T.C.
İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/287 Esas
KARAR NO : 2025/916
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Ödünç Verme Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 07/07/2021
KARAR TARİHİ : 30/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Ödünç Verme Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...sas sayılı dosyasına sunduğu dava dilekçesinde özetle: Müvekkili şirketin, grup şirketleri tarafından İzmir’in Torbalı ilçesindeki fabrikasında üretilen dünyaca ünlü markalı sigaraların toptan satış ve pazarlaması ile iştigal ettiğini, müvekkilinin yürürlükteki yasal düzenlemelere uygun olarak, satış ve pazarlamasını yaptığı tütün ürünlerinin tüketiciye vaat edilen nitelik ve standartlarda, kapalı ve düzgün ambalaj içinde, sigara paketleri ezilmemiş, ambalajları yırtılmamış, satış noktasındaki başka ürünlerin kokuları sinmemiş halde satılması amacıyla bayilerin talebi üzerine söz konusu bayilere raf ünitelerini sağladığını, Müvekkili şirketin bu amaçla yatırımlar yaparak üçüncü kişilere raf üniteleri imal ettirdiğini, imal edilen bu raf ünitelerinin bayilere montajının müvekkili şirket tarafından yapılmakta olduğunu ve bunun için müvekkili şirket bütçesinden büyük giderler ayrıldığını, bu şekilde büyük yatırımlar yapılarak temin edilen ve bayilere montajı yapılan raf ünitelerinin mülkiyet hakkının müvekkili şirkette olmak üzere karşılıklı hak ve yükümlülükler içeren bir sözleşmeyle bayilerine ariyet olarak verildiğini, Bayilerin talebi ve tarafların karşılıklı anlaşması üzerine müvekkili şirket tarafından yatırım yapılarak yerine getirilen bu yükümlülükler karşısında bayilerin de taraflarca mutabık kalınarak montajı yapılan raf ünitelerini sözleşme süresi boyunca kullanmayı ve kısmen veya tamamen parçalamamayı ve/veya sökmemeyi kabul ve taahhüt ettiğini, Davalı...’ın Karşıyaka ilçesindeki en büyük tekel bayilerinden birini işleten gerçek kişi tacir olduğunu, müvekkili şirket ile davalı arasında raf ünitesi ve donanımının ariyet olarak verilmesini düzenleyen 04.01.2019 imza tarihli sözleşme imzalandığını, sözleşme uyarınca davalıya, müvekkili şirketin sigaralarını satması için 7.000 TL değerinde bir adet raf ünitesi ve donanımını ariyet olarak teslim ettiğini, ancak müvekkili şirket tarafından yapılan denetimlerde raf ünitesi ve donanımının davalı tarafından hiçbir gerekçe gösterilmeden 15.09.2020 tarihinde söküldüğünün tespit edildiğini, bu tespitin akabinde İzmir....Noterliği’nin... yevmiye numaralı 08.10.2020 tarihli ihtarnamesi ile davalıya ihtarnamenin ulaşmasından itibaren 30 gün içinde sökülen sözleşme konusu raf ünitesi ve donanımının eski yerine geri takılması, aksi halde sözleşmenin 15.09.2020 itibariyle davalı tarafından haksız olarak feshedilmiş olacağı, 01.01.2020-31.12.2020 dönemi için davalıya yapılan 20.000 TL ödemenin 15.09.2020 tarihinden sonraki döneme denk gelen 5.833,34 TL’lik kısmı ve sözleşmede belirtilen 60.000 TL tutarında cezai şartın tahsil edileceğinin ihtaren bildirildiğini, bunun üzerine müvekkili şirket tarafından davalı aleyhine bu alacakların tahsili amacıyla Karşıyaka..cra Müdürlüğü'nün... e. sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmışsa da davalı tarafından, açılan icra takibe haksız olarak itiraz edildiğini ve takibin durdurulduğunu, davalının müvekkili şirkete ait raf ünitesinin sökmesi ve kullanılmamasının sözleşmenin ihlali anlamını taşıdığını, davalının sözleşmeyi ihlal etmesi nedeniyle müvekkili şirkete sözleşme bedelini iade etmekle yükümlü olduğunu ve ayrıca yine sözleşme gereği müvekkili şirkete 60.000 TL cezai şart ödemekle yükümlü olduğunu, Karşıyaka ... İcra Müdürlüğü'nü... Esas Sayılı icra takip dosyasında, 5.833,34 TL tutarında sözleşme bedeli iadesiyle 60.000-TL cezai şart bedeline yapılan itirazın iptali ile %20 icra inkâr tazminatının ödenmesine, yargılama ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davalı... vekilinin, Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesine sunduğu cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davacı arasında akdedilen sözleşmeye istinaden davaya bakmakla yetkili mahkemenin İzmir Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, bu nedenle yetkisizlik itirazında bulunduklarını, davalı müvekkilinin, İzmir ile, Karşıyaka ilçesinde tekel bayisi işletmekte olduğunu, davacının ise ... markalı sigaraların üreticisi olduğunu, pazar payını arttırmak isteyen davacı ile davalı müvekkili arasında dava konusu 04.01.2019 tarihli sözleşme akdedildiğini, Sözleşmeye göre, müvekkilinin davacının üreticisi olduğu sigara markalarını, davacı tarafından davalı müvekkiline verilecek raf ve dolaplarda muhafaza edip satacağını, davacının ise 01.01.2019-31.12.2019 sözleşme dönemi için 20.000 TL, 01.01.2020-31.12.2020 sözleşme dönemi için 20.000 TL, 01.01.2021-31.12.2021 sözleşme dönemi için 20.000 TL olmak üzere toplam 60.000 TL ödeme yapacağını, Davacı tarafından dava dilekçesi ekinde sunulan tutanaktan da görüleceği üzere, davalı müvekkilin, davacı tarafından kendisine teslim edilen raf ve dolaplarda davacının üreticisi olduğunu markalı sigaraları satmaya başlayarak sözleşme konusu edimini yerine getirdiğini, 01.03.2019 tarihinde yürürlüğe giren Tütün Mamullerinin Üretim Şekline, Etiketlenmesi ve Denetlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 11. Maddesiyle beraber tütün ürünlerinde ayırt edici niteliklerin ortadan kaldırılarak tamamen siyah paketler halinde satılmaya başlanacağının düzenlendiğini, yaklaşık bir yıl eski tütün paketlerinin toplatılmasının sürdüğünü, davacının 2 sözleşme dönemi için müvekkiline yapması gereken toplam 40.000-TL ödemeyi yapmamak için 15.09.2020 tarihinde davalı müvekkili dükkanında tadilat yapmaktayken raf ve dolapları sökerek geri aldığını, dava konusu raf ve dolapların dava tarihinden önce söküldüğünün ispat yükünün davacı tarafta olduğunu, davacı tarafın dava tarihinden önce bu hususta yaptırılmış herhangi bir tespitinin de bulunmadığını, Sözleşme konusu edimlerini yerine getirmeyen davacının haksız ve kötü niyetli olarak davalı müvekkilinden ödememiş olduğu sözleşme bedelinin iadesi ve cezai şart talebiyle icra takibi başlattığını ve huzurdaki itirazın iptali davasını açtığını, yargılama konusu sözleşmenin cezai şart başlıklı 10. maddesinin genel işlem koşulu niteliğinde olup, yazılmamış sayılmasının gerektiğini, davaya bakmakla yetkili mahkemenin İzmir Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğundan, mahkemenin yetkisizlik kararı vermesine, davanın esastan reddine, davanın esastan reddedilmemesi durumunda (davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte) fahiş cezai şartın indirilmesini, haksız ve kötü niyetli davacı alacaklının reddedilen meblağın %20 sinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkûm edilmesine, masraf ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.
Dilekçelerin teatisi aşaması usulüne uygun tamamlanmakla taraf teşkili sağlanmış ve yine usulüne uygun olarak tahkikat aşamasına geçilmiştir.
Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesince 27/01/2023 tarih ve...karar sayılı dosyasından verilen yetkisizlik kararı gereği dosya mahkememize tevzi olmuş mahkememizin ...esasına kaydedilmiştir.
DELİLLER :
SMMM Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 26/05/2025 tarihli bilirkişi ek raporu, SMMM bilirkişi... 16/12/2024 tarihli bilirkişi raporu, Karşıyaka ...İcra Dairesi'nin... icra sayılı dosyasına ait evraklar, İzmir Ticaret Sicili Müdürlüğü'nün yazı cevabı, İzmir Vergi Dairesi Başkanlığı'nın 21/04/2025 tarihli yazıları, Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nce aldırılan 04/11/2022 tarihli SMMM bilirkişi raporu, Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesince verilen...karar sayılı dosyasına ait yetkisizlik kararı dosyamız arasına alınmıştır.
Karşıyaka... İcra Dairesi'ni... esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde ; alacaklısının davacı... Tütün Ürünleri Pazarlama Anonim Şirketi, borçlunun... olduğu, 7.000 TL Raf üniteleri ve donanımı, 5.833,34 TL sözleşme bedel iadesi, 60.000,00 TL cari şart, 1.076,08 TL işlemiş faiz olmak üzere 73.909,42 TL, alacağına ilişkin alacak yönünden icra takibi başlatıldığı, davalı borçlunun itirazı üzerine takibin durdurulduğu görülmüştür.
Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esasından aldırılan SMMM Bilirkişi ... tarafından 04/11/2022 havale tarihli bilirkişi raporun dosyaya sunulduğu ve taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edildiği görülmüş, incelenmesinde,"Yukarıda arz olunan inceleme, tespit ve değerlendirmeler neticesinde; etraflıca açıklandığı üzere,Dava dosyasında davacı yandan, 7.000,00.-TL Raf Üniteleri ve Donanımı+5.833,34.-TL Sözleşme Bedel İadesi +60.000,00.-TL Cezai Şart + 1.076,08.-TL İşlemiş Faiz olmak üzere = 73.909,42.-TL toplam tutarındaki alacağı için ASIL Alacağa işleyecek yıllık ticari işlere uygulanan Avans faizi ve değişen oranlardaki faizi ile icra giderleri ve avukatlık ücreti ile birlikte tahsili istemi ile takip başlatıldığı, ancak 65.833,34.-TL tutarlı Harca Esas Değerle eldeki İtirazın İptali davasının açıldığı görülmüştür.İlgili mevzuat gereği; Davacı...nin distribütörü dava dışı ..A.Ş.’nin 2019 - 2020 yıllarında E-DEFTER tuttuğu, inceleme dönemlerine ait tutulan Yevmiye Defteri ve Defter-i Kebirin E-Defter Beratları tarafımdan incelenmiş olup, oluşturma tarihlerinin yasal süresi içinde yapıldığı; görülmüştür. Davacı...’nin distribütörü dava dışı..A.Ş.’nin Resmi Defterlerinde, Takibe ve Davaya konu raf üniteleri ve donanımı, sözleşme bedel iadesi, cezai şarta İlişkin Kayıtların İncelenmesi ve Değerlendirilmesi; Takibe ve Davaya konu raf üniteleri ve donanımına ilişkin Davalı tarafından dava dışı ... adına düzenlediği; 12.02.2019 tarih...8 KDV Dahil 23.600,00.-TL tutarında düzenlediği faturanın karşılığının, dava dışı ...tarafından Davalıya 13.02.2019 tarihinde 23.600,00.-TL olarak ödendiğinin kaydedildiği; 06.04.2020 tarih ... no.lu %18 KDV Dahil 23.600,00.-TL tutarında düzenlediği faturanın karşılığının, dava dışı ...tarafından Davalıya 13.04.2020 tarihinde 23.600,00.-TL olarak ödendiğinin kaydedildiği; Bunların dışında sözleşme bedel iadesi, cezai şarta İlişkin kayıtların, dava dışı ...…A.Ş.’nin 2019 ve 2020 yılları resmi defterlerinde hiç kaydedilmediği; Davacı...’nin distribütörü dava dışı ...…A.Ş.’nin resmi defterlerinde; 22.12.2020 takip tarihi itibariyle Davalı ...ş’ın dava dışı ...…A.Ş.’den -24.720,10.-TL tutarında Alacaklı olduğunun kaydedildiği; 31.12.2020 tarihi itibariyle Davalı ...ş’ın dava dışı ...…A.Ş.’den -31.966,85.-TL tutarındaki Alacağının “.../ Hesaplar arası Vırman” Açıklamasıyla sıfırlandığı görülmekle; 2020 yılı Aralık ayı kayıtları tarafımdan etraflıca irdelendiğinde; 01.12.2020– 29.12.2020 tarihleri arasındaki 31.965,43.-TL toplam tutarındaki 8 ayrı ödemenin sehven ikişer kez kaydı yapılarak +31.965,02.-TL toplam tutarlık 8 ayrı ödeme yapmış gibi mükerrer kayıt yaparak = toplamda 63.930,45.-TL davalı ödeme yapmış gibi kaydedildiğinin, 31.12.2020 tarihinde fark edilerek düzeltme kaydıyla hesabın sıfırlandığı; hiç bakiye vermediği görüldüğünden; Davacı...’nin distribütörü dava dışı ...…A.Ş.’nin Resmi Defterlerinde 22.12.2020 takip tarihi itibariyle Davalı ...ş’ın dava dışı ...…A.Ş.’ne hiç borcunun olmadığı görülmüştür. İlgili mevzuat gereği; Davalı yan SMMM’si tarafından sunulan 2019-2020 yılları Yevmiye Defteri, Defter-i Kebir ve Envanter defterlerinin kanuni süresi içinde açılış tasdiklerinin yapıldığı, 2019-2020 yılları yevmiye defterinin de kanuni süresi içinde kapanış tasdiklerinin yapıldığı, görülmüştür. Davalı ...ş’ın Resmi Defterlerinde, Takibe ve Davaya konu raf üniteleri ve donanımı, sözleşme bedel iadesi, cezai şarta İlişkin Kayıtların İncelenmesi ve Değerlendirilmesi; Takibe ve Davaya konu raf üniteleri ve donanımına ilişkin Davalı tarafından dava dışı ...adına düzenlediği; 12.02.2019 tarih... no.lu %18 KDV Dahil 23.600,00.-TL tutarında düzenlediği faturanın karşılığının, dava dışı ...tarafından Davalıya faturanın düzenlenildiği anda yani 12.02.2019 tarihinde, peşin olarak nakit tahsil edilmiş gibi kapalı fatura olarak kaydedildiği; 06.04.2020 tarih ...no.lu %18 KDV Dahil 23.600,00.-TL tutarında düzenlediği faturanın karşılığının, dava dışı ...tarafından Davalıya faturanın düzenlenildiği anda yani 06.04.2020 tarihinde, peşin olarak nakit tahsil edilmiş gibi kapalı fatura olarak kaydedildiği; Bunların dışında sözleşme bedel iadesi, cezai şarta İlişkin kayıtların, davalı ...ş’ın 2019 ve 2020 yılları resmi defterlerinde hiç kaydedilmediği; Davalı ...ş’ın resmi defterlerinde; ...BANKALAR Hesabbına ilişkin hiçbir hareketin olmadığı, yani tarafların birbirlerine düzenledikleri faturaların...KASA Hesabından nakit (kapalı fatura) imiş gibi kaydedildiğinden, 22.12.2020 takip tarihi itibariyle Davalı ...ş’ın dava dışı...A.Ş.’ne hiç borcunun olmadığı görülmüş olup; yapılan tüm kayıtların Davacı...nin distribütörü dava dışı...A.Ş. adına hiç hesap açılmadığından kayıtların 100 Kasa Hesabından peşin alışveriş olarak kaydedildiği görülmüştür. “taraflar arasında imzalanan raf ürünleri donanım sözleşmesi uyarınca davacının raf ünitesi sergi bedelinden kalan bakiye alacağının bulunup bulunmadığı,” hususu irdelendiğinde; Mesleğimin ve Bilirkişiliğimin Serbest Muhasebeci ve Mali Müşavir olması sebebiyle, “taraflar arasında imzalanan raf ürünleri donanım sözleşmesi uyarınca davacının raf ünitesi sergi bedelinden kalan bakiye alacağının bulunup bulunmadığı,” hususunda değerlendirme yapmam mümkün olmadığından, takdir Sayın Mahkemenize ait olduğundan, tarafımdan alternatifli hesaplamalar yapılmış olup, aşağıda detaylandırılmıştır. Sayın Mahkemeniz tarafından“taraflar arasında imzalanan raf ürünleri donanım sözleşmesi uyarınca davacının raf ünitesi sergi bedelinden kalan bakiye alacağının bulunduğu” kanaati hasıl olur ise tarafımdan yapılan hesaplamada; 5.863,31.-TL 107 günlük tutarı hesap edilmiş olup; ancak dava dilekçesiyle 5.833,34.-TL tutarında talep edildiği görülmüştür. Şayet Sayın Mahkemeniz aksi kanaatte ise “taraflar arasında imzalanan raf ürünleri donanım sözleşmesi uyarınca davacının raf ünitesi sergi bedelinden kalan bakiye alacağının bulunmadığı” kanaati hasıl olur ise; Davacının Davalıdan Alacaklı olamayacağı Hesap edilmiş olup; son kararın takdiri Sayın Mahkemenize aittir. “raf ünitesi bedeli, cezai şart koşullarının oluşup oluşmadığı,” hususu irdelendiğinde; Mesleğimin ve Bilirkişiliğimin Serbest Muhasebeci ve Mali Müşavir olması sebebiyle, “raf ünitesi bedeli, cezai şart koşullarının oluşup oluşmadığı” hususunda değerlendirme yapmam mümkün olmadığından, takdir Sayın Mahkemenize ait olduğundan, raf ünitesi bedeline ilişkin bir üst bölümde alternatifli hesaplamalar yapılmış olup; değerlendirilmesi ve takdiri Sayın Mahkemenize aittir. Cezai şart koşullarının oluşup oluşmadığının takdiri Sayın Mahkemenize ait olduğundan tarafımdan alternatifli hesaplamalar yapılmış olup, aşağıda detaylandırılmıştır. Sayın Mahkemeniz tarafından“cezai şart koşullarının oluştuğu” kanaati hasıl olur ise tarafımdan yapılan hesaplamada; Davalının 60.000,00.-TL cezai şart tutarını ödemesi gerekeceği; Şayet Sayın Mahkemeniz aksi kanaatte ise “cezai şart koşullarının oluşmadığı” kanaati hasıl olur ise tarafımdan yapılan davalının mali verilerinin incelenmesi neticesinde yapılan genel değerlendirmelerimde; genel değerlendirme; Davalının 2019 – 2020 -2021 yılları 3 yıllık Bilanço ve Gelir Tabloları ile bunlardan oluşan Performans Analizleri incelendiğinde; *Davalının Likidite ve Nakit oranlarının düşük seviyede olduğu; *Finansal Yapısı oranlarının düşük seviyede olduğu; *Karlılık oranlarının düşük seviyede olduğu; *Bilançolarında; tüm yılların Stoklarının çok yüksek tutarda olduğu; *Bilançolarında; stoklar dışındaki (Hazır Değerler + Ticari Alacaklar + Diğer Ticari Alacaklar) toplamlarının cezai şart tutarının çok altındaki tutarda olduğu; *Tüm Yıllara ait Gelir Tablolarındaki Dönem Net Karı veya Zararı tutarlarının da; cezai şart tutarının çok altındaki tutarda olduğu, Görüldüğünden; davalının sözleşme tarihi ve dava tarihi itibariyle gelir tablosu ve bilançosuna göre dava konusu yapılan cezai şartın şirketin iktisaden mahfına sebebiyet verecek miktarda olduğu; görüş ve kanaati hasıl olup, Davacının Davalıdan Alacaklı olamayacağı Hesap edilmiş olup; son kararın takdiri Sayın Mahkemenize aittir. Tespit ve değerlendirme neticelerini, hukukun içinde kalan değerlendirmelerin, Sayın Mahkeme’nin takdir ve kararlarına saygılarımla arz ederim. "şeklinde mütalaa edildiği görülmüştür.
Mahkememizce verilen ara karar kapsamında SMMM Bilirkişi... Tarafından havale tarihli 16/12/2024 bilirkişi raporun dosyaya sunulduğu ve taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edildiği görülmüş, incelenmesinde," Davacının defterlerinin elektronik ortamda tutulduğu (e-defter mükellefi olduğu), 2019 ve 2020 dönemlerinde, yevmiye defteri ve defter-i kebirin E-defter beratlarının oluşturma tarihlerinin yasal süreler içerisinde yapıldığı, bu nedenle yasal defterlerinin tasdiklerinin TTK’nun 64/3 maddesinde yer aldığı şekli ile süresi içerisinde yapılmış olduğu, bu nedenle davacı lehine delil teşkil eder vaziyette olduğu, Davacı... Tütün vekili tarafından Bilirkişiliğimize “... ile ...ş (... Tekel Bayii) arasında doğrudan bir ödeme ve faturalaşma olmamıştır. Dosyada mevcut açıklama dilekçemizde de ifade ettiğimiz üzere, satış noktasına yapılan ödemeler distribütörümüz ...firması tarafından gerçekleştirilmiş, daha sonra toplu bir şekilde distribütörümüz tarafından...’a fatura edilmiştir. Dolayısıyla davacı tarafa yapılan ödemelerin ve bu ödemeler kapsamında...’a topluca kesilen faturaların kayıtları distribütörümüz ...firmasının defter ve kayıtlarında tespit edilebilir.” Şeklinde beyan verildiği, Davalı ...ş işletmesinin 2019-2020 yılına ait ticari defterlerinin tasdiklerinin TTK’nun 64/3 maddesinde yer aldığı şekli ile süresi içerisinde yapılmış olduğu, bu nedenle davalı lehine delil teşkil eder vaziyette olduğu, Davalı işletme kayıtlarında, Davacı... Tütün Ürünleri Pazarlama Anonim Şirketine ait iş ve işlem bulunmadığından muhasebe hesap kaydına da rastlanmadığı, Dava konusu ihtilafla ilgili iş ve işlemler davacı... Tütün Ür. Paz. A.Ş.’nin distribütörü dava dışı ...Grup İhtiyaç Maddeleri Gıda ve Turizm Tic.A.Ş. tarafından yapıldığından, Sayın Mahkemece uygun görülmesi halinde dava dışı ...A.Ş.’nin defter, kayıt ve belgelerinin incelenebileceği, bu hususta takdirin Sayın Mahkemede olduğu, Hususlarında tespit ve değerlendirmelerimi takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere arz ederim.
"şeklinde kanaat belirtildiği, davalı vekilince bilirkişi raporuna karşı itiraz edildiği görülmüştür.
Mahkememizce verilen ara karar kapsamında SMMM Bilirkişi ... Tarafından 26/05/2025 havale tarihli bilirkişi ek raporun dosyaya sunulduğu ve taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edildiği görülmüş, incelenmesinde," Davacı ... Türün şirketinin Distribütörü Dava dışı ... Grup İhtiyaç Maddeleri Gıda ve Tur. Tic. A.Ş.’nin 2019-2020 dönemine ait ticari defterlerinde yapılan incelemede, davaya konu döneme ilişkin yasal defterlerin elektronik ortamda tutulduğu, e-defter beratlarının yasal süreleri içinde Gelir İdaresi Başkanlığı’na gönderildiği, bu nedenle dava dışı ... Grup şirketi lehine delil teşkil eder vaziyette olduğu, Dava dışı ...Grup…A.Ş. şirketi ile davalı ...Ş işletmesi arasında, 2019-2020 inceleme öneminde ticari bir ilişkinin var olduğu, Davalı ...Ş tarafından dava dışı ... Grup şirketine 12.02.2019 tarihinde 20.000,00 TL + KDV= 23.600,00 TL ve 06.04.2020 tarihinde 20.000,00 TL + KDV= 23.600,00 TL olmak üzere toplam 47.200,00 TL tutarında “Alan Kullanım Bedeli” faturası kesildiği, fatura bedellerinin dava dışı ... Grup şirketi tarafından davalı ...Ş hesabına ödendiği, Davacı... Tütün’ün distribütörü dava Dışı ...Grup İhtiyaç Maddeleri Gıda ve Tur. Tic. A.Ş. kayıtlarında davalı ... hesabının 2020 yılı sonu itibariyle bakiye vermediği (taraflar arasında borç-alacak bakiyesi olmadığı), bir diğer anlatımla Davacı (alacaklı)... Tütün Ürünleri Paz. A.Ş. vekilince Karşıyaka ... İcra Dairesi ...E. sayılı dosyasından 22/12/2020 tarihinde başlatılan icra takiptarihi itibariyle ...Ş’ın dava dışı ...Grup..A.Ş.’ye borcunun olmadığı, Sözleşmenin feshedildiği 15.09.2020 tarihinden 31.12.2020 tarihine kadar (2020 dönemi ödemesi olan 20.000,00 TL + KDV’nin 2020 sonuna kadar) kalan kısmın 5.863,31 TL olarak hesaplanabileceği, Hususlarında tespit ve değerlendirmelerimi takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere arz ederim. "şeklinde kanaat belirtildiği, davalı vekilince bilirkişi raporuna karşı itiraz edildiği görülmüştür.
Davacı vekilinin 21/01/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile davayı ıslah etmiş, ıslah harcının mahkemeler veznesine ıslah harcını yatırdığı, davalı tarafa usulüne uygun tebliğ edildiği, davalı vekilinin ıslaha karşı beyan ve itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlığın; taraflar arasında imzalanan raf ürünleri donanım sözleşmesi uyarınca davacının raf ünitesi sergi bedelinden kalan bakiye alacağının bulunup bulunmadığı, raf ünitesi bedeli, cezai şart koşullarının oluşup oluşmadığı, sonuçta Karşıyaka... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasındaki miktar kadar alacaklı olup olmadığı hususlarında olduğu tespit edildi.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davaya konu uyuşmazlığın, taraflar arasında raf ünitesi ve donanımının ariyet olarak verilmesini düzenleyen 04.01.2019 imza tarihli sözleşme imzalandığını, sözleşme uyarınca davalıya, davacı şirketin sigaralarını satması için 7.000 TL değerinde bir adet raf ünitesi ve donanımını ariyet olarak teslim ettiğini, ancak davacı tarafından yapılan denetimlerde raf ünitesi ve donanımının davalı tarafından 15.09.2020 tarihinde söküldüğünün tespit edildiği, davacı tarafından 01.01.2020-31.12.2020 dönemi için davalıya yapılan 20.000 TL ödemenin 15.09.2020 tarihinden sonraki döneme denk gelen 5.833,34 TL’lik kısmı ve sözleşmede belirtilen 60.000 TL tutarında cezai şartın tahsil edileceğinin ihtaren bildirildiğini anlaşılmakla, davalının sözleşme kapsamında ödeme alıp almadığı ve cezai şartın talep koşullarının bulunup bulunmayacağının değerlendirilmesi gerektiği, taraflar arasında 04/01/2019 tarihinde imzalanan sözleşme süresinin 3 yıl olduğu, davacıya ait ürünlerin sözleşme konusu raf
ünitelerinde bulundurulması karşılığında, her yıl için davalıya 20.000,00 TL ödenmesi
nin kararlaştırıldığı, davacının 15/09/2020 tarihinde yaptığı denetim ile davalının sözleşmeye uymadığının tespit edildiği, davalıya davacının distirübitor şirketi olan...Şti tarafından yapılan ticari defter ve kayıtlar nazara alındığında; 2020 dönemi için 20.000,00 TL + KDV=23.600,00 TL davalıya ödendiği, davacı tarafça sözleşme yükümlülüğünün yerine getirildiği, ancak davalı tarafından yerine getirilmediği nazara alındığında; 15/09/2020 ile 31/12/2020 tarihleri arasında yapılan ödemeye karışılık davalının sorumluluğunu yerine getirmemesi nedeni ile o kısma karışılık gelen ödemenin davacıya iade edilmesi gerektiği, 15.09.2020-31.12.2020 arası 5.863,31 TL nin iade edilmesi gerektiği, ancak davacının 5.833,31TL sini talep ettiği, bu hali ile bu miktar yönünden bedel iadesinin yapılması gerektiği, cezai şart açısından davalı işbu sözleşmeden doğan herhangi bir yükümlülüğünü ihlal ederse, 60.000 TL tutarında ifaya eklenen cezai şartın davalı tarafından ödeneceğinin kararlaştırıldığı, davalının 2019 – 2020 -2021 yılları 3 yıllık Bilanço ve Gelir
Tabloları ile bunlardan oluşan Performans Analizleri incelendiğinde;
Davalının Likiite ve Nakit oranlarının düşük seviyede olduğu;
*Finansal Yapısı oranlarının düşük seviyede olduğu;
*Karlılık oranlarnın düşük seviyede olduğu;
*Bilançolarında; tüketim yılların Stoklarının çok yüksek tutarda olduğu;
*Bilançolarında; stoklar dışındaki (Hazır Değerler + Ticari Alacaklar + Diğer Ticari
Alacaklar) toplamlarının cezai şart tutarının çok altındaki tutarda olduğu;
davalının sözleşme tarihi ve dava tarihi itibariyle gelir tablosu ve
bilançosuna göre dava konusu yapılan cezai şartın şirketin iktisaden mahfına
sebebiyet verecek miktarda olduğunun bilirkişi raporu ile sabit olduğu anlaşılmakla; ülkemizdeki ekonomik koşullar ve paranın genel satın alma gücü dikkate alındığında, TBK'nun 182(3)maddesi gereği, cezai şarta ilişkin alacağın davalının mahvına yol açmayacak bir miktara indirilmesinin usul, yasa ve dosya kapsamı gereği olduğu göz önünde tutularak, davalının sözleşmenin ihlal edildiği tarihe kadar geçen süre ve sözleşme süresi nazara alındığında 2/3 oranında cezai şart indiriminin oluşa uygun olacağı kanaati ile 20.000TL cezai şart yönünden kabul kararı verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın Kısmen KABULÜ İLE, davalı yanın Karşıyaka...İcra Müdürlüğü'nün...E sayılı dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin 5.833,34TL bedel iadesi ve 20.000TL ceza şart yönünden devamına, Fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Hükmedilen 25.833,34-TL'e takip tarihinden itibaren yıllık % 16,75 oranında ve değişen oranlarda avans faiz uygulanmasına,
- Alacak yargılamayı gerektirdiğinden davacı lehine icra-inkar tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına,
3- Karar ve ilam harcı olan 1.764,67.- TL'den peşin alınan 754,72.-TL harç, ıslah harcı 50,00.-TL ile icra dosyası nazarında peşin alınan 369,55.-TL harcın mahsubuyla bakiye eksik kalan harç olan 590,40.-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4- Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından karşılandığı anlaşılan 1.320,00.-TL arabuluculuk ücretinden; tarafların haklılık oranına göre hesap edilen 517,97.-TL'sinin davalıdan, kalan 802,02.-TL'sinin ise davacıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, bu hususta harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
5- Davacı taraf kendini bir vekille temsil ettirdiğinden avukatlık asgari ücret tarifesi hükümleri gereğince hesap edilip takdir edilen 25.833,34.-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6- Davalı taraf kendini bir vekille temsil ettirmiş ise de, TBK'nun 182(3)maddesi gereği, cezai şart indirimine gidildiğinden bu hususta davalı vekili yararına vekalet ücreti verilmesine yer olmadığına,
7- Davacı tarafından davanın açılışı esnasında yatırılan 754,72.-TL peşin harç, 59,30.-TL başvuru harcı, 50,00.-TL ıslah harcı ile icra takip dosyası nazarında peşin alınan harç 369,55.-TL olmak üzere genel toplam 1.233,57.-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8- Yapılan yargılama gideri olarak tebligat, posta ve bilirkişi ücreti giderinden ibaret toplam 7.660,00.-TL yargılama giderinden tarafların haklılık oranına göre hesap edilen 3.005,82.-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
9- Kullanılmayan gider avansının kalan kısmının hüküm kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana iadesine,
Dair davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde dava tarihindeki istinaf sınırı dikkate alınarak İzmir Bölge Adliye mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.
30/09/2025
Katip ... Hakim ...
E imza eimza
TASHİH ŞERHİ
Her ne kadar mahkememizin hüküm başlığının 1.bendinde "Davanın Kısmen KABULÜ İLE, davalı yanın Karşıyaka...icra Müdürlüğü'nü...E sayılı dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin 5.833,34TL bedel iadesi ve 20.000TL ceza şart yönünden devamına, Fazlaya ilişkin talebin reddine," denilmiş ise de; davacı vekilinin 22/10/2025 tarihli tashih talebinde işbu Karşıyaka... İcra Müdürlüğü dosyasının esas numarasının ... E sayılı dosyası olduğunun bildirilmesi ve bu kısım yönünden tashih talep etmesi nedeniyle dosyanın ele alınması sonucu, Karşıyaka ...İcra Müdürlüğü esas dosya numarasının sehven yanlış yazıldığı tespit edilmiş olduğundan; hüküm başlığının 1.bendinin "Davanın Kısmen KABULÜ İLE, davalı yanın Karşıyaka ...İcra Müdürlüğü'nün...E sayılı dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin 5.833,34TL bedel iadesi ve 20.000TL ceza şart yönünden devamına, Fazlaya ilişkin talebin reddine," şeklinde düzeltilerek tashihine karar verilmiştir. 30/10/2025
Katip ... Hakim ...
E. imza eimza