T.C.
İZMİR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO: 2023/629 Esas
KARAR NO: 2023/730
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 21/08/2023
KARAR TARİHİ: 12/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının dosya üzerinden yapılan incelemesi sonunda,
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davacı,... Bank A.Ş. Pınarbaşı/İZMİR şubesine ait, 30.04.2009 tarih, ... seri no.lu 14.500,00 TL bedelli çeki, ... Bank A.Ş. Pınarbaşı/İZMİR şubesine ait, 20.05.2009 tarih, ... seri no.lu 10.000,00 TL bedelli çeki, ... Bankası A.Ş. Gaziemir/İZMİR şubesine ait, 15.04.2009 tarih, ... seri no.lu 6.400,00 TL bedelli çeki ve ... Bankası A.Ş. Gaziemir/İZMİR şubesine ait, 28.09.2009 tarih, ... seri no.lu 10.000,00 TL bedelli çeki keşideciden yapacak olduğu alışverişe karşılık aldığını, davacı almış olduğu ve hamili olduğu davaya konu işbu 4 adet çekleri kaybetmiş olup tüm çabalarına rağmen bulamadığını belirterek ... Bank A.Ş. Pınarbaşı/İZMİR şubesine ait, 30.04.2009 tarih, ... seri no.lu 14.500,00 TL bedelli çeki, ... Bank A.Ş. Pınarbaşı/İZMİR şubesine ait, 20.05.2009 tarih, ... seri no.lu 10.000,00 TL bedelli çeki, ... Bankası A.Ş. Gaziemir/İZMİR şubesine ait, 15.04.2009 tarih, ... seri no.lu 6.400,00 TL bedelli çeki ve ... Bankası A.Ş. Gaziemir/İZMİR şubesine ait, 28.09.2009 tarih, ... seri no.lu 10.000,00 TL bedelli çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Talep zayi nedeniyle davaya konu çeklerin iptali istemine ilişkindir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 651. maddesi "Kıymetli evrak zayi olduğu taktirde mahkeme tarafından karar verilebilir. Kıymetli evrakın zayi olduğu veya ziyanı ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir." hükmünü içermektedir.
Türk Ticaret Kanunu'nun poliçenin iptaline dair 757 ilâ 763. maddeleriyle 764. maddesinin birinci fıkrası hükümlerinin çekin iptalinde de uygulanması zorunludur.
''6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun iptali düzenleyen "Önleyici önlemler" başlıklı 757. maddesinde;
(1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir
(2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir." hükmü düzenlenmiştir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun "İade davası" başlıklı 763. maddesinde ise;
'' (1) Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır." düzenlemesine yer verilmiştir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun "İptal kararı" başlıklı 764. maddesi uyarınca;
''Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.
Poliçenin iptaline karar verilmiş olmasına rağmen, dilekçe sahibi kabul edene karşı poliçeden doğan istem hakkını ileri sürebilir.''
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 651/2 maddesi uyarınca, kıymetli evrakın zayi olduğu veya ziyanın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi senedin iptalini karar verilmesini isteyebilir.'' denilmiştir.
Mahkememizce ilgili bankalara yazılan müzekkereler neticesinde ... A.Ş Pınarbaşı Şubesi, 20/05/2009 keşide tarihli, ... seri numaralı ve Davacı, ... Bank A.Ş. Pınarbaşı/İZMİR şubesine ait, 30.04.2009 tarih, ... seri no.lu 14.500,00 TL bedelli çeklerin keşidecisinin davacı olduğu anılan maddeler ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararı uyarınca, çekin iptaline ilişkin dava açma hakkı, çeki kaybeden yetkili hamile ait olduğu, davacının ise keşideci olduğu anlaşılmakla söz konusu çekler yönünden eldeki davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığı anlaşılmakla ... A.Ş Pınarbaşı Şubesi, 20/05/2009 keşide tarihli, ... seri numaralı ve Davacı, ... Bank A.Ş. Pınarbaşı/İZMİR şubesine ait, 30.04.2009 tarih, ... seri no.lu 14.500,00 TL bedelli çekler hakkındaki davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
... Bankası A.Ş. Gaziemir/İZMİR şubesine ait, 15.04.2009 tarih, ... seri no.lu 6.400,00 TL bedelli çeki ve ... Bankası A.Ş. Gaziemir/İZMİR şubesine ait, 28.09.2009 tarih, ... seri no.lu 10.000,00 TL bedelli çekler yönünden yapılan incelemede ise ilgili bankalardan gelen yazı cevabında söz konusu çeklerin Gaziemir Şubesi nezdinde, ... Vergi kimlik numaralı ... Sanayi Ve Ticaret
Anonim Şirketi adına, ... numaralı hesapta, müşteri tarafından iade olarak kayıtlı olduğunun bildirildiği davacının davasını ispat edemediği anlaşılmakla ... Bankası A.Ş. Gaziemir/İZMİR şubesine ait, 15.04.2009 tarih, ... seri no.lu 6.400,00 TL bedelli çeki ve ... Bankası A.Ş. Gaziemir/İZMİR şubesine ait, 28.09.2009 tarih, ... seri no.lu 10.000,00 TL bedelli çekler yönünden davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
-... A.Ş Pınarbaşı Şubesi, 20/05/2009 keşide tarihli, ... seri numaralı, 10.000,00-TL bedelli çek ile,
-... A.Ş Pınarbaşı Şubesi, 30/04/2009 keşide tarihli, ... seri numaralı, 14.500,00-TL çekler hakkındaki davanın usulden reddine
-... Bankası A.Ş. Gaziemir/İZMİR şubesine ait, 15.04.2009 tarih, ... seri no.lu 6.400,00 TL bedelli çeki ve ... Bankası A.Ş. Gaziemir/İZMİR şubesine ait, 28.09.2009 tarih, ... seri no.lu 10.000,00 TL bedelli çekler yönünden davanın reddine
... A.Ş Pınarbaşı Şubesi, Keşide Yeri İzmir, 20/05/2009 keşide tarihli, ... seri numaralı, 10.000,00-TL bedelli çek ve ... A.Ş Pınarbaşı Şubesi, 30/05/2009 keşide tarihli, ... seri numaralı, 14.500,00-TL, Türk ... A.Ş. Gaziemir/İZMİR şubesine ait, 15.04.2009 tarih, ... seri no.lu 6.400,00 TL bedelli çeki ve ... Bankası A.Ş. Gaziemir/İZMİR şubesine ait, 28.09.2009 tarih, ... seri no.lu 10.000,00 TL bedelli çekler yönünden davanın reddine karar verilmesi nedeniyle ödeme yasağının kaldırılması için ilgili banka şubesine müzekkere yazılmasına,
Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
Davacı tarafından peşin olarak yatırılan gider avansından artan gider avansının HMK'nun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı tarafın yokluğunda, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer ya da başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi.12/10/2023
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı