T.C.
İZMİR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/752 Esas
KARAR NO : 2024/410
DAVA : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 10/09/2019
KARAR TARİHİ : 09/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 23.07.2018 tarihinde saat 02:51 sıralarında...m Hizm. Yayn. Rekl. Turz. Gıda San. ve Tic. A.Ş.'nin kiracı konumunda olduğu Buca ilçesi... Mahallesi.... Sok Dair... de bulunan binada elektrik kablolarının ısınma ve aşınması nedeniyle meydana gelen elektrik kısa devresi sonucu yangın çıktığını ve davaya konu iş yerinin zarar gördüğünü, davalı şirketin... no'lu poliçe ile davacı şirketi kapsamlı iş yeri poliçesi ile sigortaladığını, yangın nedeniyle meydana gelen zararlardan sorumluluğu olduğunu, iş bu nedenle zararın giderilmesi için davacı tarafından poliçe gereğince davalıya başvuru yapıldığını ve davalı tarafından 3/1381003 no'lu hasar dosyası açıldığını, iş bu hasar dosyası çerçevesinde davalının ekspertiz çalışması yaptığını, rakamlar konusunda anlaşma sağlanmadığını, sigorta şirketi tarafından poliçe konusu, içeriği, eksik sigorta, muafiyet ile teminat dışı kalan hallere ilişkin hiçbir bilgilendirme yapılmadığını belirterek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 1.000,00.-TL (KDV dahil) hasar bedeli, 100,00.-TL (KDV dahil) kira kaybı bedeli, 100,00.-TL (KDV dahil) kazanç kaybı bedeli, 100,00.-TL (KDV dahil) mobilya bedelinin belirlenerek (poliçelerin limitleri dahilinde) temerrüt tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi talep etmiştir.
Davalı ...Sigorta A.Ş. (... Sigorta A.Ş.) vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirkete sigortalı iş yerinde 23.07.2018 tarihinde yangın hasarı meydana geldiğini, sigortalının, riziko adresinde kiracı olarak bulunduğunu, davacı tarafça talep edilen tavan hasar tazminatının taraflarınca kabulünün mümkün olmadığını, sigortalının talepleri içinde en yüksek rakamın tavan yapım iş kalemi olduğunu, yangının ahşap tavana zarar verdiğinin görüldüğünü, ancak tavanda bazı alanlarda yanma olmadığını, davacı tarafın peteklerin ve buna bağlı su tesisatlarının değişimi için talep ettiği tutarın gerçeği yansıtmadığını, davacı tarafın elektrik tesisatı değişimi ve bu bölgede bulunan aydınlatma armatürlerinin değişimi için 72.500,00.-TL talep ettiğini, yangının meydana geldiği her iki binanın tüm elektrik tesisatlarının değişiminin yapılması durumu dikkate alınsa dahi bu bedelin yine de piyasa koşullarının üstünde kaldığını, hasara konu iş yerinde ana binanın tek giriş kapısının bulunduğunu, bu kapının ahşap olduğunu, kısmi hasarın söz konusu olduğunu, talep ettiği tutarın gerçeği yansıtmadığını, yangının etkili olduğu alanda talep edilen tutar kadar o boyutta bir metraj olmadığını belirterek teminat kapsamında olmayan taleplerin reddi ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, kapsamlı iş yeri sigorta poliçesinden kaynaklanan sigorta tazminatı talebine ilişkindir.
Mahkememizin... Esas sayılı dosyasından yapılan yargılamada;
Mahkememizce dosya Yangın Uzmanı, SMMM ve Sigorta Hesap Bilirkişilere tevdi edilerek rapor aldırılmıştır. 21/08/2020 havale tarihli bilirkişi heyeti raporunda; Dosya içinde taraflar arasında varlığı ihtilafsız olduğu üzere, Kapsamlı İşyeri Sigorta Poliçesi isimli poliçe ile ... Sigorta AŞ tarafından sigortalı ... Eğitim Hizmetleri Yayıncılık San Tic şirketinin faaliyet gösterdiği ...Mah.... Sokak D:... Buca İZMİR risk adresi,...numaralı poliçe ile 19.06,2018-2019 tarihleri arasında %10 enflasyon korumalı şekilde sigorta teminat örüntüsüne alınmıştır. Sigorta teminat süresi içinde olan 23.07.2018 tarihi saat 02:51 de, sigortalı risk adresinde yangın meydana geldiği ve iş bu yangının elektrik kaynaklı olduğu ve plastik kablo kanallarının da yanması ile büro kısmındaki muhteviyatları tutuşturması sonucu başlattığı kanaati oluşmuştur. İş bu 23.07.2018 yangın tarihinde; enflasyon koruması ile sigorta şirketi tarafından sigortalısına verilen teminat miktarları Bina teminatı olarak 2.018.600 TL, Dekorasyon teminatı olarak 2.018.600 TL, Demirbaş teminatı olarak 605.580 TL, Enkaz kaldırma olarak 184.000 TL, Kiracılık Mali Mesuliyet olarak 605.670 TL, Komşuluk Mali Mesuliyet olarak 605.670 TL, Alternatif İşyeri masrafları olarak 5.047 TL, İş durması olarak 5.047 TL kabul edilecektir. Eldeki davada davacı tarafından işyeri sigorta poliçesi çerçevesinde oluşan hasar nedeniyle fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı, KDV dahil 1.000,00 TL Hasar Bedeli, KDV dahil 100,00 TL Kira Kaybı Bedeli, KDV dahil 100,00 TL Kazanç Kaybı Bedeli, KDV dahil 100,00 TL Mobilya Bedeli, Belirlenerek (poliçe limitleri dahilinde) temerrüt tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile talep edilmiştir. Dava dışı şirketin defter ve dayanağı belgelerde talep konularında inceleme yapılmıştır. Şirketin 2017 yılı Kurumlar Vergisi Beyannamesi, 2018 ve 2019 yıllarına ait mizanları incelenmesi ile demirbaş ve bina hasarlarına ilişkin incelemesi ile 255 kodlu Demirbaşlar Ana hesabında Okul Ekipmanları olarak (2017 yılı Alış değerine göre kayıtlı tutar) KDV hariç 518.340,00 TL kayıt bulunduğu. 264 kodlu Özel Maliyetler Ana Hesabında (2017 yılı Maliyet Değerine göre kayıtlı tutar) KDV hariç 1.058.387,07 TL bulunduğu tespit edilmiştir. Kira kontratları incelemesi ile yangın tarihinde kira bedellerinin Bahçe için kira bedeli Temmuz 2018 ayında 2.400,00 TL, Ağustos 2018 ayında 3.000,00 TL kadardır (Kira kontratı devir tarihi 28.12.2018'e kadar). Müstakil ev için kira bedeli Temmuz 2018 ayında 12.000,00 TL, Ağustos 2018 ayında 14.400,00 TL kadardır (Kira kontratı devir tarihi 28.12.2018'e kadar). Olduğu tespit edilmiştir. İş kaybı talebi yönünden inceleme ile; Davadışı... Eğitim Hiz.A.Ş'nin Kurumlar Vergisi Beyannamesi ve Geçici Vergi Beyannameleri incelerek şirketin gelir ve kar/zarar durumunu gösterir tabloda görüleceği üzere davadışı şirketin 2017 yılında 46.633,14 TL karelde ettiği ancak 2018 yılında hiçbir gelir beyan etmediği ve giderler toplamı kadar zarar ettiği tespit edilmiştir. Defter kayıtları ve beyannameler doğrultusunda 2018 yılında (Ocak-Aralık 2018 arası) şirketin herhangi bir satış geliri elde etmediği, yangın tarihinden önceki aylarda da satış geliri bulunmadığı göz önüne alınarak iş kaybı yönünden zarar tespit edilememiştir. Ancak, davacı tarafından talep edilen ve lakin davalı sigorta şirketi tarafından da zararın olmadığı yada daha az olduğu iddiasında bulunulan hasar ve mobilya zararı oluşup oluşmadığı ve bunların mıktarlarının hesaplanması hususu heyetimiz uzmanlık alanında değildir. Bu zararların oluşup oluşmadığı ve oluşmuş ise miktarı inşaat ve eşya bilirkişileri tarafından tespit edilebilecektir. Lakin, yukarıda açıklandığı üzere iş bu uzmanları tarafından tespit edilecek zarar miktarları (dekorasyon ve demirbaş olmak üzere ) ancak 2.624.180 TL sına kadar talep edilebilir. Dosyada mevcut sigorta sözleşmesi incelendiğinde, sigortacı tarafından, sigortalısına kira kaybı bakımından özel bir kloz ile teminat vermediği görülmektedir. Dolayısıyla, davacı sigortalının bir kira kaybı yada bir başka değişle çalışamadığı dönemden ödemek zorunda kaldığı kira bedeli zararı var ise de sigorta poliçesi ile bu husus teminat altına alınmamış olmakla, sigortacının sigortalısına ödeyebileceği bir kira teminatı tespit edilememiştir. Dosyada mevcut sigorta sözleşmesi incelendiğinde, sigortacı tarafından, sigortalısına iş durması bakımından özel bir kloz ile teminat verildiği görülmektedir. Bu kloza göre davalı sigorta şirketi tarafından giderilebilecek kazanç kaybı- iş durması zarar miktarı 5.047,22 TL sını geçemeyecektir. Ancak, heyetimiz mali incelemesi ile “dava dışı şirketin 2017 yılında 46.633,14 11. kar elde ettiği ancak 2018 yılda hiçbir. gelir beyan etmediği ve giderler toplamı kadar zarar ettiği tespit edilmiştir. Defter kayıtları ve beyarmameler döoğrültüsünde 2018 yılımda Ocak-Aralık 2018 arası) şirketin herhangi bir satış geliri elde etmediği, yangın tarihinden önceki aylarda da satış geliri bulunmadığı göz önüne alınarak iş kaybı yönünden zarar tespit edilememiş olmakla sigortacının sigortalısına ödeyebileceği bir iş durması teminatı tespit edilemediği tespitleri yapılmıştır.
Mahkememizce aldırılan kök rapora ilişkin beyan ve itirazların incelenmesi ve giderilmesi üzerine dosya Yangın Uzmanı, SMMM ve Sigorta Hesap bilirkişi heyetine tevdi edilerek heyete Mobilya Sektör Uzmanı ve İnşaat Mühendisi de eklenmek suretiyle dosya bilirkişi heyetine tevdi edilerek rapor aldırılmıştır. 15/03/2021 havale tarihli bilirkişi heyeti raporunda; Dosyada bulunan Yangın raporu, Ekspertiz raporu , tespit bilirkişi raporu ve faturalar üzerinde yapılan incelemeler ışığında dava konusu olan büro mobilya ve eşyaların bir kısmının çıkan yangın sonucu kullanılamayacak derecede zarar gördüğü, bir kısım büro mobilya ve eşyaların ise yangın sonucu oluşan isden zarar gördüğü , bu zararının temizlik ve baktım yapmak suretiyle giderilemeyeceği ve bu haliyle bir eğitim kurumda kullanılmasının da çocuklar üzerinde olumsuz etki bırakacağı kanaatine varılmış olup, kullanılamayacak derecede zarar gören eşyaların listesinin belli olmadığı göz önüne alınarak, mobilya toplam bedeli % 30 oranındaki kısmı tamamen kullanılmaz olmasından kalanın da değer kaybının %15 olabileceğinden genel toplamın ancak %37 sinin karşılığının mağdur olan firmaya (sigortalıya ödenmesi gerekecektir ki bunun da KDV hariç karşılığının (400.530-TL X 437.00) 148.200 TL ( KDV dahil ise 174.870- TL) olduğu kanaatine varılmıştır. Ahşap ters tavanda oluşan hasar ile ilgili olarak her ne kadar tavanın bir kısmının yangın sonucu zarar görüp kullanılamayacak durumda olduğu, diğer alanların isesağlam olduğu yönünde görüş beyan edilmiş ise de bu tür dekorasyon imalatlarında kısmi tadilat işleminin üründen beklenen sağlamlık, görsellik ve bütünlük anlamında beklenen verimden uzak olduğu , dolayısıyla ahşap ters tavanın tamamının yeniden yapılması gerektiği kanaatine varılmıştır. Yapılan bütün inceleme ve tespitler ışığında dava konusu olan ve çıkan yangın sonucu zarar gören mobilya dekorasyon ve mefruşat ürünlerinin maliyetinin KDV dahil maliyetinin yaklaşık olarak 373.250.00 TL olduğu kanaatine varıldığını bildirmişlerdir.
12/08/2021 havale tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda; Ek raporda, ahşap işçiliği bakımından tespit edilen ahşap ters tavan, kapılar, zemin parke bakımından yapılan hesaplamada inşaat işçiliği bakımından ele alınmış olması süretiyle, gerçek zarar tespiti bakımından, davacının yerinde yaptığı iş kalemlerine göre bu oranlar ortaya konulmuş olup, buna göre yangından kaynaklı oluşan zarar hesabı Kök Raporda sevhen yapılan hata da düzeltilerek sadece ince iş olarak tadilat yapılan kısımlar için yeniden hesaplandığında, inşaat bakımından zarar, 276.101,71 TL - (27610171 * %17) = 229.164,41 TL olarak hesaplanmıştır. Temerrüt tarihi bakımından yapılacak hesaplama bakımından hükmü ile temerrüt tarihi belirlenecek olmakla, ilibar tarihine 1 ay eklenmekle bulunan tarihin 01.09.2018 tarihi olduğu kanaatine varıldığını bildirmişlerdir.
Mahkememizce 21/01/2021 tarihinde "...Mahkememizce benimsenen bilirkişi raporlarında tespiti yapılan 409.081,00 TL sigorta tazminatının davalı sigorta şirketince davacıya ödenmesi gerektiği hususunda mahkememizde vicdani kanı oluşmuş, bu itibarla davanın kabulüne karar vermek gerektiği takdir ve sonucuna ulaşılmıştır..." gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş olup İzmir Bölge Adliye Mahkemesi .. Hukuk Dairesinin ...Karar sayılı ilamı ile "...Somut olayda; ilk derece mahkemesinin istinaf denetimine konu olan dosyasında, davacı vekilince dava dilekçesinde poliçeden kaynaklı kira kaybı bedeli de istenilmesine rağmen mahkemece bu talep, gerekçede kabul edilmediği halde hüküm kısmında davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bu durumda, temlik alan davacı tarafın, poliçeye ilişkin kira kaybı talebi hakkında HMK'nun 297. maddesinin emredici hükmüne aykırı olarak, olumlu ya da olumsuz bir karar verilmeksizin ve hükmün infazında sorun yaratacak şekilde sonuca gidilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur.
2-Kabule göre ise, bina maliki tarafından riziko tarihini kapsar bina hasarıyla ilgili bir poliçe bulunup bulunmadığının, bulunuyor ise bina malikinin dava konusu yangından ötürü bir bedel alıp almadığı hususunun araştırılmaması doğru olmamıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; davacı vekili ve davalı vekili istinaf itirazının belirtilen yönden kabulü ile, yerel mahkeme kararının HMK 353/1-a-6. madde uyarınca kaldırılarak dosyanın mahkemesine iadesine, kararın kaldırılması sebep ve şekline göre taraf vekillerinin esasa dair istinaf itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." şeklinde karar verilmiştir ve dosya Mahkememizce gönderilmiştir.
Somut olay mahkememizce değerlendirilerek davalı sigorta şirketine müzekkere yazılarak 23/07/2018 tarihi itibariyle ...Mahallesi ... Sokak Daire... Buca İzmir'de bulunan binaya ilişkin bina hasarına dair bir poliçe bulunup bulunmadığı sorulmuş olup dava dışı... Eğitim Hizmetleri Yayıncıl ...Reklam Turizm Gıda Sanayi Ve Ticaret arasınd...oliçe numaralı ve 19.06.2018 - 19.06.2019 vade tarihli ve riziko adresi ...Mah.... Pk:35000 Buca/İzmir olan Kapsamlı İsyeri Sigorta Poliçesi tanzim edildiği, bununla birlikte birlikte, dava konusu yangından dolayı dava dışı ...'a herhangi bir ödeme yapılmadığı hususunun bildirildiği anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamında değerlendirildiğinde; davacı vekili dava dışı... Eğitim Hizm. Yay.Rekl. Turz. Gıda San. ve Tic. A.Ş. tarafından davalı sigorta şirketine...no'lu kapsamlı iş yeri poliçesi ile sigortalanarak, iş yeri teminat altına alındığını, iş bu poliçeye konu iş yerinin 23/07/2018 tarihinde meydana gelen yangında yandığını ve zarar meydana geldiğini, iş bu yangından kaynaklanan tüm haklarını sigortalı...'ye temlik ettiğini belirterek 23/07/2018 tarihinde dava konusu iş yerinde meydana gelen yangın nedeniyle iş yerinde oluşan zararların davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ettiği, davalının davanın reddini savunduğu istinaf öncesi yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde yangından kaynaklı oluşan inşaat bakımından zararın 229.164,41 TL, zarar gören mobilyalar yönünden zararın 174.870- TL olduğu, kazanç kaybı miktarının 5.047,22 TL olduğu ve davacı tarafından her ne kadar kira kaybı bedeli talep edilmiş ise de sigorta poliçesi ile bu hususun teminat altına alınmadığı yine istinaf incelemesi sonrasında eksik olan araştırmanın yapılarak davalı sigorta şirketine dava dışı taşınmaz sahibine söz konusu yangın nedeniyle ödeme yapılıp yapılmadığının sorulduğu ve bu yönde bir ödemenin yapılmadığı da anlaşıldığından tüm bu gerekçelerle davanın kısmen kabulü kısmen reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİ ile;
1-409.081,00-TL maddi tazminatın (kazanç kaybı yönünden 5.047,00-TL, mobilya zararı yönünden 174.870,00-TL ve inşaat zararı bakımından 229.164,00-TL olmak üzere) 01/09/2018 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Davacının fazlaya ilişkin kira kaybı bedeli talebinin REDDİNE,
3-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibariyle alınması gereken 27.944,32-TL karar ve ilam harcından, davanın açılışı sırasında peşin olarak yatırılan 44,40-TL harç ile 6.963,89-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 27.855,52-TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 107,00-TL elektronik tebligat, 5,75-TL posta (KEP) masrafı, 137,31-TL posta masrafı, 2.500,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.750,06-TL giderinin davanın kabul oranı dikkate alınarak 2.749,39-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan 44,40-TL peşin harç, 44,40-TL başvurma harcı ve 6.963,89-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 7.052,69-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacının kendisini vekille temsil ettirdiği göz önünde bulundurularak karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 63.271,34-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalının kendisini vekille temsil ettirdiği göz önünde bulundurularak karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 100,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 1.320,00-TL zorunlu arabuluculuk yargılama giderinin davanın kabul oranı dikkate alınarak 0,32-TL'sinin davacıdan tahsili, 1.319,68-TL'sinin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
9-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer ya da başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 09/07/2024
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza