T.C.
İZMİR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/756 Esas
KARAR NO: 2022/763
DAVA: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 28/09/2022
KARAR TARİHİ: 04/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkil ...'nın okul, fabrika gibi yerlere servis hizmeti vermekte, servis işletmeciliği yaptığı, işi gereği servis aracına ihtiyaç duyduğu için satılık kasa(araç) ve kiralık plaka (servis ruhsatı alınarak servis işi yapılabilmesi için ihtiyaç duyulan S Plaka) aramakta iken 11.09.2021 tarihinde internette "Minibüs satılık, plaka kiralık” şeklindeki ilanı gördüğü ve ... ile iletişime geçtiği, yapılan görüşmede ise ..., müvekkile Mercedes-Benz marka aracın kendisine ait olduğunu ancak üzerindeki ... plakanın (Servis işletmeciliği yapılabilmesi izni olan "S" Plaka) ise yakinen tanıdığını söylediği davalı ...'a ait olduğunu söylediği, müvekkil ile ... arasında S plakanın kullanımı için bir plaka kiralama sözleşmesi akdedildiği, sözleşmenin kurulmasına ve tarafların anlaşmasına doğal olarak güven duyan müvekkil, ...'in kendi tabiriyle "işlerin daha hızlı halledilebilmesi için" elden talep ettiği 50.000,00 TL'yi elden ödediği, kalan 70.000,00 TL ise mesajlaşmalardan da görüleceği üzere yine ...'in talebi üzerine havale yoluyla ödendiği, müvekkil üzerine düşen tüm yükümlülükleri yerine getirmesine rağmen kendisine verilen söz tutulmadığı, ..., ... ve ..., parayı almasına rağmen ruhsatın, plaka ve aracın müvekkile devir ve teslimi sağlanmadığı, fazlaya ilişkin hakları saklı kalarak şimdilik 1.000 TL maddi zarar, 70.000 TL munzam zarar ve 1.000 TL yoksun kalınan kar olmak üzere toplam 72.000 TL'lik kısmının dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davacı müvekkile verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davaya konu uyuşmazlık temelinde kiralamadan kaynaklı alacak talebine ilişkindir.
Kira sözleşmesi bir malın kullanımının devredildiği sözleşme türü olup 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 299. maddesinde; ''Kira sözleşmesi, kiraya verenin bir şeyin kullanılmasını veya kullanmayla birlikte ondan yararlanılmasını kiracıya bırakmayı, kiracının da buna karşılık kararlaştırılan kira bedelini ödemeyi üstlendiği sözleşmedir.'' şeklinde tanımlanmıştır.
O hâlde kiraya veren, kiralanan şeyi, kiracının kiralanandan yararlanmasını ve semerelerini toplamasını sağlayacak ya da işletilmesini mümkün kılacak şekilde teslim etmek ve sözleşme süresi boyunca da bu durumda bulunmakla yükümlüdür. Bu kapsamda kiralananın işletilmesi için gerekli tüm malzemeleri, imtiyazları, ruhsatları teslim etmesi şarttır.
02/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 4/1-a. maddesinde; "Kiralanan taşınmazların 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'na göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir." hükmü yer almaktadır. Söz konusu hükmün taşınır-taşınmaz ayrımı olmaksızın tüm kira ilişkilerinde uygulanması gerekmektedir.
Mahkemenin, davanın esası hakkında yargılama yapabilmesi (davayı esastan inceleyebilmesi) için varlığı veya yokluğu gerekli olan haller, dava (yargılama) şartlarıdır. Davanın esası hakkında inceleme yapılabilmesi için varlığı gerekli hallere, olumlu dava şartları (görev, hukuki yarar gibi); yokluğu gerekli hallere ise olumsuz dava şartları denilmektedir (kesin hüküm gibi). Dava şartları, dava açılabilmesi için değil, mahkemenin davanın esası hakkında inceleme yapabilmesi (davanın esasına girebilmesi) için gerekli olan da denir. Ancak mahkeme, dava şartlarından birinin bulunmadığını tespit edince, davanın esası hakkında inceleme yapamaz; davayı dava şartı yokluğundan (usulden) reddetmekle yükümlüdür. Dava şartlarının bulunup bulunmadığı davada hakim tarafından kendiliğinden (re’sen) gözetilir; taraflar bir dava şartının noksan olduğu davanın görülmesine (esastan karara bağlanmasına) muvafakat etseler bile, hakim davayı usulden reddetmekle yükümlüdür.
Servis işletmeciliği yaptığı belirtilen davacı ile davalı arasında oto kiralama sözleşmesi ve S plaka kira kontratosunun yer aldığı, bu sözleşmelerden kaynaklı ruhsat, plaka ve araç devirleri yapılmadığı ve yükümlülüklerin yerine getirilmediğinin iddia edildiği, uyuşmazlık kira ilişkisinden kaynaklandığına göre 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 4/1-a. maddesinde düzenlendiği üzere kira ilişkisinden doğan tüm uyuşmazlıklara konu davalarda Sulh Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğu anlaşılmakla, "görev" dava şartı yokluğundan HMK 1, 114/1-c, 115/1-2, 6102 sayılı TTK 4/1-a maddeleri gereğince, davanın usulden reddine, kararın kesinleşmesi ve HMK'nın 20. maddesi gereğince iki haftalık sürede başvurulması halinde dava dosyasının görevli İzmir Sulh Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine, dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-HMK nun 114(1)/c maddesinin yollaması ile HMK nun 115(2) maddesi uyarınca davanın görev dava şartı yokluğu nedeni ile usulden REDDİNE,
2-HMK'nun 20 (1) maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde ve yasal süre içinde istem halinde dosyanın görevli İZMİR SULH HUKUK MAHKEMESİ'ne GÖNDERİLMESİNE,
3-HMK'nun 331(2) maddesi uyarınca yargılama giderlerinin görevli mahkeme tarafından değerlendirilmesine,
4-HMK'nun 20(1) maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra yasal süre içinde gönderme başvurusunun yapılmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmek üzere dosyanın ele alınmasına,
Dair, tarafların yokluğunda dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer ya da başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi. 04/10/2022
Katip ...
(e-imzalıdır)
Hakim ...
(e-imzalıdır)