T.C.
İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/490 Esas
KARAR NO : 2025/671
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 22/06/2023
KARAR TARİHİ : 08/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin aracının İzmir İli, Seferihisar Mahallesi, Sığacık semtinde 152 sokakta kapısının önünde park halinde iken davalılardan... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi bünyesinde faaliyet gösteren, yine davalılardan ... tarafından kullanılan...lpin marka iş makinesi tarafından çarpıldığını, gerçekleşen kaza nedeniyle müvekkilinin aracının lastiğinin patladığını, yine aracın tamponu ve radarı kırıldığını, aracın jantı ve amortisörü eğrildiğini, kaza nedeniyle aracın çamurluk bölgesinde büyük bir hasar oluştuğunu, yine aracın panjur bölümünde de kırık oluştuğunu, kazan nedeniyle düzenlenen maddi hasarlı kaza tespit tutanağında davalının kusurlu olduğunun görüldüğünü, davalı iş makinesi operatörünün davalılardan ...Anonim Şirketi bünyesinde sigortalı olduğunu, aracın onarımı ve lastik onarımı için 27.022,00-TL ödemede bulunulduğunu, ancak kaza nedeniyle sağ ön davlumbaz, sağ ön çamurluk dudak bakaliti ve ön tampon radarı gibi parçalar Türkiye'de bulunmadığından temini mümkün olamadığını, müvekkilinin, Almanya'da ikamet etmesi nedeniyle kazadan sonra yurt dışına çıkış gerçekleştirdiğini, aracın Türkiye'de olmayan parçalarının ise 7.500-Euro bedel ile tamir ettirdiğini, maddi bedeller yanında kazaya bağlı olarak oluşan hasar nedeniyle ayrıca değer kaybı da bulunduğunu, arabuluculuk görüşmelerinin olumsuzluk ile sonuçlandığını, açıklanan nedenlerle ve re'sen gözetilecek nedenlerle belirsiz alacak davası hükümleri gereğince, bilirkişi incelemesi sonucunda belirlenecek bedel üzerinde artırım hakları saklı kalmak üzere, müvekkiline ait ... plaka sayılı araçta 01.04.2023 tarihinde gerçekleşen kaza nedeniyle müvekkilinin uğradığı zararın karşılığı olmak üzere fazlaya ilişkin artırım hakları saklı kalmak üzere 150.000-TL tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak taraflarına verilmesine, müvekkilinin aracında 01.04.2023 tarihinde gerçekleşen kaza nedeniyle araçta meydana gelen değer kaybının karşılığı olarak fazlaya ilişkin belirsiz alacak davası hükümleri gereğince artırım hakları saklı kalmak üzere şimdilik 1.000-TL değer kaybı bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak kendilerine verilmesine, müvekkilinin aracında 01.04.2023 tarihinde gerçekleşen kaza nedeniyle müvekkilimizin aracının 13 günlük kullanılamaması nedeniyle oluşan kira kaybı bedelinin karşılığı olarak fazlaya ilişkin belirsiz alacak davası hükümleri gereğince artırım hakları saklı kalmak üzere şimdilik 1.000-TL kira kaybı bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak kendilerine verilmesine, geçici ödeme taleplerinin kabulü ile 152.000-TL bedelin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak tarafımıza verilmesini , yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı taraflar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Dava dilekçesi ve eklerinin usulüne uygun şekilde tebliğine rağmen davalı... tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.
Dava dilekçesi ve eklerinin usulüne uygun şekilde tebliğine rağmen davalı ...Anonim Şirketi tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.
Davalı...Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili firmanın kazada kusuru bulunmadığından, davanın müvekkil firmaya yöneltilmesinde hukuki yarar bulunmadığını, müvekkili firmanın dava konusu kazada sorumluluğu ve kusuru bulunmadığından, müvekkili firma yönünden açılan haksız davanın reddi gerektiğini, davacının Almanya'da yaptırdığı tamir masraflarının huzurdaki davada esas alınmasının mümkün olmadığını, davacı tarafça iddia edilen hasarların başka nedenlerle meydana gelmesinin de muhtemel olduğunu, bütün bu hususların değerlendirilerek alanında uzman bilirkişilerce rapor tanzim edilmesi gerektiğini, bu nedenlerle davaya cevaplarının kabulü ile haksız davanın müvekkile yöneltilmesinde hukuki yarar bulunmadığından açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, açılan haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
1-İzmir Arabuluculuk Bürosunun ... Arabuluculuk numaralı Arabuluculuk Son Anlaşamama Tutanağı,
2-Davacı ... ile davalı...'e ait vukuatlı nüfus aile kayıt örnekleri,
3-Davalı ... Anonim Şirketi nezdinde, davalı...Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine ait ... plakalı ...ka iş makinesine ilişkin olarak düzenlene... numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi, dava konusu 01/04/2023 tarihli trafik kazasına ilişkin olarak davac... TC kimlik numaralı ... tarafından şirkete yapılan başvuru dilekçesi, dilekçenin şirkete ulaştığı tarihi gösterir tebligat evrakları, yapılan başvuru sonucunda açılan hasar dosyası, davacıya yapılan ödemeleri gösterir evrak ve kayıtlar,
4-Türkiye Noterler Birliği nezdinde, dava konusu trafik kazasının gerçekleştiği 01/04/2023 tarihi ve mevcut durum itibarıyla... plakalı iş makinesi ile ... plakalı... şase numaralı araca ait olarak bulunan trafik tescil ve ruhsat belgeleri,
5-İstanbul İl Ticaret ve Sanayi Odası nezdinde,...plakalı, cinsi Mini Yükleyici, markası..., şasi numarası ..., modeli 2021 olan iş makinesine ait olarak bulunan tescil ile ruhsat bilgi ve belgeleri,
6-...Anonim Şirketi nezdinde, davalı...Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine ait... plakalı... marka iş makinesine ilişkin olarak düzenlenen... numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi, dava konusu 01/04/2023 tarihli trafik kazasına ilişkin olarak davacı... TC kimlik numaralı ... tarafından şirkete yapılan başvuru dilekçesi, dilekçenin şirkete ulaştığı tarihi gösterir tebligat evrakları, yapılan başvuru sonucunda açılan hasar dosyası ve davacıya yapılan ödemeleri gösterir evrak ve kayıtları,
7-Otomotiv alanında uzman bilirkişi ...'nun 31/01/2024 havale tarihli raporu,
8-Otomotiv alanında uzman bilirkişi ...'nun 17/09/2024 havale tarihli ek raporu,
9-Otomotiv alanında uzman bilirkişi ...'in 25/02/2025 havale tarihli raporu,
10-Sair deliller.
DAVA KONUSU :
Açılan dava, 01/04/2023 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası neticesinde davacı ...'a ait ... plakalı araçta meydana gelen hasarın onarım bedeli, hasar sebebiyle oluşan değer kaybı bedeli ve ikame araç bedeli miktarlarının belirlenmesi ile belirlenen hasar onarım bedeli ile değer kaybı bedelinin haksız fiil tarihi olan 01/041/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesi taleplerine ilişkindir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Haksız fiil, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 maddesinde; ''Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür.'' şeklinde düzenlenmiştir. Aynı Kanun'un 50. maddesinde ise ''Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler.'' hükmü yer almaktadır.
Haksız fiil öğretide hukuka aykırı zarar verici fiil olarak tanımlanmakta ve unsurları; eylem, hukuka aykırılık, zarar, kusur ve illiyet bağı olarak belirlenmektedir. Buna göre haksız fiilden bahsedebilmek için hukuka aykırı bir eylem bulunmalı, bu eylemden bir zararın doğması zararlandırıcı eylemde bulunan kişinin kusurlu bulunması ve zarar ile kusur arasında illiyet bağının olması gerekmektedir.
Bu beş unsurun varlığı halinde zarar veren kişi eylemden dolayı zarara uğrayan kişi ya da kişileri maddi ve manevi zararlarını karşılamak durumundadır. Türk Medeni Kanunu’nun 6.maddesine göre haksız fiilin unsurlarını ispat etme yükü davacıdadır. Davacı zararı haksız eylemi ve zarar ile haksız eylem arasındaki illiyet bağını ispat etmek durumundadır.
Hakim, kusurlu veya hukuka aykırı bir fiili ile başkasına zarar verenin kusur durumunu, zararın ağırlını ve oluşan durumun özelliklerini gözeterek uygun ve hakkaniyete uygun bir tazminat belirler.
Haksız fiiller meydana geldikleri anda hukuki sonuç doğurur ve zarara neden olanların zararı tazmin borcu haksız fiil tarihinde ortaya çıkar. Haksız fiilin unsuru olan zarar, zarar görenin malvarlığında rızası dışında meydana gelen azalma ile zarar verici fiil olmasa idi bulunacağı durum arasındaki farktır ve zarar haksız fiilin meydana gelmesi ile gerçekleşmiş sayılır. Zarar verenin ve diğer sorumluların zararı tazmin yükümlülüğü herhangi bir ihbara ve ihtara gerek kalmaksızın olay tarihinde doğar. Haksız fiile bağlanan hukuki sonuçlar haksız fiil tarihi esas alınarak belirlenir ve bu nedenle haksız fiillerde olay tarihinde yürürlükte bulunan hukuk kuralları uygulanır. Başka bir deyişle zararın belirlenmesinde olay tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerekmektedir.
Sorumluluk sigortaları 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1473. ve devamı maddelerinde ''Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.'' şeklinde düzenlenmiştir. Sorumluluk sigortalarında sigorta şirketi tarafından zararı karşılanan kişi sigorta sözleşmesinin tarafı değildir. Sigorta ettiren kendisi ya da sorumluluğu altında bulunan kişiler tarafından üçüncü kişilere verilecek zararları sigorta şirketine ödediği prim karşılığında sigorta ettirmektedir. Sorumluluk sigortası, sigorta ettirenin üçüncü kişilere vereceği zararları teminat altına alırken hem üçüncü kişiyi hem de sigortalıyı koruma altına alan bir sigorta türüdür.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1473. ve 1486. maddelerinde yapılan düzenlemeye göre sorumluluk sigortalarını isteğe bağlı sigortalar ile zorunlu sigortalar olarak ikiye ayırmak gerekir.
Tehlike sorumluluklarında üçüncü kişilerin zararının karşılanması amacıyla bazı alanlarda kamu yararı ve zarar görenlerin korunması gerekçesi ile sorumluluk sigortası yaptırmak yasal zorunluluk haline getirilmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun da 1483 ve 1484. maddelerinde de zorunlu sorumluluk sigortalarında uygulanacak hükümler ayrıca düzenlenmiştir. Bu düzenlemelere göre zorunlu sigortalarda sigorta şirketinin zarar gören üçüncü kişiye karşı olan sorumluluğu kanundan doğan bir sorumluluktur. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 13. maddesi ile bazı hallerde Bakanlar Kurulu'na da zorunlu sigortalar ihdas etme yetkisi verilmiştir. Zorunlu sorumluluk sigortalarının kamu yararı taşıması ve yapılmasının yasa ile zorunlu kılınması nedeniyle zorunlu sigortalarda zarar görenlerin korunması amacıyla bazı düzenlemeler yapılmıştır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, ''İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.'' hükmüne, aynı Kanun'un 85/1. maddesinde, ''Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.'' hükmüne, aynı Kanun'un 85/son. maddesinde ise, ''İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.'' hükmüne yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, ''sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.'' düzenlemesi yapılmıştır.
Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir. (EREN Fikret, Borçlar Hukuku, 9. B, s. 631 vd.; KILIÇOĞLU Ahmet, Borçlar Hukuku, 10. B., s. 264 vd.).
2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.
Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.
Burada kanun koyucu zarar görenin kusuru nispetinde indirim yapılabileceğini öngörmüş ve indirimi zorunlu tutmayarak hâkimin taktirine bırakmıştır. Uygulama ve öğretide de (S. Ünan, “Ergün A. Çetingil ve Rayegan Kender’e 50. Birlikte Çalışma Yılı Armağanı 2007”, s. 1180) bu husus kabul edilmektedir.
Kanun koyucu, açıklanan düzenlemeler yanında 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 91. maddesiyle de; işletenin aynı Kanunun 85. maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası) yaptırma zorunluluğunu getirmiştir.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin yerleşik içtihatları kapsamında değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 90. maddesinde; ''Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.'' hükmü düzenlenmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.5. Bölümünde belirtilen 'Kapsama Giren Teminat Türleri' başlığı altında bulunan (a) bendinde 'Maddi Zararlar Teminatı' kapsamında araçta meydana gelen değer kaybı da sayılmıştır.
İlgili maddede Maddi Zararlar Teminatı; ''Hak sahibinin bu genel şartta tanımlanan ve zarar gören araçta meydana gelen değer kaybı dahil doğrudan malları üzerindeki azalmadır.'' olarak tanımlanmıştır.
Dava konusu trafik kazasına ilişkin olarak düzenlenen 01/04/2023 tarihli Trafik Kazası Tespit Tutanağında, kazaya karışan araç sürücülerinin özgür iradeleri ile tutanak altına aldıkları beyanları çerçevesinde, dava konusu trafik kazasının...plakalı araç sürücüsünün geri manevra yaptığı sırada park halinde bulunan ... plakalı araca çarpması neticesinde meydana geldiği anlaşılmakla, dava konusu trafik kazasının...plakalı araç sürücüsü davalı...'in %100 oranında asli ve tam kusuru neticesinde meydana geldiği kabul olunarak yargılamaya devam olunmuştur.
Gerekli bilgi ve belgelerin temini akabinde, dosyanın mahkememizce resen belirlenecek otomotiv alanında uzman bilirkişiden oluşan heyete tevdi ile osya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, 01/04/2023 tarihli trafik kazası tespit tutanağı, hasar dosyası, ödeme evrakları, dava konusu araca ait yurt içi ve yurt dışı tamirat evrakları, dava konusu aracın kazalı haline ilişkin fotoğraflar ve sair hususlar göz önünde bulundurularak, dava konusu 01/04/2023 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasının oluşumuna sebebiyet verdikleri hususu ile trafik kazası sonucunda davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen hasar miktarı ve hasarın onarım bedelinin ne kadar olduğu, tamirat evraklarının dava konusu trafik kazası ve hasar ile uyumlu olup olmadığı, tamirat bedellerinin piyasa koşullarına göre makul olup olmadığının da değerlendirilmesi suretiyle, aracın makul tamirat süresinin ne kadar olduğunun, kaza tarihi itibariyle aracın muadilinin günlük ne kadar bedelle temin edilebileceği ve bu çerçevede tamirat süresince davacı tarafça edinilmek durumunda kalınan ikame araç bedelinin ne kadar olduğu, ayrıca hasar sebebiyle dava konusu araçta varsa oluşan değer kaybı bedelinin yerleşik Yargıtay içtihatları doğrultusunda aracın dava konusu kazadan önceki hasarsız ikinci el bedeli ile kazadan sonraki hasarlı ikinci el bedeli arasındaki fark esas alınmak suretiyle belirlenerek, dava açılmadan önce davalı sigorta şirketi tarafından davacı tarafa yapılan ödemeler de dikkate alınarak düzenlenecek raporun mahkememize sunulması istenilmiş olup, otomotiv alanında uzman bilirkişi ...'nun 31/01/2024 havale tarihli raporunda sonuç olarak; hasar bedeli yönünden; işçilik kalemlerinin ayrıntılı dökümü davacı tarafından dosya kapsamına sunulduktan sonra, işçilik ve değiştirilmesi gereken yedek parçaların uyumlu olup olmadığının değerlendirmesinin tarafınca daha sağlıklı bir şekilde yapılabileceği görüş, kanaati ile, değer kaybı yönünden; ... plaka sayılı aracın 2.el satışı esnasında değer kaybı bedelinin 10.000,00-TL olabileceğini, ikame araç bedeli yönünden; ... plaka sayılı aracın onarım süresi boyunca 8.750,00-TL ikame araç talebi oluşabileceğini mütalaa etmiştir.
Dosyanın 31/01/2024 havale tarihli raporu tanzim eden otomotiv alanında uzman bilirkişiye tevdi ile davacı vekilince sunulan davacıya ait dava konusu aracın Türkiye ve Almanya ülkelerinde yaptırılan tamirat işlemlerindeki boyama işlemlerinin detaylarını içerir tamirat evrakları ile aracın serbest piyasa kullanıcıları tarafından satışına yönelik olarak internet ortamında verilen ilanlar göz önünde bulundurularak, taraf vekillerinin itirazları ayrı ayrı ve gerekçeli olarak değerlendirilmek suretiyle düzenlenecek ek raporun mahkememize sunulmasının istenilmiş olup,otomotiv alanında uzman bilirkişi ...'nun 17/09/2024 havale tarihli ek raporunda sonuç olarak; kök raporunda değişiklik gerektirecek bir husus olmadığını mütalaa etmiştir.
Mevcut raporların hüküm kurmaya elverişli olmamaları sebebiyle dosyanın mahkememizce resen belirlenecek otomotiv alanında uzman bilirkişiye tevdi ile dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, 01/04/2023 tarihli trafik kazası tespit tutanağı, hasar dosyası, ödeme evrakları, dava konusu araca ait yurt içi ve yurt dışı tamirat evrakları, dava konusu aracın kazalı haline ilişkin fotoğraflar ve sair hususlar göz önünde bulundurularak, dava konusu 01/04/2023 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasının oluşumuna sebebiyet verdikleri hususu ile trafik kazası sonucunda davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen hasar miktarı ve hasarın onarım bedelinin ne kadar olduğu, tamirat evraklarının dava konusu trafik kazası ve hasar ile uyumlu olup olmadığı, tamirat bedellerinin piyasa koşullarına göre makul olup olmadığının da değerlendirilmesi suretiyle, aracın makul tamirat süresinin ne kadar olduğunun, kaza tarihi itibariyle aracın muadilinin günlük ne kadar bedelle temin edilebileceği ve bu çerçevede tamirat süresince davacı tarafça edinilmek durumunda kalınan ikame araç bedelinin ne kadar olduğu, ayrıca hasar sebebiyle dava konusu araçta varsa oluşan değer kaybı bedelinin yerleşik Yargıtay içtihatları doğrultusunda aracın dava konusu kazadan önceki hasarsız ikinci el bedeli ile kazadan sonraki hasarlı ikinci el bedeli arasındaki fark esas alınmak suretiyle belirlenerek, dava açılmadan önce davalı sigorta şirketi tarafından davacı tarafa yapılan ödemeler de dikkate alınarak düzenlenecek raporun mahkememize sunulması istenilmiş olup, otomotiv alanında uzman bilirkişi...25/02/2025 havale tarihli raporunda sonuç olarak; davaya konu ... plakalı, 2009 model, ...a tarihi itibarıyla hasar onarım bedelinin; sunulu Almanya proformasına/faturasına göre, onarım bedelinin; (5.299,80-EUR) yedek parça ve (2.150-EUR) işçilik dahil olmak üzere toplam 72440.80-EUR olduğunu, heyetin görüş, kanaat ve tespiti bakımından (2.089,83-EUR) yedek parça ve (1.310-EUR) işçilik dahil olmak üzere toplam 3.399,83-EURO olduğunu, 13.04.2023 tarihli fatura bedeli KDV Dahil 27.022,00-TL'nin, EURO kura çevrilmesi durumunda (13.04.2023-MB ESK: 21,3214 EUR/TL) türkiye faturanın EUR karşılığının 1.267,36-EUR olduğunu, bu miktar Almanya fatura ve işbu rapor tespitini hasar miktarına eklenmesi durumunda toplam hasar bedelinin; sunulu Almanya proformasına/faturasına göre, Türkiye (1.276,36-EUR) ve Almanya (7.449,80-EUR) fatura toplamı EURO karşılığı onarım bedelinin yedek parça ve işçilik dahil olmak üzere toplam 8.717,16-EUR olduğunu, iş bu raporda, heyetin görüş kanaat ve tespitine göre; Türkiye (1.276,36-EUR) ve Almanya (3.399,83-EUR) fatura toplamı EURO karşılığı onarım bedelinin, yedek parça ve işçilik dahil olmak üzere 4.676,19-EURO olduğunu, mahkemenin Almanya proformasına/faturası miktarı (8.717,16-EUR) yönünde karara varması durumunda, onarım bedeli aracın marka ve modeline göre yüksek olacağından Pert-Total çalışması yapılması gerektiğini, buna göre; davaya konu aracın onarım miktarının 8.717,16-EURO olması, aracın yapılan piyasa araştırması neticesinde rayiç değerinin 10.500,00-EUR olması, aracın yapılan piyasa araştırması neticesinde sovtaj değerinin 6.000,00-EUR nedenleriyle, aracın onarım bedeli toplamı ile sovtaj değerinin, aracın rayiç değerini aşması ve oransal olarak (8.717,16-Euro/10.500-Euro) %83 olması nedeniyle (8.717,16-EUR onarım bedeli bakımından) onarımının ekonomık olmayacağını, bu nedenle pert-total işlemine tabı tutulması gerektiğini, pert-total işlemine tabi tutulduğunda gerçek zararının rayiç değeri (10.500-EUR) ile sovtaj değeri (6.000-EUR) farkı miktarının 4.500,00-EUR olduğunu, değer kaybı bakımından; aracın pert edilmemesi durumunda ve işbu rapor heyetin tespiti onarım bedeli (toplam 4.676,19-EUR) bakımından, aracın KM değeri, yaşı vs. dikkate alınarak değer kaybına esas olacak kaporta onarımının sadece sağ ön çamurluk onarımı olduğunu, yapılan piyasa araştırması ve değerlendirme neticesinde değer kaybının 2009 model araçta 250-EUR olduğunu, aracın pert edilmesi durumunda (toplam 8.717,16-EUR) bakımından, aracın pert edilmesi nedeniyle değer kaybı oluşmayacağını, araç mahrumiyet bedeli bakımından; aracın pert edilmemesi durumunda, makul onarım süresinin 5 gün olacağı, aracın marka, model, sınıf ve konforuna göre ikame araç bedelinin Almanya şartlarında 50-EUR/gün olduğu, buna göre (5 günX50-EUR) toplam araç mahrumiyet bedelinin 250.00-EUR olduğunu, aracın pert edilmesi durumunda, makul yeni araç temin süresinin 14 gün olacağı, aracın marka, model, sınıf ve konforuna göre ikame araç bedelinin Almanya şartlarında 50-EUR/gün olduğu, buna göre (14 gün X 50-EUR) toplam araç mahrumiyet bedelinin 750.00-EUR olduğunu mütalaa etmiştir.
Davacı vekilinin 27/05/2025 tarihli bedel arttırım dilekçesi ile dava dilekçesinde hasar bedeli yönünden 150.000,00-TL olarak belirttikleri dava değerini 207.384,50-TL'ye, değer kaybı bedeli yönünden 1.000,00-TL olarak belirttikleri dava değerini 11.087,26-TL'ye, ikame araç bedeli yönünden 1.000,00-TL olarak belirttikleri dava değerini 11.087,26-TL'ye artırdıklarını beyan ettiği ve artırılan dava değeri üzerinden eksik harcı mahkememiz veznesine yatırdığı görülmektedir.
Davalı...'in kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunan araç sürücüsü, davalı...Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin ise kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunan sürücünün sevk ve idaresindeki aracın maliki oldukları gözetildiğinde, davalılar... ve...Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi yönünden temerrüt olgusunun haksız fiil tarihi itibarıyla vuku bulduğu izahtan varestedir.
Dava açılmadan önce davacı tarafça davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığı, başvuru evrakının davalı sigorta şirketine usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği, ancak tebliğ evrakının mahkememize sunulmaması çerçevesinde temerrüt tarihinin tespit edilemediği, bu kapsamda davalı ...Anonim Şirketinin talebi reddettiği en eski tarih olarak tespit edilen arabuluculuk son anlaşamama tutanağının tanzim edildiği 06/06/2023 tarihinde temerrüte düştüğü kanaatine varılmıştır.
Tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, İzmir Arabuluculuk Bürosunun ... Arabuluculuk numaralı Arabuluculuk Son Anlaşamama Tutanağı, davacı ... ile davalı...'e ait vukuatlı nüfus aile kayıt örnekleri, davalı ... Anonim Şirketi nezdinde, davalı...Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine ai... plakalı ... marka iş makinesine ilişkin olarak düzenlenen ... numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi, dava konusu 01/04/2023 tarihli trafik kazasına ilişkin olarak davacı... TC kimlik numaralı ... tarafından şirkete yapılan başvuru dilekçesi, dilekçenin şirkete ulaştığı tarihi gösterir tebligat evrakları, yapılan başvuru sonucunda açılan hasar dosyası, davacıya yapılan ödemeleri gösterir evrak ve kayıtlar, Türkiye Noterler Birliği nezdinde, dava konusu trafik kazasının gerçekleştiği 01/04/2023 tarihi ve mevcut durum itibarıyla... plakalı iş makinesi ile ... plakalı...şase numaralı araca ait olarak bulunan trafik tescil ve ruhsat belgeleri, İstanbul İl Ticaret ve Sanayi Odası nezdinde,...plakalı, cinsi Mini Yükleyici, markası ..., şasi numarası ..., modeli 2021 olan iş makinesine ait olarak bulunan tescil ile ruhsat bilgi ve belgeleri, ...Anonim Şirketi nezdinde, davalı...Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine ait... plakalı ... marka iş makinesine ilişkin olarak düzenlenen ...Sorumluluk Sigorta poliçesi, dava konusu 01/04/2023 tarihli trafik kazasına ilişkin olarak davacı... TC kimlik numaralı ... tarafından şirkete yapılan başvuru dilekçesi, dilekçenin şirkete ulaştığı tarihi gösterir tebligat evrakları, yapılan başvuru sonucunda açılan hasar dosyası ve davacıya yapılan ödemeleri gösterir evrak ve kayıtları, otomotiv alanında uzman bilirkişi ...'nun 31/01/2024 havale tarihli raporu, otomotiv alanında uzman bilirkişi ...'nun 17/09/2024 havale tarihli ek raporu, otomotiv alanında uzman bilirkişi...in 25/02/2025 havale tarihli raporu ve sair deliller birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu uyuşmazlığın, 01/04/2023 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası neticesinde davacı ...'a ait ... plakalı araçta meydana gelen hasarın onarım bedeli, hasar sebebiyle oluşan değer kaybı bedeli ve ikame araç bedeli miktarlarının belirlenmesi ile belirlenen hasar onarım bedeli ile değer kaybı bedelinin haksız fiil tarihi olan 01/041/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesi taleplerine ilişkin olduğu, dava konusu trafik kazasına ilişkin olarak düzenlenen 01/04/2023 tarihli Trafik Kazası Tespit Tutanağında, kazaya karışan araç sürücülerinin özgür iradeleri ile tutanak altına aldıkları beyanları çerçevesinde, dava konusu trafik kazasının...plakalı araç sürücüsünün geri manevra yaptığı sırada park halinde bulunan ... plakalı araca çarpması neticesinde meydana geldiği, dava konusu trafik kazasının...plakalı araç sürücüsü davalı...'in %100 oranında asli ve tam kusuru neticesinde meydana geldiği, kaza neticesinde davacıya ait araçta hasar meydana geldiği, oluşan hasarın onarım bedelinin 8.717,16-EURO olduğu, aracın yapılan piyasa araştırması neticesinde rayiç değerinin 10.500,00-EUR olması, aracın onarım bedelinin rayiç değerinin %50'sini aşar nitelikte olması sebebiyle onarımının ekonomik olmadığı, bu nedenle pert-total işlemine tabi tutulması gerektiği, aracın yapılan piyasa araştırması neticesinde sovtaj değerinin 6.000,00-EUR olduğu, pert-total işlemine tabi tutulduğunda gerçek zararının 4.500,00-EUR olduğu, aracın pert total işlemine tabi tutulması çerçevesinde değer kaybı oluşmayacağı, aracın pert edilmesi durumunda, makul yeni araç temin süresinin 14 gün olacağı, aracın marka, model, sınıf ve konforuna göre ikame araç bedelinin Almanya şartlarında 50,00-EUR/gün olduğu, buna göre 14 gün için araç mahrumiyet bedelinin 700,00-EUR olduğu, davacı vekilinin 27/05/2025 tarihli bedel arttırım dilekçesi ile dava dilekçesinde hasar bedeli yönünden 150.000,00-TL olarak belirttikleri dava değerini 207.384,50-TL'ye, değer kaybı bedeli yönünden 1.000,00-TL olarak belirttikleri dava değerini 11.087,26-TL'ye, ikame araç bedeli yönünden 1.000,00-TL olarak belirttikleri dava değerini 11.087,26-TL'ye artırdıklarını beyan ettiği ve artırılan dava değeri üzerinden eksik harcı mahkememiz veznesine yatırdığı, davalı...'in kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunan araç sürücüsü, davalı...Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin ise kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunan sürücünün sevk ve idaresindeki aracın maliki oldukları gözetildiğinde, davalılar... ve...Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi yönünden temerrüt olgusunun haksız fiil tarihi itibarıyla vuku bulduğu, dava açılmadan önce davacı tarafça davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığı, başvuru evrakının davalı sigorta şirketine usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği, ancak tebliğ evrakının mahkememize sunulmaması çerçevesinde temerrüt tarihinin tespit edilemediği, bu kapsamda davalı ...Anonim Şirketinin talebi reddettiği en eski tarih olarak tespit edilen arabuluculuk son anlaşamama tutanağının tanzim edildiği 06/06/2023 tarihinde temerrüte düştüğü, davanın, tazminat kalemlerinden kaynaklı alacak kalemlerinin Türk Lirası cinsinnden talep edilmek suretiyle ikame edildiği, her davanın açıldığı tarihteki koşul ve durumlara tabi olduğu gözetildiğinde döviz cinsinin dava tarihindeki efektif satış kuru verilerine tabi olduğu, aracın pert total işlemine tabi tutulması çerçevesinde araçta değer kaybı oluşmayacağı, davalı sigorta şirketinin davacının dava konusu trafik kazasından kaynaklı doğrudan zararlardan sorumlu olup dolayı zararlardan sorumluluğunun bulunmaması sebebiyle dolaylı zararlardan olan ikame araç bedelinden sorumlu tutulamayacağı, dava tarihindeki euro efektif satış kurunun 26,0590-TL olduğu, bu kapsamda davacının talep edebileceği hasar bedelinin (4.500,00*26,0590) 117.265,50-TL, aracın pert edilmesi kapsmaında yeni araç temini açısından makul süre olan 14 gün için ikame araç bedelinin (700,00*26,0590) 18.241,30-TL olduğu, ancak davacı vekilinin bedel artırım dilekçesinde ikame araç bedeli açısından davayı 250,00-EUR karşılığı 11.087,26-TL'ye artırdığı, taleple bağlılık ilkesi gereğince davacı tarafın hak kazandığı 250,00-EUR tutarının dava tarihindeki efektif satış kuru karşılığının (250,00*26,0590) 6.514,75-TL olduğu, aracın pert total işlemine tabi tutulması çerçevesinde değer kaybı oluşmayacağı, açıklanan gerekçeler dahilinde davacı tarafın dava ve bedel artırım dilekçeleri çerçevesinde iddialarını usulüne uygun deliller vasıtasıyla kısmen ispatladığı anlaşılmakla, açılan davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Açılan davanın KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİ İLE,
1-Hasar bedeli talebinin KISMEN KABULÜNE, 117.265,50-TL maddi tazminatın, davalı... ve...Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi yönünden haksız fiil tarihi olan 01/04/2023 tarihinden, davalı ...Anonim Şirketi yönünden ise poliçe limiti 53.530,00-EUR ile sınırlı olmak kaydıyla ve arabuluculuk son anlaşamama tutanağının tanzim edildiği 06/06/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar...,...Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ve ...Anonim Şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine, 32.734,50-TL hasar bedeline yönelik fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Değer kaybı bedeli talebinin REDDİNE,
3-İkame araç bedeli talebinin KISMEN KABULÜNE KISMEN REDDİNE,
a)Davalı ...Anonim Şirketi yönünden talebin REDDİNE,
b)Davalılar... ve...Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi yönünden talebin KISMEN KABULÜNE, 6.514,75-TL maddi tazminatın haksız fiil tarihi olan 01/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar... ve...Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine, 4.572,51-TL ikame araç bedeline yönelik fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
4-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibarıyla alınması gereken 8.455,42-TL karar ve ilam harcından, davanın açılışı sırasında peşin olarak yatırılan 2.595,78-TL harç ve 1.325,00-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 4.534,65-TL karar ve ilam harcının davalılardan (Davalı ...Anonim Şirketi 3.088,48-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan 179,90-TL başvurma harcı, 2.595,78-TL peşin harç bedeli ve 1.325,00-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 4.100,68-TLharcın davalılardan (davalı ...Anonim Şirketi 2.792,91-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 230,00-TL elektronik tebligat, 860,00-TL fiziki tebligat, 14,00-TL posta (KEP) gideri, 7.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 8.104,00-TL yargılama giderinin davanın kabul ret oranına göre hesap ve takdir olunan 5.826,15-TL'sinin davalılardan (Davalı ...Anonim Şirketi 3.968,10-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacının kendisini vekille temsil ettirdiği göz önünde bulundurularak karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 30.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
8-Hasar bedeli ve değer kaybı bedeli yönünden; davalılar...Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ve ...Anonim Şirketinin kendilerini vekille temsil ettirdikleri göz önünde bulundurularak karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 30.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılar...Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketine ve ...Anonim Şirketine verilmesine,
9-İkame araç bedeli yönünden;
a)Davalı ...Anonim Şirketi kendisini vekille temsil ettirdiği göz önünde bulundurularak karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 4.572,51-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ...Anonim Şirketine verilmesine,
b)Davalı ...Anonim Şirketi kendisini vekille temsil ettirdiği göz önünde bulundurularak karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 11.087,26-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ...Anonim Şirketine verilmesine,
10-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A (14) maddesi gereğince ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00-TL zorunlu arabuluculuk yargılama giderinin 2.124,99-TL'sinin davalı ...Anonim Şirketinden, 995,01-TL'sinin ise davacı ...'dan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
11-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının talep halinde ve karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı ...in yüzlerine karşı, davalı...Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ve davalı ...Anonim Şirketi vekilinin yokluklarında, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer ya da başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.08/07/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır