T.C.
İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/239
KARAR NO : 2025/547
DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 20/03/2024
KARAR TARİHİ : 17/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin... plakalı aracın, davalı Narlıdere Belediye Başkanlığının ise...plakalı otobüsün sahibi olduğunu, müvekkili şirkete ait... plakalı araç ile davalı Narlıdere Belediye Başkanlığı'na ait... plakalı aracın 19.09.2023 tarihinde maddi hasarlı kazasına karıştığını, kazanın meydana gelmesinde Narlıdere Belediye Başkanlığı'nda çalışan davalı şöfor...'nın kullandığı... plakalı aracın % 100 oranında kusurlu olduğunu, bu durumun 19.09.2023 tarihli maddi hasarlı trafik tespit tutanağı ile sabit olduğunu, meydana gelen kaza neticesinde müvekkiline ait araçta oluşan hasarın, Mengerler İzmir Şubesi...Servisinde tamir edildiğini, hasar bedeli olan 488.940,00-TL'nin, davalı Narlıdere Belediye Başkanlığı'nın maliki olduğu... plakalı aracın zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesini tanzim eden dava dışı... A.Ş. tarafından ödendiğini, müvekkiline ait aracın 2023 model olduğunu ve kaza tarihinde 1 yaşını dahi doldurmadığını, kaza neticesinde değer kaybı oluştuğunu, 4 ayı aşkın süre aracın tamir süresi devam ettiği için, aracın tamir süresinin ve ikame araç bedelinin tespit edilmesi amacıyla Sigorta Eksperi ...’den değer kaybı ekspertiz raporu alındığını, oluşan değer kaybından davalı ... AŞ., davalı araç sahibi Narlıdere Belediye Başkanlığı ve davalı şoför...'nın birlikte ve müteselsilen sorumlu olduğunu, değer kaybının bilirkişi incelemesi neticesi ile sabit olacağını, aracın onarımı sebebiyle 4 ayı aşkın sürece kullanılamaması sebebiyle davacı şirketin ticari faaliyetine devam edebilmek adına; tur ve transferlerde kullanmak üzere kiralanmak zorunda kalınan araçlar için 25.09.2023 tarihli... nolu, 4.900,00-TL bedelli, 30.09.2023 tarihli,... nolu, 4.900,00-TL bedelli, 13.11.2023 tarihli,... nolu, 25.000,00-TL bedelli, 31.10.2023 tarihli, ... nolu, 60.000,00-TL bedelli olmak üzere toplamda 94.800,00-TL fatura ödendiğini, müvekkili şirkete ait araçtaki değer kaybı meblağının tespit edilmesi ve araçta hasar onarım işleri nedeniyle kullanılamayan aracın günlük ikame araç bedelinin belirlenmesi için, araç kiralama sektöründe faaliyet gösteren şirketlerin internet sitelerinde ilan ettiği fiyatlar ile İzmir Ticaret Odası'ndan ve TURSAB'dan dava konusu ticari aracın günlük emsal ikame araç tutarının sorulmasının gerektiğini, arabuluculuk görüşmelerinin anlaşamama ile sonuçlandığını beyan etmekle, davanın kabulüne, davalı ... A.Ş.'den (poliçe limitleri ile sınırlı olmak kaydıyla), davalı Narlıdere Belediye Başkanlığı ve davalı...'dan fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00-TL değer kaybı tutarının kaza tarihi olan 19.09.2023'den itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsiline, davalı Narlıdere Belediye Başkanlığı ve davalı...'dan fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00-TL ikame araç bedelinin kaza tarihi olan 19.09.2023'den itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Dava dilekçesi ve eklerinin usulüne uygun tebliğine rağmen davalı... tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.
Davalı Narlıdere Belediye Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; işbu davada idarenin sorumluluğunu kabul anlamına gelmemek kaydıyla, idarenin bir işlemi nedeniyle doğan zararın tazminine ilişkin tam yargı davası olduğundan, davanın İdari Yargıda görülmesi gerektiğini, bu nedenle davanın görevsizlik nedeniyle reddine karar verilmesini, meydana gelen kazada oluşan zararın belediyeye ait aracın zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesini tanzim eden dava dışı... A.Ş. tarafından ödendiğini, müvekkilinin sorumluluğunun bulunmaması nedeniyle alacak talebine ilişkin mutahap tutulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, olayın meydana geldiği tarihte belediyeye ait... plakalı otobüsün sevk ve idaresindeki sürücü...'nın müvekkil belediye çalışanı olmayıp, belediyenin herhangi bir biriminde de görevlendirmesinin yapılmadığını, müvekkili belediyenin İktisadi Teşebbüsü olan ve ayrı bir tüzel kişiliğe sahip... Limited Şirketi'nin personeli olduğunu, görevlendirmesinin bu şirket tarafından yapıldığını, davanın müvekkili yönünden husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkili belediyeye ait... plakalı aracın ticari araç olmaması sebebiyle ticari faiz uygulanması talebinin kabulünün mümkün olmadığını beyan etmekle, davanın görevsizlik sebebiyle reddine, aksi takdirde husumet yokluğundan reddine, esas incelemesine geçildiği takdirde esastan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin yerleşim yerinin İstanbul ili olması nedeniyle yetkili mahkemenin İstanbul Mahkemeleri olduğunu, davacı dayandığı deliller ile hangi delilin hangi vakıanın ispatı için gösterildiğini açıkça belirtmediğinden somutlaştırılması gerektiğini, kazaya karışan... plakalı aracın müvekkili şirket tarafından... numaralı ve 18/01/2023-2024 vadeli Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, kaza tarihi itibariyle ZMM poliçe limitleri maddi hasar araç başına 120.000,00 TL olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun her şekilde sigortalısının kusuru ve poliçe limitleri ile sınırlı olacağını, davacı lehine sebepsiz zenginleşmeye mahal verilmemesi adına, öncelikle başvuru sahibinin huzurdaki kaza sebebi ile kasko sigorta şirketinden ödeme alıp almadığı hususunun netleştirilmesi gerektiğini, davacının aracının daha önce hasara uğradı ise bir araç birden fazla kez değer kaybına uğrayamayacağından değer kaybına yönelik talepleri yönünden davacının aracının kaza kayıtlarının sunulması gerektiğini, dava konusu araçta müvekkili şirketin inceleme yapmasının engellendiğini, davacının araç mahrumiyeti ve gelir kaybı tazminatı taleplerinin teminat kapsamı dışında kaldığını, davacının aracı hususi olduğundan avans faizi taleplerinin reddinin gerektiğini beyan etmekle, davanın usulden ve esastan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
1-İzmir Arabuluculuk Bürosunun... Arabuluculuk numaralı Arabuluculuk Son Anlaşamama Tutanağı,
2-19/09/2023 tarihli Trafik Kazası Tespit Tutanağı,
3-Davalı ... Anonim Şirketi nezdinde... plakalı araca ilişkin olarak düzenlenen Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi, 19/09/2023 tarihli kazaya ilişkin olarak davacı şirket tarafından şirkete yapılan başvuru dilekçesi, dilekçenin şirkete ulaştığı tarihi gösterir tebligat evrakları, hasar dosyası ve davacıya ödeme yapılıp yapılmadığına ilişkin evrak ve kayıtlar,
4-Dava dışı... Anonim Şirketi nezdinde... plakalı araca ilişkin olarak düzenlenen Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi, 19/09/2023 tarihli kazaya ilişkin olarak davacı şirket tarafından şirkete yapılan başvuru dilekçesi, dilekçenin şirkete ulaştığı tarihi gösterir tebligat evrakları, hasar dosyası ve davacıya ödeme yapılıp yapılmadığına ilişkin evrak ve kayıtlar,
5-Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi nezdinde... plakalı araca ait olarak bulunan tramer kayıtları,
6-Dava konusu trafik kazasının gerçekleştiği 19/09/2023 tarihi ve mevcut durum itibarıyla... ve... plakalı araca ait olarak bulunan trafik tescil ve ruhsat belgeleri,
7-Bilirkişi heyetinin 01/10/2024 tarihli raporları,
8-Davacı vekilinin 27/03/2025 havale tarihli ıslah dilekçesi,
9-Sair deliller.
DAVA KONUSU :
Açılan dava, 19/09/2023 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası neticesinde davacı ...Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketine ait... plakalı araçta meydana gelen hasar sebebiyle oluşan değer kaybı bedeli ile ikame araç bedelinin belirlenmesi ile belirlenecek değer kaybı bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılar..., Narlıdere Belediyesi ve poliçe limitiyle sınırlı olmak kaydıyla davalı ... Anonim Şirketinden müştereken ve müteselsilen, ikame araç bedelinin ise kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılar... ve Narlıdere Belediyesinden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesi taleplerine ilişkindir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Haksız fiil, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 maddesinde; ''Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür.'' şeklinde düzenlenmiştir. Aynı Kanun'un 50. maddesinde ise ''Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler.'' hükmü yer almaktadır.
Haksız fiil öğretide hukuka aykırı zarar verici fiil olarak tanımlanmakta ve unsurları; eylem, hukuka aykırılık, zarar, kusur ve illiyet bağı olarak belirlenmektedir. Buna göre haksız fiilden bahsedebilmek için hukuka aykırı bir eylem bulunmalı, bu eylemden bir zararın doğması zararlandırıcı eylemde bulunan kişinin kusurlu bulunması ve zarar ile kusur arasında illiyet bağının olması gerekmektedir.
Bu beş unsurun varlığı halinde zarar veren kişi eylemden dolayı zarara uğrayan kişi ya da kişileri maddi ve manevi zararlarını karşılamak durumundadır. Türk Medeni Kanunu’nun 6.maddesine göre haksız fiilin unsurlarını ispat etme yükü davacıdadır. Davacı zararı haksız eylemi ve zarar ile haksız eylem arasındaki illiyet bağını ispat etmek durumundadır.
Hakim, kusurlu veya hukuka aykırı bir fiili ile başkasına zarar verenin kusur durumunu, zararın ağırlını ve oluşan durumun özelliklerini gözeterek uygun ve hakkaniyete uygun bir tazminat belirler.
Haksız fiiller meydana geldikleri anda hukuki sonuç doğurur ve zarara neden olanların zararı tazmin borcu haksız fiil tarihinde ortaya çıkar. Haksız fiilin unsuru olan zarar, zarar görenin malvarlığında rızası dışında meydana gelen azalma ile zarar verici fiil olmasa idi bulunacağı durum arasındaki farktır ve zarar haksız fiilin meydana gelmesi ile gerçekleşmiş sayılır. Zarar verenin ve diğer sorumluların zararı tazmin yükümlülüğü herhangi bir ihbara ve ihtara gerek kalmaksızın olay tarihinde doğar. Haksız fiile bağlanan hukuki sonuçlar haksız fiil tarihi esas alınarak belirlenir ve bu nedenle haksız fiillerde olay tarihinde yürürlükte bulunan hukuk kuralları uygulanır. Başka bir deyişle zararın belirlenmesinde olay tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerekmektedir.
Sorumluluk sigortaları 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1473. ve devamı maddelerinde ''Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.'' şeklinde düzenlenmiştir. Sorumluluk sigortalarında sigorta şirketi tarafından zararı karşılanan kişi sigorta sözleşmesinin tarafı değildir. Sigorta ettiren kendisi ya da sorumluluğu altında bulunan kişiler tarafından üçüncü kişilere verilecek zararları sigorta şirketine ödediği prim karşılığında sigorta ettirmektedir. Sorumluluk sigortası, sigorta ettirenin üçüncü kişilere vereceği zararları teminat altına alırken hem üçüncü kişiyi hem de sigortalıyı koruma altına alan bir sigorta türüdür.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1473. ve 1486. maddelerinde yapılan düzenlemeye göre sorumluluk sigortalarını isteğe bağlı sigortalar ile zorunlu sigortalar olarak ikiye ayırmak gerekir.
Tehlike sorumluluklarında üçüncü kişilerin zararının karşılanması amacıyla bazı alanlarda kamu yararı ve zarar görenlerin korunması gerekçesi ile sorumluluk sigortası yaptırmak yasal zorunluluk haline getirilmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun da 1483 ve 1484. maddelerinde de zorunlu sorumluluk sigortalarında uygulanacak hükümler ayrıca düzenlenmiştir. Bu düzenlemelere göre zorunlu sigortalarda sigorta şirketinin zarar gören üçüncü kişiye karşı olan sorumluluğu kanundan doğan bir sorumluluktur. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 13. maddesi ile bazı hallerde Bakanlar Kurulu'na da zorunlu sigortalar ihdas etme yetkisi verilmiştir. Zorunlu sorumluluk sigortalarının kamu yararı taşıması ve yapılmasının yasa ile zorunlu kılınması nedeniyle zorunlu sigortalarda zarar görenlerin korunması amacıyla bazı düzenlemeler yapılmıştır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, ''İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.'' hükmüne, aynı Kanun'un 85/1. maddesinde, ''Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.'' hükmüne, aynı Kanun'un 85/son. maddesinde ise, ''İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.'' hükmüne yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, ''sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.'' düzenlemesi yapılmıştır.
Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir. (EREN Fikret, Borçlar Hukuku, 9. B, s. 631 vd.; KILIÇOĞLU Ahmet, Borçlar Hukuku, 10. B., s. 264 vd.).
2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.
Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.
Burada kanun koyucu zarar görenin kusuru nispetinde indirim yapılabileceğini öngörmüş ve indirimi zorunlu tutmayarak hâkimin taktirine bırakmıştır. Uygulama ve öğretide de (S. Ünan, “Ergün A. Çetingil ve Rayegan Kender’e 50. Birlikte Çalışma Yılı Armağanı 2007”, s. 1180) bu husus kabul edilmektedir.
Kanun koyucu, açıklanan düzenlemeler yanında 2918 sayılı KTK’nın 91. maddesiyle de; işletenin aynı Kanun’un 85. maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası) yaptırma zorunluluğunu getirmiştir.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin yerleşik içtihatları kapsamında değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 90. maddesinde; ''Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.'' hükmü düzenlenmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.5. Bölümünde belirtilen 'Kapsama Giren Teminat Türleri' başlığı altında bulunan (a) bendinde 'Maddi Zararlar Teminatı' kapsamında araçta meydana gelen değer kaybı da sayılmıştır.
İlgili maddede Maddi Zararlar Teminatı; ''Hak sahibinin bu genel şartta tanımlanan ve zarar gören araçta meydana gelen değer kaybı dahil doğrudan malları üzerindeki azalmadır.'' olarak tanımlanmıştır.
Dava konusu uyuşmazlığın maddi hasarlı trafik kazasından ibaret haksız fiilden kaynaklanan maddi tazminat davası olduğu, kazanın davalı belediyenin idari bir işleminden kaynaklanmayıp, kamu hukuku tüzel kişisi sıfatıyla maliki olduğu aracın trafikte karıştığı bir trafik kazasından kaynaklandığı, hizmet kusurundan bahsedilmesinin mümkün olmadığı, idari bir unsur barındırmayan adli mahiyetteki trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat davalarının adli yargıda görülmesi gerektiği, açıklanan gerekçeler dahilinde yargı yolunun caiz olduğu anlaşılmakla, davalı Narlıdere Belediyesi vekilinin temel hukuki bilgilerden yoksun ve yargılamayı uzatma amacı taşıyan yargı yolu itirazının reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Her ne kadar davalı Narlıdere Belediyesi vekili tarafından Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olmadığı yönünde itirazda bulunulmuş ise de, dava tarihi itibarı ile yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1-a maddesi gereği her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanununda düzenlenen hususların ticari dava olduğu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/1.maddesi gereği ticari davalara bakmakla görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun yürürlüğe girdiği 01/07/2012 tarihinden itibaren yasanın 5/3.maddesi gereği Asliye Hukuk Mahkemeleri ile Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişkinin işbölümü olmaktan çıkıp görev ilişkisi haline geldiği, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 1. maddesi gereği göreve ilişkin kuralların kamu düzeni ile ilgili olup mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerektiği, Sigorta Hukukunun 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 6. kitabında 1401. ve devamı maddelerinde, zorunlu sorumluluk sigortasının ise 1483. ve devamı maddelerinde düzenlendiği, davanın gerçek kişi davalı ve tüzel kişi davalı ile birlikte davalı ... Anonim Şirketine karşı açıldığı, sigorta şirketinin davanın tarafın olduğu göz önünde bulundurulduğunda dava konusu ilişkinin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlardan olması nedeniyle davanın ticari dava olduğu ve Asliye Ticaret Mahkemesi görev alanı içinde bulunduğu, Asliye Ticaret Mahkemelerinin Asliye Hukuk Mahkemelerine nazaran daha özel mahiyetteki mahkemeler olduğu ve davalılardan biri yönünden Asliye Ticaret Mahkemelerinin görev alanına giren davanın diğer davalılar açısından da Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiği, bu kapsamda davalı Narlıdere Belediyesi vekilinin görev itirazının yerinde olmadığı anlaşılmakla, davalı Narlıdere Belediyesi vekilinin temel hukuki bilgilerden yoksun ve yargılamayı uzatma amacı taşıyan görev itirazının reddine karar verilmiştir.
Davaya konu uyuşmazlığın, maddi hasarlı trafik kazası neticesinde değer kaybı ve ikame araç bedelinden ibaret maddi tazminat bedelinin davalı taraftan tahsili talebine ilişkin olduğu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 16. maddesinde haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesinin de yetkili olduğunun düzenlendiği, ayrıca 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun "Hukuki Sorumluluk ve Sigorta" başlıklı sekizinci kısmının beşinci bölümünde "Ortak Hükümler" ana başlığı altında "Yetkili Mahkeme" alt başlıklı 110. maddesinde ise motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davaların, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi, kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabileceğinin belirlendiği, yerleşik ve güncel Yargıtay içtihatları ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarında davalı sigorta şirketinin Bölge Müdürlüğünün bulunduğu yer mahkemesinin de yetkili olduğunun kararlaştırıldığı, davacının yerleşim yerinin İzmir İli, Konak ilçesinde bulunduğu, yine davalı araç sürücüsü ve malikinin yerleşim yerlerinin İzmir İli, Narlıdere ilçesinde olduğu, kazanın İzmir İli, Gaziemir ilçesinde meydana geldiği, davalı sigorta şirketinin İzmir İlinde Bölge Müdürlüğünün bulunduğu göz önünde bulundurulduğunda mahkememizin iş bu davaya bakmaya yetkili olduğu anlaşılmakla, davalı ... Anonim Şirketi vekilinin temel hukuki bilgilerden yoksun ve yargılamayı uzatma amacı taşıyan yetki ilk itirazının reddi yönünde ara karar tesis edilmiştir.
... Anonim Şirketi nezdinde... plakalı araca ait olarak düzenlenen... numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinin incelenmesinde, poliçenin 18/01/2023 ile 18/01/2024 tarihleri arasında geçerli olduğu, teminat limitinin 120.000,00-TL olduğu görülmektedir.
Gerekli bilgi ve belgelerin temini akabinde dosyanın bir trafik alanında uzman bir otomotiv alanında uzman bilirkişiden oluşan heyete tevdi ile dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, 19/09/2023 tarihli trafik kazası tespit tutanağı, dava konusu trafik kazasına karışan araçlara ait tescil kayıtları, davalı ... Anonim Şirketi nezdinde... plakalı araca ait olarak düzenlenen Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi, hasar dosyası, ekspertiz raporu, dava konusu... plakalı araca ait tramer kayıtları ve sair deliller göz önünde bulundurularak;... plakalı araç sürücüsü ile... plakalı araç sürücülerinin 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun hangi maddelerini ihlal etmek suretiyle dava konusu olan ve 19/09/2023 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasının oluşumuna sebebiyet verdikleri hususu ile trafik kazası sonucunda... plakalı araçta meydana gelen hasar neticesinde aracın makul tamirat süresinin ne kadar olduğu, kaza tarihi itibarıyla aracın muadilinin günlük ne kadar bedelle temin edilebileceği ve bu çerçevede tamirat süresince davacı tarafça edinilmek durumunda kalınan ikame araç bedelinin ne kadar olduğu, ayrıca hasar sebebiyle dava konusu araçta varsa oluşan değer kaybı bedelinin yerleşik Yargıtay içtihatları doğrultusunda aracın dava konusu kazadan önceki hasarsız ikinci el bedeli ile kazadan sonraki hasarlı ikinci el bedeli arasındaki fark esas alınmak suretiyle belirlenerek düzenlenecek raporun mahkememize sunulması istenilmiş olup, bilirkişi heyeti 01/10/2024 havale tarihli raporlarında sonuç olarak;... plakalı kamyon sürücüsü...'nın önündeki araç ile güvenli takip mesafesini korumayarak çarptığından dolayı kazanın oluşumunda etken olduğu,... plakalı kamyonet sürücüsü ...'ın atfı kabil kural ihlalinde bulunmadığından dolayı kazanın oluşumunda etken olmadığı, 2023 model Aracın onarımı yapıldıktan sonraki rayiç değeri araştırması neticesinde, Eylül 2023 kaza tarihinde, onarım sonrası rayicinin 1.415.000 TL ile 1.435.000,00-TL olduğu, ortalama değerinin 1.425.000,00-TL olduğu, "Yargıtay 17 HD'nin gerçek zarar ile ilgili gerçek zarar ve değer kaybının, aracın kaza öncesi rayici ile (1.800.000,00-TL) onarım sonrası rayici (1.425.000,00-TL) arasındaki farktır” kararları göz önüne alındığında ve değerlendirildiğinde aracın piyasa koşullarında değer kaybının 375.000,00-TL olduğu, davacı tarafın; davaya konu aracın onarım süresine ilişki bilgiyi dava dosyasına sunmamış olduğu, onarım süresine ilişkin servis formu ve bilgisi olmadığı, yapılan araştırma ve değerlendirme neticesinde, davaya konu aracın makul onarım süresinin 30 gün olduğu, hasar tarihinin 19.09.2023 olduğu, onarımı yapan yetkili servis...'in fatura tarihinin 25.01.2024 tarihi olduğu, iki tarih arasındaki sürecin 97 gün olduğu, buna göre; aracın tüm yedek parçalarının serviste mevcut olduğu var olduğu, parça beklenmediği var sayılması durumunda ikame araç bedelinin makul onarım süresi 30 gün için; davaya konu aracın aynı özelliklerdeki bir aracın, mahrum kalınan onarım süresince yerine ikame araç olarak kullanılması durumunda, aynı, özellik, segment ve konfordaki ikame bir aracın günlük kira bedelinin kaza tarihi itibarıyla 2.500,00-TL/gün, (30 gün x 2.500,00-TL) toplamda 75.000,00-TL olduğu, aracın tüm yedek parçalarının serviste mevcut olduğu var olduğu, parça beklenmediği var sayılması durumunda (kaza ile fatura tarihleri arası süreç baz alınması durumunda) ikame araç bedelinin 97 gün için davaya konu aracın aynı özelliklerdeki bir aracın, mahrum kalınan onarım süresince yerine ikame araç olarak kullanılması durumunda, aynı, özellik, segment ve konfordaki ikame bir aracın günlük kira bedelinin kaza tarihi itibarıyla 2.500,00-TL/gün, (97 gün x 2.500,00-TL) toplamda 242.500,00-TL olduğu, davacının faturalarını sunduğu toplam 94.800,00-TL araç kiralama bedeli takdirinin mahkemeye ait olduğu hususunda mütalaada bulunulmuştur.
Davalı Narlıdere Belediyesi vekilinin bilirkişi heyetinin 01/10/2024 havale tarihli raporlarına karşı itirazlarının, kazanın sürücü...'nın sevk ve idaresindeki... plakalı aracı ile Uzundereden Gaziemir istikameti Akçay caddesine iniş bağlantı kolu mevki 030/03-002*500 yol kesim levhası mevküne geldiğinde öndeki trafiğin yavaşladığını fark edemeyip aracının ön kısımları ile yine aynı istikamette önünde seyreden sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki... plakalı aracın arka kısımlarına çarpması sonucunda vuku bulduğu, arkadan çarpma şeklinde gerçekleşen trafik kazalarında önündeki araca arkadan çarpan araç sürücüsünün %100 oranında asli ve tam kusurlu olduğu, bu kapsamda kusur tespit ve belirlemesinin yerinde olduğu anlaşılmakla reddine, değer kaybı bedeli ve ikame araç bedeline yönelik herhangi bir itiraz bulunmadığı dikkate alınarak bu hususta karar verilmesine yer olmadığı, sair itirazların ise hukuki değerlendirmeye muhtaç konulardan olmaları sebebiyle esas hakkındaki hükümle birlikte mahkememizce değerlendirilmelerine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Davacı vekilinin 27/03/2025 havale tarihli ıslah dilekçesi ile dava dilekçesinde değer kaybı bedeli yönünden talep ettikleri 10.000,00-TL'yi 365.000,00-TL olarak, ikame araç bedeli yönünden talep ettikleri 10.000,00-TL'yi 327.300,00-TL olarak ıslah ettiklerini beyan ettiği ve ıslah edilen dava değeri üzerinden eksik harcı mahkememiz veznesine yatırdığı görülmektedir.
Davalı...'nın kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunan araç sürücüsü, davalı Narlıdere Belediyesinin ise kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunan sürücünün sevk ve idaresindeki aracın maliki oldukları gözetildiğinde, davalılar... ve Narlıdere Belediyesi yönünden temerrüt olgusunun haksız fiil tarihi itibarıyla vuku bulduğu izahtan varestedir.
Dava açılmadan önce davacı tarafça davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığı, başvuru evrakının davalı sigorta şirketine 28/02/2024 tarihi itibarıyla usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği, davalı sigorta şirketinin rizikonun ihbarı akabinde 8 iş gününün sona erdiği 12/03/2024 tarihinde temerrüte düştüğü kanaatine varılmıştır.
Tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, İzmir Arabuluculuk Bürosunun... Arabuluculuk numaralı Arabuluculuk Son Anlaşamama Tutanağı, 19/09/2023 tarihli kaza tespit tutanağı, davalı ... Anonim Şirketi nezdindeki... plakalı araca ilişkin olarak düzenlenen Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi, 19/09/2023 tarihli kazaya ilişkin olarak davacı şirket tarafından şirkete yapılan başvuru dilekçesi, dilekçenin şirkete ulaştığı tarihi gösterir tebligat evrakları, hasar dosyası ve davacıya ödeme yapılıp yapılmadığına ilişkin evrak ve kayıtlar, dava dışı... Anonim Şirketi nezdindeki... plakalı araca ilişkin olarak düzenlenen Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi, 19/09/2023 tarihli kazaya ilişkin olarak davacı şirket tarafından şirkete yapılan başvuru dilekçesi, dilekçenin şirkete ulaştığı tarihi gösterir tebligat evrakları, hasar dosyası ve davacıya ödeme yapılıp yapılmadığına ilişkin evrak ve kayıtlar, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi nezdindeki... plakalı araca ait tramer kayıtları, dava konusu trafik kazasının gerçekleştiği 19/09/2023 tarihi ve mevcut durum itibariyle... ve... plakalı araca ait trafik tescil ve ruhsat belgeleri, otomotiv bilirkişisi ile trafik bilirkişisi tarafından düzenlenen 01/10/2024 tarihli heyet raporu, davacı vekili tarafından sunulan 27/03/2025 tarihli ıslah dilekçesi ile sair deliller birlikte değerlendirildiğinde, davaya konu uyuşmazlığın 19/09/2023 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası neticesinde davacı ...Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketine ait... plakalı araçta meydana gelen hasar sebebiyle oluşan değer kaybı bedeli ile ikame araç bedelinin belirlenmesi ile belirlenecek değer kaybı bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılar..., Narlıdere Belediyesi ve poliçe limitiyle sınırlı olmak kaydıyla davalı ... Anonim Şirketinden müştereken ve müteselsilen, ikame araç bedelinin ise kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılar... ve Narlıdere Belediyesinden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesi taleplerine ilişkin olduğu, ... Anonim Şirketi nezdinde... plakalı araca ait olarak düzenlenen ... numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinin incelenmesinde, poliçenin 18/01/2023 ile 18/01/2024 tarihleri arasında geçerli olduğu, teminat limitinin 120.000,00-TL olduğu, dava konusu trafik kazasının sürücü...'nın sevk ve idaresindeki... plakalı aracı ile Uzundereden Gaziemir istikameti Akçay caddesine iniş bağlantı kolu mevki... yol kesim levhası mevküne geldiğinde öndeki trafiğin yavaşladığını fark edemeyip aracının ön kısımları ile yine aynı istikamette önünde seyreden sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki... plakalı aracın arka kısımlarına çarpması sonucunda vuku bulduğu, arkadan çarpma şeklinde gerçekleşen trafik kazalarında önündeki araca arkadan çarpan araç sürücüsünün %100 oranında asli ve tam kusurlu olduğu, kaza neticesinde davacıya ait araçta hasar meydana geldiği, oluşan hasarın onarım bedelinin 488.940,00-TL olduğu, aracın hasara uğraması çerçevesinde değer kaybı meydana geldiği, aracın kazadan önceki hasarsız halinin kaza tarihindeki ikinci el rayiç değerinin 1.800.000,00-TL, kazadan sonraki hasarlı halinin kaza tarihindeki ikinci el rayiç değerinin ise 1.425.000,00-TL olması çerçevesinde araçta oluşan değer kaybı bedelinin 375.000,00-TL olduğu, aracın onarımı için gereken makul sürenin 30 gün olduğu, aracın serviste parça beklemek amacıyla geçirdiği süreden kaynaklanan sorumluluğun, bekleme durumundan dolayı kusuru bulunmayan davalı tarafa yüklenilmesinin mümkün olmadığı, onarım süresi içerisinde edinilecek ikame araç bedelinin ise günlük 2.500,00-TL olması karşısında, 8 günlük süre kapsamında ikame araç bedelinin (2.500,00-TL*30) 75.000,00-TL olduğu, davacı vekilinin 27/03/2025 havale tarihli ıslah dilekçesi ile dava dilekçesinde değer kaybı bedeli yönünden talep ettikleri 10.000,00-TL'yi 365.000,00-TL olarak, ikame araç bedeli yönünden talep ettikleri 10.000,00-TL'yi 327.300,00-TL olarak ıslah ettiklerini beyan ettiği ve ıslah edilen dava değeri üzerinden eksik harcı mahkememiz veznesine yatırdığı, davalı...'nın kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunan araç sürücüsü, davalı Narlıdere Belediyesinin ise kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunan sürücünün sevk ve idaresindeki aracın maliki oldukları gözetildiğinde, davalılar... ve Narlıdere Belediyesi yönünden temerrüt olgusunun haksız fiil tarihi itibarıyla vuku bulduğu, dava açılmadan önce davacı tarafça davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığı, başvuru evrakının davalı sigorta şirketine 28/02/2024 tarihi itibarıyla usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği, davalı sigorta şirketinin rizikonun ihbarı akabinde 8 iş gününün sona erdiği 12/03/2024 tarihinde temerrüte düştüğü, açıklanan gerekçeler dahilinde davacı tarafın dava ve ıslah dilekçeleri çerçevesinde iddialarını usulüne uygun deliller vasıtasıyla kısmen ispatladığı, her ne kadar ikame araç bedeli yanında araç kiralama bedeli talep edilmiş ise de, ikame araç bedelinin dava konusu aracın onarım sürecinde kullanılamamasından kaynaklı olarak edilen veya edinilmesi ihtimali bulunan aracın edinilmesine ilişkin ücretten ibaret olup, araç kiralama bedelinin bu bedel ile aynı mahiyette olduğu, bu kapsamda aynı alacak kalemine yönelik olarak yapılan ıslah açısından makul onarım süresince edinilen veya edinilme ihtimali bulunan aracın ortalama piyasa verileri çerçevesinde belirlenen bedeli yönünden talebin kabulü akabinde bakiyesinin reddinin gerektiği anlaşılmakla, açılan davanın kısmen kabulü kısmen reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Açılan davanın KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİ İLE,
1-a)Değer kaybı bedeli tazminatı talebinin KABULÜNE, 375.000,00-TL maddi tazminatın, davalılar... ve Narlıdere Belediyesi yönünden haksız fiil tarihi olan 19/09/2023 tarihinden itibaren, davalı ... Anonim Şirketi yönünden ise poliçe limiti olan 120.000,00-TL ile sınırlı olmak kaydıyla ve rizikonun ihbarı akabinde 8 iş gününün sona erdiği 12/03/2024 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılar... ve Narlıdere Belediyesi ile ... Anonim Şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketine verilmesine,
b)İkame araç tazminatı talebinin KISMEN KABULÜNE, 75.000,00-TL maddi tazminatın, haksız fiil tarihi olan 19/09/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılar... ve Narlıdere Belediyesinden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketine verilmesine, 262.300,00-TL ikame araç bedeline yönelik talebin REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibarıyla alınması gereken 30.739,50-TL karar ve ilam harcından, davanın açılışı sırasında peşin olarak yatırılan 427,60-TL peşin harç ve 11.850,00-TL ıslah harcından mahsubu ile bakiye 18.461,90-TL karar ve ilam harcının davalılardan (davalı ... Anonim Şirketi 8.197,20-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Davacı tarafından yapılan 150,00-TL elektronik tebligat, 1.635,00-TL normal tebligat, 5,00-TL posta (KEP) masrafı, 5.500,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 7.296,00-TL yargılama gideri üzerinden kabul miktarına göre hesap ve takdir olunan 4.609,30-TL nispi yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen (Davalı ... Anonim Şirketi 3.841,08-TL'sinden sorumlu olmak kaydı ile) alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacının kendisini vekille temsil ettirdiği göz önünde bulundurularak karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 71.500,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen (Davalı ... Anonim Şirketi 30.000,00-TL'sinden sorumlu olmak kaydı ile) tahsili ile davacı ...Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketine verilmesine,
5-Davalı Narlıdere Belediye Başkanlığı kendisini vekille temsil ettirdiği göz önünde bulundurularak karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 41.968,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı Narlıdere Belediye Başkanlığı'na verilmesine,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A (14) maddesi gereğince ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.800,00-TL zorunlu arabuluculuk yargılama giderinin davalı ... Anonim Şirketinden tahsili ile Hazineye irat kaydına,
7-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının talep halinde ve karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin, davalı Narlıdere Belediyesi vekili, ihbar olan olduğu beyan eden Av....in yüzlerine karşı, davalı... ile davalı ... Anonim Şirketi vekilinin yokluklarında, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer ya da başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 17/06/2025
Katip...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır