T.C.
İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/1024 Esas
KARAR NO : 2025/567
DAVA : Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 28/12/2023
KARAR TARİHİ : 17/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 16.07.2012 tarihli koruma ve özel güvenlik hizmeti alımına ilişkin sözleşme imzalandığını, ... Dağıtım Anonim Şirketinin işyerinde müvekkili nezdinde çalışmakta iken ihale süresinin sona ermesi nedeniyle iş akdinin feshedildigini, dava dışı işçi...'in İzmir... İş Mahkemesinin... Esas sayılı dosyasından kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık ücretli izin alacaklarının tahsili için davalıya karşı alacak davası açtığını, Mahkemece verilen kararın T.C. Yargıtay .... Hukuk Dairesinin 20.11.2018 tarihli... Karar nolu ilamıyla bozulması üzerine İzmir.. İş Mahkemesinin...Esas sayılı dosyasından yapılan yeniden yargılamada verilen kararda '12.350,00 TL brüt kıdem tazminatının akdin fesih tarihi olan 22/08/2014 tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2200,00 TL brüt ihbar tazminatının dava tarihi olan 02/09/2014 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 750,00 TL brüt ihbar tazminatının ıslah tarihi olan 04/09/2015 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 3071,25 TL brüt izin ücreti alacagının 100,00TLsini dava tarihi olan 02/09/2014 tarihinden itibaren geri kalan kısmını ıslah tarihi olan 04/09/2015 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya iliskin talebin reddine,' dair karar verildiğini, Mahkmece verilen kararın bu kez T.C. Yargıtay .... Hukuk Dairesinin 19.04.2022 tarihli ... Karar sayılı onama ilamıyla kesinleştiğini, dava dışı işçi...'in mahkeme kararına dayanarak İzmir... İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyasından ilamlı icra takibi başlattığını, davalı şirketin de müvekkilinin hakedişinden 18.11.2015 tarihinde 28.800,00-TL kesinti yaparak icra dosyasını kapattığını, davalı şirketin hakedişden kesinti yaparak icra dosyasını kapatmasının haksız ve yersiz olduğunu, müvekkili ile davalı şirket arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesi kapsamında müvekkilinin davalının güvenlik hizmetlerini 23.08.2012-22.08.2014 tarihleri arasında üstlendiğini, dava dışı işçi...'in de bu tarihler arasında sadece 2 yıl davalıya ait işyerinde müvekkili nezdinde çalıştığını, dava dışı işçinin İzmir... İş Mahkemesinin...Esasında açmış olduğu davada çalışma süresinin 11.11.2006-22.08.2014 tarihleri arasında tarihleri arasında olmak üzere 7 yıl, 9 ay, 8 gün(2836 gün) olduğu olduğu sonucuna ulaşıldığını, davalı şirketin müvekkilinin hakedişinden 18.11.2015 tarihinde 28.800,00-TL kesinti yaparak icra dosyasını kapattığını, Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 10.03.2016 tarihli 2015/3186 Esas 2016/7501 Karar sayılı kararında aynı doğrultuda Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 09.02.2017 tarihli 2015/14246 Esas 2017/1582 Karar sayılı kararında da dava dışı işçinin çalışmış olduğu her bir alt işveren dönemine isabet eden işçilik alacaklarından, ilgili olan alt işveren sorumlu olacağından, davalı alt işverenin sorumluluğu da sadece kendi dönemi ile sınırlı olmalı görüşüne dayanarak eldeki davayı açmanın zorunlu hale geldiğini, Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 08.12.2015 tarihli 2014/28125 Esas 2015/35876 Karar numaralı ilamında, aynı doğrultuda Yargıtay 13. Hukuk Dairesinin 2012/22824 Esas 2013/3851 Karar 20.02.2013 tarihli kararında da taraflar arasındaki sözleşme hükümlerinde, işçilerin iş akitlerinden doğacak tazminattan hangi tarafın ne oranda sorumlu olduğu hususunda bir düzenlemenin bulunmaması halinde asıl işveren ve alt işverenin 1/2'şer oranda sorumlu olacaklarından bahsedilmiş olduğundan eldeki davayı açmanın zorunlu hale geldiğini, yine hizmet alımı şeklindeki kamu ihalelerinde, sözleşme süresi biten mevcut firmanın yeni ihaleye girmemesi veya girdiği halde kazanamaması nedeniyle aynı kamu işyeri ihalesinin yeni bir firma tarafından kazanılması durumunu işyerinin devri olarak kabul etmenin yasal dayanağı olmadığını, işyerinin devri sayılabilmesi için ihale sonucu yapılan sözleşmenin işin devrine izin veren nitelikte olması ve ihaleyi kazanan firmanın bu izne istinaden, mevcut işi başka firmaya devretmesi şeklinde olması gerektiğini, ancak hizmet alımı kamu ihalelerinin bu tip sözleşmeleri böyle bir devir hükümleri içermediğini, yeni ihaleyi kazanan firmanın işyerinde biten ihale kapsamında çalışan işçilerle yeniden hizmet sözleşmesi yapmasının, SSK girişlerinin yeniden yapılmasının bu suretle aynı işçilerle işe bu şekilde devam edilmesi şeklin olduğunu, yeni firmanın bu işçilerin kendinden önceki dönemlere ilişkin çalışma sürelerine ilişkin kıdem tazminatlarından sorumlu tutulmasının bu yönde ihale ve sözleşme yapılmasının söz konusu olmadığını, belirterek davalı tarafça müvekkilinin hakedişinden 18.11.2015 tarihinde 28.800,00-TL tutarındaki kesintinin şimdilik 100-TL'sinin (fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla) kesinti tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müvekkiline iadesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın çalıştırmış olduğu dava dışı...'in açmış olduğu İzmir... İş Mahkemesinin... Esas sayılı dosyası ile (bozma sonrası esas... E.) açılan dava kapsamında hükmedilen işçilik alacakları için İzmir ...İcra Müdürlüğü... Esas sayılı dosyaya 18/11/2015 tarihinde ödeme yapılmış olduğunu, davacı tarafın açmış olduğu davanın tarihinin 28/12/2023, arabuluculuğa başvuru tarihinin 31/03/2023 olduğunu, bu bakımdan davacının hakkedişinden kesinti yapıldığı tarihin üzerinden 8 yıla yakın bir sürenin geçtiği dikkate alındığında iddiaları kabul anlamına gelmemek kaydıyla talebin zamanaşımına uğradığının açık olduğunu, bu nedenle öncelikle davanın zamanaşımı ve hak düşürücü süre yönünden reddini talep ettiklerini, davacı tarafın, müvekkil şirket ile arasındaki 16/07/2012 tarihli 'Koruma ve Güvenlik Hizmet Alım Sözleşmesi' kapsamında çalıştırmış olduğu dava dışı... tarafından müvekkili şirket aleyhine İzmir...İş Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile açılan dava kapsamında hükmedilen işçilik alacakları için İzmir....İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosya ile icra takibi başlatıldığını ve müvekkili şirket tarafından 18/11/2015 tarihinde ödeme yapılmak durumunda kalındığını, müvekkili şirketin, davacının çalışanının açtığı bir dava nedeniyle sorumlu olmadığı bir tutarı ödemek durumunda kaldığını, sözleşmenin 7.maddesine göre personele yapılacak ödemelerin sözleşme bedeline dahil olduğunu, bu nedenle rücu ilişkisi çerçevesinde dava dışı işçinin, davacı şirket nezdinde çalışması nedeniyle müvekkilinin şirket sözleşme kapsamında davacıya ödediği bedelleri bir de davacının çalıştırdığı personele ödemek durumunda kaldığını, bu nedenle müvekkili şirket tarafından mahkeme kararı ve icra dosyasına göre sözleşme kapsamında davacı tarafından hakkedişinden kesinti yapıldığını ve haksız ve sözleşmeye aykırı bir husus bulunmadığını, davacı tarafın, hakkedişine ihtirazi kayıt koyup koymadığının tespiti bakımından müvekkili şirket ...A.Ş.'ye müzekkere yazılarak davaya konu kesintinin yapıldığı hakkediş suretinin celbini talep ettiklerini belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Açılan dava, dava dışı...'in açmış olduğu İzmir...İş Mahkemesinin... E. sayılı dava dosyası kapsamında hükmedilen işçilik alacaklarına dayalı olarak başlatılan İzmir ...İcra Müdürlüğü...Esas sayılı dosyasındaki alacak kalemlerinden taraflar arasındaki Koruma ve Özel Güvenlik Hizmet Alım İhalesi (...) Hizmeti Alımına Ait Sözleşme Tasarısı uyarınca davacının sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, anılan icra dosyası için davalı tarafından 18/11/2015 tarihinde yapılan ödemenin davacının hakediş alacağından kesinti yapılıp yapılamayacağı ve sonuç olarak yapılan kesintinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesi koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarının tespit edilerek belirlenen kesinti bedelinin kesinti tarihinden tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı şirketten alınarak davacı şirkete verilmesi taleplerine ilişkindir.
Gerekli bilgi ve belgelerin temini akabinde dosyanın mahkememizce 17/07/2024 tarihli ara kararı ile dosyanın re'sen belirlenecek iş hukuku alanında uzman aktüerya hesap bilirkişisine tevdi ile ile dosya kapsamı, taraflar arasındaki hizmet sözleşmeleri, dava dışı işçiye ait işyeri sicil dosyaları ve hizmet döküm cetvelleri ve sair deliller birlikte değerlendirilerek, dava dışı işçinin davacı şirket ve davalı şirketler bünyesinde çalıştıkları dönemler kapsamında hak kazandıkları kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla çalışma ücretlerinin hesaplanarak, öncelikle davacı şirket tarafından dava dışı işçiye ödenen ücretin yerinde olup olmadığının, akabinde Yargıtay 13. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarında belirtildiği üzere son alt işverenin kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti dahil olmak üzere diğer tüm işçi alacaklarından ise kendi dönemi itibariyle sorumlu olacağı göz önünde bulundurularak, davacı şirketin dava dışı işçiye yapmış olduğu ödemeden dolayı davalı şirketlerde hangi oranda ve miktarda rücu edebileceğinin, ayrıca hazırlanacak raporda davacı şirket tarafından ödemesi yapılan işçi alacağı kalemlerinin davalı şirketlerin sorumlu olduğu işçi alacağı miktarlarına oranlanarak, davacı şirketin ödemiş olduğu ve davalı şirketlerden talep edebileceği yargılama giderleri, vekalet ücreti, faiz miktarlarının da hesaplanması sonucunda davacı şirketin davalı şirketlere hangi miktarda rücu edebileceğinin belirlenmesi yönünde mahkememiz, Bölge Adliye Mahkemesi ve Yargıtay denetimine uygun ve elverişli, gerekçeli olarak hazırlanacak raporun mahkememize sunulması istenilmiş, 28/11/2024 havale tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak; davalıson alt işveren... Anonim Şirketinin dava dışı işçi...'in kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti olarak hesaplanan (18.893,47-TL/2) 9.446,74-TL/brüt tutardan ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte sorumlu olabileceği, buna göre davacı ... Limited Şirketinin sorumluğunun ise (18.893,47-TL/2) 9.446,74-TL/brüt olabileceği hususlarında görüş bildirilmiştir.
Mahkememiz 28/01/2025 tarihli duruşma ara kararı ile dosyanın yeniden mahkememizce re'sen belirlenecek iş hukuku alanında uzman aktüerya hesap bilirkişisine tevdine karar verilerek yeniden rapor düzenlenmesi talep edilmiş olup mahkememizce yapılan görevlendirme sonucunda 22/02/2025 havale tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak; davalı ...A.Ş. dava dışı işçinin kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık ücretli izin alacakları konusunda davacının istihkakından 28.800,00-TL kesinti yaptığı halde davalı ihale makamı üst işverence süresinde sorumluluğunu yerine getirmediğinin yapılan inceleme ve tespitlerden anlaşıldığı, nihai karar Mahkemeye ait olmak üzere davacı ... Şirketi istihkakından kesmiş olduğu 28.800,00-TL'nin davacıya iadesinin gerektiği kanaatine varıldığı, bu göre davacının hak edişinden dava dışı işçinin işçi alacaklarının ödenmesine istinaden kesilen ve dava dışı işçiye süresinde ödenmeyip, mahkeme kararı neticesinde ilamlı icra yolu ile ödeme yapılan kıdem tazminatının davacıya yapılan ihale süresine göre orantılı oranda ferileri ile birlikte ihbar ve yıllık izin ücretlerini dava dışı işçinin ayrıldığı tarihteki alt işverene ferileri ile birlikte, ödeme tarihinden itibaren Borçlar Kanunu hükümleri doğrultusunda rücu etme hakkının mevcut olduğu, davacı... Ltd. Şti'nin 28.800,00-TL hak edişinden kesilen alacağının, davalı işveren...A.Ş.'ince faizi ile birlikte davacıya ödemesi gerektiğinin dava dosyasında yapılan incelemelerden tespit edildiği hususlarında görüş bildirilmiştir.
Davacı vekilinin 02/06/2025 havale tarihli ıslah dilekçesi ile özetle; dava dilekçesinde 100,00-TL olarak belirttikleri taleplerini 19.867,31-TL'ye artırdıklarını beyan ederek 19.867,31-TL'nin kesinti tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müvekkiline iadesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği ve ıslah edilen dava değeri üzerinden eksik harcı mahkememiz veznesine yatırdığı görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, 28/11/2024 ve 22/02/2025 havale tarihli bilirkişi raporları ve sair deliller birlikte değerlendirildiğinde; Açılan dava, dava dışı...'in açmış olduğu İzmir ...İş Mahkemesinin ... E. sayılı dava dosyası kapsamında hükmedilen işçilik alacaklarına dayalı olarak başlatılan İzmir....İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasındaki alacak kalemlerinden taraflar arasındaki Koruma ve Özel Güvenlik Hizmet Alım İhalesi...) Hizmeti Alımına Ait Sözleşme Tasarısı uyarınca davacının sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, anılan icra dosyası için davalı tarafından 18/11/2015 tarihinde yapılan ödemenin davacının hakediş alacağından kesinti yapılıp yapılamayacağı ve sonuç olarak yapılan kesintinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesi koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarının tespit edilerek belirlenen kesinti bedelinin kesinti tarihinden tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı şirketten alınarak davacı şirkete verilmesi taleplerine ilişkin olduğu, 22/02/2025 havale tarihli bilirkişi raporunda, davalı ...A.Ş. dava dışı işçinin kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık ücretli izin alacakları konusunda davacının istihkakından 28.800,00-TL kesinti yaptığı halde davalı ihale makamı üst işverence süresinde sorumluluğunu yerine getirmediğinin yapılan inceleme ve tespitlerden anlaşıldığı, nihai karar Mahkemeye ait olmak üzere davacı ... Şirketi istihkakından kesmiş olduğu 28.800,00-TL'nin davacıya iadesinin gerektiği kanaatine varıldığı yine 28/11/2024 havale tarihli bilirkişi raporunda, davalı son alt işveren... Anonim Şirketinin dava dışı işçi...'in kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve yıllık izin ücreti olarak hesaplanan (18.893,47-TL/2) 9.446,74-TL/brüt tutardan ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte sorumlu olabileceği, buna göre davacı ... Limited Şirketinin sorumluğunun ise (18.893,47-TL/2) 9.446,74-TL olduğunun tespit edilmesi karşısında söz konusu 9446,74 TL'nin mahsubu sonrasında davacının davalıdan 19.353,26 TL alacaklı olduğu kanaatine varılarak aşağıdaki şeklide karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere
Davanın KISMEN KABULÜ İLE,
1-100,00 TL alacağın 28/11/2015 tarihinden itibaren 19.253,26-TL alacağın 02/06/2025 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine
2-Fazlaya ilişkin talebin reddine
3-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibariyle alınması gereken 1.322,02-TL karar ve ilam harcından, davanın açılışı sırasında peşin olarak yatırılan 269,85-TL harç ile 337,57-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 714,60-TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 105,00-TL elektronik tebligat, 112,00-TL tebligat, 5.500,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.717,00-TL yargılama giderinin davanın kabul oranı dikkate alınarak 5.569,08-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan 269,85-TL peşin harç, 269,85-TL başvurma harcı ve 337,57-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 877,27-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacının kendisini vekille temsil ettirdiği göz önünde bulundurularak karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 19.353,26-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalının kendisini vekille temsil ettirdiği göz önünde bulundurularak karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 514,05-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 3.120,00-TL zorunlu arabuluculuk yargılama giderinin davanın kabul oranı dikkate alınarak, 80,73-TL'sinin davacıdan tahsili, 3.039,27-TL'sinin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
9-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı miktar itibariyle KESİN nitelikte olmak üzere karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.17/06/2025
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza