T.C.
İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/168 Esas
KARAR NO : 2025/546
DAVA : Tazminat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ : 26/02/2024
KARAR TARİHİ : 17/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalılardan ... A.Ş.'nin Türkiye distribütörlüğünü yapığı markalardan...simli ticari ada sahip modelinin, yine davalılardan ... San. Tic. A.Ş'den 26.12.2022 tarihinde müvekkili şirket tarafından KDV dahil 236.352,41-TL bedelle O (sıfır) km olarak satın alındığını, 28/01/2023 tarihinde ise dava konusu aracın arızalanması üzerine, aracın davalılardan yetkili servis hizmeti vere... Servis ve Ticaret Anonim Şirketi'nin servisine çekildiğini, serviste yapılan inceleme neticesinde araçta arıza tespiti yapıldığını, her ne kadar dava konusu aracın alış faturası uyarınca bedeli 236.352,41-TL olarak belirtilmiş ve fatura bu şekilde tanzim edilmiş ise de müvekkil şirket tarafından araç bedeli olarak 20.12.2022 tarihinde davalı... Oto.A.Ş.'ye 237.500,00-TL araç bedeli açıklaması ile dendiğini, fatura bedeli ile ödenen tutar arasındaki 1.147,59-TL fark yönünden istirdat dahil olmak üzere tüm talep ve dava haklarını saklı tuttuklarını, meydana gelen arıza neticesinde müvekkili şirket ile ...Müşteri Hizmetleri arasında yapılan görüşmelerde müvekkili şirketin değişim talebi doğrultusunda aracın geri alınacağı ve misli ile değişimin gerçekleştirileceği, bu doğrultuda taraflar arasında protokol imzalanması gerektiğinin bildirildiğini ve davalılardan ... Servis ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından müvekkili şirkete 07/03/2023 tarihinde ikame araç verildiğini, her ne kadar müvekkilinin misli ile değişim talebinin ilk etapta davalılar tarafından kabul edildiğini ve Temmuz 2023'te müvekkili şirkete imzalaması için protokol iletilmiş ise de değişim süreci ile ilgili olarak müvekkil şirketten katlanılması beklenemeyecek taleplerde bulunulduğunu, müvekkili şirkete imzalaması için iletilen protokolde aracın iade bedeli, iade tarihi, müvekkil şirkete verilecek yeni aracın bedeli, teslim tarihi gibi bilgilerin yer almadığını, protokolde bulunan eksiklikler doğrultusunda ilgili bilgiler davalılara iletilmiş ise de tamamlanması istenilen kayıtların protokole alınmadığını, misli ile değişime ilişkin müvekkili şirket muhasebe işleyişi için gerekli olan, müvekkil şirketin aracının iade bedeli, iade tarihi, müvekkile verilecek yeni aracın bedeli, teslim tarihi gibi bilgilerin protokolde yer almaması nedeniyle Temmuz 2023 tarihinden bu yana protokol imzalanamadığını, aracın misli ile değişimi gerçekleşmediğini, müvekkilinin şirketin mağduriyetinin giderilmesi maksadıyla davalılara İzmir ... Noterliği 24/11/2023 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderildiğini, davalılarca, hali hazırda araçtaki arızanın kabul edildiğini, ve aracın misli ile değişimi için süreç onaylanmış olmasına rağmen, salt muhasebesel işlemlerden dolayı davalıların dava konusu aracı misli ile değiştirmekten imtina ettiklerini, müvekkili şirket tarafından ayıp bildiriminin süresi içerisinde satıcı firmaya yapıldığını, müvekkili şirket tarafından seçimlik haklardan öncelikli olarak misli ile değişim hakkının seçildiğinin davalılara bildirildiğini, bunun mümkün olmaması halinde ise bedel iadesi talep edildiğini, bu nedenlerle ... Markalı, ... şasi no.lu, ... motor no.lu, 2022 Model aracın ayıpsız misli ile değişimine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı ... Servis ve Ticaret Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın iddialarının haksız ve mesnetsiz olduğunu, davanın hukuki yarar yokluğundan reddi gerektiğini, dava konusu aracın onarımının tamamlandığını, seçimlik hak kullanılarak tüketildiğini, müvekkili şirketin dava konusu aracın satıcısı, üreticisi yahut ithalatçısı olmadığını, davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle müvekkili şirket yönünden reddi gerektiğini, müvekkili şirketin diğer davalı ...yetkili servisi olduğunu ve müvekkilinin somut olayda yalnız yetkili servis sıfatıyla hareket ettiğini, dava konusu aracın satıcısının diğer davalı ... İnş. San. Ve Tic. A.Ş. olduğunu, aracın ayıpsız misli ile değişimi talebinin somut olayda yalnız yetkili servis sıfatına haiz müvekkiline yöneltilmesinin mümkün olmadığını, pasif husumet yokluğu nedeniyle müvekkili şirket yönünden reddi gerektiğini, müvekkili şirket tarafından ayıptan ari şekilde hizmet verildiğini, ...marka araçların yetkili servisi olan müvekkili şirketin alanında uzman bir kadroyla ayıptan ari şekilde hizmet verdiğini, somut olayda da yetkili servis olarak ise kanunun kendisine yüklediği tüm özen ve yükümlülüğü yerine getirdiğini, dava konusu olayda ... Ticaret Türk Anonim Şirketinin 28/01/2023 tarihinde dava konusu aracı onarım için müvekkil yetkili servise getirdiğini, müvekkil yetkili servisin dava konusu araçta arızanın giderilerek onarımının tamamlanması için değişimi gerekli parçayı tespit ettiğini, davacıya dava konusu araçla aynı marka model ikame araç temin edildiğini, değişimi gerekli parça tedariği ile ilgili bir takım engellere karşılaşılabilme ihtimaline karşında diğer davalı Stellantis ile davacı diğer çözüm yolları aradığını, parçanın temin edilmemesi ihtimaline karşı bir protokol çerçevesinde dava konusu aracın diğer davalı Stellantis yetkili bayilerinden birine teslimi ve bayi tarafından aynı marka model aracın davacıya verilmesi şeklinde diğer davalı Stellantis ve davacı araç sahibi arasında bir çözüm yolu süreci geçtiğini, taslak protokole müvekkili yetkili servisin taraf olmasının tek nedeninin müvekkilinin aynı zamanda diğer davalı Stellantis bayiisi olduğunu, ancak taslak protokolün taraflarca imzalanmadığını, hayata geçmediğini ve taraflar için bağlayıcı hale gelmediğini, zira değişimi gerekli parça temin edilerek dava konusu aracın onarımı tamamlandığını, garanti kapsamındaki aracın onarımının ücretsiz şekilde gerçekleştirildiğini, aracın halen daha müvekkili yetkili serviste bulunduğunu, müvekkili şirket tarafından onarımının tamamlanmasına müteakiben, onarımın tamamlandığının davacıya bildirildiğini, müvekkili şirket tarafından ikame araç teslim alınırken davacıya onarımın bittiğinin şifaen bildirildiği gibi İzmir... Noterliği...Yev. No'lu ihtarnamesi ile de ayrıca bildirildiğini, müvekkili şirketin yetkili servis olarak eksiksiz şekilde üzerine düşen edimleri yerine getirdiğini, ... Ticaret Türk Anonim Şirketi şifaen aracı gelip alacağını bildirmesine karşın dava konusu aracın gelip teslim alınmadığını, aracın halen müvekkili yetki serviste bulunduğunu, davayı kabul etmemek kaydıyla, iddia olunan arızanın aracın yenisi ile değişimi gerektirmediğini, hiçbir şekilde kabul manasına gelmemek kaydıyla, emsal kararlarda da Yargıtay, baskın görüş olarak aracın ayıpsız misliyle değişimi yerine, ayıp nedeniyle araçta oluşan değer kaybına hükmettiğini, davacının talebinin kabulü halinde davacının araçtan elde ettiği faydaların mahsubu gerektiğini, davacının talebinin kabulü halinde, davacının aracını fiilen geri vereceği tarihe kadar olan kullanım bedelinin satış bedelinden mahsup edilmesi gerektiğini, belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... Pazarlama Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, son kullanıcılara doğrudan araç satış ve servis hizmeti sunulması faaliyetinde bulunmadığını, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmediğini, dava konusu araçta müvekkili şirkete atfedilebilecek herhangi bir ayıp/problem bulunmadığını, aracın herhangi bir donanımının çalışmasını etkileyen bir probleminin de bulunmadığını davacı yanın ücretsiz onarım hakkını kullandığını ve aracın diğer davalı yetkili servis tarafından standartlara uygun olarak onarıldığını, fakat davacı tarafın bildirimde bulunulmasına rağmen aracı yetkili servisten teslim almadığını, hal böyle iken, dava konusu araçta hali hazırda herhangi bir problem bulunmadığını, dava konusu otomobilde üretim kaynaklı herhangi bir problem bulunmadığını, davacının iddia ettiği husus üretim kaynaklı olmadığından ve araçta devam eden bir arıza mevcut olmadığından, hukuki dayanaktan yoksun olan huzurdaki davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, malın ayıplı olarak kabul edilebilmesi için iddia edilen ayıbın esaslı olması ve onarımın mümkün olmaması gerektiğinin keşif yapılmak suretiyle iddia edilen hususların incelenmesini talep ettiklerini, dava konusu aracın kullanımından doğan değer kaybının araştırılması gerektiğini, belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi vekilinin davaya cevap dilekçesinde özetle; davacının dava konusu aracı 26.12.2022 tarihinde müvekkili şirketten satın aldığını, 28.01.2023 tarihinde aracın arızalanarak çekici ile diğer davalı ... ve Ticaret Anonim Şirketine çekildiğini, araçtaki arıza neticesinde davacı ile ... Müşteri Hizmetleri arasında yapılan görüşmelerde davacının değişim talebi doğrultusunda aracın geri alınacağı ve misli ile değişimin gerçekleştirileceği; bu doğrultuda taraflar arasında protokol imzalanması gerektiği bildirildiğini ve davalılardan ... ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından davacıya 07.03.2023 tarihinde ikame araç verildiğini, 14.11.2023 tarihinde davalılardan ... Pazarlama Anonim Şirketi tarafından protokolden kaynaklı uzlaşma sağlanamayacağının bildirildiğini ve ikame aracın geri istendiğini, ikame aracın davacı şirket tarafından davalı ... ve Ticaret Anonim Şirketine 08.12.2023 tarihinde iade edildiğini, davacı tarafından İzmir... Noterliği 25.12.2023 tarihli... yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edilerek aracın teslim alınacağı ve hazır edilmesi gerektiğinin davalı ... ve Ticaret Anonim Şirketine bildirildiğini, davacının 28.12.2023 tarihinde dava konusu aracı teslim almak için davalı ... ve Ticaret Anonim Şirketine servisine gittiğinde şirketin kapalı olduğu ve aracın onarım işlemlerinin henüz tamamlanmadığını bu sebeple aracı teslim alamadığını iddia ederek... Marka aracın misli ile değişmesini talep ederek işbu davayı ikame ettiğini, davacı tarafından, davalı müvekkili şirkete kanunda düzenlenen hak düşürücü süreler içerisinde ayıp bildiriminde bulunulmadığını, davacının, ...marka... plakalı dava konusu aracı 26.12.2022 tarihinde müvekkil şirketten sıfır km olarak satın aldığını, ilk olarak 28.01.2023 tarihinde arızalandığını ve çekici ile ... ve Ticaret A.Ş'ye götürüldüğünü, yine davacının iddialarına göre aracın arızası nedeniyle ...Türkiye dist rü ... Pazarlama Anonim Şirketi ve ... ve Ticaret Anonim Şirketi ile görüşülerek aracı misli ile değişimine karar verildiğini, Temmuz 2023'te taraflar arasında akdedilmek üzere bir protokol hazırlandığını, ancak davacının dilekçesinde iddia ettiği sebeplerle protokol imzalanamadığını ve İzmir.... Noteliği 24.11.2023 tarihli ihtarnamesi ile davacı tarafından misliyle değişim yahut araç bedelinin iadesi talepli ihtarnamenin diğer davalılara ve müvekkili şirkete gönderildiğini, dava konusu aracın arızalandığı tarih olan 28.01.2023 ile ihtar tarihi olan 24.11.2023 gününe kadar geçen 10 aylık sürede davacı tarafından hiçbir surette müvekkili şirket ile iletişime geçilmemiş, ayıp araç ihbarı ve misliyle değişim talebine yönelik olarak müvekkili şirkete hiçbir yasal bildirimde bulunulmadığını, ayıbın varlığını kati surette kabul anlamına gelmemek kaydıyla, somut olayda davacı, dava konusu aracı satın aldığı tarih olan 26.12.2022 tarihinden itibaren sekiz gün içerisinde inceleme yahut incelettirme yükümlülüğünü yerine getirmediğini, aracın onarılarak arıza giderildi ise davacının seçimlik hakkını ücretsiz onarım yönünde kullandığının kabulü ile davanın tümüyle reddine karar verilmesi gerektiğini, araçta meydana gelen varsa değer kaybının tenzilinin gerektiğini, Davacı yan, dava dilekçesinde her ne kadar dava konusu aracın alış faturası uyarınca bedelinin 236.352,41-TL olarak belirtildiğini ve fatura bu şekilde tanzim edilmiş ise de müvekkili şirket tarafından araç bedeli olarak 20.12.2022 tarihinde davalı ... Sanayi Ticaret Sigorta Anonim Şirket'ne 237.500,00-TL araç bedeli açıklaması ile ödendiğini, fatura bedeli ile ödenen tutar arasındaki 1.147,59-TL fark yönünden istirdat dahil olmak üzere tüm talep ve dava haklarını saklı tutuyoruz demek suretiyle davalı müvekkil şirketin fazla ödeme aldığını mesnetsiz ve kötü niyetli şekilde öne sürdüğünü, davalıya müvekkili şirket tarafından 236.352,41-TL bedelle davacıya satıldığını, araç bedelinin haricinde araç tescil işlemleri için müşavirlik hizmeti, noter giderleri, ÖTV tahakkuk bedeli, MTV bedeli olmak üzere ekstra masraflar yapıldığını, Davacının müvekkil şirkete ödediği tutar ile yalnızca araç için fatura edilen bedel arasındaki farkın bu masraflardan kaynaklandığını, belirterek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER :
1-İzmir Arabuluculuk Bürosunun ...Arabuluculuk numaralı Arabuluculuk Son Anlaşamama Tutanağı,
2-Davacı ... Ticaret Türk Anonim Şirketi ile davalı ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi arasında imzalanan Sıfır Araç Satış Sözleşmesi,
3-26/12/2022 tarihli Proforma Fatura,
4-İzmir Ticaret Sicili Müdürlüğü nezdinde... vergi numaralı davalı ... Ticaret Türk Anonim Şirketi, ... vergi numaralı davalı ... Ve Ticaret Anonim Şirketi,... vergi numaralı davalı ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi İzmir Şubesine ait ticaret sicil kayıtları,
5-İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğü nezdinde, ...vergi numaralı ... Pazarlama Anonim Şirketi'ne ait ticaret sicil kayıtları,
6-İzmir Vergi Dairesi nezdinde, ... vergi numaralı davalı ... Ticaret Türk Anonim Şirketi,... vergi numaralı davalı ... Ve Ticaret Anonim Şirketi, ... vergi numaralı davalı ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi İzmir Şubesine ait vergi sicil kayıtları ile 2022-2023 yılına ilişkin BA/BS formları,
7-İstanbul Vergi Dairesi nezdinde,... vergi numaralı ... Pazarlama Anonim Şirketine ait vergi sicil kayıtları ile 2022-2023 yılına ilişkin BA/BS formları,
8-Davalı ... ve Ticaret Anonim Şirketi nezdinde, davaya konu araç ile ilgili olarak yapılan tüm işlemleri gösterir belge ve kayıtlar,
9-Otomotiv alanında uzman bilirkişinin 12/05/2025 havale tarihli raporu,
10-Sair deliller.
DAVA KONUSU :
Açılan dava, davacı ... Ticaret Türk Anonim Şirketi ile davalı ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi arasında imzalanan Sıfır Araç Satış Sözleşmesi kapsamında davacı tarafından 26/12/2022 tarihli Proforma Fatura tahtında satın alınan... markalı, ... motor numaralı, 2022 model, ... plakalı aracın gizli ayıplı olduğu iddiası kapsamında ayıpsız misli ile değiştirilmesi talebine ilişkindir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Satım sözleşmesi, dava konusu uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun (BK) 182. ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
Borçlar Kanunu'nun 182/1. maddesinde düzenlenen satım sözleşmesiyle; alıcı satış bedeli olarak bir miktar para vermeyi borçlanır; satıcı ise satıma konu malı alıcıya teslim ederek mülkiyeti ona geçirme borcu altına girer.
Taşınır bir malın satışına ilişkin sözleşmede satıcının taşınırı teslim etmek ve mülkiyeti alıcının üzerine geçirmek gibi asıl borcu yanında satılan malı saklama ve gerektiğinde taşıma masraflarını ödeme borcu gibi tali nitelikte borçları da bulunmaktadır.
Satıcının borçlarından bir tanesi de Borçlar Kanunu'nun 194. ilâ 207. maddeleri arasında düzenlenen ayıba karşı tekeffül borcudur.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 23.maddesinde; "Bu maddedeki özel hükümler saklı kalmak şartıyla, tacirler arasındaki satış ve mal değişimlerinde de Türk Borçlar Kanununun satış sözleşmesi ile mal değişim sözleşmesine ilişkin hükümleri uygulanır...
c) Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda, Türk Borçlar Kanununun 223 üncü maddesinin ikinci fıkrası uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
Ayıba ilişkin hukuki düzenlemenin bulunduğu, Borçlar Kanunu'nun 194. maddesinde “Ayıba Karşı Tekeffül” başlığı altında:
“Bayi müşteriye karşı mebiin zikir ve vadettiği vasıflarını mütekeffil olduğu gibi maddi veya hukuki bir sebeple kıymetini veya maksut olan menfaatini izale veya ehemmiyetli bir suretle tenkis eden ayıplardan salim bulunmasını da mütekeffildir.
Bayi, bu ayıpların mevcudiyetini bilmese bile onlardan mesuldür.” hükmü yer almaktadır.
Anılan düzenlemede “Satıcı alıcıya karşı satılanın zikir ve vaadettiği vasıflarını mütekeffil olduğu gibi maddi veya hukuki bir sebeple kıymetini veya maksut olan menfaatini izale veya ehemmiyetli bir surette tenkis eden ayıplardan salim bulunmasını da mütekeffildir. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan mesuldür” denilmektedir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 223. maddesinde; "Alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır.
Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır." düzenlemesi bulunmaktadır.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 219. maddesinde de; "Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur." hükmü bulunmaktadır.
Öğretide ayıp; satılanda, hasarın geçtiği anda, vaad edilen nitelikleri bir diğer ifade ile bulunması gereken bir özelliğin bulunmaması ya da bulunmaması gereken bir kusurun ya da eksikliğin bulunması ya da dürüstlük kuralı gereğince ondan beklenen lüzumlu vasıfları taşımaması hâli olarak tanımlanmakta ve maddi, hukuki ya da ekonomik ayıp şeklinde sınıflandırılmaktadır. Maddi ayıp bir malda madden hata bulunmasıdır (örneğin malın yırtık, kırık, bozuk, lekeli olması gibi). Hukuki ayıp malın kullanımının hukuken sınırlandırılmış olmasıdır (malın üzerinde rehin, haciz, intifa hakkı gibi kısıtlamalar bulunması gibi). Ekonomik ayıp ise malın iktisadi vasıflarında eksiklik olmasıdır.
Ayıba karşı tekeffül, satılan şeyde satıcı tarafından zikir ve vaad edilen vasıfları taşımamasından veya satılan şeyin değerini sözleşme gereğince ondan beklenen faydaları azaltan veya kaldıran noksanları bulunmasından satıcının sorumlu olmasıdır. Şu hâle göre ayıba karşı tekeffül ya zikir ve vaad olunan vasıfların bulunmaması ya da satılanın lüzumlu vasıflarının olmaması sebebiyle gerçekleşir.
Ayıba karşı tekeffül borcu, satıcının mülkiyeti geçirme borcunun tamamlayıcısıdır. Çünkü satımda alıcının amacı, istediği maksat için kullanabileceği, yararlı bir malın mülkiyetine sahip olmaktır. Satıcı, malın değerini veya yararını azaltan eksikliklerin bulunmadığını ayrıca garanti etmese bile; bu borç kanunen mevcuttur. Bu nedenle satıcının bu borcunu kanuni bir borç olarak nitelendirmek mümkündür (Tandoğan, H.: Borçlar Hukuku-Özel Borç İlişkileri, C.1/1, Ankara 1988, s.163; Yavuz, C.: Türk Borçlar Hukuku Özel Hükümler, İstanbul 1996, s.91).
Ayıba karşı tekeffüle ilişkin kuralların uygulanabilmesi için satıcının kusurlu olması şart değildir. Gerçekten de Borçlar Kanunu'nun 194. maddesinin ikinci fıkrası hükmüne göre satıcı, ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur. Ancak satıcının ayıptan sorumlu tutulabilmesi alıcı satım anında malın ayıplı olduğunu bilmemelidir. Ayıbı bilen veya bilmesi gereken alıcı, satıcı ayrıca garantide bulunmamış ise ayıp hükümlerine dayanamaz. Bu konu Borçlar Kanunu'nun 197. maddesinde “Bayi, müşterinin bey'i zamanında malumu olan ayıptan mesul olmadığı gibi mebii kâfi derecede muayene etmekle fark etmiş olacağı ayıptan da ancak bunun mevcut olmadığını temin etmiş ise mesul olur.” şeklinde düzenlenmiştir. Buna göre alıcı gizli ya da açık ayıbı bilerek alıyorsa ayıba karşı tekeffül hükümlerine başvuramaz.
Ayıba karşı tekeffül şartlarının gerçekleşmesi durumunda alıcıya Borçlar Kanunu'nun 202. ve devamı maddelerinde seçimlik haklar tanınmıştır. Buna göre alıcı sözleşmeden dönebileceği gibi semenin indirilmesini ya da malın ayıpsız bir misli ile değiştirilmesini de isteyebilir. Tüketicinin korunmasına ilişkin düzenlemelerde alıcının malın onarılmasını isteme hakkına sahip olduğu da benimsenmiştir.
Alıcının seçimlik haklarının düzenlendiği 227. maddesinde; "Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:
1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.
2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.
3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.
4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme.
Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.
Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.
Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.
Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir." hükmüne yer verilmiştir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 07.06.2017 tarihli, 2017/653 E. ve 2017/1085 K. sayılı ilamında da açıklandığı üzere; alıcı seçimlik haklarından herhangi birisini kullanabilecektir, ancak kanun tarafından korunan sözleşme taraflarından alıcının yanında, kurulacak hükmün sözleşmenin diğer tarafı olan satıcı için de orantısız güçlükleri de beraberinde getirmemesi gerekir.
Nitekim, aynı hususlara Hukuk Genel Kurulunun 20.06.2019 tarihli ve 2017/19-1657 Esas 2019/744 Karar sayılı kararında da yer verilmiştir.
Dava konusu ayıp iddiasına konu aracın davacı ... Ticaret Türk Anonim Şirketi ile davalı ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi arasında imzalanan Sıfır Araç Satış Sözleşmesi kapsamında davacı tarafından 26/12/2022 tarihli Proforma Fatura tahtında satın alınan... markalı, ...motor numaralı, 2022 model, ... plakalı aracın gizli ayıplı olduğu iddiası kapsamında ayıpsız misli ile değiştirilmesi talebine yönelik olduğu görülmektedir.
Her ne kadar davalı ... Ve Ticaret Anonim Şirketi vekilince iş bu davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında davacı tarafın hukuki yararının bulunmadığı iddiası ile davanın dava şartı yokluğunda usulden reddine karar verilmesi talep edilmiş ise de, davacı tarafça, yapıldığı iddia edilen onarım işleminin kabul edilmediği, onarım işleminin gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği hususunun tespitinin yapılacak incelemeler neticesinde teknik bilirkişilerce yapılabileceği, aşama itibarıyla aracın onarım işleminin gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği ve bu onarımın davacı tarafça kabul edilip edilmediği hususunun belirlenmesinin mümkün olmadığı dikkate alındığında, davalı ... Ve Ticaret Anonim Şirketi vekilinin davanın hukuki yarar dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi talebinin sonradan yeniden değerlendirilmek üzere aşamada itibarıyla reddine karar verilmiştir.
Dava konusu... markalı, ... motor numaralı, 2022 model, ... plakalı aracın İzmir Bölge Adliye Mahkemesi binası önünde hazır edilmesi suretiyle 19/11/2024 günü saat 10:00 itibarıyla refakate mahkememizce resen belirlenecek bir otomotiv alanında uzman bilirkişi alınarak keşif icrasına karar verilmiş, belirlenen gün ve saatte keşif icra edilmiştir.
Keşfin icrası akabinde duruşma günü beklenilmeksizin dosyanın keşif sırasında refakate alınan otomotiv alanında uzman bilirkişiye tevdi ile dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, taraflara ait ticaret sicil kayıtları, davacı ... Ticaret Türk Anonim Şirketi ile davalı ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi arasında imzalanan Sıfır Araç Satış Sözleşmesi kapsamında davacı tarafından 26/12/2022 tarihli Proforma Fatura,... markalı, ... motor numaralı, 2022 model, ... plakalı araca ait tescil kayıtları,... markalı, ... motor numaralı, 2022 model, ... plakalı araca ait servis kayıtlar, iş emirleri, tamirat evrakları, ihtarnameler ve tebliğ şerhleri ile keşif tutanağı ve sair hususlar göz önünde bulundurularak; davacı ... Ticaret Türk Anonim Şirketi ile davalı ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi arasında imzalanan Sıfır Araç Satış Sözleşmesi kapsamında davacı tarafından 26/12/2022 tarihli Proforma Fatura tahtında satın alınan... markalı,...motor numaralı, 2022 model, ... plakalı aracın sözleşme, dava ve keşif tarihi itibarıyla rayiç değerinin ne kadar olduğu, aracın sözleşmedeki hususları havi olup olmadığı, aracın ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise ayıpların ne veya neler olduğu, araçta bulunan ayıpların mahiyetinin (açık ayıp-gizli ayıp) ne olduğu, ayıpların hangi sebepten kaynaklandığı, ayıpların üretimden mi yoksa kullanımdan mı kaynaklandığı, ayıpların aracın kullanımını önemli ölçüde etkiler mahiyette bulunup bulunmadığı, ayıpların tamir suretiyle giderilip giderilemeyeceği, ayıpların onarım maliyetinin ne kadar olduğu, aracın ayıp veya ayıpları dolayısıyla kendisinden beklenen faydayı sağlayıp sağlayamayacağı, araç üzerinde gerçekleştirildiği iddia edilen onarım işlemlerinin gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği, onarım işlemlerinin yeterli olup olmadığı, onarım işleminin gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği, ayıplar sebebiyle araçlarda değer kaybı oluşup oluşmadığı, var ise hangi oran ve miktarda değer kaybı oluştuğu hususları ile sair hususların belirlenerek düzenlenecek raporun mahkememize sunulması istenilmiş olup, otomotiv alanında uzman bilirkişi 12/05/2025 havale tarihli raporunda sonuç olarak; davaya konu, ... plakalı, 2022 model, .... Electric 6W elektrikli aracın 26.12.2022 tarihinde sıfır satın alındığını, 28.01.2023 tarihinde ilk 218 km'de arızalandığını, 24.12.2022 tarihinde ilk trafiğe çıkan davaya konu aracın, yetkili servise 28.01.2023 tarihinde 218 km'de çekici ile geldiği, “çalıştırılmıyor/çalışmıyor durumda olduğu, elektrik sistemi otomatik ikaz ışığının yandığını, elektrik modunda güç düşüklüğü olduğu, aracın P 10B3-21 hata kodu verdi 6k kodunun silinemediğini, sonrasında üretici firma İstanbul yardım masası ile yapılan görüşme ve yönlendirme neticesinde traksiyoner akü şarj cihazı (Elektrikli motor aküsü şarj elemanı), akü güç kablosu, traksiyoner akü, akü mesnedi, elektrikli çekiş (tahrik) makinesi, redükksiyon dişli tahrik kayışı, akü kablo demeti (yüksek gerilim kablo demeti), valf kiti (Güvenlik Prizi) vs parçalarının değişimine karar verildiği ve değiştirildiği, yeni yazılım yüklendiği, anılı parça değişimi ve atılan yazılım sonrası P 10B3 hata kodu silinerek aracın onarımının tamamlandığını ve çalışır hale getirilmiş olduğunu, aracın hali hazırda (keşif tarihinde) serviste onarılmış ve çalışır durumda olduğunu, onarımın yeterli olduğunu, ancak bundan sonra aynı arızayı tekrarlayıp tekrarlamayacağının, ileri süreçte ortaya çıkacak bir durum olduğunu, mahkemece aracın sözleşme, dava ve keşif tarihi itibarıyla rayiç değerinin tespiti istendiği, bu durumda onarım bedeli ile araç değerini oranlanabilmesi için, aynı tarihler (Sözleşme, dava ve keşif tarihi) bakımından davaya konu aracın onarım bedelinin tespiti gerektiğini, buna göre keşif tarihinde davalı anılı servise mahkeme heyeti ile gidildiğinde sunulan onarım teklifine göre, onarım bedelinin 222,794,76-TL olduğunu, satış sözleşmesi ve arıza tarihi itibarıyla onarım bedelinin 152.529,86-TL olduğu, dava tarihi itibarıyla onarım bedelinin 307.222,80-TL olduğunu, keşif tarihi 14/02/2025 itibariyle toplam onarım bedelinin 388.684,20-TL olduğunu, iş bu rapor tarihi olan 08.05.2025 itibarıyla onarım bedelinin 431.871,34-TL olduğunu, aracın 26.12.2022 satış tarihinde fatura değerinin 236.352,41-TL olduğunu, sözleşme, dava ve keşif tarihi itibarıyla rayiç değerileri ile ilgili olarak; 26.12.2022 sözleşme tarihi (fatura tarihi) itibarıyla (sıfır satış) değerinin 236.352,41-TL olduğunu, 26.02.2024 dava tarihi itibarıyla 2.ci el rayiç değerinin 285.000.00-TL olduğunu, 14.02.2025 keşif tarihi itibarıyla 2.ci el rayiç değerinin 330.000.00-TL olduğunu, 08.05.2025 işbu rapor tarihi itibarıyla 2.ci el Rayiç Değerinin 360.000.00-TL olduğunu, ayıpların hangi sebepten kaynaklandığı, ayıpların üretimden mi yoksa kullanımdan mı kaynaklandığı, aracın ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise ayıpların ne veya neler olduğu, araçta bulunan ayıpların mahiyetinin (açık ayıp-gizli ayıp) ne olduğu, ile ilgili olarak; aracın çok yeni olduğu, satın alınmasından çok kısa süre sonra 28.01.2022 tarihinde ilk 218 km'sinde arızalandığı, yolda kaldığı, çekici ile diğer davalı ... yetkili servisine çekildiği, 28.01.2022 tarihinde 218 km'de, aracın hareket edemez durumda olduğu,... nolu iş emrinin incelenmesi, yapılan Diagnostik test çıktısı ve sonucunun incelenmesi ve servis yetkilileri ile yapılan istişare ve alınan bilgiye göre aracın çalıştırılmıyor/çalışmıyor durumda olduğu, elektrik sistemi otomatik ikaz ışığının yandığı, elektrik modunda güç düşüklüğü olduğu, aracın P 10B3-21 hata kodu verdiği bu arıza kodunun silinemediği, 09.09.2024 tarihli üreticinin yayınladığı Teknik Servis Bülteni kapsamı ve direktifleri dahilinde, üreticinin yetkili servislerden, ilgili arıza kodu okunduğunda belirtilen parçanın değiştirilmesinin istendiği, davaya konu araçta tespit edilen P 10B3-21 hata kodunun bu bülteni kapsadığını, üretici Stellantis firmasının, ... Referans nolu ve 09.09.2024 tarihli Teknik Bülteni kapsamında traksiyoner akü şarj cihazı (elektrikli motor aküsü şarj elemanı), akü güç kablosu, traksiyoner akü, akü mesnedi, elektrikli çekiş (tahrik) makinesi, redükksiyon dişli tahrik kayışı, akü kablo demeti (yüksek gerilim kablo demeti), valf kiti (güvenlik prizi) vs parçalarının değişimi ve atılan yeni yazılımla, arızanın giderilmiş olduğu, netice olarak; davaya konu aracın şarj tutamadığı ve kullanılamaz durumda olduğunu, netice olarak davaya konu aracın şarj tutamadığı ve kullanılamaz durumda olduğunu, daha ilk 218 km'sinde olan davaya konu aracın, kullanılamayacak düzeyde arızalanmasının sebebinin, kullanıcı kaynaklı olmadığı, üretim kaynaklı olduğunu, üretici firmanın yayınladığı tenkin servis ve onarım bültenin de bunu kanıtladığını, davacının satın alma esnasında ve sonrasında yaptıracağı kontrol ile anlaşılmasının mümkün olmadığını, sonradan ortaya çıktığını, bu nedenle ayıbın /arızanın (teknik açıdan) gizli ayıp niteliğinde olduğunu, ayıpların tamir suretiyle giderilip giderilemeyeceği, araç üzerinde gerçekleştirildiği iddia edilen onarım işlemlerinin gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği, onarım işlemlerinin yeterli olup olmadığı, onarım işleminin gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği ile ilgili olarak; araçtaki ayıbın/arızanın tamir suretiyle giderilebileceği ve keşif tarihinde giderilmiş olduğu, onarım işlemlerinin yeterli olduğu, aracın keşif tarihinde mevcut durumda aracın çalışır, yürür ve kullanılır durumda olduğu, ayıpların aracın kullanımını önemli ölçüde etkiler mahiyette bulunup bulunmadığı, aracın ayıp veya ayıpları dolayısıyla kendisinden beklenen faydayı sağlayıp sağlayamayacağı, ile ilgili olarak; davaya konu aracın sahip olduğu arıza nedeniyle şarj tutmadığı, bu nedenle kullanılmayacak durumda olduğu, onarım olmaması durumunda aracın çalışmayacağı ve kullanılamayacağı, bu nedenle araç bu durumda kalırsa (onarılmazsa) kendisinden beklenen faydayı sağlamayacağı, aracın kullanımını önemli ölçüde etkiler mahiyette olduğu, ayıplar sebebiyle araçlarda değer kaybı oluşup oluşmadığı, var ise ve miktarda değer kaybı oluştuğu, ile ilgili olarak; davaya konu araçta yapılan köklü onarım ve önemli yedek parça değişimlerinin, aracın bu kadar süre serviste onarım sürmesi ve beklemesinin, yapılan onarımın ve anılı işlemlerin aracın servis geçmişinde görünecek olmasının araçta değer kaybına neden olacağını, belirtilen arıza ve işlemlerin değer kaybı oluşturacağı, görüş, kanaat ve tespitine varıldığını, araçta yapılan piyasa araştırması neticesinde ortalama %12,5 oranında kanaat ve tespitine varıldığı, buna göre; sözleşme/satış tarihi itibarıyla oluşacak değer kaybının 29.544,05-TL olduğunu, dava tarihi itibarıyla oluşacak değer kaybının 35.625,00-TL olduğunu, keşif tarihi itibarıyla oluşacak değer kaybının 41.250,00 TL-olduğunu, işbu rapor tarihi itibarıyla oluşacak değer kaybının 45.000,00-TL olduğunu, ayıpların onarım maliyetinin ne kadar olduğu ile ilgili olarak; davaya konu, ... plakalı, 2022 model...Electric 6 W elektrikli aracın onarım maliyeti oranı ile ilgili olarak; keşif tarihinde davalı anılı davalı servise mahkeme heyeti ile gidildiğinde sunulan onarım teklifinin 222.794.76-TL olduğunu, anılı onarım teklifinde tarih bilgisi olmadığı, keşif tarihi 14.02.2025 itibarıyla onarım bedelinin 388.684.20-TL olduğunu, dava tarihi 26.02.2024 itibarıyla onarım bedelinin 307.222.80-TL olduğunu, satış sözleşmesi ve arıza tarihi itibarıyla onarım bedelinin 152.529.86-TL olduğunu, işbu rapor tarihi itibarıyla onarım bedelinin 431.871.34-TL olduğunu, buna göre; keşif tarihinde davalı servisçe sunulan onarım teklifi miktarının (222.794,76 TL) aracın Sözleşme/ Arıza tarihindeki 236.352,41 TL sıfır değerine oranlanmasının; 222.794,76 TL / 236.352,41 TL= 0,9426 = %94,26 olduğunu, sözleşme/arıza tarihindeki (26.12.2022/28.01.2023) onarım bedelinin (152.529,86-TL) aracın Sözleşme/Arıza tarihindeki (236.352,41-TL) sıfır bedeline oranlamasının; 152.529,86-TL/236.352,41-TL=0,6453=%64,53 olduğunu, dava tarihi olan 26.02.2024 tarihi onarım miktarıolan 307.222,80-TL'nin, aracın anılı tarihteki rayiç 2.ci el değeri olan 285.000,00-TL'ye oranlamasının 307.222,80-TL/285.000,00-TL=1,0777=%107,77 olduğu, onarım bedelinin rayiç değeri geçtiğini, keşif (14.02.2025) tarihi onarım miktarının (388,684.20-TL), aracın anılı (14.02.2025) tarihindeki rayiç 2.ci el değerine (330.000,00 TL) oranlanmasının; 388.684,20-TL/330.000,00-TL= 1,1778=%117,78 olduğunu, onarım bedelinin rayiç değeri geçtiğini, işbu rapor (08.05.2025) tarihi onarım miktarının (307.222,80-TL), aracın anılı (08.05.2025) tarihindeki rayiç 2.ci el değerine (360.000,00-TL) oranlanmasının; 431.871,34-TL/360.000,00-TL= 1,1996=%119,96 olduğunu, onarım bedelinin rayiç değeri geçtiğini mütalaa etmiştir.
6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 231. maddesinde; "satıcı daha uzun bir süre için üstlenmiş olmadıkça, satılanın ayıbından doğan sorumluluğa ilişkin her türlü dava, satılandaki ayıp daha sonra ortaya çıksa bile, satılanın alıcıya devrinden başlayarak iki yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Alıcının satılanın kendisine devrinden başlayarak iki yıl içinde bildirdiği ayıptan doğan def'i hakkı, bu sürenin geçmiş olmasıyla ortadan kalkmaz.
Satıcı, satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurlu ise, iki yıllık zamanaşımı süresinden yararlanamaz." hükmü düzenlenmiştir.
Satıcının alıcıya garanti vermiş olması hali hiçbir surette 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 223. maddesinde yer alan ayıp ihbar sürelerini asla ortadan kaldırmaz. Türk Borçlar Kanunu'nun 223. maddesinde belirtilen ihbar süreleri hak düşürücü süre niteliğindedir. İğfal (ağır kusur) halinde ise zamanaşımından söz edilemeyeceği 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 231/son. maddesinde hükme bağlanmıştır. Türk Borçlar Kanunu'nun 231/son madde hükmüne dayanılabilmesi için alıcının, satıcının hilesi veya kandırması sebebiyle zamanında dava açmasının önlenmesi gerekir. Başka bir anlatımla malın sonradan ayıplı olduğunun saptanması ve bunun gizli ayıp niteliğinde olduğunun belirlenmesi tek başına iğfal olarak değerlendirilemez.
Öncelikle ayıp ihbarı bakımından Yargıtay yerleşik içtihatlarından da anlaşılacağı üzere aracın ayıp niteliğinde olduğu iddia edilen arızaya ilişkin olarak yetkili servise götürülmesi, hukuki olarak ayıp ihbarı olarak değerlendirilmektedir (Yargıtay 19 Hukuk Dairesi, 11.05.2015 tarih, 2015/5501 Esas, 2015/6929 Karar).
Dava konusu uyuşmazlığın, davacı ... Ticaret Türk Anonim Şirketi ile davalı ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi arasında imzalanan Sıfır Araç Satış Sözleşmesi kapsamında davacı tarafından 26/12/2022 tarihli Proforma Fatura tahtında satın alınan... markalı,... motor numaralı, 2022 model, ... plakalı aracın gizli ayıplı olduğu iddiası kapsamında ayıpsız misli ile değiştirilmesi talebine ilişkin olduğu, 6098 sayılı Türk Boçlar Kanununun 223. maddesinde alıcının devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorunda olduğunun, alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılacağının, ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hükmün uygulanmayacağının, bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmesi gerektiğinin, bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılacağının, aynı Kanun'un 231. maddesinde ise satıcı daha uzun bir süre için üstlenmiş olmadıkça, satılanın ayıbından doğan sorumluluğa ilişkin her türlü dava, satılandaki ayıp daha sonra ortaya çıksa bile, satılanın alıcıya devrinden başlayarak iki yıl geçmekle zamanaşımına uğrayacağının, alıcının satılanın kendisine devrinden başlayarak iki yıl içinde bildirdiği ayıptan doğan def'i hakkının bu sürenin geçmiş olmasıyla ortadan kalkmayacağının, satıcının satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurlu ise, iki yıllık zamanaşımı süresinden yararlanamayacağının düzenlendiği, satılanda bulunduğu iddia edilen ayıbın mahiyetinin, hangi tarihte ortaya çıktığının ve ilk bildirimin hangi tarihte yapıldığının dosyadaki mevcut delil durumu itibarıyla bu aşamada belirlenmesinin mümkün olmadığı göz önünde bulundurularak, davalı ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketinin ve davalı ... Pazarlama Anonim Şirketi vekilinin zamanaşımı itirazlarının yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.
Tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, İzmir Arabuluculuk Bürosunun... Dosya ... Arabuluculuk numaralı Arabuluculuk Son Anlaşamama Tutanağı, davacı ... Ticaret Türk Anonim Şirketi ile davalı ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi arasında imzalanan Sıfır Araç Satış Sözleşmesi, 26/12/2022 tarihli Proforma Fatura, İzmir Ticaret Sicili Müdürlüğü nezdinde,...vergi numaralı davalı ... Ticaret Türk Anonim Şirketi... vergi numaralı davalı ... Ve Ticaret Anonim Şirketi,... vergi numaralı davalı ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi İzmir Şubesine ait ticaret sicil kayıtları, İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğü nezdinde,... vergi numaralı ... Pazarlama Anonim Şirketi'ne ait ticaret sicil kayıtları, İzmir Vergi Dairesi nezdinde, ... vergi numaralı davalı ... Ticaret Türk Anonim Şirketi, ... vergi numaralı davalı ... Ve Ticaret Anonim Şirketi, ... vergi numaralı davalı ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi İzmir Şubesine ait vergi sicil kayıtları ile 2022-2023 yılına ilişkin BA/BS formları, İstanbul Vergi Dairesi nezdinde,...vergi numaralı ... Pazarlama Anonim Şirketine ait vergi sicil kayıtları ile 2022-2023 yılına ilişkin BA/BS formları, davalı ... ve Ticaret Anonim Şirketi nezdinde, davaya konu araç ile ilgili olarak yapılan tüm işlemleri gösterir belge ve kayıtlar, otomotiv alanında uzman bilirkişinin 12/05/2025 havale tarihli raporu ile sair deliller birlikte değerlendirildiğinde; davaya konu uyuşmazlığın, davacı ... Ticaret Türk Anonim Şirketi ile davalı ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi arasında imzalanan Sıfır Araç Satış Sözleşmesi kapsamında davacı tarafından 26/12/2022 tarihli Proforma Fatura tahtında satın alınan... markalı, ... şasi,... motor numaralı, 2022 model, ... plakalı aracın gizli ayıplı olduğu iddiası kapsamında ayıpsız misli ile değiştirilmesi taleplerine ilişkin olduğu, dava konusu ... plakalı, 2022 model, ...Omi One Electric 6W elektrikli aracın 26.12.2022 tarihinde 0 km olarak davalı ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketinden satın alındığı, 24.12.2022 tarihinde trafiğe çıkan davaya konu aracın 28.01.2023 tarihinde aracın 218 km'de iken arızalandığı ve çekici ile yetkili servise götürüldüğü, aracın çalışmaz durumda olduğu, elektrik sistemi otomatik ikaz ışığının yandığı, elektrik modunda güç düşüklüğü olduğu ve... hata kodu verdiği, aracın traksiyoner akü şarj cihazı (Elektrikli motor aküsü şarj elemanı), akü güç kablosu, traksiyoner akü, akü mesnedi, elektrikli çekiş (tahrik) makinesi, redükksiyon dişli tahrik kayışı, akü kablo demeti (yüksek gerilim kablo demeti), valf kiti (Güvenlik Prizi) vs parçalarının değişimine karar verildiği ve değiştirildiği, yeni yazılım yüklendiği, anılı parça değişimi ve atılan yazılım sonrası P 10B3 hata kodu silinerek aracın onarımının tamamlandığı, aracın keşif tarihinde serviste onarılmış ve çalışır durumda olduğu, onarımın yeterli olduğu, ancak bundan sonra aynı arızayı tekrarlayıp tekrarlamayacağının, ileri süreçte ortaya çıkacak bir durum olduğu, aracın onarım bedelinin 222,794,76-TL olduğu, satış sözleşmesi ve arıza tarihi itibarıyla 152.529,86-TL, dava tarihi itibarıyla 307.222,80-TL, keşif tarihi 14/02/2025 itibariyle 388.684,20-TL, rapor tarihi olan 08.05.2025 itibarıyla 431.871,34-TL, aracın 26.12.2022 satış tarihinde fatura değerinin 236.352,41-TL olduğu, dava konusu aracın 26.12.2022 sözleşme tarihi (fatura tarihi) itibarıyla (sıfır satış) değerinin 236.352,41-TL, 26.02.2024 dava tarihi itibarıyla ikinci el rayiç değerinin 285.000,00-TL olduğu, 14.02.2025 keşif tarihi itibarıyla ikinci el rayiç değerinin 330.000,00-TL olduğu, 08.05.2025 rapor tarihi itibarıyla ikinci el rayiç değerinin 360.000,00-TL olduğu, aracın çok yeni olduğu, satın alınmasından çok kısa süre sonra 28.01.2022 tarihinde ilk 218 km'sinde arızalandığı, yolda kaldığı, çekici ile diğer davalı ... yetkili servisine çekildiği, 28.01.2022 tarihinde 218 km'de, aracın hareket edemez durumda olduğu, aracın daha ilk 218 km'sinde olan kullanılamayacak düzeyde arızalanmasının sebebinin, kullanıcı kaynaklı olmadığı, üretim kaynaklı olduğu, üretici firmanın yayınladığı teknik servis ve onarım bültenin de bunu kanıtladığı, davacının satın alma esnasında ve sonrasında yaptıracağı kontrol ile anlaşılmasının mümkün olmadığı, sonradan ortaya çıktığı, bu nedenle ayıbın gizli ayıp niteliğinde olduğu, araçtaki ayıbın veya arızanın tamir suretiyle giderilebileceği ve keşif tarihinde giderilmiş olduğu, onarım işlemlerinin yeterli olduğu, aracın keşif tarihinde mevcut durumda aracın çalışır, yürür ve kullanılır durumda olduğu, her ne kadar davacı tarafça aracın misli ile değiştirilmesi talebi ile iş bu dava ikame edilmiş ise de, aracın onarımının gerçekleştirildiği ve onarım işleminin gerçekleştirilmesinin davacı tarafın onayı ve kabulünde gerçekleşmesi çerçevesinde, davacı tarafın seçimlik hakkını ücretsiz onarım seçeneğinden yana kullanmış olduğu, bir seçimlik hakkın kullanılması durumunda, ayrıca diğer bir seçimlik hakkın talep edilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmakla, davacı tarafça bir başka seçimlik hak olan ücretsiz onarım hakkının kullanılması, ücretsiz onarım işlemi çerçevesinde araçtaki ayıbın ortadan kalktığı, aracın onarımının tamamlandığı, aracın onarılmış ve çalışır durumda olduğu, mevcut haliyle kendinden beklenen faydayı sağlayabileceği, onarımın yeterli olduğu, her ne kadar ayıbın tekrarlayıp tekrarlamayacağının kullanımı akabinde sonradan ortaya çıkıp çıkmayacağının belirsiz olduğu belirtilmiş ise de, her davanın mevcut duruma göre değerlendirilmesi gerektiği, ayıbın yeniden ortaya çıkması durumunda davacı tarafça ayıptan kaynaklanan seçimlik haklarından herhangi birisinin kullanılmasının mümkün olduğu, açıklanan gerekçeler dahilinde ücretsiz onarım hakkını kullanan davacının aracın misli ile değiştirilmesini talep edemeyeceği anlaşılmakla, açılan davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılan davanın REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibariyle alınması gereken 615,40-TL karar ve ilam harcının, davanın açılışı sırasında peşin olarak yatırılan 4.036,31-TL peşin harçtan mahsubu ile fazla alınan 3.420,91-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı ... Ticaret Türk Anonim Şirketi, davalı ... Ve Ticaret Anonim Şirketi, davalı ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketinin kendilerini vekille temsil ettirdikleri ve bahsi geçen davalılar yönünden ret sebebinin aynı olduğu göz önünde bulundurularak karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 37.816,39-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Ticaret Türk Anonim Şirketi, davalı ... Ve Ticaret Anonim Şirketi, davalı ... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketine verilmesine,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A (14) maddesi gereğince ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00-TL zorunlu arabuluculuk yargılama giderinin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
6-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer ya da başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 17/06/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim...
e-imzalıdır