T.C.
İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/682 Esas
KARAR NO : 2025/942
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 13/09/2023
KARAR TARİHİ : 07/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle : “Müvekkile ... işletmesi ile davalı.... Ltd.Şti. arasında 09.01.2018 tarihinde Bergama ve edremit'te bulunan doğu taş mağazalarının devri konusunda bir ön sözleşme imzalandığı, bu ön sözleşmeye göre mağazaların devir bedelinin toplam 1.825.000,00 TL olarak gösterildiğini ve fakat devrin gerçekleştirilmesinin öngörülen tarih olan 01.02.2018 tarihinden önce sayım yapılarak bu devir fiyatının güncelleneceğinin kararlaştırıldığı, bu doğrultuda taraftar arasında 22.01.218 tarihinde ... Bulvarı no... Bergama adresinde yer alan ... Mobilya işletmesi ile... Edremit adresindeki... mağazası ve ... mağazalarının devri konulu asıl işletme devri sözleşmesinin imzalandığını, Buna göre müvekkilinin bu 3 mağazanın davalı şirket tarafından kendisine devri karşılığında 720.123 TL teşhir ürünleri, 570.848,78 TL depodaki ürün bedeli, 55.000 TL araç bedeli, 425.000 TL devredilen mağazaların bedeli olmak üzere toplamda 1.770.972 TL ödeyeceğini, Bu toplam devir bedelinin 400.000 TL’sinin sözleşme anında nakit olarak, bakiye 1.370.972 TL’sinin ise keşide tarihleri 2018 yılının Mart ayından itibaren 12 ay olacak şekilde yine sözleşme anında müvekkili tarafından düzenlenerek davalı firmaya verilecek ve dava şirketin de bunun karşılığında sözleşmede yer alan bütün malları ve mağazaları devredeceğini, müvekkilinin sözleşmede kararlaştırıldığı üzere sözleşmenin imzası anında davalı şirkete 400.000 tl tutarında nakit ödeme yaptığını, kalan 1.370.972 TL’nin ise her ne kadar tamamının 12 aylık vadede çekler olarak ödeneceği kararlaştırılmışsa da müvekkili tarafından davalı şirket banka hesabına 100.000 TL ödeme yapıldığı, kalan bakiye bakımından sözleşmeye uygun olarak keşide tarihleri 2018 yılının Mart ayından 2019 yılının Nisan ayına kadar 22 adet ve toplamda 1.275.000 TL tutarında çekleri keşide ederek teslim ettiğini, Müvekkili davacı işletmenin sözleşmeden kaynaklanan bütün yükümlülüklerini yerine getirdiğini, ancak buna rağmen davalı şirketin Bergama'da bulunan mağaza ile sözleşmede kararlaştırılan bir kısım malı devretmeyerek sözleşmeye aykırı davrandığını, sözleşmeye aykırı bir biçimde Bergama’da yer alan ... mağazasının hiçbir şekilde müvekkiline devredilmediğinden, müvekkilinin mağaza olarak kullanmak üzere Bergama’da ayrı bir yer ile kira sözleşmesi yapmak ve yine devredilmeyen mallara karşılık dava dışı ... şirketinden yeni mallar satın almak zorunda kaldığını Yine davalı şirketle yine keşide edilen çeklerin toplam 385.000 TL’sinin 14.09.2018 tarihinden önce davalı şirkete ödendiğini, sözleşme hükümlerini tamamen yerine getirmeyen davalı ... şirketinin, karşılığında bu kadar mal ve mağaza devredilmemesine rağmen bunların bedelini ödemek zorunda kalan müvekkilinin yaşadığı mağduriyeti yetmezmiş gibi dava konusu... 15.08.2014 keşide tarihli... seri no.lu ve 50.000 TL tutarlı çek ile... 28.08.2018 keşide tarihli ...eri no.lu 50.000 TL bedelli çekleri Bergama İcra Müdürlüğü’nün... E. Sayılı icra dosyası ile 14.09.2018 tarihinde takibe koyduğunu, yine 14.09.2018 tarihinde de aynı çekler bakımından Bergama İcra Ceza Mahkemesini... E. Sayılı dosyası ile karşılıksız çek şikayetinde bulunduğunu, Davalı şirketin 01.10.2018 tarihinde dava konusu diğer bir çek olan... 13.09.2018 keşide tarihli... seri no.lu ve 50.000 TL bedelli çek bakımından da Bergama İcra Ceza Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyası ile müvekkiline yönelik karşılıksız çek şikayetinde bulunduğunu, Bu sırada sözleşme hükümleri davalı ... şirketi tarafından yerine getirilmeyen ve davalı şirket tarafından büyük bir mağduriyete uğratılan müvekkilinin düştüğü bu ödeme güçlüğünden çıkamadığını ve İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... E. Sayılı dosyası ile konkordato talebinde bulunduğunu ve Mahkemenin 25.09.2018 tarihli ara kararı ile müvekkili bakımından geçici mühlet kararı verildiğini, Mahkemenin 21.12.2018 tarihli duruşmasında da konkordato talebinin reddine ve müvekkilinin iflasına karar verdiğini, Müvekkilinin büyük bir ölçüde zarara uğratıldığını ve bu iflas kararında büyük bir etkisinin olduğunu bilen davalı şirket yetkilisinin müvekkiline teslim ettiği malların iadesi karşılığında bu takip ve şikayetlerinden vazgeçeceğini ve vekilinden aldığı çekleri İade edeceğini beyan ettiğini, müvekkilinin sözleşme nedeniyle yaşadığı mağduriyeti, içerisine düştüğü ödeme güçlüğü ve karşı karşıya kaldığı icra tehdidiyle karşılıksız çek cezasına da dikkate alarak bu teklifi kabul ettiğini ve davalı şirketin müvekkiline sözleşme kapsamında teslim ettiği malları 600.994 TL kesilen faturalar karşılığı olarak 2.018 yılının aralık ayında İade aldığını, bu hususun aynı zamanda müvekkiline sözleşme kapsamında devredilen malların bedellerinin aslında 600.994 TL olduğunun bir göstergesi olduğunu, müvekkilinden faturalar karşılığında malı satın alan (aslında iade alan) davalı firmanın taahhüdüne aykırı olarak icra takibiyle şikayetlerinden vazgeçmediği gibi bu bedeli de İcra dosyalarına bildirilmediğini,Defter ve kayıtlar üzerinde yapılan incelemeler neticesinde davalı şirket tarafından müvekkiline yalnızca 653.355,75 TL’lik mal teslimi yapıldığının anlaşıldığını, bu çeklerin 388.644,25 TL’lik kısmının herhangi bir karşılığının olmadığını, davalı tarafça bu tutar karşılığında herhangi bir mal veya hizmet tesliminde bulunmadığının da açıkça ortaya konulduğunu, teslim edilen malların da zaten müvekkili tarafından 2018 yılının aralık ayında 600.994 TL’lik faturalar karşılığında iade edildiğini, dolayısıyla müvekkilinin davalı tarafa herhangi bir borcunun olmadığı gibi icra takibi açılmadan önce müvekkili tarafından davalıya ödenen 385.000 TL ile icra dosyalarından borçluya yapılan ödemeler dikkate alındığında müvekkilinin davalı şirketten alacaklı konumda olduğunu, yukarıda açıklanan ve mahkemece resen gözetilecek nedenlerle birlikte davanın kabulü ile müvekkilinin; -... 15.08.2018 keşide tarihli, ...e 50.000 TL bedelli, -... 28.08.2018 keşide tarihli,... seri no.lu ve 50.000 TL bedelli, -... 13.09.2018 keşide tarihli, ... seri no.lu ve 50.000 TL bedelli çekleri nedeniyle davalı şirkete borçlu olmadığının tespitine, dava konusu çekler hakkında davacının davalı tarafa borçlu olmadığı yönünde yaklaşık ispat koşulları oluştuğundan ve bu tedbirin verilmemesi halinde davacı bakımından ileride telafisi güç sonuçlar doğurabileceğinden, iş bu dava neticeleninceye kadar infazın durdurulması için ilgili Mahkemelere müzekkere yazılması şeklinde ihtiyati tedbir kararı verilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Grup İç ve Dış Tic. Ltd. Şirketine usulüne uygun dava dilekçesi ve eklerinin tebliğ edildiği davalı tarafından Mahkemeye cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.
DELİLLER:
İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 24/02/2025 tarihli yazı cevabı, Bergama İcra Ceza Mahkemesi'nin 21/01/2025 tarihli yazı cevabı, İzmir Ticaret Sicili Müdürlüğü'nün 23/10/2024 tarihli yazı cevabı, mahkememizce SMMM bilirkişi ... tarafından düzenlenen 02/12/2024 tarihli bilirkişi kök raporu ve 13/05/2025 havale tarihli bilirkişi ek raporu dosyamız arasındadır.
Mahkememizce verilen ara karar kapsamında SMMM Bilirkişi tarafından hazırlanan 02/12/2024 havale tarihli raporun dosyaya sunulduğu ve taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edildiği görülmüş olup, incelenmesinde;" Davacı ... işletmesinin 2018 dönemine ait ticari defterleri incelemeye tabi tutulmuştur. Davaya konu döneme ilişkin yasal defterlerinin tasdiklerinin TTK’nun 64/3 maddesinde yer aldığı şekli ile süresi içerisinde yapılmış olduğu, bu nedenle davacı lehine delil teşkil eder vaziyette olduğu, Davalı şirketin incelememize esas ticari defter kayıt ve belgelerini ibraz etmediği veya yerinin mahkemeye bildirilmediği anlaşılmış olmakla, davalı şirkete ait ticari defter kayıt ve belgelerinin incelenemediği, Davacı ... ile davalı ... grup arasında 09.01.2018 tarihinde bir Edremit ve Bergama ... Mağazalarının devri konusunda sözleşme imzalandığı, sözleşmeye göre, her 2 mağazanın mallarının toplamı 1.290.972,68 TL (720.123,90 + 570.848,78), 425.000,00 TL Mağaza bedeli ve 55.000,00 TL araç bedeli olmak üzere toplam 1.770.972,68 TL’lik anlaşma yapıldığı, ancak Edremit Mağazasının devrinin yapıldığı ancak Bergama Mağazasının devrinin yapılmadığı, Taraflar arasında yapılan sözleşmelerden sonra, davacı tarafından davalı şirkete; Sözleşme tarihinde 400.000 TL nakit ödendiği, toplam tutarı 1.275.000 TL olan, 22 adet çeklerin verildiği (Bu çeklerin 385.000 TL’lik kısmının ödendiği), davalı şirket kayıtlarına göre 60.000 TL’nin banka kanalıyla ödendiğinin görüldüğü, 599.194 TL’lik de mal satışı (iade) yapıldığı, Sayın Mahkemece uygun görülmesi halinde Davacı ...’a ait ... En Para şubesi nezdindeki tüm hesap hareketleri istendiği takdirde tarafımca incelenebileceği, Huzurdaki davaya konu 3 adet çekten, ... 15/08/2018 keşide tarihli,... seri no.lu ve 50.000,00-TL bedelli çek ile... 28/08/2018 keşide tarihli, ...seri no.lu ve 50.000,00-TL bedelli çekin Bergama İcra Müdürlüğünün... E. Sayılı icra dosyası ile 14/09/2018 tarihinde takibe konulduğu, 14/09/2018 tarihinde aynı çekler bakımından Bergama İcra Ceza Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyası ile karşılıksız çek şikayetinde bulunulduğu belirtilmektedir. (Dava dilekçesinde dava konusu çekler bakımından Bergama İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı icra dosyasına İzmir İflas Müdürlüğü tarafından 72.704,44-TL tutarındaki para yatırıldığı bildirilmektedir. Sayın Mahkemece Bergama İcra Müdürlüğünün... E. Sayılı icra dosyasının müzekkere yazılarak dava dosyası içerisine alınması ve incelememize hazır edilmesi hususunda takdir Sayın Mahkemenindir.) Diğer yandan, davacı vekili, dava dilekçesinde 100.000 TL’lik tutarın ... En Para hesabından ödendiği bildirmiş olup, dava dosyasında bu banka hesap hareketleri bulunmadığından teyid edilememiştir. Sayın Mahkemece uygun görülmesi halinde Davacı ...’a ait ...En Para şubesi nezdindeki tüm hesap hareketleri istendiği takdirde tarafımca incelenebilecektir.Sözleşmede, Edremit ve Bergama mağazalarının mağaza bedeli ve mağazalardaki teşhir ve depodaki ürünlerin değeri ayrı ayrı belirtilmemiştir. Bu durum, Edremit mağazasının devrinin yapılması, ancak Bergama mağazasının devrinin yapılmaması karşısında önem arz etmektedir. Zira Bergama mağazasının mağaza bedeli ile stok mallarının değerinin bir gün sözleşmede kararlaştırılan tutardan ayıklanması gerekmektedir. Davacı tarafın buna ilişkin bilgi ve belgenin ibrazı halinde bu durum netleştirilebilecektir.Tüm bu bilgi ve belgelerin dosyaya kazandırılması halinde, dava konusu 3 adet çek sebebiyle, davacının davalı şirkete borçlu olup olmadığı Bilirkişiliğimizce değerlendirilebilecektir. Takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere arz ederim." şeklinde kanaat belirtildiği, davacı vekilinin bilirkişi raporuna yönelik beyan ve itirazda bulunduğu görülmüştür.
Mahkememizce verilen ara karar kapsamında SMMM Bilirkişi tarafından hazırlanan 13/05/2024 havale tarihli raporun dosyaya sunulduğu ve taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edildiği görülmüş olup, incelenmesinde;" Sözleşme ile kararlaştırılan iki mağazanın değerinin 1.770.972,68 TL olduğu, ancak davalı ... firması tarafından 1.328.980,75 TL’nin davacı ...’a fatura edildiği, eksik kalan (teslim edilmeyen kısmın) 441.991,93 TL(1.770.972,68 – 1.328.980,75) olduğu, buna mukabil davacı ... tarafından davalı ... firmasına toplamda 1.516.898,44 TL ödeme yapıldığı(nakit, çek, iade mallar), bu ödemelerden sonra davacı ...’ın davalı ... Grup Ltd. Şti.’den 187.917,69 TL (1.516.898,44 – 1.328.980,75) alacaklı olduğu, dava konusu edilen çekler dolayısıyla davaya konu çeklerin konusuz kaldığı, bir başka anlatımla dava konusu çekler nedeniyle davacı ...’ın davalı ... Grup Ltd. Şti.’ye borçlu olmadığı, aksine 187.917,69 TL alacaklı olduğu, Hususlarındaki tespit ve değerlendirmelerimi, takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere arz ederim.
" şeklinde kanaat belirtildiği görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre yapılan inceleme neticesinde 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 140/1. maddesi gereğince taraflar arasındaki
Uyuşmazlığın; Davacının... 15/08/2018 keşide tarihli,... seri nolu 50.000,00-TL bedelli,... 28/08/2018 keşide tarihli,... seri nolu 50.000,00-TL bedelli,... 13/09/2018 keşide tarihli, ... seri nolu 50.000,00-TL bedelli çekler yönünden davalı yana borcunun bulunup bulunmadığına yönelik menfi tespit davası olduğu anlaşıldı.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde: dava konusu iddiaların tespiti amacıyla mahkememizce taraflara ait ticari defter ve belgelerin sunulması amacıyla taraflara süre verildiği, verilen kesin süre içerisinde davacı vekilinin davacı şirkete ait ticari defter ve belgelerin bulunduğu yeri mahkememize bildirdiği, ancak davalı şirket tarafından ticari defter ve belgelerinin bulunduğu yerin mahkememize bildirilmediği, davacı ... ile davalı ... grup arasında 09.01.2018 tarihinde bir Edremit ve Bergama ... Mağazalarının devri konusunda sözleşme imzalandığı, toplam devir bedelinin kdv dahil 1.825.000.000 TL olarak belirlendiği,
bu sözleşmeye göre; mağazanın 01.02.2018 tarihinde devir işleminin gerçekleşeceği,
01.02.2018 tarihinden önce sayım yapılarak fiyatların güncelleneceği, bina bünyesinde bulunan
karışık mobilya mağazasının sözleşme şartları dahilinde devrinin gerçekleştirileceğinin kararlaştırıldığı, bu protokolün ardından, taraflar arasında 22.01.2018 tarihinde,... Bulvarı No:...
Bergama/İzmir adresinde bulunan ... Mobilya İşletmesiyle ... 5 km Zeytinli
Edremit adresinde bulunan ... Mobilya Mağazası ve ... Mağazalarının
devrine ilişkin sözleşme imzalandığı, bu sözleşmeye göre; her 2 mağazadaki tüm teşhir malları ve stok malları,... plaka sayılı...y marka kamyonet ve demirbaşları devir kapsamında olacak, mağazadaki teşhir
ürünlerinin SSH (Satış Sonrası Hizmet) bedelinden devir eden (... Grup) sorumlu
olmayacak, devir tarihi olan 22.01.2018 tarihinden önce yapılacak sayıma göre devir rakamları
güncellenecek, devir tarihine kadarki mağazalara ait kira, personel, SSK, vergi borçları devir edene
ait olacak, devir tarihinden sonraki tüm borçlar devir alana ait olacak,
devir bedeli KDV dahil toplam 1.770.972 TL olacaktır şeklinde sözleşme yapıldığı, sözleşme ile kararlaştırılan iki mağazanın değerinin 1.770.972,68 TL olduğu,
davacı ticari defter ve kayıtları incelendiğinde; davalı ... firması tarafından 1.328.980,75 TL’nin davacı ...’a fatura edildiği, eksik kalan (teslim edilmeyen kısmın) 441.991,93 TL(1.770.972,68 – 1.328.980,75)
olduğu, buna mukabil davacı ... tarafından davalı ... firmasına toplamda
1.516.898,44 TL ödeme yapıldığı(nakit, çek, iade mallar), bu ödemelerden sonra davacı
...’ın davalı ... Grup Ltd. Şti.’den 187.917,69 TL (1.516.898,44 –
1.328.980,75) alacaklı olduğu, dava konusu edilen çekler dolayısıyla davaya konu çeklerin
konusuz kaldığı, bir başka anlatımla dava konusu çekler nedeniyle davacı ...’ın
davalı ... Grup Ltd. Şti.’ye borçlu olmadığı anlaşılarak açılı davanın kabulü ile; davacının ...' ait 15/08/2018 keşide tarihli, ... seri nolu 50.000,00-TL bedelli çek,...' ait 28/08/2018 keşide tarihli,... seri nolu 50.000,00-TL bedelli çek ve...' a ait 13/09/2018 keşide tarihli,... seri nolu 50.000,00-TL bedelli çekleri nedeniyle davalı şirkete borçlu olmadığının tespitine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile; davacının ...' ait 15/08/2018 keşide tarihli, ... seri nolu 50.000,00-TL bedelli çek,...' ait 28/08/2018 keşide tarihli, ... seri nolu 50.000,00-TL bedelli çek ve...' a ait 13/09/2018 keşide tarihli,... seri nolu 50.000,00-TL bedelli çekleri nedeniyle davalı şirkete borçlu olmadığının tespitine,
2- Karar ve ilam harcı olan 10.246,50.-TL'den peşin alınan 2.561,63.-TL harcın mahsubuyla bakiye eksik kalan 7.684,87.- TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3- Dava şartı arabuluculuk kapsamında hazine tarafından karşılandığı anlaşılan 3.120,00.-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına, bu hususta harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,
4- Davacı taraf kendini bir vekille temsil ettirdiğinden avukatlık asgari ücret tarifesi hükümleri gereğince hesap edilip takdir edilen 30.000,00.- TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacı vekiline verilmesine,
5- Yapılan yargılama gideri olarak davanın ilk açılış gideri toplamı 2.831,48.- TL, tebligat, posta ve bilirkişi ücreti giderinden ibaret 5.711,00- TL olmak üzere genel toplam 8.542,48.-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6- Kullanılmayan gider avansının kalan kısmının hüküm kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İzmir Bölge Adliye mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.07/10/2025
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza