T.C.
İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/249 Esas
KARAR NO : 2025/214
DAVA : Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 30/03/2023
KARAR TARİHİ : 04/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı şirket arasında 16.07.2012 tarihli koruma ve özel güvenlik hizmeti alımına ilişkin sözleşme imzalandığını, davalı şirkette müvekkili nezdinde çalışmakta iken emekli olmak için iş akdini fesheden dava dışı işçi ...'ın İzmir... İş Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasından kıdem tazminatı ile yıllık
ücretli izin alacaklarının tahsili için davalıya karşı alacak davası açtığını, verilen kararda kıdem tazminatı açısından net 13.042,00-TL akdin feshi tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte, yıllık izin ücreti açısından 4.498,00-TL’den 1.000,00-TL'ye dava tarihi arta kalan kısma ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz
ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verildiğini, kararın onanarak kesinleştiğini, dava dış işçi ...'ın mahkeme kararına dayanarak İzmir... İcra Dairesinin... Esas sayılı dosyasından icra takibi başlattığını, davalı şirtetin müvekkilinin hakedişinden 14.02.2018 tarihinde 28.326,98-TL
kesinti yaparak icra dosyasını kapattığını, davalının bu işleminin haksız olduğunu, taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesi kapsamında müvekkilinin davalının güvenlik hizmetlerini 23.08.2012-22.08.2014 tarihleri arasında üstlendiğini, dava dışı işçinin bu tarihler arasında sadece 2 yıl davalıya ait işyerinde çalıştığını, İzmir ... Mahkemesinin... Esas sayılı dosyasında çalışma süresinin 04.09.2006-22.08.2014 tarihleri arasında olmak üzere 7 yıl 11 ay 18 gün 0,olduğu sonucuna ulaşıldığını, mahkeme dosyasında dava dışı işçi son işvereni ... Güvenlik Hizmetleri Şirketinin 15.09.2014 tarihinde 4.655,18-TL kıdem tazminatı adı altında ödeme yaptığını beyan ettiğini, davalı şirketin müvekkilinin hakedeşinden 14.02.2018 tarihinde 28.326,98-TL kesinti yaparak icra dosyasını kapattığını, işbu davaya konu kesintinin dayanağı olan İzmir...İş Mahkemesi ... Esas sayılı dava dosyasından kendilerine ihbar yapılmadığını, bu nedenle yargılama gideri, vekalet ücreti ve icra masraflarından sorumlu olmadıklarını, arabuluculuk görüşmelerinin anlaşamama ile sonuçlandığını beyan etmekle, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere davalının 14.02.2018 tarihinde 28.326,98-TL tutarındaki kesintinin şimdilik 100-TL'sinin kesinti tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte
müvekkiline iadesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki 16/07/2012
tarihli 'Koruma ve Güvenlik Hizmet Alım Sözleşmesi' kapsamında çalıştırmış olduğu dava dışı ... tarafından müvekkili şirket aleyhine İzmir... İş Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyası ile
açılan dava kapsamında hükmedilen işçilik alacakları için İzmir... İcra Dairesinin...Esas
sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını ve müvekkile şirket tarafından 14/02/2018 tarihinde 28.326,98-TL ödeme yapılmak durumunda kalındığını, sözleşmenin 7. maddesine göre personele
yapılacak ödemelerin sözleşme bedeline dahil olduğunu, bu nedenle rücu ilişkisi çerçevesinde dava dışı işçinin,
davacı şirket nezdinde çalışması nedeniyle müvekkili şirketin sözleşme kapsamında davacıya ödediği
bedelleri bir de davacının çalıştırdığı personele ödemek durumunda kaldığını, bu nedenle müvekkili şirket
tarafından mahkeme kararı ve icra dosyasına göre sözleşme kapsamında davacı tarafından hakkedişinden
kesinti yapılmış olup haksız ve sözleşmeye aykırı bir husus bulunmadığını, ddavacı tarafın işbu davaya konu kesintinin dayanağı İzmir... İş Mahkemesi... Esas sayılı dava dosyasında kendilerine ihbar yapılmadığını bu nedenle yargılama gideri, vekalet ücreti ve icra masraflarından sorumlu olmadığını iddia etmiş ise de,davanın ihbarı için dilekçe sunulduğunu, davacının sözleşmedeki adresine tebligat çıkarıldığını ancak çıkan tebligat bila ikmal olması nedeniyle Tebligat Kanunu Md.35'e göre davanın ihbar edildiğini, beyan etmekle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
1-İzmir Arabuluculuk Bürosunun ...Arabuluculuk numaralı Arabuluculuk Son Anlaşamama Tutanağı,
2-Davacı şirkete ait ticaret sicil kayıtları,
3-Davalı şirkete ait ticaret sicil kayıtları,
4-İzmir... İş Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyası,
5-İzmir ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası,
6-İş hukuku alanında uzman aktüerya hesap bilirkişisinin 20/12/2023 havale tarihli raporu,
7-İş hukuku alanında uzman aktüerya hesap bilirkişisinin 12/08/2024 havale tarihli ek raporu,
8-İş hukuku alanında uzman aktüerya hesap bilirkişisinin 03/12/2024 havale tarihli raporu,
9-Davacı vekilinin 03/09/2024 havale tarihli ıslah dilekçesi,
10-Sair deliller.
DAVA KONUSU :
Açılan dava, taraflar arasındaki Koruma ve Özel Güvenlik Hizmet Alımı İhalesi çerçevesinde tanzim olunan ve imzalanan 14/02/2018 tarihli sözleşme ilişkisi çerçevesinde davacı ...Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi nezdinde ancak davalı...Elektrik Dağıtım Satış Anonim Şirketine ait iş yerinde çalışmakta iken emekli olmak üzere iş akdini fesheden dava dışı işçi ... tarafından davalı...Elektrik Dağıtım Satış Anonim Şirketi aleyhinde ikame edilen ve Yargıtay.... Hukuk Dairesinin... Karar sayılı ilamı ile onanarak 19/12/2017 tarihinde kesinleşen İzmir... İş Mahkemesinin...Karar sayılı dosyasında yapılan yargılama neticesinde hüküm altına alınan ve davalı şirket tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacağı bedellerinin tahsili amacıyla dava dışı işçi ... tarafından İzmir... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasında davalı...Elektrik Dağıtım Satış Anonim Şirketi aleyhinde başlatılan icra takibi çerçevesinde davalı...Elektrik Dağıtım Satış Anonim Şirketi tarafından davacı ...Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketinin hakedişlerinden yapılan 28.326,98-TL kesinti yapılmak suretiyle ödenen işçilik alacağı bedelleri mukabilinde, davacı şirketin dava dışı işçi ...'ın işçilik alacaklarından sorumlu olduğu miktarın belirlenerek hakediş bedelinden fazla yapılan kesinti bedelinin belirlenerek, belirlenen fazla kesin bedelinin kesinti tarihi olan 14/02/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı şirketten alınarak davacı şirkete verilmesi taleplerine ilişkindir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.” hükmü bulunmaktadır.
Dava konusu olayda da davacı ile davalılar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu’ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, alt işverenle birlikte müteselsilen sorumludur.
Burada Kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müteselsilen sorumludurlar. Bu düzenleme, işçi alacağının güvence altına alınması amacıyla yapılmış olup, sadece işçilere karşı bir sorumluluktur. Asıl ve alt işveren arasındaki ilişkide ise iş hukuku değil, Borçlar Kanunu ve sözleşme hukuku esas alınacağından, uyuşmazlığın taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre çözümlenmesi gereklidir.
Alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular, kendi aralarındaki iç ilişkide, bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda bir anlaşma yapabilirler. Nitekim 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 167. (Mülga Borçlar Kanunu’nun 146.) maddesinde düzenlenen, “Aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar. Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır.” şeklindeki hükümde de, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları, ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceği de açıkça belirtilmiştir.
Müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki iç ilişkide, bu konudaki sorumluluğun tamamen borçlulardan birine ait olacağı yönünde bir sözleşme yapılmış ise, tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme hükümleri kendilerini bağlayacağından, dış ilişkide kanundan doğan teselsül gereğince borcu ödemiş olan müteselsil borçlunun, ödediği miktarın iç ilişkide borcun nihai yükümlüsü olan borçludan rucüen tahsilini talep edebileceği kabul edilmelidir.
Asıl işverenden tahsil edilen işçilik alacakları, çoğunlukla işçinin birden fazla alt işverenler nezdindeki çalışmalarını kapsamaktadır. İşçinin çalışmış olduğu her bir alt işverenin dönemine isabet eden işçilik alacaklarından, ilgili olan alt işveren sorumlu olacağından, davalı alt işverenin sorumluluğu da sadece kendi dönemi ile sınırlı olmalıdır. Davalının “son işveren“ olması da bu sonucu değiştirmez. Bununla birlikte feshe bağlı bir hak olan ihbar tazminatından ise, diğer işverenler sorumlu olmayıp, sadece son işveren sorumludur. Başka bir ifade ile davacı üst işveren, dava dışı işçiye ödemiş olduğu ihbar tazminatını ancak son işverenden talep edebilir. Bunun dışındaki tüm işçilik alacaklarından ise, işçinin çalışmış olduğu alt işverenler, üst işverene karşı, kendi dönemleriyle sınırlı olmak üzere sorumludurlar. Yine, asıl işveren, yargılama gideri (dava ve icra), avukatlık ücreti, harç, faiz gibi fer'i borçlardan, her bir davalı alt işverenin toplam ana para tutarı içinde sorumlu olduğu tutarına oranı kadarını ilgili alt işverenlere rücu edebilir. Az yukarıda da değinildiği gibi, uyuşmazlığın İş Hukuku değil, Borçlar Hukuku hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiğinden, mahkemece “iş hukukunda geçerli olan mevzuat ve içtihatlara göre yapılan değerlendirmeler" rücu davalarında hükme esas alınamaz.
Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 03/12/2015 tarih ve...Değinilmesi gereken bir başka nokta ise alt işverenlerin sorumlu oldukları dönemlere ilişkin hesaplama yapılırken hangi tarihteki ücretlerin esas alınması gerektiğidir. Asıl işveren, iş mahkemesi ilamı gereğince işçilik alacaklarını iş akdinin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden ödemekte olup, iş mahkemesi ilamındaki usul ve hesaplamalar doğrultusunda alt işverenlerden rücu isteminde bulunabilir.....'' şeklinde ibarelere yer verilmiştir.
Dava konusu uyuşmazlığın, davalı şirket tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının taraflar arasındaki sözleşme hükümleri uyarınca davacı şirketten rücuen tahsili amacıyla davacı şirketin hakedişlerinden yapılan kesinti bedelinin fazla olduğundan bahisle, fazla yapılan kesinti bedelinin davalı şirketten alınarak davacı şirkete verilmesi taleplerine ilişkin olduğu, davacı şirket ile davalı şirket arasında kurulan hizmet alımı sözleşmesi ilişkisine dayanarak ve akde aykırılık iddiasıyla hak edişlerinden yapılan kesintinin iadesinin talep edildiği, taraflar arasındaki ilişki hukuki nitelikçe “hizmet temini (alım) sözleşmesi” olup; kendine has özellikleri olan bu sözleşme türü için zamanaşımı süresini düzenleyen ayrık bir hüküm de bulunmadığı, Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 16/03/2016 tarihli ve 2015/8139 Esas 2016/1628 Karar sayılı ilamı doğrultusunda Türk Borçlar Kanunu'nun zamanaşımı ile ilgili genel hükmü olan 146. maddesi gereğince 10 yıllık zamanaşımı süresinin uygulanması gerektiği dikkate alınarak, dava tarihi itibariyle zamanaşımı süresinin henüz sona ermediği anlaşılmakla, davalı vekilinin zamanaşımı itirazının reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Davacı vekili tarafından 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 317/3. maddesine aykırılık teşkil eder mahiyette mahkememize sunulan 16/05/2023 havale tarihli cevaba cevap dilekçesinin beyan dilekçesi olarak değerlendirilmesine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Dava konusu uyuşmazlığın, davalı şirket tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının taraflar arasındaki sözleşme hükümleri uyarınca davacı şirketten rücuen tahsili amacıyla davacı şirketin hakedişlerinden yapılan kesinti bedelinin fazla olduğundan bahisle, fazla yapılan kesinti bedelinin davalı şirketten alınarak davacı şirkete verilmesi taleplerine ilişkin olduğu, davacı şirket ile davalı şirket arasında kurulan hizmet alımı sözleşmesi ilişkisine dayanarak ve akde aykırılık iddiasıyla hak edişlerinden yapılan kesintinin iadesinin talep edildiği, taraflar arasındaki ilişki hukuki nitelikçe “hizmet temini (alım) sözleşmesi” olup; kendine has özellikleri olan bu sözleşme türü için zamanaşımı süresini düzenleyen ayrık bir hüküm de bulunmadığı, Yargıtay 23.Hukuk Dairesinin 16/03/2016 tarihli ve 2015/8139 Esas 2016/1628 Karar sayılı ilamı doğrultusunda Türk Borçlar Kanunu'nun zamanaşımı ile ilgili genel hükmü olan 146. maddesi gereğince 10 yıllık zamanaşımı süresinin uygulanması gerektiği dikkate alınarak, dava tarihi itibariyle zamanaşımı süresinin henüz sona ermediği anlaşılmakla, davalı vekilinin zamanaşımı itirazının reddine karar verilmiştir.
Gerekli bilgi ve belgelerin temini akabinde, dosyanın iş hukuku alanında uzman aktüerya hesap bilirkişisine tevdi ile dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, davacı şirkete ait ticaret sicil kayıtları, davalı şirkete ait ticaret sicil kayıtları, taraflar arasındaki Koruma ve Özel Güvenlik Hizmet Alımı İhalesi çerçevesinde tanzim olunan ve imzalanan 14/02/2018 tarihli sözleşme, İzmir... İş Mahkemesinin...Esas sayılı dosyası içeriğinde yer alan dava dışı işçi ...'a ait iş yeri sicil dosyası ve hizmet döküm cetveli ile bilirkişi raporu, İzmir.... İcra Müdürlüğünün...Esas sayılı dosyası ile içeriğinde yer alan ödeme belgesi ve sair deliller birlikte değerlendirilerek; Yargıtay... Hukuk Dairesinin yerleşik içtihatlarında belirtildiği üzere taraflar arasındaki sözleşmede işçilik alacaklarından hangi işverenin sorumlu olacağına dair bir düzenleme bulunması halinde bu düzenlemenin, düzenleme bulunmaması halinde ise asıl işverenin ve alt işverenin 1/2 oranında dorumlu oldukları ve son alt işverenin ihbar tazminatının tamamından, kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri de dahil olmak üzere diğer tüm işçi alacaklarından ise kendi dönemi itibariyle sorumlu olacağı göz önünde bulundurularak, davacı şirketin taraflar arasındaki Koruma ve Özel Güvenlik Hizmet Alımı İhalesi çerçevesinde tanzim olunan ve imzalanan 14/02/2018 tarihli sözleşme ilişkisi çerçevesinde davacı ...Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi nezdinde ancak davalı...Elektrik Dağıtım Satış Anonim Şirketine ait iş yerinde çalışmakta iken emekli olmak üzere iş akdini fesheden dava dışı işçi ... tarafından davalı...Elektrik Dağıtım Satış Anonim Şirketi aleyhinde ikame edilen ve Yargıtay.... Hukuk Dairesinin ...Karar sayılı ilamı ile onanarak 19/12/2017 tarihinde kesinleşen İzmir.... İş Mahkemesinin...Karar sayılı dosyasında yapılan yargılama neticesinde hüküm altına alınan ve davalı şirket tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacağı bedellerinin tahsili amacıyla dava dışı işçi ... tarafından İzmir... İcra Dairesinin... Esas sayılı dosyasında davalı...Elektrik Dağıtım Satış Anonim Şirketi aleyhinde başlatılan icra takibi çerçevesinde davalı...Elektrik Dağıtım Satış Anonim Şirketi tarafından davacı ...Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketinin hakedişlerinden yapılan 28.326,98-TL kesinti yapılmak suretiyle ödenen işçilik alacağı bedellerinden hangi miktar ve oranda sorumlu olduğu, yapılan kesin miktarının her iki tarafın da kabulünde olduğu dikkate alınarak ve davalı şirket tarafından ödemesi yapılan işçi alacağı kalemlerinin davacı şirketin sorumlu olduğu işçi alacağı miktarlarına oranlanarak, davacı şirketin ödemiş olduğu ve davalı şirketten talep edebileceği yargılama giderleri, vekalet ücreti, faiz miktarlarının da hesaplanması sonucunda davalı şirket tarafından yapılan kesinti miktarının hangi miktar ve oranda haklı olduğu, davacı şirketin hakedişinden yapılan kesintinin hangi miktar ve oranda fazla olduğu, neticeten davacı şirketin hangi miktarda davalı şirketten alacaklı olduğu hususlarının belirlenmesi suretiyle mahkememiz, Bölge Adliye Mahkemesi ve Yargıtay denetimine uygun ve elverişli, gerekçeli olarak hazırlanacak raporun mahkememize sunulmasının istenilmiş olup, iş hukuku alanında uzman aktüerya hesap bilirkişisinin 20/12/2023 havale tarihli raporunda sonuç olarak; davacı son alt işveren ...Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketinin kıdem tazminatından ve
yıllık izin ücretinden dava dışı içinin tüm çalışma süresinden sorumlu olduğunun kabulü halinde ise;
davacı son alt işveren ...Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketinin hakkedişinden fazladan kesilen [(28.326,98-TL/2=14.163,49-TL-4.655,18)-9.508,31-TL] (28.326,98-9.508,31) 18.818,67-TL’nin (ödeme tarihi olan) 14.02.2018 tarihinden itibaren işlemiş yasal faizi ile davalı asıl işverenden tahsiline karar verilebileceği hususunda mütalada bulunulmuştur.
Görülen lüzum üzerine dosyanın 29/12/2023 havale tarihli raporu tanzim eden iş hukuku alanında uzman aktüerya hesap bilirkişisine tevdi ile taraf vekillerinin itirazları ayrı ayrı ve gerekçeli bir şekilde değerlendirilerek karşılanmak suretiyle düzenlenecek ek raporun mahkememize sunulması istenilmiş olup, iş hukuku alanında uzman aktüerya hesap bilirkişisinin 12/08/2024 havale tarihli ek raporunda sonuç olarak; davacı son alt işveren ...Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketinin kıdem tazminatından ve
yıllık izin ücretinden dava dışı içinin tüm çalışma süresinden sorumlu olduğunun kabulü halinde ise; davacı son alt işveren ...Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketinin hakkedişinden fazladan kesilen [(28.326,98-TL/2=14.163,49-TL-4.655,18)-1.578,69-TL] (28.326,98-11.087,00) 17.239,98-TL’nin (ödeme tarihi olan) 14.02.2018 tarihinden itibaren işlemiş yasal faizi ile davalı asıl işverenden
tahsiline karar verilebileceği hususunda mütaladaa bulunulmuştur.
Dosyanın tevdi edildiği iş hukuku alanında uzman aktüerya hesap bilirkişisinin 29/12/2023 havale tarihli raporu ve 12/08/2024 havale tarihli ek raporunun mahkememiz ara kararına uygun ve uyuşmazlığın çözümü açısından yeterli olmadığı gibi taraflar, mahkememiz ve Bölge Adliye Mahkemesinin denetimine uygun ve elverişli olmadığı anlaşılmakla; dosyanın iş hukuku alanında uzman aktüerya hesap bilirkişisine tevdii ile dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, davacı şirkete ait ticaret sicil kayıtları, davalı şirkete ait ticaret sicil kayıtları, taraflar arasındaki Koruma ve Özel Güvenlik Hizmet Alımı İhalesi çerçevesinde tanzim olunan ve imzalanan 14/02/2018 tarihli sözleşme, İzmir...emesinin... Esas sayılı dosyası içeriğinde yer alan dava dışı işçi ...'a ait iş yeri sicil dosyası ve hizmet döküm cetveli ile bilirkişi raporu, İzmir... İcra Müdürlüğünün ...ı ile içeriğinde yer alan ödeme belgesi ve sair deliller birlikte değerlendirilerek; Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarında belirtildiği üzere taraflar arasındaki sözleşmede işçilik alacaklarından hangi işverenin sorumlu olacağına dair bir düzenleme bulunması halinde bu düzenlemenin, düzenleme bulunmaması halinde ise asıl işverenin ve alt işverenin 1/2 oranında sorumlu oldukları ve son alt işverenin ihbar tazminatının tamamından, kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri de dahil olmak üzere diğer tüm işçi alacaklarından ise kendi dönemi itibarıyla sorumlu olacağı göz önünde bulundurularak, davacı şirketin taraflar arasındaki Koruma ve Özel Güvenlik Hizmet Alımı İhalesi çerçevesinde tanzim olunan ve imzalanan 14/02/2018 tarihli sözleşme ilişkisi çerçevesinde davacı ...Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi nezdinde ancak davalı...Elektrik Dağıtım Satış Anonim Şirketine ait iş yerinde çalışmakta iken emekli olmak üzere iş akdini fesheden dava dışı işçi ... tarafından davalı...Elektrik Dağıtım Satış Anonim Şirketi aleyhinde ikame edilen ve Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... Karar sayılı ilamı ile onanarak 19/12/2017 tarihinde kesinleşen İzmir... İş Mahkemesinin ... Karar sayılı dosyasında yapılan yargılama neticesinde hüküm altına alınan ve davalı şirket tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacağı bedellerinin tahsili amacıyla dava dışı işçi ... tarafından İzmir...cra Dairesinin... Esas sayılı dosyasında davalı...Elektrik Dağıtım Satış Anonim Şirketi aleyhinde başlatılan icra takibi çerçevesinde davalı...Elektrik Dağıtım Satış Anonim Şirketi tarafından davacı ...Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketinin hakedişlerinden yapılan 28.326,98-TL kesinti yapılmak suretiyle ödenen işçilik alacağı bedellerinden hangi miktar ve oranda sorumlu olduğu, yapılan kesin miktarının her iki tarafın da kabulünde olduğu dikkate alınarak ve davalı şirket tarafından ödemesi yapılan işçi alacağı kalemlerinin davacı şirketin sorumlu olduğu işçi alacağı miktarlarına oranlanarak, davacı şirketin ödemiş olduğu ve davalı şirketten talep edebileceği yargılama giderleri, vekalet ücreti, faiz miktarlarının da hesaplanması sonucunda davalı şirket tarafından yapılan kesinti miktarının hangi miktar ve oranda haklı olduğu, davacı şirketin hakedişinden yapılan kesintinin hangi miktar ve oranda fazla olduğu, neticeten davacı şirketin hangi miktarda davalı şirketten alacaklı olduğu hususlarının belirlenmesi suretiyle mahkememiz, Bölge Adliye Mahkemesi ve Yargıtay denetimine uygun ve elverişli, gerekçeli olarak hazırlanacak raporun mahkememize sunulması istenilmiş olup, iş hukuku alanında uzman aktüerya hesap bilirkişisinin 03/12/2024 havale tarihli raporunda sonuç olarak; davacının bu ödemeye ilişkin yükümlülüğünün, dava dışı işçinin kendisinden önce de çalıştığı alt işverenler olması nedeni ile hangi alt işverene ne kadar pay verileceğine ilişkin olarak yapılan hesaplamaların; kıdem tazminatının kendisine düşen payını davacı kendisi ödediği için bu tutardan pay almayacağı, İş Mahkemesinde yapılan hesaplamada dava dışı işçiye yapılacak kıdem tazminatına hükmedilirken davacının yaptığı ödemenin kıdem hakedişinden düşülerek yapılması nedeni ile İş Mahkemesinde verilen kıdem tazminatı kararının tamamının davacıdan önceki alt işverenlere ait olacağı, yıllık izin ödemesinin, mahkeme ve icra tahsil giderlerinin ayrı ayrı üzerine düşen takip ve ödeme tarihi arasında kalan faizleri de dikkate alınarak yapılan hesaplamaya göre davacının
payına düşen tutarların hesaplanması sonucunda davacının payına 1.142,62-TL yıllık izin payı düştüğü, Mahkeme ve İcra giderleri ve fer'ilerinden dolayı 972,22- TL pay düşeceği, davacının sorumluluğunda olan toplam tutarın 2.114,85-TL olacağı, davacının İş Mahkemesinin 35/2. maddeye göre yapılan tebligatını almadığına dair beyanının
mahkeme kabulü halinde davacının payının 1.142,62-TL olacağı,
buna göre davacının davalıdan alacağının 28.326,98-TL-2.114,85-TL=26.212,13-TL olacağı, mahkemece davacının İş Mahkemesi tebligatını almadığı yönünde olması
durumunda ise 27.184,36-TL olacağını mütalaa etmiştir.
Mahkememizin 07/01/2025 tarihli duruşmasında verilen 2 numaralı ara karar gereğince, davalı vekilinin, taraflar arasındaki Koruma ve Özel Güvenlik Hizmet Alımı İhalesi çerçevesinde tanzim olunan ve imzalanan 14/02/2018 tarihli sözleşme ilişkisi çerçevesinde davacı ...Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi nezdinde ancak davalı...Elektrik Dağıtım Satış Anonim Şirketine ait iş yerinde çalışmakta iken emekli olmak üzere iş akdini fesheden dava dışı işçi ... tarafından davalı...Elektrik Dağıtım Satış Anonim Şirketi aleyhinde ikame edilen ve Yargıtay ..Hukuk Dairesinin...Karar sayılı ilamı ile onanarak 19/12/2017 tarihinde kesinleşen İzmir...iş Mahkemesinin...arar sayılı dosyasında yapılan yargılama neticesinde hüküm altına alınan ve davalı şirket tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacağı bedellerinin tahsili amacıyla dava dışı işçi ... tarafından İzmir... İcra Dairesinin... Esas sayılı dosyasında davalı...Elektrik Dağıtım Satış Anonim Şirketi aleyhinde başlatılan icra takibi çerçevesinde davalı...Elektrik Dağıtım Satış Anonim Şirketi tarafından davacı ...Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketinin hakedişlerinden yapılan 28.326,98-TL kesintinin gerçekleştirildiği kesin hakediş raporu ve tutanağını verilen kesin süre içerisinde mahkememize sunulması istenilmiş olup, verilen kesin süre içinde davalı tarafın dava dışı işçi ...'ın işçilik alacakları açısından davalı...Elektrik Dağıtım Satış Anonim Şirketi tarafından davacı ...Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketinin hakedişlerinden yapılan 28.326,98-TL kesintinin gerçekleştirildiği kesin hakediş raporu ve tutanağına delil olarak dayanmaktan vazgeçmiş sayılmasına karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Davacı vekilinin 03/09/2024 havale tarihli ıslah dilekçesi ile 100,00-TL olarak belirttikleri dava değerini 18.398,67-TL'ye arttırdıklarını beyan ettiği ve artırılan dava değeri üzerinden eksik harcı mahkememiz veznesine yatırdığı görülmektedir.
Yargıtay ... Hukuk Dairesinin 03/04/2018 tarih ve... Karar sayılı ilamında aynen; ''.....son işveren olan alt işverenin tespiti ile bu şirketin ihbar tazminatının tamamından, kıdem tazminatı da dahil olmak üzere diğer işçilik alacaklarından ise, kendi dönemine isabet eden miktarlar üzerinden sorumlu olduğu, ancak bu sorumluluğun da, sözleşmenin eki niteliğindeki “Teknik Şartname” ve “Genel Şartname”nin ilgili maddelerinde kararlaştırılan şekle uygun bir sorumluluk olduğu kabul edilerek, tereddüte yer bırakmayacak şekilde, her bir davalı alt işveren için ayrı ayrı ve net bir şekilde, konusunda uzman bilirkişiden bu doğrultuda, taraf, mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli rapor alınıp, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken.....'' ibarelerine yer verilmiştir.
Yargıtay... Hukuk Dairesinin 26/04/2018 tarih ve... Karar sayılı ilamında aynen; ''.....davacının yıllık izin ücreti alacağına konu ödediği işçilik haklarından doğan bedelden, davalı şirketin dava dışı işçiyi çalıştırdığı dönemi kapsayan kısmından sınırlı sorumlu olacağı, bu nedenle dava dışı işçinin davalı işçisi olarak çalıştığı süre bir yıldan az olsa bile işçiyi çalıştırdığı süre ile orantılı olarak yıllık izin ücretinin alt işverenden tahsiline karar verilmesi gerektiği ve ayrıca işçilik alacakları davası neticesinde davacının ödediği yargılama giderleri, faiz ve vekalet ücreti yönünden de davalıya rücu edilecek işçilik alacağı miktarına göre bir oranlama yapılarak davacının, davalıdan bu alacağını da talep edebileceği gözetilerek yapılacak inceleme sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken.....'' denilerek alt işveren konumundaki şirketin asıl işverenin dava dışı işçiye ödemiş olduğu işçilik alacaklarından fer'ileri ile birlikte dava dışı işçiyi çalıştırdığı süre ile sınırlı olmak üzere sorumlu olduğu vurgulanmıştır.
Yargıtay ... Hukuk Dairesinin 07/11/2018 tarih ve ... Karar sayılı ilamında da aynen; ''.....davacının kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti alacağı, fazla mesai ücreti ve ulusal bayram genel tatil ücreti alacaklarına konu ödediği işçilik haklarından doğan bedelden, davalı ... Ltd. Şti. dava dışı işçiyi çalıştırdığı dönemi kapsayan kısmından sınırlı olarak sorumludur. Ayrıca dava dışı işçinin iş akdini haklı bir neden olmadan fesheden davalı ...Ltd. Şti. son alt işveren olması nedeniyle ihbar tazminatı alacağının tamamından da sorumlu olacaktır. Ayrıca işçilik alacakları davası neticesinde davacının ödediği yargılama giderleri, faiz ve vekalet ücreti açısından da davalı aleyhine hükmedilecek işçilik alacağı miktarına göre bir oranlama yapılarak davacı davalıya bu alacağını da rücu edebilir.....'' denilmiştir.
Yargıtay... Hukuk Dairesinin 15/11/2018 tarih ve ilamında da aynen; ''.....Davacının kıdem tazminatı ve yıllık izin ücreti alacaklarına konu ödediği işçilik haklarından doğan bedelden, davalı şirketin dava dışı işçiyi çalıştırdığı dönemi kapsayan kısmından sınırlı sorumlu olacağı, bu nedenle dava dışı işçinin davalı işçisi olarak çalıştığı süre bir yıldan az olsa bile işçiyi çalıştırdığı süre ile orantılı olarak kıdem tazminatının ve yıllık izin ücretinin tahsiline karar verilmesi gerektiği, davalının son alt işveren olarak işçicin iş akdini haklı bir neden olmadan sona erdirerek ihbar tazminatı alacağının doğmasına sebebiyet verdiği için ihbar tazminatı alacağının tamamından sorumlu olduğu ve işçilik alacakları davası neticesinde davacının ödediği yargılama giderleri, faiz ve vekalet ücreti yönünden de davalıya rücu edilecek işçilik alacağı miktarına göre bir oranlama yapılarak davacının davalıdan bu alacağını da talep edebileceği gözetilerek yapılacak inceleme sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken.....'' ibarelerine yer verilmiş, alt işveren olan şirketin asıl işverenin ödediği tazminat miktarından sorumluluğu açısından her bir işçilik kalemi için ayrı ayrı değerlendirme yapılmıştır.
Tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, İzmir Arabuluculuk Bürosunun...osya, ... Arabuluculuk numaralı Arabuluculuk Son Anlaşamama Tutanağı, davacı şirkete ait ticaret sicil kayıtları, davalı şirkete ait ticaret sicil kayıtları, İzmir...ş Mahkemesinin...Esas sayılı dosyası, İzmir ... İcra Dairesinin... Esas sayılı dosyası, iş hukuku alanında uzman aktüerya hesap bilirkişisinin 20/12/2023 havale tarihli raporu, iş hukuku alanında uzman aktüerya hesap bilirkişisinin 12/08/2024 havale tarihli ek raporu, iş hukuku alanında uzman aktüerya hesap bilirkişisinin 03/12/2024 havale tarihli raporu, davacı vekilinin 03/09/2024 havale tarihli ıslah dilekçesi ile sair deliller birlikte değerlendirildiğinde; davaya konu uyuşmazlığın, taraflar arasındaki Koruma ve Özel Güvenlik Hizmet Alımı İhalesi çerçevesinde tanzim olunan ve imzalanan 14/02/2018 tarihli sözleşme ilişkisi çerçevesinde davacı ...Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi nezdinde ancak davalı...Elektrik Dağıtım Satış Anonim Şirketine ait iş yerinde çalışmakta iken emekli olmak üzere iş akdini fesheden dava dışı işçi ... tarafından davalı...Elektrik Dağıtım Satış Anonim Şirketi aleyhinde ikame edilen ve Yargıtay... Hukuk Dairesinin...Karar sayılı ilamı ile onanarak 19/12/2017 tarihinde kesinleşen İzmir... İş Mahkemesinin... Karar sayılı dosyasında yapılan yargılama neticesinde hüküm altına alınan ve davalı şirket tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacağı bedellerinin tahsili amacıyla dava dışı işçi ... tarafından İzmir ...cra Dairesinin ...Esas sayılı dosyasında davalı...Elektrik Dağıtım Satış Anonim Şirketi aleyhinde başlatılan icra takibi çerçevesinde davalı...Elektrik Dağıtım Satış Anonim Şirketi tarafından davacı ...Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketinin hakedişlerinden yapılan 28.326,98-TL kesinti yapılmak suretiyle ödenen işçilik alacağı bedelleri mukabilinde, davacı şirketin dava dışı işçi ...'ın işçilik alacaklarından sorumlu olduğu miktarın belirlenerek hakediş bedelinden fazla yapılan kesinti bedelinin belirlenerek, belirlenen fazla kesin bedelinin kesinti tarihi olan 14/02/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı şirketten alınarak davacı şirkete verilmesi taleplerine ilişkin olduğu, dava dışı işçi ...'ın davacı ...Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi nezdinde ancak davalı...Elektrik Dağıtım Satış Anonim Şirketine ait iş yerinde 14/02/2018 tarihli sözleşme ilişkisi çerçevesinde çalışması kapsamında emekli olması akabinde hak ettiği ve davalı şirket tarafından ödenen işçilik alacaklarından davacı şirket bünyesindeki çalışma süresi kapsamında davacı şirketin sorumlu olduğu işçilik alacakları ve ferileri toplamının 1.142,62-TL olduğu, davacı şirketin sorumlu olduğu bedelin, davalı şirket tarafından davacı şirkete ait hakedişlerden yapılan kesinti toplamı 28.326,98-TL'den mahsup edilmesi neticesinde davacı şirketten yapılan fazla kesinti ve davacı şirket tarafından davalı şirketten talep edilebilecek alacak bedelinin 26.212,13-TL olduğu, davacı vekilinin mahkememizce alınan ve hükme esas teşkil etmesi mümkün görünmeyen bilirkişi raporunun ibrazı akabinde sunmuş olduğu 03/09/2024 havale tarihli ıslah dilekçesi ile 100,00-TL olarak belirttikleri dava değerini 18.398,67-TL'ye arttırdıklarını beyan ettiği ve artırılan dava değeri üzerinden eksik harcı mahkememiz veznesine yatırdığı, davacı vekilinin fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasını talep ettiği, sunulan ıslah dilekçesinin yargılama faaliyeti kapsamında alınan yetersiz bilirkişi raporu çerçevesinde sunulması açısından davacı vekilinin kusurunun bulunmadığı, açıklanan gerekçeler dahilinde davacı vekilinin iddialarını dava ve ıslah dilekçeleri kapsamında usulüne uygun deliller vasıtasıyla ispatladığı anlaşılmakla, açılan davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Açılan davanın KABULÜ İLE,
1-18.398,67-TL tutarındaki alacak bedelinin, 100,00-TL'si yönünden kesinti tarihi olan 14/02/2018 tarihinden, 18.298,67-TL'si yönünden ise ıslah tarihi olan 03/09/2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı...Elektrik Dağıtım Satış Anonim Şirketinden tahsili ile davacı ...Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketine verilmesine,
2-Davacı vekilinin talebi doğrultusunda davacı şirketin fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına,
3-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibariyle alınması gereken 1.256,81-TL karar ve ilam harcından, 179,90-TL peşin harç ile 312,48-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 764,43-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 190,00-TL elektronik tebligat, 5,00-TL (KEP) posta masrafı, 4.000,00-TL bilirkişi ücreti, 179,90-TL peşin harç, 179,90-TL başvurma harcı ile 312,49-TL ıslah harcı olmak üzere 4.867,29-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacının kendisini vekille temsil ettirdiği göz önünde bulundurularak karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 18.398,67-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A (14) maddesi gereğince ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00-TL zorunlu arabuluculuk yargılama giderinin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
7-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341/2. maddesi gereğince kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
04/03/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır