T.C.
İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/851
KARAR NO : 2025/237
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 07/11/2023
KARAR TARİHİ : 11/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili aracın... plakalı 2014 model ... olduğunu, 29/06/2023 tarihinde maliki .... San. Tic. A.Ş. olan ... aracın sürücüsünün olay yerini terk ettiğini, trafik polisleri tarafından tutulan kaza tespit tutanağına göre %100 karşı aracın kusurlu olduğunu, davalıya ait aracın...A.Ş'ye ZMMS poliçe kapsamında sigortalı olduğunu, müvekkiline ait aracın hasar aldığını, davalının sigortalısı olduğu
aracın %100 kusurlu olduğunu, kusura ilişkin uyuşmazlık bulunmadığını, müvekkilinin aracında değişim, onarım ve boya yapılmış parçaları olduğunu, tüm bu hususların aracın değereni düşürdüğünü, aracın hasar kayıtlı gözükmesinin dahi satım gücünü etkilediğini, aracın değerini düşürdüğünü, müvekkilinin aracının ... Şirketinin Kasko Sigorta Poliçesi kapsamında yaptırıldığını, hasara ilişkin eksper raporu ile hasarın 234.000,00-TL tespit edildiğini, müvekkilinin şirket lojistik işiyle uğraştığını,
aracın hasar onarımı yapılırken müvekkilinin aracını kullanamadığını ve ticari kazanç kaybı yaşadığını, değer kaybı zararının karşılanması amacıyla 11.08.2023
tarihinde sigorta şirketine başvurulduğunu, sigorta şirketi tarafından 19/09/2023 tarihinde 27.426,47-TL değer kaybı tazminatı ödemesi yapıldığını ancak yapılan ödemenin müvekkilinin zararını karşılamaya yeterli
olmadığını ve bakiye değer kaybı alacağının mevcut olduğunu, değer kaybı için Yargıtay İçtihatlarına uygun,
piyasa koşullarına göre yapılan hesaplamanın hükme esas alınmasını talep ettiklerini, aracın tamir sürecinde müvekkilinin kendi aracının kullanımından mahrum
kaldığını, ticari bir zarara uğradığını, bu sebeple oluşan ticari kazanç kaybı bedelinin de sigorta şirketi
dışındaki şahıs davalıdan tahsilini talep ettiklerini, müvekkilinin ticari defter ve belgelerinin incelenmesi
neticesinde ilgili tarihte günlük ortalama kazanç kaybının belirlenebileceğini beyan etmekle, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00-TL değer kaybı bedelinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili, (davalı sigorta şirketi için temerrüt tarihinden itibaren, diğer
davalı yönünden kaza tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine), 1.000,00-TL ticari kazanç kaybı bedelinin sigorta şirketi
dışındaki davalıdan kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı...Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının racında meydana gelen hasara ilişkin ... numaralı hasar dosyası açıldığını ve işbu dosyadan 27.426,47-TL değer kaybı tutarı
ödendiğini, sigortalı araç sürücüsünün asli kusuru olduğu yönündeki iddia yerinde olmayıp, itirazları
olduğunu, kusur oranlarının belirlenmesi gerektiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun bakiye poliçe
teminatı ile sınırlı olduğunu, müvekkili şirketçe yapılan ödemenin düşülmesiyle birlikte bakiye teminat limiti dikkate alınması gerektiğini, müvekkil şirket usulen temerrüde düşürülmediği için faizden dava tarihinden itibaren yasal faizle sorumlu olduğunu, dava sonucunda muhtemel hükmedilecek tutarın sigortalıya rücu edilmesi
gerekeceğinden davanın ...Sanayi Ticaret Anonim Şirketine ihbarını talep ettiklerini, talep etmek hasıl olduğunu beyan etmekle, davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Dava dilekçesi ve eklerinin usulüne uygun şekilde tebliğine rağmen davalı ...Sanayi Ticaret Anonim Şirketi tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DELİLLER :
1-İzmir Arabuluculuk Bürosunun...Arabuluculuk numaralı Arabuluculuk Son Anlaşamama Tutanağı,
2-Davalı...Anonim Şirketi nezdinde... plakalı araca ilişkin olarak düzenlenen... numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi, 29/06/2023 tarihli trafik kazasına ilişkin olarak davacı tarafından şirkete yapılan başvuru dilekçesi, dilekçenin şirkete ulaştığı tarihi gösterir tebligat evrakları, hasar dosyası ve davacıya ödeme yapılıp yapılmadığına ilişkin evraklar,
3-Dava dışı ...Şirketi nezdinde... plakalı araca ilişkin olarak düzenlenen...motorlu Kara Taşıtları Birleşik Kasko Sigorta poliçesi, 29/06/2023 tarihli trafik kazasına ilişkin olarak davacı tarafından şirkete yapılan başvuru dilekçesi, dilekçenin şirkete ulaştığı tarihi gösterir tebligat evrakları, hasar dosyası ve davacıya ödeme yapılıp yapılmadığına ilişkin evraklar,
4-Türkiye Noterler Birliği nezdindeki 29/06/2023 tarihi ve mevcut durum itibariyle... ve... plakalı araçlara ait varsa trafik tescil ve ruhsat belgeleri,
5-Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi nezdinde... plakalı araca ait olarak bulunan tramer kaydı,
6-29/06/2023 tarihli Trafik Kazası Tespit Tutanağı,
7-Davacı şirkete ait ticari defter ve belgeler,
8-Bilirkişi heyetinin 09/12/2024 havale tarihli raporları,
9-Davacı vekilinin 22/01/2025 havale tarihli bedel artırım dilekçesi,
10-Sair deliller.
DAVA KONUSU :
Açılan dava, 29/06/2023 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası neticesinde davacı ...ve Malzemeleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine ait... plakalı araçta oluşan hasar sebebiyle araçta meydana gelen değer kaybı bedelinin ve aracın tamiratı süresince kullanılmaması sebebiyle oluşan kazanç kaybı bedelinin belirlenmesi ile belirlenecek değer kaybı bedelinin davalı ...Sanayi Ticaret Anonim Şirketi yönünden haksız fiil tarihinden itibaren, davalı...Anonim Şirketi yönünden ise temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen, aracın tamiratı süresince kullanılmaması sebebiyle oluşan kazanç kaybı bedelinin ise kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...Sanayi Ticaret Anonim Şirketinden alınarak davacıya verilmesi taleplerine ilişkindir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Haksız fiil, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 maddesinde; ''Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür.'' şeklinde düzenlenmiştir. Aynı Kanun'un 50. maddesinde ise ''Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler.'' hükmü yer almaktadır.
Haksız fiil öğretide hukuka aykırı zarar verici fiil olarak tanımlanmakta ve unsurları; eylem, hukuka aykırılık, zarar, kusur ve illiyet bağı olarak belirlenmektedir. Buna göre haksız fiilden bahsedebilmek için hukuka aykırı bir eylem bulunmalı, bu eylemden bir zararın doğması zararlandırıcı eylemde bulunan kişinin kusurlu bulunması ve zarar ile kusur arasında illiyet bağının olması gerekmektedir.
Bu beş unsurun varlığı halinde zarar veren kişi eylemden dolayı zarara uğrayan kişi ya da kişileri maddi ve manevi zararlarını karşılamak durumundadır. Türk Medeni Kanunu’nun 6.maddesine göre haksız fiilin unsurlarını ispat etme yükü davacıdadır. Davacı zararı haksız eylemi ve zarar ile haksız eylem arasındaki illiyet bağını ispat etmek durumundadır.
Hakim, kusurlu veya hukuka aykırı bir fiili ile başkasına zarar verenin kusur durumunu, zararın ağırlını ve oluşan durumun özelliklerini gözeterek uygun ve hakkaniyete uygun bir tazminat belirler.
Haksız fiiller meydana geldikleri anda hukuki sonuç doğurur ve zarara neden olanların zararı tazmin borcu haksız fiil tarihinde ortaya çıkar. Haksız fiilin unsuru olan zarar, zarar görenin malvarlığında rızası dışında meydana gelen azalma ile zarar verici fiil olmasa idi bulunacağı durum arasındaki farktır ve zarar haksız fiilin meydana gelmesi ile gerçekleşmiş sayılır. Zarar verenin ve diğer sorumluların zararı tazmin yükümlülüğü herhangi bir ihbara ve ihtara gerek kalmaksızın olay tarihinde doğar. Haksız fiile bağlanan hukuki sonuçlar haksız fiil tarihi esas alınarak belirlenir ve bu nedenle haksız fiillerde olay tarihinde yürürlükte bulunan hukuk kuralları uygulanır. Başka bir deyişle zararın belirlenmesinde olay tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerekmektedir.
Sorumluluk sigortaları 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1473. ve devamı maddelerinde ''Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.'' şeklinde düzenlenmiştir. Sorumluluk sigortalarında sigorta şirketi tarafından zararı karşılanan kişi sigorta sözleşmesinin tarafı değildir. Sigorta ettiren kendisi ya da sorumluluğu altında bulunan kişiler tarafından üçüncü kişilere verilecek zararları sigorta şirketine ödediği prim karşılığında sigorta ettirmektedir. Sorumluluk sigortası, sigorta ettirenin üçüncü kişilere vereceği zararları teminat altına alırken hem üçüncü kişiyi hem de sigortalıyı koruma altına alan bir sigorta türüdür.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1473. ve 1486. maddelerinde yapılan düzenlemeye göre sorumluluk sigortalarını isteğe bağlı sigortalar ile zorunlu sigortalar olarak ikiye ayırmak gerekir.
Tehlike sorumluluklarında üçüncü kişilerin zararının karşılanması amacıyla bazı alanlarda kamu yararı ve zarar görenlerin korunması gerekçesi ile sorumluluk sigortası yaptırmak yasal zorunluluk haline getirilmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun da 1483 ve 1484. maddelerinde de zorunlu sorumluluk sigortalarında uygulanacak hükümler ayrıca düzenlenmiştir. Bu düzenlemelere göre zorunlu sigortalarda sigorta şirketinin zarar gören üçüncü kişiye karşı olan sorumluluğu kanundan doğan bir sorumluluktur. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 13. maddesi ile bazı hallerde Bakanlar Kurulu'na da zorunlu sigortalar ihdas etme yetkisi verilmiştir. Zorunlu sorumluluk sigortalarının kamu yararı taşıması ve yapılmasının yasa ile zorunlu kılınması nedeniyle zorunlu sigortalarda zarar görenlerin korunması amacıyla bazı düzenlemeler yapılmıştır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, ''İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.'' hükmüne, aynı Kanun'un 85/1. maddesinde, ''Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.'' hükmüne, aynı Kanun'un 85/son. maddesinde ise, ''İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.'' hükmüne yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, ''sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.'' düzenlemesi yapılmıştır.
Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir. (EREN Fikret, Borçlar Hukuku, 9. B, s. 631 vd.; KILIÇOĞLU Ahmet, Borçlar Hukuku, 10. B., s. 264 vd.).
2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.
Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.
Burada kanun koyucu zarar görenin kusuru nispetinde indirim yapılabileceğini öngörmüş ve indirimi zorunlu tutmayarak hâkimin taktirine bırakmıştır. Uygulama ve öğretide de (S. Ünan, “Ergün A. Çetingil ve Rayegan Kender’e 50. Birlikte Çalışma Yılı Armağanı 2007”, s. 1180) bu husus kabul edilmektedir.
Kanun koyucu, açıklanan düzenlemeler yanında 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 91. maddesiyle de; işletenin aynı Kanunun 85. maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası) yaptırma zorunluluğunu getirmiştir.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin yerleşik içtihatları kapsamında değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 90. maddesinde; ''Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.'' hükmü düzenlenmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.5. Bölümünde belirtilen 'Kapsama Giren Teminat Türleri' başlığı altında bulunan (a) bendinde 'Maddi Zararlar Teminatı' kapsamında araçta meydana gelen değer kaybı da sayılmıştır.
İlgili maddede Maddi Zararlar Teminatı; ''Hak sahibinin bu genel şartta tanımlanan ve zarar gören araçta meydana gelen değer kaybı dahil doğrudan malları üzerindeki azalmadır.'' olarak tanımlanmıştır.
... Anonim Şirketi nezdinde... plakalı araca ait olarak düzenlenen ... numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinin incelenmesinde, poliçenin 28/06/2023 ile 28/06/2024 tarihleri arasında geçerli olduğu, teminat limitinin 120.000,00-TL olduğu görülmektedir.
Mahkememizin 17/09/2024 tarihli duruşması 7 numaralı ara karar gereğince, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 219/2. ve 222/1. maddelerinde tarafların delil olarak dayandığı ticari defter ve kayıtları ibraz ile yükümlü olduğu hüküm altına alındığından, davacı vekiline bilirkişi incelemesine esas olmak üzere davacı şirkete ait ticari defter ve belgeleri mahkememize sunmak veya ticari defter ve belgelerin bulunduğu yeri mahkememize bildirmek üzere 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 220/1. fıkrası uyarınca iki haftalık kesin süre verilmiş olup, davacı vekili davacı şirkete ait ticari defter ve belgelerin bulunduğu yeri verilen kesin süre içerisinde mahkememize bildirmiştir.
Gerekli bilgi ve belgelerin temini akabinde dosyanın bir trafik alanında uzman, bir otomotiv alanında uzman ve bir Serbest Muhasebeci Mali Müşavir bilirkişiden oluşan heyete tevdi ile dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, 29/06/2023 tarihli trafik kazası tespit tutanağı,...Anonim Şirketi nezdinde... plakalı araca ait olarak düzenlenen Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi, hasar dosyası, ...Şirketi nezdinde... plakalı araca ait olarak düzenlenen Kasko Sigortası poliçesi, hasar dosyası,... plakalı araca ait tramer kaydı, ekspertiz raporu, dava dilekçesine ekli fotoğraflar, davacı şirkete ait ticari defter ve belgeler ile sair deliller göz önünde bulundurularak;... plakalı araç sürücüsü ile... plakalı araç sürücülerinin 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun hangi maddelerini ihlal etmek suretiyle dava konusu olan ve 29/06/2023 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasının oluşumuna sebebiyet verdikleri hususu ile trafik kazası sonucunda... plakalı araçta meydana gelen hasar miktarının, hasarın onarım bedelinin, hasar neticesinde davacıya ait aracın makul tamirat süresinin ne kadar olduğunun, tamirat süresince davacı tarafından edinilmesinin mümkün olup olmadığının, ikame araç edinilmesi mümkün ise edinilmek durumunda kalınan ikame araç bedelinin, ikame araç edinilmesi mümkün değil ise davacı şirkete ait ticari defter ve belgelerin açılış ve kapanış onaylarının usulüne uygun şekilde yaptırılıp yaptırılmadıkları, davacı şirkete ait ticari defter ve belgelerin sahibi lehine delil vasfı taşıyıp taşımadıklarının tespiti akabinde ticari defter ve kayıtların delil vasfı bulunması durumunda davacı şirkete ait ticari defter ve belgelerde yer alan kayıtlar da gözetilerek, dava konusu aracın çalışamamasından kaynaklı olarak davacı şirketin mahrum kaldığı kazanç kaybı bedeli bulunup bulunmadığı, var ise mahrum kalınan kazanç kaybı bedelinin belirlenerek düzenlenecek raporun mahkememize sunulması istenilmiş olup, bilirkişi heyetinin 09/12/2024 havale tarihli raporlarında sonuç olarak;
firari... kamyonet sürücüsü ışık ihlali yaparak çarptığından dolayı kazanın oluşumunda etken olduğu;... plakalı kamyon sürücüsü atfı kabil kural ihlalinde bulunmadığından dolayı kazanın oluşumunda etken olmadığı,
2014 model aracın onarımı yapıldıktan sonraki rayiç değeri araştırması neticesinde, kaza tarihinde,
onarım sonrası rayicinin 3.065.000,00-TL ile 3.085.000,00-TL olduğu, ortalama değerinin 3.075.000,00-TL
olduğu, Yargıtay 17 HD. nin Gerçek zarar ile ilgili “gerçek zarar ve değer kaybının, aracın kaza öncesi rayici ile (3.150.000,00-TL) onarım sonrası rayici (3.075.000,00-tl) arasındaki farktır” kararları göz önüne alındığında ve değerlendirildiğinde aracın piyasa koşullarında değer kaybının 75.000,00-TL olduğu,
değer kaybı bedeli olarak dava öncesi ödendiği beyan edilen ve 19.09.2023 tarihli ... dekontu sunulan, 27.426,47-TL değer ödemesi düşülmesi durumunda (75.000,00-TL-27.426,47-TL) 47.573,53-TL olacağı, ikame araç bedeli bakımından; davacı tarafın; davaya konu aracın makul onarım süresi ile araçtan mahrum kaldığı süre zarfındaki zararına ilişkin olarak bir bilgi ve belge/delil, dosyaya sunulu olmadığı, tamiri yapan firmanın teslim formuna göre, aracın servise girişinin 04.07.2023 onarım sonrası çıkışının 21.07.2023 tarihi olduğu, buna göre aracın makul onarım süresinin 18 gün olduğu, (hukuki süreç, sigorta süreci, tedarik sorunu vs. hariç olmak üzere),
davaya konu aracın aynı özelliklerdeki bir aracın, mahrum kalınan onarım süresince yerine ikame araç
olarak kullanılması durumunda, aynı, özellik, segment ve konfordaki ikame bir aracın günlük kira bedelinin (sürücü, yakıt vs masrafları hariç olmak üzere) kaza tarihi itibarıyla 3.500,00-TL/gün, (18 günx3.500,00-TL) toplamda 63.000,00-TL olduğu,... plakalı aracın 18 günlük makul onarım süresi boyunca mahrum kalınan net kazancın (49.766,94-TLx%15,239) 7.583,98-TL olduğunu mütalaa etmişlerdir.
Davacı vekilinin bilirkişi heyetinin 09/12/2024 havale tarihli raporlarına karşı itirazlarının, değer kaybı bedelinin mahkememiz ara kararı doğrultusunda, yerleşik Yargıtay içtihatları ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarına uygun olarak, serbest piyasa araştırması yapılarak ve araştırma sonuçlarına raporda somut bir şekilde yer verilmesi kapsamında görüldüğü üzere dava konusu aracın kazadan önceki hasarsız halinin kaza tarihindeki ikinci el rayiç değeri ile kazadan sonraki hasarlı halinin kaza tarihindeki ikinci el rayiç değeri arasındaki fark esas alınmak suretiyle belirlendiği, değer kaybına yönelik itirazların soyut beyandan ibaret olup somut hiçbir veri barındırmadığı, mahrum kalınan kar kaybı bedelinin ise bizzat davacı şirkete ait ticari defter ve belgelerde dava konusu araca ilişkin olarak tutulan kayıtlar çerçevesinde belirlenen yıllık kar bedelinin onarım süresine oranlanması suretiyle hesaplandığı, yani hesaplama sırasında davacı şirkete ait kayıtların esas alındığı, hesabın günlük gelire göre değil kar bedeline göre yapıldığı, mahrum kalınan kar kaybı hesabına yönelik itirazların da soyut beyandan ibaret olup somut hiçbir veri barındırmadığı anlaşılmakla reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Davalı...Anonim Şirketi vekilinin bilirkişi heyetinin 09/12/2024 havale tarihli raporlarına karşı itirazlarının, değer kaybı bedelinin mahkememiz ara kararı doğrultusunda, yerleşik Yargıtay içtihatları ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarına uygun olarak, serbest piyasa araştırması yapılarak ve araştırma sonuçlarına raporda somut bir şekilde yer verilmesi kapsamında görüldüğü üzere dava konusu aracın kazadan önceki hasarsız halinin kaza tarihindeki ikinci el rayiç değeri ile kazadan sonraki hasarlı halinin kaza tarihindeki ikinci el rayiç değeri arasındaki fark esas alınmak suretiyle belirlendiği, değer kaybına yönelik itirazların soyut beyandan ibaret olup somut hiçbir veri barındırmadığı, kaldı ki aracın tramer kayıtlarında yer alan önceki kazalarının da hesaplama sırasında dikkate alındığı anlaşılmakla reddine, mahrum kalınan kar kaybı bedeline yönelik itirazların hukuki değerlendirmeye muhtaç konulardan olması sebebiyle esas hakkındaki hükümle birlikte değerlendirilmesine karar verilmiştir.
Davacı vekili tarafından sunulan 22/01/2025 havale tarihli değer artırım dilekçesi ile 100,00-TL olarak belirttikleri değer kaybı bedelini 47.573,53-TL'ye, 1.000,00-TL olarak belirttikleri ticari kazanç kaybı ve araç mahrumiyet zararı bedelini 70.583,98-TL'ye arttırdıklarını beyan ettiği ve artırılan dava değeri üzerinden eksik harcı mahkememiz veznesine yatırdığı görülmektedir.
Davalı ...Sanayi Ticaret Anonim Şirketinin kazanın oluşumunda %100 oranında asli ve tam kusurlu olan ve olay yerinden firar eden sürücünün sevk ve idaresindeki aracın maliki olduğu gözetildiğinde, davalı ...Sanayi Ticaret Anonim Şirketi yönünden temerrüt olgusunun haksız fiil tarihi itibarıyla oluştuğu izahtan varestedir.
Dava açılmadan önce davacı tarafça davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığı, başvuru evrakının davalı sigorta şirketine 11/08/2023 tarihi itibarıyla usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği, davalı sigorta şirketinin rizikonun ihbarı akabinde 8 iş gününün sona erdiği 24/08/2023 tarihinde temerrüte düştüğü kanaatine varılmıştır.
Tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, İzmir Arabuluculuk Bürosunun ... Dosya, ...Arabuluculuk numaralı Arabuluculuk Son Anlaşamama Tutanağı, davalı...Anonim Şirketi nezdinde... plakalı araca ilişkin olarak düzenlenen... numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi, 29/06/2023 tarihli trafik kazasına ilişkin olarak davacı tarafından şirkete yapılan başvuru dilekçesi, dilekçenin şirkete ulaştığı tarihi gösterir tebligat evrakları, hasar dosyası ve davacıya ödeme yapılıp yapılmadığına ilişkin evraklar, dava dışı ...Şirketi nezdinde... plakalı araca ilişkin olarak düzenlenen... numaralı Motorlu Kara Taşıtları Birleşik Kasko Sigorta poliçesi, 29/06/2023 tarihli trafik kazasına ilişkin olarak davacı tarafından şirkete yapılan başvuru dilekçesi, dilekçenin şirkete ulaştığı tarihi gösterir tebligat evrakları, hasar dosyası ve davacıya ödeme yapılıp yapılmadığına ilişkin evraklar, Türkiye Noterler Birliği nezdindeki 29/06/2023 tarihi ve mevcut durum itibariyle... ve... plakalı araçlara ait varsa trafik tescil ve ruhsat belgeleri, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi nezdinde... plakalı araca ait olarak bulunan tramer kaydı, 29/06/2023 tarihli Trafik Kazası Tespit Tutanağı, davacı şirkete ait ticari defter ve belgeler, bilirkişi heyetinin 09/12/2024 havale tarihli raporları, davacı vekilinin 22/01/2025 havale tarihli bedel artırım dilekçesi ile sair deliller birlikte değerlendirildiğinde; davaya konu uyuşmazlığın 29/06/2023 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası neticesinde davacı ...ve Malzemeleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine ait... plakalı araçta oluşan hasar sebebiyle araçta meydana gelen değer kaybı bedelinin ve aracın tamiratı süresince kullanılmaması sebebiyle oluşan kazanç kaybı bedelinin belirlenmesi ile belirlenecek değer kaybı bedelinin davalı ...Sanayi Ticaret Anonim Şirketi yönünden haksız fiil tarihinden itibaren, davalı...Anonim Şirketi yönünden ise temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen, aracın tamiratı süresince kullanılmaması sebebiyle oluşan kazanç kaybı bedelinin ise kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...Sanayi Ticaret Anonim Şirketinden alınarak davacıya verilmesi taleplerine ilişkin olduğu,...Anonim Şirketi nezdinde... plakalı araca ait olarak düzenlenen... numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinin incelenmesinde, poliçenin 28/06/2023 ile 28/06/2024 tarihleri arasında geçerli olduğu, teminat limitinin 120.000,00-TL olduğu, dava açılmadan önce davalı sigorta şirket tarafından değer kaybı bedeline mahsuben ödenen 27.426,47-TL mahsup edildiğinde bakiye teminat limitinin 92.573,53-TL olduğu, dava konusu trafik kazasının kaza yerinden firar eden sürücünün sevk ve idaresindeki... plakalı aracı ile Eskişehir Köprülü Kavşak istikametinden Çevre yolu takiben Ankara köprülü kavşak istikametine seyrederken Organize kavşağına geldiği esnada kendisine yanan kırmızı ışıkta geçtiği esnada aracının ön kısımlarıyla, solundan Organize Sanayi içerisinden Prof. Dr. Abdülkadir Akcan caddesi istikametine Organize kavşağında kendisine yanan yeşil ışıkta geçen sürücü ... sevk ve idaresindeki... plakalı kamyonun sağ ön yan kısımlarına çarpması neticesinde vuku bulduğu, kazasının oluşumunda... plakalı aracın firari sürücüsünün %100 oranında asli ve tam kusurlu olduğu, kaza sonucunda davacıya ait araçta hasar meydana geldiği, oluşan hasarın onarım bedelinin 230.100,00-TL olduğu, hasar sebebiyle araçta değer kaybı meydana geldiği, aracın kazadan önceki hasarsız halinin kaza tarihindeki ikinci el rayiç değerinin 3.150.000,00-TL, kazadan sonraki hasarlı halinin kaza tarihindeki ikinci el rayiç değerinin ise 3.075.000,00-TL olması çerçevesinde araçta oluşan değer kaybı bedelinin 75.000,00-TL olduğu, dava açılmadan önce yapılan başvuru neticesinde değer kaybı bedeline mahsuben davacı tarafa 27.426,47-TL ödendiği, ödenen bedel mahsup edildiğinde talep edilebilecek bakiye değer kaybı bedelinin 47.573,53-TL olduğu, aracın onarımı için gereken makul sürenin 18 gün olduğu, onarım süresi içerisinde edinilecek ikame araç bedelinin ise günlük 3.500,00-TL olması karşısında, 18 günlük süre kapsamında ikame araç bedelinin (3.500,00-TL*18) 63.000,00-TL olduğu, davacı şirkete ait ticari defter ve belgelerde yer alan verilere göre aracın 18 günlük süre boyunca çalışamamasından kaynaklı olarak oluşan mahrum kalınan kazanç bedelinin 7.583,98-TL olduğu, davacı vekilinin 22/01/2025 havale tarihli değer artırım dilekçesi ile dava dilekçesinde 100,00-TL olarak belirttikleri değer kaybı bedelini 47.573,53-TL'ye, 1.000,00-TL olarak belirttikleri ticari kazanç kaybı bedelini 70.583,98-TL'ye arttırdıklarını beyan ettiği ve artırılan dava değeri üzerinden eksik harcı mahkememiz veznesine yatırdığı, davalı ...Sanayi Ticaret Anonim Şirketinin kazanın oluşumunda %100 oranında asli ve tam kusurlu olan ve olay yerinden firar eden sürücünün sevk ve idaresindeki aracın maliki olduğu gözetildiğinde, davalı ...Sanayi Ticaret Anonim Şirketi yönünden temerrüt olgusunun haksız fiil tarihi itibarıyla oluştuğu, dava açılmadan önce davacı tarafça davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığı, başvuru evrakının davalı sigorta şirketine 11/08/2023 tarihi itibarıyla usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği, davalı sigorta şirketinin rizikonun ihbarı akabinde 8 iş gününün sona erdiği 24/08/2023 tarihinde temerrüte düştüğü, davacı vekili tarafından dava dilekçesine konu edilen ticari kazanç kaybı ve araç mahrumiyet bedeli taleplerinin esasında dava konusu aracın kaza sebebiyle hasar görmesi çerçevesinde onarım süresi boyunca kullanılamamasından kaynaklı olarak davacı şirketin uğradığı zarara ilişkin olduğu, her iki alacak kaleminin hukuki temelinin aynı sebebe dayandığı, bu sebeple aracın onarım süresince kullanılamamasından dolayı hem mahrum kalınan kazanç bedelinin hem de ikame araç bedelinin talep edilmesinin mümkün olmadığı, dava dilekçesi içeriğinde açıkça dava konusu aracın onarım süresi boyunca kullanılamadığı, bu mahrumiyet sebebiyle davacı şirketin ticari bir zarara uğradığı, ticari kazanç kaybı bedelinin davacı şirkete ait ticari defter ve belgeler üzerinde yaptırılacak inceleme neticesinde günlük ortalama kazanç kaybının hesap edilmesi ile belirlenebileceğinin açık bir şekilde belirtildiği, belirtilen sebeplerle davacı vekilinin muradının aracın onarım süresi boyunca kullanılamamasından kaynaklanan kazanç kaybı bedeline yönelik olduğu, her ne kadar davacı vekilince sunulan bedel artırım dilekçesinde ticari kazanç kaybı bedeli ve araç mahrumiyet bedeli talepleri yönünden dava değeri 70.583,98-TL'ye artırılmış ise de, dava dilekçesinde yer alan açık talep ve vekilin anlatımlarından ulaşılan muradı dikkate alınarak davacı şirkete ait ticari defter ve belgelerde yer alan veriler üzerinden tespit edilen kazanç kaybı bedeli üzerinden hüküm kurma yoluna gidilmiş, ikame araç bedeli olarak belirlenen araç mahrumiyet bedeline yönelik talebin ise reddine karar verilmiş, değer kaybı bedelinin ise usulüne uygun deliller vasıtasıyla ispatlandığı kanaatiyle neticeten açılan davanın kısmen kabul kısmen reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Açılan davanın KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİ İLE,
1-Değer kaybı bedeli tazminatı talebinin KABULÜNE, 47.573,53-TL maddi tazminatın, davalı ...Sanayi Ticaret Anonim Şirketi yönünden haksız fiil tarihi olan 29/06/2023 tarihinden, davalı...Anonim Şirketi yönünden ise bakiye poliçe limiti 92.573,53-TL ile sınırlı olmak kaydıyla ve rizikonun ihbarı akabinde 8 iş gününün sona erdiği 24/08/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ...Sanayi Ticaret Anonim Şirketi ve...Anonim Şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...Ve Malzemeleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketine verilmesine,
2-Ticari kazanç kaybı bedeli tazminatı talebinin KISMEN KABULÜNE, 7.583,98-TL maddi tazminatın, haksız fiil tarihi olan 29/06/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...Sanayi Ticaret Anonim Şirketinden tahsili ile davacı ...Ve Malzemeleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketine verilmesine, 63.000,00-TL tazminat bedeline yönelik fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
3-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibariyle alınması gereken 3.767,80-TL karar ve ilam harcından, davanın açılışı sırasında peşin olarak yatırılan 269,85-TL harç ve 1.999,04-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 1.498,91-TL karar ve ilam harcının davalılardan (davalı...Anonim Şirketi 1.292,82-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 90,00-TL elektronik tebligat, 1.116,50-TL tebligat, 7,00-TL posta (KEP) masrafı, 10.500,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 11.713,50-TL yargılama giderinin davalılar ...Sanayi Ticaret Anonim Şirketi ve...Anonim Şirketinden (davalı...Anonim Şirketi 10.102,93-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen tahsili ile ...Ve Malzemeleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketine verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 269,85-TL peşin harç, 269,85-TL başvurma harcı ve 1.999,04-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 2.538,74-TL yargılama giderinin davalılar ...Sanayi Ticaret Anonim Şirketi ve...Anonim Şirketinden (davalı...Anonim Şirketi 2.189,67-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ...Ve Malzemeleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketine verilmesine,
6-Davacının kendisini vekille temsil ettirdiği göz önünde bulundurularak karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 30.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılar ...Sanayi Ticaret Anonim Şirketi ve...Anonim Şirketinden (davalı...Anonim Şirketi 25.875,10-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...Ve Malzemeleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketine verilmesine,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A (14) maddesi gereğince ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.200,00-TL zorunlu arabuluculuk yargılama giderinin davalılar ...Sanayi Ticaret Anonim Şirketi ve...Anonim Şirketinden (davalı...Anonim Şirketi 2.760,00-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına,
8-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer ya da başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
11/03/2025
Katip ... Hakim ...
e-imzalıdır e-imzalıdır