdiği görülmüştür.
Duruşmada hazır bulunmayan davalı ... adına davalı şirkete ait ticari defter ve belgeleri mahkememize sunmak ya da ticari defter ve belgelerin bulunduğu yeri mahkememize bildirmek üzere 7201 sayılı Tebligat Kanununun 35. maddesi uyarınca; "6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 219/2. ve 222/1. maddelerinde tarafların delil olarak dayandığı ticari defter ve kayıtları ibraz ile yükümlü olduğu hüküm altına alındığından, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 220/1. fıkrası uyarınca bilirkişi incelemesine esas olmak üzere dava konusu ticari defter ve belgeleri iki haftalık kesin süre içerisinde sunmanız veya bulundukları yeri bildirmeniz, verilen kesin süre içinde ticari defterlerin sunulmaması veya bulunduğu yerin bildirilmemesi durumunda söz konusu ticari defter ve kayıtlara delil olarak dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağınız ihtaren bildirilir." şerhini içeren tebligat çıkartılmasına karar verilmiş, tebligatın usulüne uygun şekilde tebliğine rağmen davalı ...nin ticari defter ve belgelerini verilen kesin süre içerisinde mahkememize sunmamış, ticari defter ve belgelerin bulunduğu yeri verilen kesin süre içerisinde mahkememize bildirmemiştir.
Taraflar arasında 05/10/2019 tarihinde tanzim olunan ve imzalanan Doğalgaz ve Asansör Yapım Sözleşmesine konu ve davacı şirketin yüklenicisi olduğu ... isimli proje ile projede yer alan A, B, C ve D blokların doğalgaz kolon hatları, daire içi mutfak ve kombi doğalgaz tesisat borularının çekilmesi işi ile insan taşıma asansörlerinin yapılması işlerinin tamamlandığı ve eksik olarak yapıldığı iddia edilen işlerin belirlenmesine yönelik olarak ... Sulh Hukuk Mahkemesinin... D.İş Esas sayılı dosyasında yapılan delil tespitinin mevcut olduğu dikkate alınarak keşif yapılmasının yargılamaya herhangi bir katkısı bulunmayacağı anlaşılmakla, keşif yapılmasına yer ve gerek olmadığına karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Gerekli bilgi ve belgelerin temini akabinde dosyanın mahkememizce re'sen belirlenecek bir makine mühendisi bilirkişi ile bir Serbest Muhasebeci Mali Müşavir bilirkişiden oluşan heyete tevdi ile dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, taraflar arasında 05/10/2019 tarihinde tanzim olunan ve imzalanan Doğalgaz ve Asansör Yapım Sözleşmesi, taraflara ait vergi sicil kayıtları, taraflar arasındaki e-mail kayıtları, ... Sulh Hukuk Mahkemesinin... D.İş Esas sayılı dosyası, ihtarnameler, Türkiye Cumhuriyeti ...Anonim Şirketine ait, keşidecisi ... Hava Tesisleri Anonim Şirketi, lehtarı ... olan, ... seri numaralı, 22/01/2020 tarihli, 50.000,00-TL bedelli çek, Türkiye Cumhuriyeti... Anonim Şirketine ait, keşidecisi ... Hava Tesisleri Anonim Şirketi, lehtarı ... olan, ... seri numaralı, 22/02/2020 tarihli, 50.000,00-TL bedelli çek ve Türkiye Cumhuriyeti ... Anonim Şirketine ait, keşidecisi ... Hava Tesisleri Anonim Şirketi, lehtarı ... olan,... seri numaralı, 22/03/2020 tarihli, 50.000,00-TL bedelli çeke ait kayıtlar, davalı şirket tarafından davacı şirket adına düzenlenen 10/10/2019 tarihli tahsilat makbuzu, davacı şirkete ait ticari defter ve belgeler, davalı şirkete ait ticari defter ve belgeler ve sair deliller birlikte değerlendirilerek; davacı şirkete ait ticari defter ve belgelerin usulüne uygun şekilde tutulup tutulmadığı, davacı şirkete ait ticari defter ve belgelerin açılış ve kapanış onaylarının usulüne uygun şekilde yaptırılıp yaptırılmadığı, davacı şirkete ait ticari defter ve belgelerin sahibi lehine delil vasfı taşıyıp taşımadığı, davalı şirkete ait ticari defter ve belgelerin usulüne uygun şekilde tutulup tutulmadığı, davalı şirkete ait ticari defter ve belgelerin açılış ve kapanış onaylarının usulüne uygun şekilde yaptırılıp yaptırılmadığı, davalı şirkete ait ticari defter ve belgelerin sahibi lehine delil vasfı taşıyıp taşımadığı, taraflar arasında ticari ilişki bulunup bulunmadığı, var ise hangi sebeplerden kaynaklı olarak ticari ilişki bulunduğu, davacı şirketin yüklenicisi olduğu ... isimli projede A, B, C ve D blokların doğalgaz kolon hatları, daire içi mutfak ve kombi doğalgaz tesisat borularının çekilmesi işi ile insan taşıma asansörlerinin yapılması işleri konusunda taraflar arasında 05/10/2019 tarihinde tanzim olunan ve imzalanan Doğalgaz ve Asansör Yapım Sözleşmesi hükümleri ile ... Sulh Hukuk Mahkemesinin... D.İş Esas sayılı dosyasında yapılan tespitler ve düzenlenen 16/03/2020 tarihli bilirkişi raporu dikkate alındığında davalı şirketin Doğalgaz ve Asansör Yapım Sözleşmesi gereğince üzerine düşen yükümlülükleri gereği gibi yerine getirip getirmediği, davalı şirket tarafından sözleşme kapsamında yapılan iş bulunup bulunmadığı, var ise işin hangi oranda yapıldığı hangi oranda yapılmadığı, davalı şirketin yapmış olduğu iş oranı karşılığında hak ettiği alacak bedelinin ne kadar olduğu, davacı şirket tarafından davalı şirkete ödendiği iddia edilen bedelden davalı şirket tarafından yapılan iş karşılığında hak edilen bedelin mahsubu neticesinde davacı şirket tarafından davalı şirkete ödenen fazla bedelin ne kadar olduğu, doğalgaz ve asansör işlerinin davalı şirket tarafından gereği gibi ve süresinde yapılmaması sebebiyle davacı şirket tarafından dava dışı üçüncü kişi şirketler ile imzalanan sözleşmeler gereğince ödenen bedellerden, taraflar arasında tanzim olunan ve imzalanan sözleşmede kararlaştırılan bedelin mahsubu ile davalı şirket tarafından dava konusu işin gereği gibi ve süresinde yapılmaması sebebiyle davacı şirket tarafından dava dışı üçüncü kişi şirketler ile imzalanan sözleşmeler gereğince ödenen fazla bedellerin ne kadar olduğu, davacı şirket tarafından davalı şirketten talep edilebilecek fark bedelinin ne kadar olduğu, neticeten davacı şirket tarafından davalı şirketten talep edilebilecek tazminat bedelinin ne kadar olduğu hususları ile sair hususların belirlenerek düzenlenecek raporun mahkememize sunulması istenilmiş, bilirkişi heyeti 22/09/2023 havale tarihli raporlarında sonuç olarak; davacı ... Hava Tesisleri ve İnşaat San. ve Tic. A.Ş. firması tarafından davalı... Müh.Doğalgaz Mek.Tes.İnş.Taah.San.Tic.Ltd.Şti. firmasının 05.10.2019 tarihli "Doğalgaz ve Asansör Yapım Sözleşmesi" kapsamında “İzmir ili, ... ilçesi, ... Parsel'de yer alan... Sitesi .. Bloklarına ait inşaatının "Sözleşmenin Teknik Şartları" bölümünde detayları belirtilen Doğalgaz kolon hatları, daire içi mutfak ve kombi doğalgaz tesisat borularının çekilmesi, insan asansörleri yapılması işlerinin bu sözleşme ve eklerinde belirtilen şartlara, ekli projeler ve şartnameler ile T.C. mevzuatındaki tüm yasal ve idari düzenlemelere uygun şekilde birinci sınıf işçilikle ve malzemeli olarak yapılması” işinin süresi içinde eksiksiz olarak teslim edilmediği, davalı... Müh.Doğalgaz Mek.Tes.İnş.Taah.San.Tic.Ltd.Şti. firmasının 05.10.2019 tarihli "Doğalgaz ve Asansör Yapım Sözleşmesi" kapsamında yapılacak işin bedelinin KDV dahil 405.000,00-TL olduğu, davalı yanın yaptığı toplam imalatın malzeme ve işçilik dahil (KDV dahil) 50.891,23-TL olduğu, yapılmayan iş bedelinin 354.108,77-TL olduğu, yapılan imalatın sözleşmenin bedeline göre toplam işin % 12,56 sı olduğu, davacının davalı yana 150.000,00-TL ödeme yaptığı, davalının yaptığı işin (KDV dahil) 50.891,23-TL olduğu dikkate alındığında davalı yanın davacıdan yapılmayan işlerle ilgili fazladan aldığı bedelin 99.108,77-TL olduğu, davacının eksik imalatları dava dışı ... Yürüyen Merdiven Taah. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. firması ile dava dışı ... Isı ve Enerji Sistemleri Doğalgaz San. ve Tic. Ltd.Şti. Firmasına 369.706,00-TL bedel ile yaptırdığı, davacı yanın işin zamanında yapılmaması nedeniyle uğradığı zararın (369.706,00-TL - 354.108,77-TL) 15.597,23-TL olduğu, davacı yanın fazladan ödediği 99.108,77-TL bedel ile işin sonradan yapılması nedeniyle uğradığı 15.597,23-TL zarar olmak üzere toplam 114.706,00-TL olduğunu mütalaa etmişlerdir.
Davacı vekilinin 09/10/2023 havale tarihli ıslah dilekçesi ile dava dilekçesinde fazla ödenen bedelin istirdadı yönünden 40.000,00-TL olarak belirttikleri dava değerini 99.108,77-TL olarak, menfi zarar bedeli yönünden 10.000,00-TL olarak belirttikleri dava değerini ise 15.597,23-TL olarak ıslah ettiklerini beyan ettiği ve ıslah edilen dava değeri üzerinden eksik harcı mahkememiz veznesine yatırmış olduğu görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, İzmir Arabuluculuk Bürosunun ... Dosya ... Arabuluculuk numaralı Arabuluculuk Son Anlaşamama Tutanağı, İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğü nezdinde taraflara ait ticaret sicil kayıtları, Karşıyaka Vergi Dairesi nezdinde ...ne ait vergi sicil kayıtları, Şirinyer Vergi Dairesi nezdinde ...ne ait vergi sicil kayıtlar, ... Sulh Hukuk Mahkemesine ait... Değişik İş sayılı dosya kayıtları, Türkiye Cumhuriyeti ...Anonim Şirketi nezdinde keşidecisi ... Hava Tesisleri Anonim Şirketi, lehtarı ... olan, ... seri numaralı, 22/01/2020 tarihli, 50.000,00-TL bedelli çek, keşidecisi ... Hava Tesisleri Anonim Şirketi, lehtarı ... olan, ... seri numaralı, 22/02/2020 tarihli, 50.000,00-TL bedelli çek ve keşidecisi ... Hava Tesisleri Anonim Şirketi, lehtarı ... olan, ...seri numaralı, 22/03/2020 tarihli, 50.000,00-TL bedelli çeke ait kayıtlar, bilirkişi heyetinin 22/09/2023 havale tarihli raporları, davacı vekilinin 09/10/2023 havale tarihli ıslah dilekçesi ve sair deliller birlikte değerlendirildiğinde, davaya konu uyuşmazlığın, davacı şirketin yüklenicisi olduğu ... isimli projede ...blokların doğalgaz kolon hatları, daire içi mutfak ve kombi doğalgaz tesisat borularının çekilmesi işi ile insan taşıma asansörlerinin yapılması işleri konusunda taraflar arasında 05/10/2019 tarihinde tanzim olunan ve imzalanan Doğalgaz ve Asansör Yapım Sözleşmesi gereğince davacı şirketin üzerine düşen ödeme yükümlülüğü çerçevesinde davalı şirkete tahsilat makbuzu karşılığında toplamda 150.000,00-TL bedelli üç adet çek vermesine rağmen davalı şirketin üzerine düşen yükümlülüğü sözleşmede belirlenen teslim tarihinde ve davacı şirket tarafından 28/01/2020 tarihinde davalı şirkete gönderilen e-mailde verilen ek sürede yerine getirmediği, bu sebeple davacı şirket tarafından davalı şirketçe yapılmayan doğalgaz işleri için dava dışı ... Isı Enerji Sistemleri Doğalgaz Su Elektrik İnşaat Gıda İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile, yine davacı şirket tarafından davalı şirketçe yapılmayan asansör işleri için dava dışı ... Yürüyen Merdiven Taahhüt İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi ile sözleşme imzalandığı gerekçeleriyle, davalı şirket tarafından tamamlanmayan işler dikkate alınarak davacı şirket tarafından davalı şirkete yapılan fazla ödeme bedeli ve davalı şirket ile yapılan sözleşmede belirlenen bedeller dikkate alındığında işin davalı şirket tarafından tamamlanmaması sebebiyle dava dışı üçüncü kişi şirketler ile yapılan anlaşmalar gereğince dava dışı üçüncü kişi şirketlere ödenen fazla bedellerin sözleşmenin feshi tarihi olan 14/02/2020 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalı şirketten alınarak davacı şirkete verilmesi, ayrıca tespit dosyası masraflarının yargılama giderleri arasında sayılarak davalı şirketten tahsili ile davacı şirkete verilmesi taleplerine ilişkin olduğu, ... Sulh Hukuk Mahkemesine ait ...Değişik İş sayılı dosyasında yapılan delil tespiti esas alınmak suretiyle ve mahkememiz ara kararına uygun olarak tanzim edilmesi sebebiyle hükme esas alınmaya elverişli olduğu kanaatine varılan bilirkişi raporunda da belirlendiği üzere taraflar arasındaki 05/10/2019 tarihli "Doğalgaz ve Asansör Yapım Sözleşmesi" kapsamında davalı ... tarafından yüklenilen işin süresi içinde eksiksiz olarak teslim edilmediği, sözleşme bedelinin 405.000,00-TL olduğu, davalı ...nin yaptığı toplam imalat bedelinin malzeme ve işçilik dahil (KDV dahil) 50.891,23-TL olduğu, yapılan iş bedelinin toplam iş açısından kararlaştırılan bedelden mahsubu neticesinde yapılmayan iş bedelinin ise 354.108,77-TL olduğu, yapılan imalat bedeli ile sözleşme bedeli oranlandığında yapılan iş oranının toplam işe binaen %12,56 olduğu, davacı şirketin davalı ...ne 150.000,00-TL ödeme yaptığı, davalının yaptığı işin (KDV dahil) 50.891,23-TL olduğu dikkate alındığında davalı yanın davacıdan yapılmayan işlerle ilgili fazladan aldığı bedelin 99.108,77-TL olduğu, yani davalı şirketin 99.108,77-TL tutarında sebepsiz zenginleştiği, davacının eksik imalatları dava dışı ... Yürüyen Merdiven Taahhüt İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi firması ile dava dışı ... Isı ve Enerji Sistemleri Doğalgaz Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi firmasına 369.706,00-TL bedel ile yaptırdığı, davacı şirketin işin zamanında yapılmaması neticesinde dava dışı üçüncü kişilere iş yaptırması sebebiyle uğradığı zararın 15.597,23-TL olduğu, bu kapsamda davacı şirketin talep edebileceği toplam bedelin (99.108,77-TL + 15.597,23-TL) 114.706,00-TL olduğu, davacı vekilinin 09/10/2023 havale tarihli ıslah dilekçesi ile dava dilekçesinde fazla ödenen bedelin istirdadı yönünden 40.000,00-TL olarak belirttikleri dava değerini 99.108,77-TL olarak, menfi zarar bedeli yönünden 10.000,00-TL olarak belirttikleri dava değerini ise 15.597,23-TL olarak ıslah ettiklerini beyan ettiği ve ıslah edilen dava değeri üzerinden eksik harcı mahkememiz veznesine yatırmış olduğu, davacı şirketin sözleşmenin gereği gibi ifa edilmemesi çerçevesinde sözleşme gereğince davalı şirkete ödediği fazla bedelin iadesini ve davalı şirket tarafından yüklenilen işin sözleşmenin gereği gibi ifa edilmemesi sebebiyle işin üçüncü kişilere tamamlattırılması açısından ödenen fazla bedel olan menfi zarar bedelini davalı şirketten talep edebileceği, açıklanan gerekçeler dahilinde davacı tarafın iddialarını usulüne uygun deliller vasıtasıyla ispatladığı anlaşılmakla, açılan davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Açılan davanın KABULÜ İLE,
1-Fazla ödenen bedelin iadesi talebinin KABULÜNE, 99.108,77-TL alacağın 40.000,00-TL'sine 07/02/2020 tarihinden, 59.108,77-TL'sine ise ıslah tarihi olan 09/10/2023 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalı ...nden alınarak davacı ...ne verilmesine,
2-Menfi zarar tazminatı talebinin KABULÜNE, 15.597,00-TL maddi tazminat bedelinin 10.000,00-TL'sine 07/02/2020 tarihinden, 5.597,23-TL'sine ise ıslah tarihi olan 09/10/2023 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalı ...nden alınarak davacı ...ne verilmesine,
3-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibariyle alınması gereken 7.835,55-TL karar ve ilam harcından, davanın açılışı sırasında peşin olarak yatırılan 853,88-TL harç ve 1.106,00-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 5.875,67-TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 29,00-TL elektronik tebligat, 182,00-TL tebligat, 2,00-TL (KEP) posta masrafı, 5.000,00-TL bilirkişi ücreti, 80,70-TL başvurma harcı, 853,88-TL peşin harç ve 1.106,00-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 7.253,58-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacının kendisini vekille temsil ettirdiği göz önünde bulundurularak karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 18.352,92-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-7155 sayılı Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan Para Alacaklarına İlişkin Takibin Başlatılması Usulü Hakkında Kanun'un 23/14. maddesi gereğince ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00-TL zorunlu arabuluculuk yargılama giderinin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
7-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer ya da başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.12/10/2023
Katip ...
E imza
Hakim ...
E imza