T.C.
İZMİR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/4 Esas
KARAR NO: 2023/5
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 03/01/2023
KARAR TARİHİ: 04/01/2023
KARAR YAZIM TARİHİ: 04/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali davasının yapılan yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı dava dilekçesinde özetle; 220.000-TL alacağına karşılık olarak aldığı ve hamili bulunduğu, keşidecisi ... olan, ... çek seri numaralı, 13 Ekim 2022 çek basım tarihli, ... Buca/İzmir şubesi, keşide tarihi 27.01.2023 olan çekin yedinde bulunduğu sırada hile ile tarafından alınarak elinden çıktığı, tahsilatı mümkün olmadığı ve tarafının geri dönüşü olmayan mağduriyetine neden olduğu, bu hususta Kantar polis merkezinde tarafınca şikayetçi olunduğu, çek bedelinin talep edilebilmesi bakımından çekin iptaline karar verilebilmesi için işbu davanın açılma zorunluluğunun hasıl olduğunu, ileride telafisi imkansız zararlara uğramasının önlenmesi bakımından elinden rızası hilafında çıkan dökümü yapılan çekin ödenmemesi konusunda teminatsız olarak ödemeden men kararının verilmesini talep etmiştir.
Açılan dava, çekin iptali ile ödemeden men kararı verilmesi talebine ilişkindir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 818/1-son. maddesinin atfı ile aynı yasanın 757/1. maddesi uyarınca iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2013/11-1884 Esas 2015/1059 Karar sayılı ilamında aynen; ''6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun iptali düzenleyen "Önleyici önlemler" başlıklı 757. maddesinde;
(1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir
(2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir." hükmü düzenlenmiştir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun "İade davası" başlıklı 763. maddesinde ise;
'' (1) Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır." düzenlemesine yer verilmiştir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun "İptal kararı" başlıklı 764. maddesi uyarınca;
''Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.
Poliçenin iptaline karar verilmiş olmasına rağmen, dilekçe sahibi kabul edene karşı poliçeden doğan istem hakkını ileri sürebilir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 651/2 maddesi uyarınca, kıymetli evrakın zayi olduğu veya ziyanın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi senedin iptalini karar verilmesini isteyebilir.'' denilmiştir.
Anılan maddeler ve Hukuk Genel Kurulu kararı uyarınca, çekin iptaline ilişkin dava açma hakkı çeki kaybeden hamile aittir. Çekin hamili çekin iptal davasını olumlu şekilde sonuçlandırdıktan sonra çek bedelini çekin keşidecisinden talep edebilir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-h. maddesinde davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması dava şartları arasında sayılmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafından dava dilekçesinde belirtilen çekin iptali ile ödemeden men kararı verilmesi istemiyle dava açılmış ise de çek iptali davalarının özelliği itibari ile hasımsız olarak açılan davalardan olduğu, davacının çeki elinden alan kişiyi bilmesi ve tanıması durumunda elinden haksız olarak çıkan çek hakkında hasım göstererek borçlu olmadığının tespiti yönünde dava açma ve dava ile birlikte çekin ödenmesini engellemeye yönelik ihtiyati tedbirleri isteme hakkına sahip olduğu, bu aşamada işbu davanın açılmasında hukuki yararın bulunmadığı anlaşılmakla davanın reddine, dair aşağıdaki karar verilmiştir.
HÜKÜM : /Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artacak yargılama giderinin HMK'nın 333 maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde İstinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 04/01/2023
Katip
(e-imzalıdır)
Hakim
(e-imzalıdır)