T.C.
İZMİR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/697 Esas
KARAR NO: 2024/133
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak)
DAVA TARİHİ: 14/02/2020
KARAR TARİHİ: 22/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin, davalı bankanın Torbalı/İzmir şubesinde bulunan ... –... (...) No’lu hesap sahibi olarak banka müşterisi olduğunu, davalı bankanın, müvekkili şirketin yukarıda belirtilen banka hesabından periyodik hizmet komisyonu adı altında 03.12.2019 tarihinde 4.200,00 TL, 2.100,00 TL ve 2.100,00 TL olmak üzere 3 ayrı işlemde toplam 8.400,00 TL'lik kesinti yapıldığını, müvekkili şirkete, ne kesinti yapılmadan önce ne de sonrasında bu kesintinin neye ilişkin olduğuna dair bir açıklama yapılmadığını, müvekkili şirketinzyetkilileri yapılan kesintiyi hesap ekstresinden öğrendiklerini, yapılan kesinti için müvekkili şirketten yazılı bir onay alınmadığını,8.400,00 TL'lik kesintinden şimdilik 1.000,00 TL'nin temerrüt tarihi olan 03.01.2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkili şirkete ödenmesine,yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Bank A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tacir olduğunu, tüzel kişiliği haiz bir şirket olduğunu, tüketici hukukundan kaynaklanan hakların tacirlere uygulanamayacağını, müvekkili bankanın tahsis edilen krediler üzerinden komisyon alma hak ve yetkisi bulunmakta olduğunu, müvekkili bankanın davacı firmaya yönelik olarak yapmış olduğu kredi tahsisine istinaden davacı taraftan komisyon tahsil edildiğini, davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinden bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce 21/01/2021 tarihinde "... iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacı şirket ile davalı banka arasında düzenlenen Genel Kredi Sözleşmesinin 8,1'nci maddesinde yer alan ve davalı bankaya uygulanacağı komisyonlarda sınırsız yetki veren bankanın bu sözleşmeye dayanarak açtığı ve veya açacağı döviz kredisi, teminat mektubu ve aval kabul kredisi, dövize endeksli TL kredi dahil her türlü krediye, yetkili merciler tarafından bildirilen veya ileride bildirilecek en yüksek oranları geçmemek üzere belirleyeceği oranlarda faiz ve her nevi komisyonları ve kaynak kullanımı destekleme fonu gibi yasal ve banka düzenlemelerine veya teamüllerine göre talep edilebilecek her türlü ücret, masraf ve sair giderleri uygulayacak ve bunları gider vergileri ve sair resim harçları ile birlikte müşterinin cari hesabına borç kaydedilecektir hükmü ile ilgili hukuki değerlendirmenin yargılama makamına ait olduğundan genel işlem şartı olan söz konusu hükümle ilgili tarafınca hukuki değerlendirme yapılamayacağını, dosyada bulunan davacıya ait ... (...) hesap ekstresinin incelenmesi sonucunda, 03/12/2019 tarihinde 2.100,00 TL, 2.100,00 TL ve 4.200,00 TL olmak üzere toplam 8.400,00 TL'nin periyodik hizmet komisyonu açıklaması ile davacının hesabından tahsil edildiği, davacı ile davalı arasında bu hususta bir ihtilaf da bulunmadığını, periyodik hizmet komisyonunun, risk merkezi bildirimleri, sistem kayıtlarının arşivlenmesi, şube ve alternatif dağıtım kanallarından hizmet verilebilmesi ve bunun yanı sıra kredili müşterilerinin nakit akış ve kredi ödeme döngüsünün takibi ve oluşturulan risk modelleme çalışmalarına göre müşteri kredi portföyündeki risklilik derecesinin düzenli olarak analiz edilerek verimli şekilde yönetilmesi ve diğer hizmetler için ayrılan kaynakların karşılığı olarak tahsil edildiğini, periyodik hizmet komisyonu adı altında başka hicbir banka tarafından komisyon tahsilatı yapılmadığını, davalı bankanın kredili müşterilerine sunulan somut herhangi bir hizmet karşılığı değil, tamamen kredi süreçleri ile ilgili meydana gelen genel operasyonel maliyetleri kredili müşterilere yansıtmak amacıyla periyodik hizmet komisyonu adı altında komisyon tahsil ettiğini, bu uygulamanın ise bankacılık teamüllerine aykırı olduğu sonucuna varıldığı tespitlerine yer verildiğini, oluşa göre dosya içeriğine ve bilimsel verilere uygun bulunan rapor mahkemece benimsenmiş ve hükme esas alınabilir kabul edildiğini, davalı banka tarafından davacıdan Periyodik Hizmet Komisyonu olarak bir miktar paranın tahsil edildiği hususunda taraflar arasında ihtilaf bulunmadığını, söz konusu bu kesinti ise tüm dosya kapsamından ve mahkemece benimsenen bilirkişi raporundan da anlaşılacağı üzere genel işlem şartı niteliğinde olup, diğer yandan bu işlem genel bankacılık uygulamaları ile de örtüşmemekte olduğundan, zira bu isimde bir kesinti yapan başka bir banka tespit edilemediğini, yine söz konusu kesinti somut herhangi bir hizmet karşılığında değil kredi süreçleri ile ilgili meydana gelen genel operasyonel maliyetlerin müşterilere yansıtılması amacıyla uygulandığını, bu durumların ise hukuka ve bankacılık uygulamalarına aykırı olduğu" gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş olup İzmir Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesinin ... Esas... Karar sayılı ilamı ile "... dosyada atanan avukat bilirkişinin taraflar arasındaki kredi sözleşmesinin nitelik ve miktarına ne kadar süreli olduğuna, tahsil edilen periyodik hizmet komisyonunun tahsil edildiği tarih itibariyle kredi riskinin devam edip etmediğine, müşterinin kredi portföyündeki risklilik derecesinin düzenli olarak analiz edilerek verimli şekilde yönetilmesine yönelik bulunup bulunmadığına ve alınan miktar yönünden bilirkişi raporunda yeterli inceleme ve izahatın bulunmadığı görülmekle, hükme esas almaya elverişli ve yeterli nitelikte rapor aldırılması gerekirken yetersiz bilirkişi raporuna dayalı olarak hüküm kurulması doğru görülmemiştir. Bu nedenle mahkemece dosyanın bankacılık konusunda uzman bankacı bilirkişiye tevdii ile yukarıda belirtilen hususları da içerir, hükme esas almaya ve yeterli rapor alındıktan sonra işin esasına yönelik karar verilmesi gerekmektedir. Davalı vekilinin istinaf istemi bu yönden yerindedir.
Bu durumda, ilk derece mahkemesince uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle istinaf istemine konu karara yönelik denetim yapılması mümkün değildir. O halde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a-6 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir. " şeklinde karar verilmiştir.
Somut olay mahkememizce değerlendirilerek dosya 19/09/2023 tarihli tensip tutanağı gereğince dosyada alınan 13/11/2020 tarihli bilirkişi raporunun hükme esas alınamayacak derecede yetersiz olduğunun istinaf kararı uyarınca da tespit edildiği anlaşılmakla; SMMM bilirkişiye tevdi edilmiş ve rapor aldırılmıştır. 29/11/2023 tarihli bilirkişi raporunda; Tarafların beyanları ve dosya kapsamında davalı banka kayıtlarının incelenmesi ile yapılan
tespit ve değerlendirmeler sonucunda, tüm delillerin takdiri ve nihai hukuksal değerlendirme
ile nihai takdir Sayın Mahkeme’ye ait olmak üzere;
Uyuşmazlık konusunu oluşturan, Taraflar arasında davaya konu bankacılık işlemlerinden
kaynaklı Ticari Kredi kullanan Firmaya ilişkin Periyodik Hizmet komisyon bedellerinin iadesi
konusunda Davalı Banka nın mevzuata uygun davrandığı, ilan ettiği masraf ve Komisyon
listesine bağlı kaldığı görüş ve kanaatine varılmıştır.
Takdiri Sayın mahkemeniz nazarına sunulmuştur.
Davalı ve Davacı Ticari bir ilişki içerisinde olup Davacının itiraz ettiği Periyodik Hizmet komisyon tutarlarının Başka Bankalarda aynı ad altında alınmadığına itirazı hususundaki takdir
mahkemenize bırakılmıştır. Dosya içerisine sunulu ,2019 yılının tamamını içeririr Hesap Ekstresi incelendiğinde, alınan
Periyodik Hizmet Komisyon bedelinin , Davalı Bankanın her yıl TCMB ye bildirmekte zorunlu
olduğu Masraf listesinden kontrol edildiğinde alınması gereken asgari ve azami sınırlar olan 300,00TL ile 30.000,00TL arasında olduğu ve Davacıdan tahsil edilen 8.400,00 TL tutarın azami orandan daha düşük olduğu hususlarında kanaatlerini içerir raporunu dosyaya sunmuştur.
Tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, 29/11/2023 tarihli bilirkişi raporu ile yukarıda değinilen somut olay ve yasal düzenlemeler hep birlikte değerlendirildiğinde taraflar arasında ticari bir kredi ilişkisi bulunduğu, ... hesap nolu ekstrede taksitli ödemelerinin bir takvim yılı içinde gerçekleştiği, itiraz konusu olan taraflar arasındaki kredi sözleşmesinin ve komisyon tahsilatının yapıldığı tarih itibari ile riskin devam ettiği, davalı bankanın dosya içerisine sunduğu hesap ekstresi içeriğinde 2019 takvim yılı içerisinde davacı ... Makine İmalat Pazarlama Sanayi ve Ticaret Ltd Şti ne ait hesaptan 03.12.2019 tarihinde davaya konu 2.100,00TL 2.100,00TL ve 4.200,00TL olmak üzere toplam 8.400,00 TL'lik periyodik hizmet komisyonunu her 3 ayda bir kesmek yerine yıl sonunda tahsilat yaptığı ve bu tahsilatında ... BANK AŞ Masraf Komisyon listesinin BDDK web sitesinde yayınladığı oranlara uygun olarak tahsil ettiği ve mevzuata uygun olduğunun bilirkişi incelemesi ile de tespit edildiği anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerektiği takdir ve sonucuna ulaşılmıştır.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibariyle alınması gereken 427,60-TL karar ve ilam harcından, davanın açılışı sırasında yatırılan 54,40-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 373,20-TL karar ve ilam harcının davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
3-Yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
4-Davalının kendisini vekille temsil ettirdiği göz önünde bulundurularak karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 8.400-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333.maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A (14) maddesi gereğince ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00-TL zorunlu arabuluculuk yargılama giderinin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karş HMK'nun 343 ve 345. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verilecek bir dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.22/02/2024
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza