T.C.
İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/227
KARAR NO : 2025/258
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 16/03/2024
KARAR TARİHİ : 18/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 07.07.2022 tarihinde...'a ait ve... idaresindeki ... plakalı aracın, müvekkiline
ait ... plakalı yabancı araca çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini,
müvekkilinin aracı ile park halinde iken, davalı şirket nezdinde sigortalı aracın sürücüsünün, aynı yerde ... motorunu park etmek isterken kontrolünü kaybedip aracının ön kısımları ile müvekkiline ait ...
plakalı aracın arka kısımlarından çarparak zarar verdiğini,... plakalı araç sürücüsünün, KTK’nun ilgili
hükmünü ihlal ederek maddi hasar oluşmasına sebebiyet verdiğini, davalı şirket ile kusurlu araç arasında geçerli ZMMS poliçesi bulunduğunu, İş bu sebeple davalı şirket de, bu kazadan dolayı teminatlar dahilinde sorumlu olduğunu, müvekkilinin seçimlik hakkını kullanarak aracı ile ikametgahı ve aracının plakasının kayıtlı olduğu Almanya'da bulunan... isimli firma tarafından düzenlenen teknik maliyet ekspertiz raporu ile hasar miktarı, KDV dahil 6.719,13 Euro, değer kaybı 700,00
Euro, günlük 175,00 Euro'dan 3 günlük tamir süresi boyunca kullanım kaybı (araç mahrumiyet bedeli
525,00 Euro olduğu tespitleri yapıldığını, ekspertiz rapor ücreti için 1.100,63 Euro ödendiğini, davalı sigorta şirketine 12.02.2024 tarihinde mail yolu ile bildirimde bulunulduğunu, 8 iş günü içinde ödeme zorunluluğu olduğundan sigorta şirketinin 22.02.2024 tarihinde temerrüde düştüğünü, davalı sigorta şirketinin, ZMMS yönünden kaza tarihi itibarıyla 100.000,00-TL ile sınırlı olduğunu, müvekkilinin aracının yabancı plakalı olup, müvekkilinin daimi ikametgahının da Almanya olması nedeniyle Euro üzerinden harcama yapacağından araçtaki zararın Alma rayiç değerlerine göre belirlenmesi gerektiğini, arabuluculuk görüşmelerinin anlaşamama ile sonuçlandığını beyan etmekle, davanın kabulü ile, ıslah hakkı ve fazlaya ilişkin her türlü talep ve hakları saklı kalmak üzere şimdilik 30,00 Euro hasar ve 10,00 Euro değer kaybı olmak üzere toplam 40,00 Euro tazminatın davalı şahıs ve araç malikinden kaza tarihi olan 07.07.2022 tarihinden itibaren, davalı sigorta şirketinden ise, ZMMS teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere temerüt tarihi olan 22.02.2023 tarihinden itibaren, müşterek ve müteselsilen, yabancı para bakımından 3095 sayılı Yasanın 4/a maddesine göre yürütülecek değişken faiziyle birlikte ve fiili ödeme tarihindeki MB Euro Efektif Satış Kuru karşılığı Türk Lirası olarak tahsiline, belirsiz alacak olarak şimdilik 10,00 Euro kullanım kaybı araç mahrumiyet bedelinin, sadece davalı şahıs ve araç malikinden kaza tarihi olan 07.07.2022 tarihinden itibaren, yabancı para bakımından 3095 sayılı Yasanın 4/a maddesine göre yürütülecek değişken faiziyle birlikte ve fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası Euro Efektif Satış Kuru karşılığı Türk Lirası olarak tahsiline, Alman BVSK listesine göre orantılı olarak belirlenmiş, 1.100,63 Euro ekspertiz rapor ücretinin, tüm davalılardan müşterek ve müteselsilen fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası Euro Efektif Satış Kuru karşılığı Türk Lirası olarak yargılama giderlerinden sayılmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretininin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı ...Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edilemeyeceğini, ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde 21.07.2021/2022 vadeli, ... nolu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru oranında ve kusuru halinde söz konusu olduğunu, poliçeden dolayı müvekkil şirketin sorumluluğunun, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında olmak üzere maddi zararlarda araç başına azami 100.000,00-TL ile sınırlı olduğunu, davacının maliki bulunduğu aracın Almanya plakalı araç olup, gerçek zarar ilkesi, yasal düzenlemeler ve yargıtay kararları gereğince; yabancı plakalı aracın modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi vs. gibi hususlar göz önünde bulundurularak kaza tarihi itibariyle Almanya piyasasındaki 2. el piyasa rayiç değeri (hasarsız haliyle) ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki haline göre Almanya piyasasındaki 2. el piyasa değeri arasındaki farkın değer kaybı olarak kabul edilmesi gerektiğini, kazanın 07.07.2023 tarihinde meydana geldiğini, genel şartlara göre hasar tespiti gerektiğini, aracın tamirinin ekonomik olup olmadığının da tespit edilmesi gerektiğini, onarım ve yenileme farklarının faturalarla ispatı zorunlu olduğunu, herhangi bir onarım ve masraf faturasına dair tespiti sağlayacak belge sunulmadığından hasar bedelinin KDV hariç olarak hesaplanması gerektiğini, talep edilen ekspertiz rapor ücretinin tarafımızca kabulü mümkün olmadığını, davacının araç mahrumiyet, kazanç kaybı talebi vs. talepleri poliçe teminat kapsamında olmadığını, belirtilen tarihten itibaren faiz talebi yasal düzenlemeye aykırı olduğunu beyan etmekle, davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
1-İstanbul Anadolu Arabuluculuk Bürosunun ... Arabuluculuk numaralı Arabuluculuk Son Anlaşamama Tutanağı,
2-Davacı ... ile davalı...'a ait nüfus kayıt örnekleri,
3-Davalı... Anonim Şirketi nezdinde ... plakalı araca ilişkin olarak düzenlenen ... numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi, dava konusu 07/07/2022 tarihli trafik kazasına ilişkin olarak davacı tarafından şirkete yapılan başvuru dilekçesi, dilekçenin şirkete ulaştığı tarihi gösterir tebligat evrakları, hasar dosyası ile davacıya ödeme yapılıp yapılmadığını ilişkin evrak ve kayıtlar,
4-Dava konusu kazanın gerçekleştiği 07/07/2022 tarihi ve mevcut durum itibarıyla ... plakalı araca ait olarak bulunan trafik tescil ve ruhsat belgeleri,
5-07/07/2022 tarihli Trafik Kazası Tespit Tutanağı,
6-Otomotiv uzmanı bilirkişinin 18/11/2024 havale tarihli raporu,
7-Davacı vekilinin 11/12/2024 havale tarihli bedel artırım dilekçesi,
8-Sair deliller.
DAVA KONUSU :
Açılan dava, 07/07/2022 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası neticesinde davacı ...'a ait ... plakalı araçta meydana gelen hasarın onarım bedeli, değer kaybı bedei ve ikame araç bedeli miktarlarının belirlenmesi ile belirlenecek hasar onarım bedeli, değer kaybı bedellerinin davalı... yönünden kaza tarihinden, davalı sigorta şirketinden ise teminat limitleriyle sınırlı olmak kaydıyla temerrüt tarihinden itibaren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 99. maddesi gereğince 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizi Hakkında Kanun'un 4/a. maddesi uyarınca işleyecek faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası Efektif Satış Kuru Türk Lirası karşılığının davalılardan müştereken ve müteselsilen, ikame araç bedelinin ise kaza tarihinden itibaren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 99. maddesi gereğince 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizi Hakkında Kanun'un 4/a. maddesi uyarınca işleyecek faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası Efektif Satış Kuru Türk Lirası karşılığının davalı...'dan tahsili ile davacıya verilmesi, davacı tarafından ödenen 1.100,63-EUR bilirkişi ücretinin ise yargılama giderleri arasında değerlendirilmek suretiyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesi talebine ilişkindir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Haksız fiil, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 maddesinde; ''Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür.'' şeklinde düzenlenmiştir. Aynı Kanun'un 50. maddesinde ise ''Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler.'' hükmü yer almaktadır.
Haksız fiil öğretide hukuka aykırı zarar verici fiil olarak tanımlanmakta ve unsurları; eylem, hukuka aykırılık, zarar, kusur ve illiyet bağı olarak belirlenmektedir. Buna göre haksız fiilden bahsedebilmek için hukuka aykırı bir eylem bulunmalı, bu eylemden bir zararın doğması zararlandırıcı eylemde bulunan kişinin kusurlu bulunması ve zarar ile kusur arasında illiyet bağının olması gerekmektedir.
Bu beş unsurun varlığı halinde zarar veren kişi eylemden dolayı zarara uğrayan kişi ya da kişileri maddi ve manevi zararlarını karşılamak durumundadır. Türk Medeni Kanunu’nun 6.maddesine göre haksız fiilin unsurlarını ispat etme yükü davacıdadır. Davacı zararı haksız eylemi ve zarar ile haksız eylem arasındaki illiyet bağını ispat etmek durumundadır.
Hakim, kusurlu veya hukuka aykırı bir fiili ile başkasına zarar verenin kusur durumunu, zararın ağırlını ve oluşan durumun özelliklerini gözeterek uygun ve hakkaniyete uygun bir tazminat belirler.
Haksız fiiller meydana geldikleri anda hukuki sonuç doğurur ve zarara neden olanların zararı tazmin borcu haksız fiil tarihinde ortaya çıkar. Haksız fiilin unsuru olan zarar, zarar görenin malvarlığında rızası dışında meydana gelen azalma ile zarar verici fiil olmasa idi bulunacağı durum arasındaki farktır ve zarar haksız fiilin meydana gelmesi ile gerçekleşmiş sayılır. Zarar verenin ve diğer sorumluların zararı tazmin yükümlülüğü herhangi bir ihbara ve ihtara gerek kalmaksızın olay tarihinde doğar. Haksız fiile bağlanan hukuki sonuçlar haksız fiil tarihi esas alınarak belirlenir ve bu nedenle haksız fiillerde olay tarihinde yürürlükte bulunan hukuk kuralları uygulanır. Başka bir deyişle zararın belirlenmesinde olay tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerekmektedir.
Sorumluluk sigortaları 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1473. ve devamı maddelerinde ''Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.'' şeklinde düzenlenmiştir. Sorumluluk sigortalarında sigorta şirketi tarafından zararı karşılanan kişi sigorta sözleşmesinin tarafı değildir. Sigorta ettiren kendisi ya da sorumluluğu altında bulunan kişiler tarafından üçüncü kişilere verilecek zararları sigorta şirketine ödediği prim karşılığında sigorta ettirmektedir. Sorumluluk sigortası, sigorta ettirenin üçüncü kişilere vereceği zararları teminat altına alırken hem üçüncü kişiyi hem de sigortalıyı koruma altına alan bir sigorta türüdür.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1473. ve 1486. maddelerinde yapılan düzenlemeye göre sorumluluk sigortalarını isteğe bağlı sigortalar ile zorunlu sigortalar olarak ikiye ayırmak gerekir.
Tehlike sorumluluklarında üçüncü kişilerin zararının karşılanması amacıyla bazı alanlarda kamu yararı ve zarar görenlerin korunması gerekçesi ile sorumluluk sigortası yaptırmak yasal zorunluluk haline getirilmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun da 1483 ve 1484. maddelerinde de zorunlu sorumluluk sigortalarında uygulanacak hükümler ayrıca düzenlenmiştir. Bu düzenlemelere göre zorunlu sigortalarda sigorta şirketinin zarar gören üçüncü kişiye karşı olan sorumluluğu kanundan doğan bir sorumluluktur. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 13. maddesi ile bazı hallerde Bakanlar Kurulu'na da zorunlu sigortalar ihdas etme yetkisi verilmiştir. Zorunlu sorumluluk sigortalarının kamu yararı taşıması ve yapılmasının yasa ile zorunlu kılınması nedeniyle zorunlu sigortalarda zarar görenlerin korunması amacıyla bazı düzenlemeler yapılmıştır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, ''İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.'' hükmüne, aynı Kanun'un 85/1. maddesinde, ''Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.'' hükmüne, aynı Kanun'un 85/son. maddesinde ise, ''İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.'' hükmüne yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, ''sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.'' düzenlemesi yapılmıştır.
Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir. (EREN Fikret, Borçlar Hukuku, 9. B, s. 631 vd.; KILIÇOĞLU Ahmet, Borçlar Hukuku, 10. B., s. 264 vd.).
2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.
Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.
Burada kanun koyucu zarar görenin kusuru nispetinde indirim yapılabileceğini öngörmüş ve indirimi zorunlu tutmayarak hâkimin taktirine bırakmıştır. Uygulama ve öğretide de (S. Ünan, “Ergün A. Çetingil ve Rayegan Kender’e 50. Birlikte Çalışma Yılı Armağanı 2007”, s. 1180) bu husus kabul edilmektedir.
Kanun koyucu, açıklanan düzenlemeler yanında 2918 sayılı KTK’nın 91. maddesiyle de; işletenin aynı Kanun’un 85. maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası) yaptırma zorunluluğunu getirmiştir.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin yerleşik içtihatları kapsamında değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 90. maddesinde; ''Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.'' hükmü düzenlenmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.5. Bölümünde belirtilen 'Kapsama Giren Teminat Türleri' başlığı altında bulunan (a) bendinde 'Maddi Zararlar Teminatı' kapsamında araçta meydana gelen değer kaybı da sayılmıştır.
İlgili maddede Maddi Zararlar Teminatı; ''Hak sahibinin bu genel şartta tanımlanan ve zarar gören araçta meydana gelen değer kaybı dahil doğrudan malları üzerindeki azalmadır.'' olarak tanımlanmıştır.
Her ne kadar davalı ...Anonim Şirketi vekilince iş bu davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında davacı tarafın hukuki yararının bulunmadığı iddiası ile davanın dava şartı yokluğunda usulden reddine karar verilmesi talep edilmiş ise de, yerleşik Yargıtay İçtihatları ve Bölge Adliye Mahkemesi kararları göz önünde bulundurulduğunda davaya konu trafik kazasının gerçekleşmesinde kazaya karışan araçların kusur oranlarının ve davacıya ait araçta oluşan hasar ve değer kaybı miktarlarının hesaplanmasının teknik bilirkişilerce yapılabileceği, tarafın teknik bilirkişiler vasıtasıyla belirlenebilecek hususları kendi başına belirleyerek dava açmasının kendisinden beklenemeyeceği, bu nedenle davanın belirsiz alacak davası olarak açılabileceği göz önünde bulundurularak, davalı ...Anonim Şirketi vekilinin hukuki yarar yokluğu sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmesi talebinin reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Her ne kadar davalı vekilince, davacı tarafça dava açılmadan önce sigorta şirketi nezdinde yapılan başvuru neticesinde yasal süreler beklenilmeksizin dava açıldığından bahisle davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi talep edilmiş ise de, dava dilekçeleri ekinde sunulan belgelerden anlaşıldığı üzere davacı tarafça dava açılmadan önce davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığı, başvuru evrakının 21/12/2023 tarihinde davalı sigorta şirketine ulaştığı, yine cevap dilekçesi ekinde hasar dosyasının mahkememize sunulmuş olduğu, ödeme yapılmadığının mahkememize bildirildiği, davanın ise 04/03/2024 tarihinde ikame edildiği, ayrıca bahsi geçen sürenin Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru açısından arandığı, dava açılması açısından böyle bir sürenin düzenlenmediği, bu kapsamda davanın açılması açısından sürenin beklenmesi şeklinde bir dava şartının bulunmadığı dikkate alınarak davalı vekilinin talebinin reddine karar verilmiştir.
07/07/2022 tarihli Trafik Kazası Tespit Tutanağı ve kazanın meydana geliş şekli birlikte değerlendirildiğinde, kazaya karışan araç sürücülerinin özgür iradeleri ile ifade ettikleri ve tutanak altına aldıkları üzere kazanın ... plakalı araç sürücüsü...'ın... motorunu park etmek istediği sırada kontrolünü kaybetmek suretiyle ... plakalı araca arkadan çarpması neticesinde meydana geldiği, bu kapsamda kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü...'ın %100 oranında asli ve tam kusurlu olduğu kabul olarak yargılamaya devam olunmuştur.
Gerekli bilgi ve belgelerin temini akabinde dosyanın bir otomotiv alanında uzman bilirkişiye tevdi ile dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, 07/07/2022 tarihli trafik kazası tespit tutanağı, hasar dosyası, ödeme evrakları, dava konusu araca ait yurt dışı tamirat evrakları, dava konusu aracın emsallerine ilişkin ilan suretleri ve sair hususlar göz önünde bulundurularak; 02/09/2021 tarihli trafik kazası sonucunda davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen hasar miktarı ve hasarın onarım bedelinin ne kadar olduğu, yurt dışı tamirat evraklarının dava konusu trafik kazası ve hasar ile uyumlu olup olmadığı, araç açısından pert total işlemi uygulanması gerekip gerekmediği, aracın makul tamirat süresinin ne kadar olduğu, aracın emsalinin yabancı ülke piyasasında günlük ne kadar bedelle temin edilebileceği, bu kapsamda aracın tamirat süresince kullanılamamasından kaynaklı ikame araç bedelinin ne kadar olduğu, hasar sebebiyle oluşan değer kaybı bedeli miktarının, yerleşik Yargıtay içtihatları doğrultusunda aracın dava konusu kazadan önceki hasarsız alinin kaza tarihi itibarıyla ikinci el rayiç bedeli ile kazadan sonraki hasarlı halinin kaza tarihi itibarıyla ikinci el rayiç bedeli arasındaki fark esas alınmak suretiyle belirlenerek, ayrıca ekspertiz ücreti bedelinin yabancı ülke piyasa koşullarına göre makul olup olmadığının da değerlendirilmesi suretiyle düzenlenecek raporun mahkememize sunulması istenilmiş olup, otomotiv uzmanı bilirkişi 18/11/2024 havale tarihli raporunda sonuç olarak; davaya konu ... Plakalı, ... markalı ve tip, 2019 model aracın Almanya ekspertiz raporuna göre onarım bedeli kaza tarihli itibarıyla 2.528,15 EUR yedek parça, (2.478,58 €+49,57 €) 2.216,99 EUR boya işçiliği/malzeme (1.583,28 €+633,31 €), 901,59 EUR kaporta/mekanik/elektrik vs. bedeli olmak üzere toplam 5.646,15 EUR+Kdv, kdv dahil 6.179,13 EUR olduğu, işbu raporda aracın onarım bedelinin; (1963,75+39,27 €) 2.003,02 EUR yedek parça, 681,70 EUR kaporta/mekanik/elektrik vs. (791,63+316,65 €) 1.108,28 EUR Boya işçiliği ve malzemesi olmak üzere 3.792,93 EUR+KDV, KDV Dahil 4.513,58 EUR olduğu, Almanya Ekspertiz Raporunda 700 EUR değer kaybı tespiti yapıldığı, araçta arka tamponun yenilenmesi, sökülüp takılabilen plastik malzeme olması, metal kaporta parçalarında hasar ve onarım olmaması hasar bedelinin düşük olması nedenleriyle, davaya konu araçta değer kaybı oluşmayacağı, davaya konu aracın makul onarım süresinin 3 gün olduğu, davaya konu üst segment aracın aynı özelliklerdeki bir aracın, mahrum kalınan onarım süresince yerine ikame araç olarak kullanılması durumunda, aynı, özellik, segment ve konfordaki ikame bir aracın günlük kira bedelinin kaza tarihi itibarıyla Almanya koşullarında 175,00 EUR/gün, (3 gün x 175 EUR) toplamda 525,00 EUR olduğu, onarım bedeli olarak Almanya eksper raporundaki 6.179,13 EUR bakımından, Almanya eksperler birliği (BVSK) listesinde temel ücretinin 682 € ile 875 € olduğu, davaya konu aracın ekspertiz ücretindeki temel ücretin 813 EUR olduğu, buna göre toplam (15€+41,40€+18€+17,50€+20€) 161,50 EUR ek masrafları ile toplam (813+161,50 €) 924,90 EUR+KDV, KDV dahil 1.100,63 EUR, ekspertiz ücretinin (6.179,13 EUR onarım bedeli bakımından) Almanya koşullarında makul olduğu, diğer yandan, onarım bedeli olarak 4.513,58 EUR bakımından ise, Almanya eksperler birliği (BVSK) listesinde temel ücretinin 579 € ile 753 € olduğu, bu durumda temel ücret ortalama 666 EUR alınarak toplam 161,50 EUR ek masraflarda toplandığında ekspertiz ücretinin (4.513,58 EUR onarım bedeline bakımından) toplam 827,50 EUR + KDV, KDV dahil 984,72 EUR olacağı, ekspertiz ücretinin yargılama gideri sayılıp sayılmayacağı hususunun takdirinin mahkemeye ait olduğu, aracın onarım bedelinin Almanya ekspertiz raporuna göre 6.179,13 EUR olduğu, işbu raporda 4.513,58 EUR olduğu, yapılan piyasa araştırması neticesinde, davaya konu 2019 model Mesarati marka aracın kaza tarihindeki 2.ci el rayiç değerinin ortalama 42.000,00 EUR olduğu, netice olarak; onarım bedelleri ile araç rayiç değerleri kıyaslandığında, onarım değerinin, aracın rayiç değerinin çok altında kalması (yaklaşık %10) nedeniyle aracın onarımının ekonomik olacağı, pert-total işlemine gerek olmadığını mütalaa etmiştir.
Davalı ...Anonim Şirketi vekilinin otomotiv alanında uzman bilirkişinin 18/11/2024 havale tarihli raporuna karşı itirazlarının, hasar bedeline yönelik itirazların soyut beyandan ibaret olup herhangi somut bir veri barındırmadığı, hasar onarım bedelinin mahkememiz ara kararı doğrultusunda Almanya ülkesindeki durum ve koşullar esas alınmak suretiyle hesaplandığı anlaşılmakla reddine, sair itirazların hukuki değerlendirmeye muhtaç konulardan olmaları sebebiyle esas hakkındaki hükümle birlikte mahkememizce değerlendirilmelerine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
...Anonim Şirketi nezdinde ... plakalı araca ait olarak düzenlenen... nolu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesinin incelenmesinde, poliçenin 21/07/2021 ile 21/07/2022 tarihleri arasında geçerli olduğu, teminat limitinin 100.000,00-TL olduğu görülmektedir.
Davacı vekilinin 11/12/2024 havale tarihli bedel artırım dilekçesi ile dava dilekçesinde 30,00-Euro olarak belirttikleri hasar bedelini 4.513,58-Euro'ya, 10,00-Euro alarak belirttikleri ikame araç bedelini 525,00-Euro'ya arttırdıklarını beyan ettiği ve artırılan dava değeri üzerinden eksik harcı mahkememiz veznesine yatırdığı görülmektedir.
Davalı ...Anonim Şirketi vekilinin bedel artırım dilekçesine karşı itirazlarının, hukuki değerlendirmeye muhtaç konulardan olmaları sebebiyle esas hakkındaki hükümle birlikte mahkememizce değerlendirilmelerine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Davalı...'ın kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunan araç sürücüsü ve aynı zamanda aracın maliki olduğu gözetildiğinde, davalı... yönünden temerrüt olgusunun haksız fiil tarihi itibarıyla vuku bulduğu gözetilmiştir.
Dava açılmadan önce davacı tarafça davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığı, başvuru evrakının davalı sigorta şirketine 12/02/2024 tarihi itibarıyla usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği, davalı sigorta şirketinin rizikonun ihbarı akabinde 8 iş gününün sona erdiği 23/02/2024 tarihinde temerrüte düştüğü kanaatine varılmıştır.
Tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, İstanbul Anadolu Arabuluculuk Bürosunun ...Arabuluculuk numaralı Arabuluculuk Son Anlaşamama Tutanağı, davacı ... ile davalı...'a ait nüfus kayıt örnekleri, davalı... Anonim Şirketi nezdinde ... plakalı araca ilişkin olarak düzenlenen ...numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi, dava konusu 07/07/2022 tarihli trafik kazasına ilişkin olarak davacı tarafından şirkete yapılan başvuru dilekçesi, dilekçenin şirkete ulaştığı tarihi gösterir tebligat evrakları, hasar dosyası ile davacıya ödeme yapılıp yapılmadığını ilişkin evrak ve kayıtlar, dava konusu kazanın gerçekleştiği 07/07/2022 tarihi ve mevcut durum itibarıyla ... plakalı araca ait olarak bulunan trafik tescil ve ruhsat belgeleri, 07/07/2022 tarihli Trafik Kazası Tespit Tutanağı, otomotiv uzmanı bilirkişinin 18/11/2024 havale tarihli raporu, davacı vekilinin 11/12/2024 havale tarihli bedel artırım dilekçesi ile sair deliller birlikte değerlendirildiğinde; davaya konu uyuşmazlığın, 07/07/2022 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası neticesinde davacı ...'a ait ... plakalı araçta meydana gelen hasarın onarım bedeli, değer kaybı bedei ve ikame araç bedeli miktarlarının belirlenmesi ile belirlenecek hasar onarım bedeli, değer kaybı bedellerinin davalı... yönünden kaza tarihinden, davalı sigorta şirketinden ise teminat limitleriyle sınırlı olmak kaydıyla temerrüt tarihinden itibaren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 99. maddesi gereğince 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizi Hakkında Kanun'un 4/a. maddesi uyarınca işleyecek faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası Efektif Satış Kuru Türk Lirası karşılığının davalılardan müştereken ve müteselsilen, ikame araç bedelinin ise kaza tarihinden itibaren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 99. maddesi gereğince 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizi Hakkında Kanun'un 4/a. maddesi uyarınca işleyecek faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası Efektif Satış Kuru Türk Lirası karşılığının davalı...'dan tahsili ile davacıya verilmesi, davacı tarafından ödenen 1.100,63-EUR bilirkişi ücretinin ise yargılama giderleri arasında değerlendirilmek suretiyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesi talebine ilişkin olduğu, ...Anonim Şirketi nezdinde ... plakalı araca ait olarak düzenlenen ... nolu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesinin 21/07/2021 ile 21/07/2022 tarihleri arasında geçerli olduğu, teminat limitinin 100.000,00-TL olduğu, dava konusu trafik kazasının ... plakalı araç sürücüsü...'ın ATV motorunu park etmek istediği sırada kontrolünü kaybetmek suretiyle ... plakalı araca arkadan çarpması neticesinde vuku bulduğu, bu kapsamda kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü...'ın %100 oranında asli ve tam kusurlu olduğu, kaza neticesinde davacıya ait araçta oluşan hasarın onarım bedelinin 4.513,58-EUR olduğu, araçta uygulanacak onarım işlemlerinin arka tamponun yenilenmesinden ibaret olup, onarımınm sökülüp takılabilen plastik malzeme üzerinde gerçekleştirilmesi yanında aracın metal kaporta parçalarında hasar ve onarım olmaması ve de hasar bedelinin düşük olması sebebiyle araçta değer kaybı meydana gelmediği, dava konusu aracın muadili bir aracın Almanya koşullarında günlük 175,00-EUR bedel mukabilinde temin edilebileceği, aracın makul tamirat süresinin 3 gün olduğu gözetildiğinde talep edilebilecek ikame araç bedelinin ise 525,00-EUR olduğu, davacı vekilinin 11/12/2024 havale tarihli bedel artırım dilekçesi ile dava dilekçesinde 30,00-Euro olarak belirttikleri hasar bedelini 4.513,58-Euro'ya, 10,00-Euro alarak belirttikleri ikame araç bedelini 525,00-Euro'ya arttırdıklarını beyan ettiği ve artırılan dava değeri üzerinden eksik harcı mahkememiz veznesine yatırdığı, davalı...'ın kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunan araç sürücüsü ve aynı zamanda aracın maliki olduğu gözetildiğinde, davalı... yönünden temerrüt olgusunun haksız fiil tarihi itibarıyla vuku bulduğu, dava açılmadan önce davacı tarafça davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığı, başvuru evrakının davalı sigorta şirketine 12/02/2024 tarihi itibarıyla usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği, davalı sigorta şirketinin rizikonun ihbarı akabinde 8 iş gününün sona erdiği 23/02/2024 tarihinde temerrüte düştüğü, açıklanan gerekçeler dahilinde davacı tarafın dava ve ıslah dilekçeleri çerçevesinde iddialarını usulüne uygun deliller vasıtasıyla kısmen ispatladığı anlaşılmakla, açılan davanın kısmen kabulü kısmen reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Açılan davanın KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİ İLE,
1-a)Hasar onarım bedeli tazminatı talebinin KABULÜNE, 4.513,58-EUR maddi tazminatın, davalı... yönünden haksız fiil tarihi olan 07/07/2022 tarihinden, davalı ...Anonim Şirketi yönünden ise poliçe limiti 100.000,00-TL ile sınırlı olmak kaydıyla ve rizikonun sigorta şirketine ihbarı akabinde 8 iş gününün sona erdiği 23/02/2024 tarihinden itibaren, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 99. maddesi gereğince 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizi Hakkında Kanun'un 4/a. maddesi uyarınca işleyecek faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası Efektif Satış Kuru Türk Lirası karşılığının davalılar... ve ...Anonim Şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine,
b)Değer kaybı bedeli tazminatı talebinin REDDİNE,
c)İkame araç bedeli tazminatı talebinin KABULÜNE, 525,00-EUR maddi tazminatın, haksız fiil tarihi olan 07/07/2022 tarihinden itibaren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 99. maddesi gereğince 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizi Hakkında Kanun'un 4/a. maddesi uyarınca işleyecek faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası Efektif Satış Kuru Türk Lirası karşılığının davalı...'dan tahsili ile davacı ...'a verilmesine,
2-Ekspertiz ücreti bedeli 1.100,63-EUR tutarının yargılama giderleri arasında sayılarak davalılar... ve ...Anonim Şirketinden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesi talebinin KISMEN KABULÜNE, 984,72-EUR tutarındaki ekspertiz ücretinin yargılama giderleri arasında sayılarak sorumluluk oranları çerçevesinde davalılar... ve ...Anonim Şirketinden müştereken ve müteselsilen alınarak davacı...'e verilmesine, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
3-Davacı tarafından yapılan 427,60-TL başvurma harcı ve 3.133,49-TL peşin harç olmak üzere toplam 3.561,09-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen (Davalı ...Anonim Şirketi 1.971,93-TL'sinden sorumlu olmak kaydı ile) alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 80,00-TL elektronik tebligat, 765,00-TL normal tebligat, 2,00-TL posta (KEP)masrafı, 4.000,00-TL bilirkişi ücreti ile 34.553,82-TL ekspertiz ücreti (984,72x35,09=34.553,82-TL) olmak üzere toplam 39.400,82-TL yargılama gideri üzerinden kabul ret miktarına göre hesap ve takdir olunan 39.322,77-TL nispi yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen (Davalı ...Anonim Şirketi 21.774,81-TL'sinden sorumlu olmak kaydı ile) alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacının kendisini vekille temsil ettirdiği göz önünde bulundurularak karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca dava tarihindeki kur verileri esas alınmak suretiyle 30.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen (Davalı ...Anonim Şirketi 16.612,36-TL'sinden sorumlu olmak kaydı ile) alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı ...Anonim Şirketi kendisini vekille temsil ettirdiği göz önünde bulundurularak karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca dava tarihindeki kur verileri esas alınmak suretiyle kabul ret miktarı üzerinden hesap ve takdir olunan 350,90-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...Anonim Şirketine verilmesine,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A (14) maddesi gereğince ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00-TL zorunlu arabuluculuk yargılama gideri üzerinden kabul ret miktarına göre hesap ve takdir olunan 3.592,86-TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen (Davalı ...Anonim Şirketi 1.989,53-TL'sinden sorumlu olmak kaydı ile), 7,14-TL'sinin ise davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
8-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı... ve davalı ...Anonim Şirketi vekilinin yokluklarında, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer ya da başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
18/03/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır