T.C.
İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/841 Esas
KARAR NO : 2025/509
DAVA : Menfi Tespit (İtibar Mektubu Ve İtibar Emrinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 04/03/2022
KARAR TARİHİ : 03/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (İtibar Mektubu Ve İtibar Emrinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı firmanın Menderes İcra Müdürlüğünün... esas sayılı dosya no ile müvekkili aleyhine icra takibi başlattığını, icra takibine konu edilen 14/10/2021 keşide tarihli ve ... seri nolu çeklerin davalı şirkete yem, gübre ve tarım ürünleri alınması için verildiğini, ancak davalı tarafından müvekkiline yönelik herhangi bir mal tesliminin yapılmadığını bu nedenle takibe konu yapılan çeklerin karşılıksız kaldığını belirterek Menderes İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra takip dosyasında borçlu olmadıklarının tespiti ile takibin durdurulmasına, haksız ve kötü niyetli olarak icar takibi yapan davalı aleyhine takip konusu alacağın % 20 sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa teşmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı/borçlu dava dilekçesinde davaya konu icra takibi dayanak belgeleri olan 2 adet çekin müvekkili şirkete teslim edildiğini ancak karşılığında yem, gübre ve tarım ürünü teslim alınamadığını iddia ettiğini ancak müvekkili şirket ile davacı/borçlu arasında gerçekleştirilen ticari alım-satıma ilişkin borçlu ... adına düzenlenmiş faturalar, sevk irsaliyeleri ve cari hesap dökümü mevcut olmakla delilleri ile icra takibine konu çeklerdeki alacak miktarları toplamı uyuştuğunu, sadece bu husus bile müvekkili şirket ile davacı/borçlu arasındaki ticari ilişkiyi kanıtladığını, bu ticaret nedeniyle yapılan mal teslimlerini gösterir faturalar ve sevk irsaliyeleri de müvekkili şirketin davacı/borçluya malları teslim ettiğini ancak karşılığında herhangi bir ödeme alamadığını kanıtladığını, davacı borçlu her ne kadar müvekkili şirketten sipariş verdiği mallar ilişkin olarak davaya konu çekleri verdiğini ancak işbu malları teslim alamadığını iddia etmişse de, ticari alım satım kaynaklı müvekkili şirket tarafından teslim edilen mallara ilişkin tarafımızca sunulan deliller neticesinde faturalar ve ticari defterlerin incelenmesi ile kanıtlanacağını, ayrıca çekler üzerindeki imzasını da inkar etmediğini, bu nedenle, borçlu olduğunu ancak mal teslimi yapılmadığı için borcun sona erdiğini iddia eden davacı borçlu olduğunu, taraflarınca başlatılan icra takibine ilişkin borçlu herhangi bir itirazda bulunmadığını, faturalara- e-irsaliyelere itiraz etmeden davacı/borçlunun sonradan bu davayı açarak, borcunu inkar etmesi, tamamen kötü niyetli olduğunun göstergesi olduğunu, bugüne kadar tüm borçlarını kabul eden davacı, gelinen noktada gerçeğe aykırı beyanlarla mahkemeyi yanıltma gayesi içerisinde olduğunu belirterek öncelikle yetkisiz ve görevsiz mahkemede açılmış olan işbu dava ile ilgili esasa girilmeksizin yetkisizlik / görevsizlik kararı verilerek, usulden reddine karar verilmesini, mahkemenin aksi kanaate olması halinde, ekte sunmuş olduğumuz deliller ve ispat vasıtalarımız neticesinde esasa girilerek, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun işbu davanın usulden reddine, davanın açılmasına ve borcun ödenmemesinde tamamen kötü niyetli olan davacı/borçlunun İİK madde 72/4 uyarınca alacağın %20’sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmolunmasına, yargılama gideri ile vekalet ücretinin de davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DAVA KONUSU :
Açılan dava, davalı şirket tarafından davacıya yem, gübre ve tarım ürünleri satımı karşılığında davalı şirkete verildiği ihtilaf konusu olmayan 14/10/2021 keşide tarihli ve 04/11/2021 keşide tarihli çeklerin tahsili amacıyla Menderes İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyasından başlatılan icra takibine ilişkin sözleşme konusu yem, gübre ve tarım ürünlerinin teslim edilip edilmediğine ilişkindir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Gerçekte var olmayan bir borç ya da geçersiz bir hukuki ilişki nedeniyle icra takibine maruz kalması muhtemel olan veya icra takibine maruz kalan bir kimsenin (borçlunun) gerçekte borçlu bulunmadığını ispat için açacağı dava, menfi tespit olarak adlandırılmaktadır.
Menfi tespit ve istirdat davalarına ilişkin hususlar 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 72. maddesinde; ''Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir.
İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir.
İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini istiyebilir.
(Değişik fıkra: 09/11/1988 - 3494/6 md.) Dava alacaklı lehine neticelenirse ihtiyati tedbir kararı kalkar. Buna dair hükmün kesinleşmesi halinde alacaklı ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almış bulunmaktan doğan zararlarını gösterilen teminattan alır. Alacaklının uğradığı zarar aynı davada takdir olunarak karara bağlanır. Bu zarar herhalde (Değişik ibare:02/07/2012-6352 S.K./15.md.) yüzde yirmiden aşağı tayin edilemez.
(Değişik fıkra: 09/11/1988 - 3494/6 md.) Dava borçlu lehine hükme bağlanırsa derhal takip durur. İlamın kesinleşmesi üzerine münderecatına göre ve ayrıca hükme hacet kalmadan icra kısmen veya tamamen eski hale iade edilir. Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırsa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir. Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın (Değişik ibare:02/07/2012-6352 S.K./15.md.) yüzde yirmisinden aşağı olamaz.
Borçlu, menfi tesbit davası zımmında tedbir kararı almamış ve borç da ödenmiş olursa, davaya istirdat davası olarak devam edilir.
Takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını istiyebilir.
Menfi tesbit ve istirdat davaları, takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde açılabileceği gibi, davalının yerleşim yeri mahkemesinde de açılabilir. Davacı istirdat davasında yalnız paranın verilmesi lazım gelmediğini ispata mecburdur.'' şeklinde düzenlenmiştir.
Menderes İcra Dairesinin... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde, alacaklının davalı ... olduğu, borçluların davacı ... olduğu, davalı alacaklı vekilinin borçlu aleyhine 323.670,00-TL asıl alacak, 7.038,66-TL işlemiş faiz, 417.580,00-TL asıl alacak, 32.367,00-TL çek tazminatı, 41.758,00-TL çek tazminatı, 13.111,65-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 835.525,31-TL üzerinden icra takibi başlattığı görülmektedir.
Taraflara ait ticari defter ve belgelerin incelenmesi amacıyla dosyanın Serbest Muhasebeci Mali Müşavir bilirkişiye tevdi ile dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, davalı şirkete ait ticari defter ve belgeler, davacıya ait ticari defter ve belgeler, Menderes İcra Dairesinin... Esas sayılı dosyası, icra dosyasına dayanak çek sureti, taraflara ait ticaret sicil kayıtları, taraflara ait vergi sicil kayıtları ve sair deliller birlikte değerlendirilerek; taraflara ait ticari defter ve belgelerin usulüne uygun şekilde tutulup tutulmadığı, taraflara ait ticari defter ve belgelerin açılış ve kapanış onaylarının usulüne uygun şekilde yaptırılıp yaptırılmadığı, ticari defter ve belgelerin sahibi lehine delil vasfı taşıyıp taşımadığı, davacı ile davalı arasında yem, gübre ve tarım ürünleri alım satımından kaynaklı ticari ilişki kapsamında davalı şirketin dava konusu icra takibine dayanak çekler uyarınca alacaklı bulunup bulunmadığı, 27.08.2020 tarih... nolu, 03.11.2020 tarih... nolu, 11.11.2020 tarih... no.lu 11.03.2021 tarih ... no.lu 18.03.2021 tarih ... no.lu 19.03.2021 tarih... no.lu 22.03.2021 tarih ... no.lu 29.03.2021 tarih ... no.lu faturalarda yer alan ürünlerin davacıya teslim edilip edilmediğine ilişkin bilgi belge bulunup bulunmadığı hususlarında ayrıntılı ve denetime elverişli, rapor düzenlenmesi istenilmiş olup, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir bilirkişi 11/10/2023 havale tarihli raporunda sonuç olarak; Taraflar arasında süregelen bir ticari ilişki olduğu ve bunun da cari hesap şekliyle
yürütüldüğü,
taraflar arasındaki cari hesap ilişkisine dayanarak, davacı ...
tarafından davacı...Ltd.Şti.’ne 04.11.2021 tarih, ...seri no.lu
326.340,00 TL tutarlı çek ve 14.10.2021 tarih,... seri no.lu 420.250,00 TL
tutarlı çekin keşide edilerek teslim edildiği,
davacı ... tarafından verilen 04.11.2021 tarih,...seri no.lu
326.340,00 TL tutarlı çekin 323.670,00 TL’lik kısmının ve 14.10.2021 tarih,...
seri no.lu 420.250,00 TL’lik çekin 417.580,00 TL’lik kısmının bankada
provizyonunun olmadığı(karşılıksız çıktığı), bu karşılıksız çıkan kısımlar için
davalı (alacaklı)...Ltd.Şti. tarafından icra takibi başlatıldığı,
icra takip tarihi itibariyle; % 10 çek tazminatı da dahil olmak üzere; davalı (alacaklı)
...Ltd.Şti.’nin, davacı ...’dan 741.250,00 TL
asıl alacak, 74.125,00 TL çek tazminatı, 20.150,31-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam
835.525,31-TL alacaklı olduğu hususlarında görüş ve kanaatine varıldığını bildirmiştir.
Mahkememizin 09/07/2024 tarihli duruşma ara kararı doğrultusunda dosyanın yeniden bilirkişiye tevdi ile; 27.08.2020 tarih... nolu, 03.11.2020 tarih... nolu, 28.01.2021 tarih ... no.lu 11.03.2021 tarih ... no.lu 18.03.2021 tarih... no.lu 19.03.2021 tarih ...no.lu 22.03.2021 tarih ... no.lu 29.03.2021 tari... no.lu faturalarda yer alan ürünlerin davacıya teslim edilip edilmediğine ilişkin bilgi belge bulunup bulunmadığı hususlarında rapor düzenlenmesi istenilmiş olup, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir bilirkişi 16/04/2025 havale tarihli ek raporunda sonuç olarak; Davalı ...irması tarafından davacı ...’ya kesilen toplam
766.077,50 TL’lik 9 adet faturadan sadece 2 adedinin (266.330,00 TL’lik) kısmı
muhtelif gübre faturası olduğu ve bu faturaların d...Sisteminde (GTS)
kayıtlı olduğu,
diğer faturaların (yani Muhtelif Yem Faturaları) gübre içerikli olmadığından GTS
sistemine işlenmediği, ancak bu durumun bu faturalara konu yemlerin, davacıya teslim
edilmediği anlamına gelmediği hususlarında görüş ve kanaatine varıldığını bildirmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının dava konusu takibe dayanak çekleri davalıya yem, gübre ve tarım ürünleri karşılığında verdiğini fakat davalının bu ürünleri teslim etmediği gerekçesiyle dava konusu icra takibi dolayısıyla davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ettiği davalının da bu çeklerin karşılığında söz konusu ürünlerin teslim edildiğini ileri sürdüğü dosyada mevcut bilirkişi raporunda belirtildiği üzere davalı ... firması tarafından davacı ...’ya kesilen toplam 766.077,50 TL’lik 9 adet faturadan sadece 2 adedinin (266.330,00 TL’lik) kısmı
muhtelif gübre faturası olduğu ve bu faturaların da Gübre Takip Sisteminde (GTS)
kayıtlı olduğu, diğer faturaların (yani Muhtelif Yem Faturaları) gübre içerikli olmadığından GTS
sistemine işlenmediğinin belirtildiği davalı tarafından 266.330,00 TL haricindeki diğer faturalara konu ürünlerin tesliminin yapıldığının ispat edilemediği anlaşılmakla davacı borçlunun Menderes İcra Dairesinin... Esas sayılı icra takip dosyasından başlatılan takipte 481.190,00-TL asıl alacak, bu asıl alacağa takip tarihine kadar işlemiş 15.553,38-TL faiz ve 47.492,00-TL çek tazminatı yönünden borçlu olmadığının tespitine fazlaya ilişkin talebin ise 266.330,00 TL'ye karşılık ürünlerin ilgili sistemde kayıtlı olduğu her ne kadar davacı tarafından söz konusu kayıtların davacı adına değil davacıya ait şirket adına kayıtlı olduğu ileri sürülmüş ise de 266.330,00 TL'lik faturalar davacı adına düzenlenmiş olup ilgili sisteme kaydının yapıldığı anlaşılmakla bu kayıtta dava dışı şirket isminin yazıldığı hususunun artık sonuca etkili olmadığı anlaşılmakla reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİ ile,
1-Davacı borçlunun Menderes İcra Dairesinin... Esas sayılı icra takip dosyasından başlatılan takipte 481.190,00-TL asıl alacak, bu asıl alacağa takip tarihine kadar işlemiş 15.553,38-TL faiz ve 47.492,00-TL çek tazminatı yönünden borçlu olmadığının tespitine,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibariyle alınması gereken 37.176,71-TL karar ve ilam harcından, peşin yatırılan 14.274,94-TL harçtan mahsubu ile bakiye 22.901,77-TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 124,50-TL elektronik tebligat, 202,00-TL tebligat, 4,50-TL posta (KEP) masrafı, 43,00-TL posta masrafı ve 1.200,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.574,00-TL yargılama giderinin davanın kabul oranı dikkate alınarak 1.025,14-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yatırılan 14.274,94-TL peşin harç ve 80,70-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 14.355,64-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacının kendisini vekille temsil ettirdiği göz önünde bulundurularak karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 85.635,31-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalının kendisini vekille temsil ettirdiği göz önünde bulundurularak karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 46.606,39-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının talep halinde ve karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı HMK'nun 343 ve 345. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verilecek bir dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.03/06/2025
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza