T.C.
İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/297 Esas
KARAR NO : 2025/35
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 05/04/2024
KARAR TARİHİ : 14/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 23.08.2023 tarihinde ... İnşaat Taahhüt ... İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'e ait ve ... sevk ve idaresindeki... plakalı aracın müvekkil... ait ve kendi sevk ve idaresindeki... yabancı plakalı araca çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın Muğla ili, Bodrum ilçesinde müvekkiline ait araç krallara uygun şekilde seyir halindeyken, sigortalı araç sürücüsünün bulunduğu şeritten kontrolsüzce araç direksiyonunu kırarak şerit ihlali yapması sebebiye müvekkiline ait aracın sol arka tarafına çarpması neticesinde gerçekleştiğini, kazanın oluş şekli ve taraflarca tutulan kaza tespit tutanağı birlikte nazara alındığında, davalı ... plakalı araç sürücüsünün işbu kazanın oluşumunda asli ve tam kusurlu olduğu hususu izahtan vareste olduğunu, husumetin, 1 no'lu davalıya kazaya sebebiyet veren sürücü sıfatıyla, 2 nolu davalıya aracın işleteni sıfatıyla, 3 nolu davalı ...Anonim Şirketi'ne 05.03.2023-05.03.2024 tarihleri arasında geçerli... numaralı ZMMS poliçesi nedeniyle yöneltildiğini, davalılar açısından "zarar kusur" “zarar ve motorlu aracın işletilmesi” "zarar ve sigorta" arasında uygun illiyet bağı mevcut olduğunu, müvekkili geçici olarak Türkiye’de bulunduğundan müvekkiline ait ve Alman trafiğine kayıtlı araçta kaza sonrası meydana gelen zarar, Almanya’da bulunan ... Bürosu tarafından düzenlenen 02.02.2024 tarihli bilirkişi raporu ile KDV dahil hasar miktarı 4.739,65 Euro, değer kaybı 650,00 Euro ve araç rayiç değeri 43.800,00 Euro olarak tespit edildiğini, buna göre meydana gelen hasarın tamirinin ekonomik olduğu ortada olduğunu, müvekkili dava konusu zararın tespit edilebilmesi için 997,34-Euro yurt dışı bilirkişi ücreti ödediğini, davalı sigorta şirketleri temerrüde düştüğünü belirterek davanın kabulü ile, araçta meydana gelen 4.739,65 Euro hasar ve 650,00 Euro değer kaybı bedelinden oluşan toplam 5.389,65 Euro tutarındaki maddi tazminatın fili ödeme tarihindeki Merkez Bankası efektif satış kuru Türk Lirası karşılığının; 1 ve 2 nolu davalıdan kaza tarihi olan 23.08.2023 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesine göre yürütülecek değişken faiziyle birlikte fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası Efektif Satış Kuru karşılığı Türk Lirası olarak, 3 nolu davalı... A.Ş'den (kaza tarihi itibariyle geçerli ZMMS poliçe teminat limiti olan 120.000 TL dikkate alınarak) temerrüt tarihi olan 12.03.2024 tarihindenitibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesine göre yürütülecek değişken faiziyle birlikte fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası Efektif Satış Kuru karşılığı Türk Lirası olarak müştereken ve müteselsilen tahsiline, müvekkilinin bilirkişi ücreti olarak ödediği 997,34 Euro’nun fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası Efektif Satış Kuru karşılığı Türk lirası olarak yargılama giderlerinden sayılarak, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, kanuni vekâlet ücretinin ve yargılama giderlerinin davalı taraflara yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ...Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin sorumluluğu sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, bahsi geçen... plakalı araç, müvekkili nezdinde 03.03.2023 - 03.03.2024 tarihleri arasında, ... poliçe numarası ile sigortalandığını, bu poliçeden dolayı sorumlulukları, sigortalılarının kusuru oranında olmak üzere maddi zararlarda araç başına kaza tarihi itibariyle azami 120.000,00-TL ile sınırlı olduğunu, sigortalı Araç sürücüsü kusursuz olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğu kusur sorumluluğu olduğunu, bu nedenle davanın reddi gerektiğini, somut olayda müvekkili şirket nezdinden sigortalı araç ile başvurana ait yabancı plakalı aracın Türkiye'de karıştığı trafik kazasında yabancı plakalı araç hasarlandığını, dosyada mevcut bilirkişi raporunda, başvuranın sunmuş olduğu eksper tarafından düzenlenen belgelerin tercümesine göre döviz cinsinden aynı hasar miktarı ve kalemler aynen yazılmış olup bunların ait olduğu yabancı ülkedeki fiyatlarla uyumlu olup olmadığı hakkında yeterli inceleme, araştırma yapılmadan aynı parçalar ile işçilik fiyatlarını Türkiye'de piyasa rayicine uygun olduğu değerlendirilmediğini, somut verilere dayanmadan talepte bulunulan tutarlar bakımından karşı yanın sebepsiz zenginleşmesine sebebiyet verileceğini, izah edilen bu sebeplerle davanın reddine yönelik karar verilmesi gerektiğini, somut uyuşmazlıkta, müvekkili şirket nezdinde düzenlenen poliçe kapsamında anılan yönetmelik hükmüne dayanarak müvekkili şirketin değer kaybı yönünden sorumluluk tutarı maddi teminat limiti olan 120.000,00-TL’nin %15’i, aşamayacağını, onarım sonucu yenilenen kısımlarda özellikle yenilenen parçalar nedeniyle değer artışı meydana geleceğini, tespit edilecek değer artışının ödenecek tazminat miktarından düşülmesi gerektiğini, kaza tarihi 23/08/2023 olup davacının talebinin zamanaşımına uğradığını belirterek talebin zamanaşımına uğraması sebebiyle davanın usulden reddine, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Dava dilekçesi ve eklerinin usulüne uygun şekilde tebliğine rağmen davalılar ... Limited Şirketi tarafından dosyaya cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DAVA KONUSU :
Açılan dava, 23.08.2023 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası neticesinde davacının aracında oluşan hasar ve hasara dayalı değer kaybı zararının belirlenmesi ile davalı şahıslardan kaza tarihi itibariyle, davalı sigorta şirketinden ise teminat limitleriyle sınırlı olmak üzere temerrüt tarihinden itibaren müşterek ve müteselsilen yabancı para bakımından 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizi Hakkında Kanun'un 4/a. maddesi uyarınca işleyecek faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası Efektif Satış Kuru Türk Lirası karşılığının tahsili ile davacıya verilmesi taleplerine ilişkindir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Haksız fiil, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 maddesinde; ''Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür.'' şeklinde düzenlenmiştir. Aynı Kanun'un 50. maddesinde ise ''Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler.'' hükmü yer almaktadır.
Somut olay mahkememizce değerlendirilerek dosya otomotiv uzmanı ve trafik uzmanı bilirkişiden oluşan heyete tevdi edilmiş ve rapor aldırılmıştır. 23/10/2024 havale tarihli bilirkişi heyet raporunda sonuç olarak; Kazanın oluşu ve ihlaller bakımından; Kazaya karışan ... plakalı araç sürücüsü...'ün, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu Yönetmeliği diğer kusurlardan Madde 94 “Karayollarında Trafiğin Akışı ve Karayolunun Kullanılması” kuralını ihlal ettiğinden dolayı kazanın oluşumunda eşit derecede etken olduğu, kazaya karışan... plakalı araç ...ın, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu Yönetmeliği diğer kusurlardan Madde 94 “Karayollarında Trafiğin Akışı ve Karayolunun Kullanılması” kuralını ihlal ettiğinden dolayı kazanın oluşumunda eşit derecede etken olduğu. Davaya konu... Plakalı, ... Sedan markası, 2022 Model aracın onarım bedeli bakımından; Almanya Ekspertiz Raporuna göre Onarım Bedeli kaza tarihli itibarıyla 853,16 € kaporta/mekanik vs., 1.799,40 € Boya ve işçilik, 1.040,40 € yedek parça bedeli olmak üzere toplam 3.982,90 Euro*KDV, kdv dahil 4.739,65 Euro olduğu, aracın onarım bedelinin 179,80 Eur yedek parça, 596,93 Eur Kaporta/Mekanik/Elektrik vs. 1.304,74 Euro boya işçiliği ve malzemesi olmak üzere toplam 2.381,70 Euro*KDV, Kdv dahil 2.834,22 Eur olduğu. Değer kaybı bakımından; yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde sol arka çamurlukta yapılan basit onarım ve boyama işlemi neticesinde 650 Euro değer kaybı oluştuğu, Ekspertiz ücreti bakımından; onarım bedeli olarak Almanya Eksper Raporu tespiti 4.739,65 EUR bakımından, Almanya Eksperler Birliği (BVSK) listesinde temel ücretinin 594 € ile 772 € olduğu, davaya konu aracın ekspertiz ücretindeki temel ücretin 753 Euro olduğu görüldüğünü, buna göre toplam (15 Euro+10,50 Euro + 30,60 Euro + 22 Euro +25 Euro) 103,10 Euro ek masrafları ile toplam (753+103,10 Euro) 838,10-Euro+KDV, Kdv dahil 997,00-Euro, ekspertiz ücretinin (4.739,65 Euro onarım bedeli bakımından) Almanya koşullarında makul olduğu, diğer yandan, onarım bedeli olarak Almanya Eksperler Birliği (BVSK) Listesinde temel ücret ücret ortalama 550 Euro alınarak toplam 103,10 Euro ek masraflarda toplandığında ekspertiz ücretinin (2.834,22 Eurd onarım bedeline bakımından) toplam 653,10 EUR * KDV, KDV dahil 777.18 Euro olduğu. Pert-Total Değerlendirmesi Bakımından; onarım bedelleri ile araç rayiç değerleri kıyaslandığında, onarım bedelinin aracın rayiç değerinin çok altında kalması (yaklaşık %10) nedeniyle aracın onarımının ekonomik olacağı, Pert-Total işleme gerek olmadığı hususlarındaki görüş, kanaat ve tespitlerini bildirmişlerdir.
Mahkememizce 14/01/2025 tarihli celsenin bir nolu ara kararı ile "Yerleşmiş yargı kararları gereği kusurun ve kusur oranının belirlenmesinin mahkemeye ait olması nedeniyle, gerek aktüer bilirkişinin yaptığı hesaplamanın kusur oranına göre yargılama sırasında belirli olmasının tarafların yapacakları iddia ve savunmalar gereği adil yargılanma hakkı çerçevesinde gerekli olduğu, gerekse davacı tarafça ıslah yoluna gidildiği takdirde ıslahın belirlenen kusur oranı üzerinden yapılabileceği dikkate alınarak, gereksiz ve karmaşıklığa yol açacak yeni sorunların yaratılmaması açısından kusur oranının mahkememizce belirlenip taraflara açıklanmasının gerekli olduğu göz önünde tutularak; tüm dosya kapsamı, toplanan deliller ile mahkememizce alınan kusur bilirkişisi raporu ile davaya konu kazada davalı sürücünün %50, davacının ise %50 oranında kusurlu olduklarının tespitine..." şeklinde hüküm kurularak yargılamaya devam olunmuştur.
Tarafların iddia ve savunmaları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacıya ait aracın davalı sigorta şirketince ZMMS poliçesi ile sigortalı araç ile karıştığı trafik kazası neticesinde hasar gördüğü, yerleşmiş yargı kararları gereği kusurun ve kusur oranının belirlenmesinin mahkemeye ait olması nedeniyle yapılan değerlendirmede tüm dosya kapsamı, toplanan deliller ile mahkememizce alınan kusur bilirkişisi raporu ile davaya konu kazada davalı sigorta şirketine sigortalı araç sürücüsünün %50 oranında kusurlu olduğu, davacının ise %50 oranında kusurlu olduğu anlaşıldığı, usul ve yasaya uygun bilirkişi raporunda da belirtilen hasar bedeli ve değer kaybı bedeli kusur dağılımı yapıldığında hasar bedelinin KDV dahil 1.417,11-Euro olduğu, değer kaybının ise 325,00-Euro olduğu anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜ ile,
1-1.417,11-Euro hasar bedeli maddi tazminatının ve 325,00-Euro değer kaybı tazminatının davalı ... A.Ş.'den (poliçe limiti 120.000,00-TL ile sınırlı olmak kaydıyla)) 12/03/2024 tarihinden itibaren, diğer davalılar ...Limited Şirketinden 23/08/2023 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesine göre yürütülecek değişken faizi ile birlikte ve fiili ödeme tarihindeki merkez bankası efektif satış kuru üzerinden TL cinsinden hesaplanan karşılığının tahsili ile davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibariyle alınması gereken 4.254,61-TL karar ve ilam harcından, davanın açılışı sırasında peşin olarak yatırılan 3.191,75-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.062,86-TL karar ve ilam harcının davalılar ... Anonim Şirketi, ...Ticaret Limited Şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 80,00-TL elektronik tebligat, 515,00-TL tebligat, 6,00-TL posta (KEP) masrafı, 5.500,00-TL bilirkişi ücreti, 26.944,83-TL (777.18-EUR x 34,67-TL (05/04/2024 M.B. Efektif Satış)) ekspertiz rapor ücreti olmak üzere toplam 33.045,853-TL yargılama giderinin davalılar... Anonim Şirketi, ... Limited Şirketinden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından yatırılan 3.191,75-TL peşin harç ve 427,60-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 3.619,35-TL'nidavalılar... Anonim Şirketi, ... Limited Şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacının kendisini vekille temsil ettirdiği göz önünde bulundurularak karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davalı ...Anonim Şirketinin kendisini vekille temsil ettirdiği göz önünde bulundurularak karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...Anonim Şirketine verilmesine,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A (14) maddesi gereğince ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.800,00-TL zorunlu arabuluculuk yargılama giderinden davanın kabul oranı dikkate alınarak 1.266,16-TL'sinindavacıdan, 2.533,84-TL'sinin davalılar... Anonim Şirketi, ... Limited Şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına,
8-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafların yokluğunda HMK'nun 343 ve 345. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verilecek bir dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/01/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır