T.C.
İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/306 Esas
KARAR NO : 2025/866
DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 08/04/2024
KARAR TARİHİ : 18/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 24.07.2023 tarihinde müvekkiline ait ... plakalı aracın Yeşildere Caddesinde orta şeritten Bornova ikametine seyir halindeyken, yine aynı istikamette aynı yönde seyir halinde olan davalı ...'nın maliki ve sürücüsü olduğu ... plaka sayılı aracın çarpması neticesinde meydana gelen kazada hasarlandığını, kusurlu davalının aracı diğer davalı sigorta şirketinde ... numaralı poliçe ile ZMMS Sigortalı olduğunu, işbu hasar sebebiyle davalıya, kusurlu yanın ZMMS poliçesi olması sebebiyle davalı sigorta şirketine başvurulduğunu, başvurunun 01.09.2023 tarihinde davalı sigorta şirketince tebliğ alındığını ancak herhangi bir ödeme yapılmadığını, müvekkilinin öncelikle 100-TL'lik alacak için Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurduğunu, ancak trafik kaza tutanağında kusur oranları belli olmadığından başvurusunun red ile sonuçlandığını, sigorta şirketinin sorumluluğunun gerçek zararı karşılamak olduğunu, davalıların zarardan KDV dahil sorumlu bulunduğunu, iskonto uygulanamayacağını, bu kaza sonucu müvekkilinin aracında hasarla değer kaybı oluştuğunu, Borçlar Kanunu Genel Hükümlere göre Yargıtay içtihadında aracın değer kaybını “aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş 2.el piyasa değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2.el piyasa değeri arasındaki fark kriterine göre” hesaplama yapması gerektiğini, bu nedenlerle, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, HMK 107. Madde (Belirsiz Alacak Davası) uyarınca mahkemece toplanacak deliller ışığında, trafik kazasında davacı müvekkilinin aracında oluşan şimdilik 5.000,00.-TL (KDV dahil) hasar bedelinden davalı sigorta şirketinin hasarı ret tarihinden (temerrüt tarihi) itibaren işletilecek avans faizi ile, 1.000,00-TL değer kaybının davalı sigorta şirketinin hasarı ret tarihinden (temerrüt tarihi) itibaren işletilecek avans faizi ile, 500,00-TL araç ikame bedelinin kaza tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı ...Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin sorumluluğunun 120.000,00-TL'lik poliçe limiti ile sabit olduğunu, aracın daha önceki kazalarının kontrolü gerektiğini, sigortalı araç sürücüsünün mezkur kazada atfa kabil bir kusuru olmadığını, kusur tespiti gerektiğini, aracın değer kaybı hesabında değişim veya onarım görmüş olan plastik parçaların hesaba katılmasının hukuka aykırı olduğunu, zamanaşımı nedeniyle reddi gerekeceğini, davaya konu kazada değer kaybı oluşup oluşmadığının incelenmesi gerektiğini, trafik sigortası genel şartlarına göre hesaplama yapılması gerektiğini, katma değer vergisinden şirketin sorumluluğu olmadığını, davacı yanın taleplerinin gerçek dışı olduğunu, davacı yanın hasar faturalarının bilirkişi marifeti ile incelenmesi gerektiğini, davacı yanın yapmış olduğu masraflar keyfi yapılmış onarım gereken parçalar değiştirildiğini, ikame araç bedelinin zorunlu mali mesuliyet poliçesi kapsamında poliçeden talebinin mümkün olmadığını, belirterek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER :
1-İzmir Arabuluculuk Bürosunun ...Arabuluculuk numaralı Arabuluculuk Son Anlaşamama Tutanağı,
2-Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi nezdinde... plakalı araca ait olarak bulunan tramer kayıtları,
3-Davalı ...Anonim Şirketi nezdinde,... plaka sayılı araca ilişkin olarak... T.C. Kimlik numaralı ... tarafından KTK 97 uyarınca ... plaka sayılı araç yönünden zararın giderilmesi talebine ilişkin başvuru evrakları, sigorta şirketi nezdinde açılan hasar dosyası ile ... nolu poliçe ve ödemelere ilişkin dekont örnekleri, örnekleri,
4-Dava konusu kazanın gerçekleştiği 24/07/2023 tarihi ve mevcut durum itibarıyla... ve ... plaka sayılı araca ait olarak bulunan trafik tescil ve ruhsat belgeleri,
5-Bilirkişi heyetinin 31/02/2025 tarihli raporları,
6-Davacı vekilinin 01/08/2025 tarihli feragat dilekçesi,
7-Davalı ...Anonim Şirketi vekilinin 04/08/2025 tarihli beyan dilekçesi ve ekinde sunmuş olduğu Makbuz, İbraname ve Feragatname başlıklı belge,
8-Sair deliller.
DAVA KONUSU :
Açılan dava, 24/07/2023 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası neticesinde davacı ...'e ait... plakalı araçta meydana gelen hasarın onarım bedeli ile hasar sebebiyle oluşan değer kaybı bedeli ve ikame araç bedelinin belirlenerek, belirlenecek hasarın onarım bedeli ve değer kaybı bedelinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi, ikame araç bedelinin ise haksız fiil itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ... plakalı aracın maliki ve aynı zamanda sürücüsü ... ile aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesini tanzim eden davalı ...Anonim Şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesi taleplerine ilişkindir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Haksız fiil, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 maddesinde; ''Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür.'' şeklinde düzenlenmiştir. Aynı Kanun'un 50. maddesinde ise ''Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler.'' hükmü yer almaktadır.
Haksız fiil öğretide hukuka aykırı zarar verici fiil olarak tanımlanmakta ve unsurları; eylem, hukuka aykırılık, zarar, kusur ve illiyet bağı olarak belirlenmektedir. Buna göre haksız fiilden bahsedebilmek için hukuka aykırı bir eylem bulunmalı, bu eylemden bir zararın doğması zararlandırıcı eylemde bulunan kişinin kusurlu bulunması ve zarar ile kusur arasında illiyet bağının olması gerekmektedir.
Bu beş unsurun varlığı halinde zarar veren kişi eylemden dolayı zarara uğrayan kişi ya da kişileri maddi ve manevi zararlarını karşılamak durumundadır. Türk Medeni Kanunu’nun 6.maddesine göre haksız fiilin unsurlarını ispat etme yükü davacıdadır. Davacı zararı haksız eylemi ve zarar ile haksız eylem arasındaki illiyet bağını ispat etmek durumundadır.
Hakim, kusurlu veya hukuka aykırı bir fiili ile başkasına zarar verenin kusur durumunu, zararın ağırlını ve oluşan durumun özelliklerini gözeterek uygun ve hakkaniyete uygun bir tazminat belirler.
Haksız fiiller meydana geldikleri anda hukuki sonuç doğurur ve zarara neden olanların zararı tazmin borcu haksız fiil tarihinde ortaya çıkar. Haksız fiilin unsuru olan zarar, zarar görenin malvarlığında rızası dışında meydana gelen azalma ile zarar verici fiil olmasa idi bulunacağı durum arasındaki farktır ve zarar haksız fiilin meydana gelmesi ile gerçekleşmiş sayılır. Zarar verenin ve diğer sorumluların zararı tazmin yükümlülüğü herhangi bir ihbara ve ihtara gerek kalmaksızın olay tarihinde doğar. Haksız fiile bağlanan hukuki sonuçlar haksız fiil tarihi esas alınarak belirlenir ve bu nedenle haksız fiillerde olay tarihinde yürürlükte bulunan hukuk kuralları uygulanır. Başka bir deyişle zararın belirlenmesinde olay tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerekmektedir.
Sorumluluk sigortaları 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1473. ve devamı maddelerinde ''Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.'' şeklinde düzenlenmiştir. Sorumluluk sigortalarında sigorta şirketi tarafından zararı karşılanan kişi sigorta sözleşmesinin tarafı değildir. Sigorta ettiren kendisi ya da sorumluluğu altında bulunan kişiler tarafından üçüncü kişilere verilecek zararları sigorta şirketine ödediği prim karşılığında sigorta ettirmektedir. Sorumluluk sigortası, sigorta ettirenin üçüncü kişilere vereceği zararları teminat altına alırken hem üçüncü kişiyi hem de sigortalıyı koruma altına alan bir sigorta türüdür.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1473. ve 1486. maddelerinde yapılan düzenlemeye göre sorumluluk sigortalarını isteğe bağlı sigortalar ile zorunlu sigortalar olarak ikiye ayırmak gerekir.
Tehlike sorumluluklarında üçüncü kişilerin zararının karşılanması amacıyla bazı alanlarda kamu yararı ve zarar görenlerin korunması gerekçesi ile sorumluluk sigortası yaptırmak yasal zorunluluk haline getirilmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun da 1483 ve 1484. maddelerinde de zorunlu sorumluluk sigortalarında uygulanacak hükümler ayrıca düzenlenmiştir. Bu düzenlemelere göre zorunlu sigortalarda sigorta şirketinin zarar gören üçüncü kişiye karşı olan sorumluluğu kanundan doğan bir sorumluluktur. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 13. maddesi ile bazı hallerde Bakanlar Kurulu'na da zorunlu sigortalar ihdas etme yetkisi verilmiştir. Zorunlu sorumluluk sigortalarının kamu yararı taşıması ve yapılmasının yasa ile zorunlu kılınması nedeniyle zorunlu sigortalarda zarar görenlerin korunması amacıyla bazı düzenlemeler yapılmıştır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, ''İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.'' hükmüne, aynı Kanun'un 85/1. maddesinde, ''Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.'' hükmüne, aynı Kanun'un 85/son. maddesinde ise, ''İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.'' hükmüne yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, ''sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.'' düzenlemesi yapılmıştır.
Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir. (EREN Fikret, Borçlar Hukuku, 9. B, s. 631 vd.; KILIÇOĞLU Ahmet, Borçlar Hukuku, 10. B., s. 264 vd.).
2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.
Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.
Burada kanun koyucu zarar görenin kusuru nispetinde indirim yapılabileceğini öngörmüş ve indirimi zorunlu tutmayarak hâkimin taktirine bırakmıştır. Uygulama ve öğretide de (S. Ünan, “Ergün A. Çetingil ve Rayegan Kender’e 50. Birlikte Çalışma Yılı Armağanı 2007”, s. 1180) bu husus kabul edilmektedir.
Kanun koyucu, açıklanan düzenlemeler yanında 2918 sayılı KTK’nın 91. maddesiyle de; işletenin aynı Kanun’un 85. maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası) yaptırma zorunluluğunu getirmiştir.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin yerleşik içtihatları kapsamında değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 90. maddesinde; ''Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.'' hükmü düzenlenmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.5. Bölümünde belirtilen 'Kapsama Giren Teminat Türleri' başlığı altında bulunan (a) bendinde 'Maddi Zararlar Teminatı' kapsamında araçta meydana gelen değer kaybı da sayılmıştır.
İlgili maddede Maddi Zararlar Teminatı; ''Hak sahibinin bu genel şartta tanımlanan ve zarar gören araçta meydana gelen değer kaybı dahil doğrudan malları üzerindeki azalmadır.'' olarak tanımlanmıştır.
Dava tarihi itibarı ile yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1-a. maddesi gereği her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanununda düzenlenen hususların ticari dava olduğu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/1. maddesi gereği ticari davalara bakmakla görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun yürürlüğe girdiği 01/07/2012 tarihinden itibaren yasanın 5/3.maddesi gereği Asliye Hukuk Mahkemeleri ile Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişkinin işbölümü olmaktan çıkıp görev ilişkisi haline geldiği, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 1. maddesi gereği göreve ilişkin kuralların kamu düzeni ile ilgili olup mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerektiği, Sigorta Hukukunun 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 6. kitabında 1401. ve devamı maddelerinde, zorunlu sorumluluk sigortasının ise 1483. ve devamı maddelerinde düzenlendiği, davanın gerçek kişi davalı ile birlikte davalı ...Anonim Şirketine karşı açıldığı, sigorta şirketinin davanın tarafın olduğu göz önünde bulundurulduğunda dava konusu ilişkinin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununda düzenlenen hususlardan olması nedeniyle davanın ticari dava olduğu ve Asliye Ticaret Mahkemesi görev alanı içinde bulunmakta olduğu anlaşılmakla, davalı ... vekilinin görev itirazının reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Her ne kadar davalı ... vekilince iş bu davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında davacı tarafın hukuki yararının bulunmadığı iddiası ile davanın dava şartı yokluğunda usulden reddine karar verilmesi talep edilmiş ise de, yerleşik Yargıtay İçtihatları ve Bölge Adliye Mahkemesi kararları göz önünde bulundurulduğunda davaya konu trafik kazasının gerçekleşmesinde kazaya karışan araçların kusur oranlarının ve davacıya ait araçta oluşan hasar ve değer kaybı miktarlarının hesaplanmasının teknik bilirkişilerce yapılabileceği, tarafın teknik bilirkişiler vasıtasıyla belirlenebilecek hususları kendi başına belirleyerek dava açmasının kendisinden beklenemeyeceği, bu nedenle davanın belirsiz alacak davası olarak açılabileceği, belirtilen gerekçeler dahilinde davacı şirketin davayı belirsiz alacak davası olarak açmakta hukuki yararının bulunduğu, ayrıca Anayasa Mahkemesinin 20/04/2022 tarihli ve 31815 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2019/12190 Başvuru numaralı 22/02/2022 Karar tarihli kararında, belirlenebilir bir alacağın belirsiz alacak davası açılmak suretiyle talep edilmesi akabinde davanın hukuki yarar yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesinin davacının mahkemeye erişim hakkını kısıtlar mahiyette olduğuna ve mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine, hukuki yarar yokluğu sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmesinin başvurulacak son çare olduğuna karar verildiği dikkate alındığında, davalı ... vekilinin davanın hukuki yarar dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi talebinin reddine karar verilmiştir.
Gerekli bilgi ve belgelerin temini ile dosyanın bir trafik alanında uzman bir otomotiv alanında uzman bilirkişiden oluşan heyete tevdi ile dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, 24/07/2023 tarihli trafik kazası tespit tutanağı, davalı ...Anonim Şirketi nezdinde ... plakalı araca ait olarak düzenlenen Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi, hasar dosyası, ekspertiz raporu, ihbar olunan...Şirketi nezdinde ... plakalı araca ait olarak düzenlenen Kasko Sigortası poliçesi, hasar dosyası, ekspertiz raporu, ödeme evrakları, dava konusu trafik kazasına karışan araçlara ait tescil belgeleri, davacıya ait... plakalı araca ait tramer kayıtları ve sair deliller göz önünde bulundurularak; ... plakalı araç sürücüsü ile... plakalı araç sürücülerinin 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun hangi maddelerini ihlal etmek suretiyle dava konusu olan ve 24/07/2023 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasının oluşumuna sebebiyet verdikleri hususu ile trafik kazası sonucunda... plakalı araçta meydana gelen hasar miktarının ve hasarın onarım bedelinin ne kadar olduğu, aracın makul tamirat süresinin ne kadar olduğu, aracın muadilinin kaza tarihi itibarıyla ne kadar bedel mukabilinde temin edilebileceği, ikame araç bedelinin ne kadar olduğu, çekici giderinin makul olup olmadığı, araçta oluşan hasar kapsamında değer kaybı oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise dava konusu araçta oluşan değer kaybı bedelinin yerleşik Yargıtay içtihatları doğrultusunda aracın dava konusu kazadan önceki hasarsız ikinci el bedeli ile kazadan sonraki hasarlı ikinci el bedeli arasındaki fark esas alınmak suretiyle belirlenerek, belirlenecek değer kaybı bedelinden dava açılmadan önce varsa davacı tarafa yapılan ödemeler de dikkate alınarak, davacı tarafça talep edilebilecek bakiye onarım bedeli, değer kaybı bedeli ile ikame araç bedeli tazminatlarının hesaplanarak rapor düzenlenmesi istenilmiş olup, bilirkişi heyeti 31/01/2025 tarihli raporlarında sonuç olarak; ... plakalı otomobil sürücüsü şerit ihlali yaptığı kabulu halinde ... plakalı otomobil sürücüsü şerit ihlali yaptığından dolayı kazanın oluşumunda etken olduğunu,... plakalı otomobil sürücüsü atfı kabil kural ihlali bulunmadığından dolayı etken olmadığını,... plakalı otomobil sürücüsü şerit ihlali yaptığı kabulu halinde... plakalı otomobil sürücüsü şerit ihlali yaptığından dolayı kazanın oluşumunda etken olduğunu, ...plakalı otomobil sürücüsü atfı kabil kural ihlali bulunmadığından etken olmadığı, davaya konu... plakalı... 1.6 HDI (110) Premium marka 2009 model aracın hasar onarım bedelinin kaza tarihi itibarıyla; onarım bedelinin iskontolu olarak; 136.438,12-TL yedek parça, 57.000,00-TL işçilik olmak üzere toplam 193.438.12-TL +KDV, KDV dahil 232.125.74-TL olduğu, onarım bedelinin iskontosuz olarak; 196.616,16-TL yedek parça, 57.000,00 TL işçilik olmak üzere toplam 253.616,16 TL+KDV, KDV dahil 304.339.390-TL olduğu, Yargıtay'ın gerçek zarar, KDV, İskonto, parça türü vs gibi yerleşik kararları dikkate alınarak, heyetin görüş kanaat ve tespiti olarak onarım bedelinin 196.616,16-TL yedek parça, 57.000,00-TL işçilik olmak üzere toplam 253.616,16-TL +KDV, KDV dahil 304.339,39-TL olduğunu, ancak; davaya konu aracın onarım miktarının, 304.339.39-TL olması, aracın yapılan piyasa araştırması neticesinde rayiç değerinin 490.000,00-TL olması, aracın yapılan piyasa araştırması neticesinde sovtaj değerinin 310.000,00-TL olması nedenleriyle, aracın onarım bedelinin rayiç değerinin %50'sini aşması nedeniyle (mevcut Yargıtay kararları doğrultusunda değerlendirildiğinde) onarımının ekonomik olmayacağı, bu nedenle pert-total işlemine tabi tutulması gerektiği, pert-total işlemine tabi tutulduğunda gerçek zararının rayiç değeri (490.000-TL) ile sovtaj değeri (310.000-TL) farkı miktarı 180.000,00-TL olduğunu, Yargıtay yerleşik kararları, piyasa şartları, genel şartlar vs. değerlendirildiğinde; tespite konu aracın onarım bedelinin aracın rayiç değerin %50 oranını aşması nedeniyle, onarımının ekonomik olmadığı ve pert-total işlem uygulanması gerektiği, netice olarak; davaya konu araca pert-total işlem uygulanması gerektiğinden, Yargıtay yerleşik kararları ve piyasa koşullarına göre; davava konu araçta anılı kaza neticesinde değer kaybı oluşmayacağını, davaya konu aracın pert-total durumu olması ve uygulanası gerektiğinden, yeni bir aracın makul temin süresinin ortalama 25 gün olduğu, yapılan piyasa araştırmasında, davaya konu 2009 model aracın kaza tarihinde aynı özellikteki muadil benzerinin günlük 750-TL/gün bedele kiralanabileceği, buna göre davaya konu aracın pert edilmesi nedeniyle yeni bir aracın temini esnasında ortaya çıkacak ikame araç bedelinin (20gün x 750-TL/gün) toplam 15.000,00-TL olduğunu mütalaa etmişlerdir.
Davacı vekilinin bilirkişi heyetinin 03/02/2025 havale tarihli raporlarına karşı beyan ve itirazlarının, araçta oluşan hasarın onarım bedelinin kaza tarihindeki rayiç değerinin %50'sini aşar nitelikte olması sebebiyle pert total işlemine tabi tutulması gerektiğine yönelik tespitin yerinde olduğu, her ne kadar araç onarılmış ise de uygulanması gereken pert total işlemi açısından etkisi bulunmadığı anlaşılmakla reddine karar verilmiştir.
Davalı ...Anonim Şirketi vekilinin bilirkişi heyetinin 03/02/2025 havale tarihli raporlarına karşı itirazlarının, pert total işlemi açısından sovtaj değerinin hasar bedeli belirlenmesi sırasında dikkate alındığı, hasar bedeli sırasında eksper raporunun makul olduğunun tespiti ile eksper raporuna iştirak edilmesinde usul ve yasa hükümlerine herhangi bir aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla reddine, sair itirazların hukuki değerlendirmeye muhtaç konulardan olması sebebiyle esas hakkındaki hükümle birlikte mahkememizce değerlendirilmesine karar verilmiştir.
Davalı ... vekilinin bilirkişi heyetinin 03/02/2025 havale tarihli raporlarına karşı itirazlarının, davalı ...'ya ait aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ve Kasko Sigortası poliçeleri bulunsa da, davalının zarar görene karşı araç sürücüsü ve maliki sıfatıyla sigorta şirketleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumluluğunun bulunduğu, keza husumet itirazının önceki safahatlarda reddedildiği anlaşılmakla reddine karar verilmiştir.
Davalı ...Anonim Şirketi vekilinin bilirkişi heyetinin 03/02/2025 havale tarihli raporlarına karşı itirazlarının, pert total işlemi açısından sovtaj değerinin hasar bedeli belirlenmesi sırasında dikkate alındığı, hasar bedeli sırasında eksper raporunun makul olduğunun tespiti ile eksper raporuna iştirak edilmesinde usul ve yasa hükümlerine herhangi bir aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla reddine, sair itirazların hukuki değerlendirmeye muhtaç konulardan olması sebebiyle esas hakkındaki hükümle birlikte mahkememizce değerlendirilmesine karar verilmiştir.
İhbar olunan vekilinin bilirkişi heyetinin 03/02/2025 havale tarihli raporlarına karşı itirazlarının, rapora herhangi bir itiraz bulunmayıp ihbara cevap dilekçesinin tekrarı niteliğinde sunulan dilekçede yer alan ibarelerin hukuki değerlendirmeye muhtaç konulardan olması sebebiyle esas hakkındaki hükümle birlikte mahkememizce değerlendirilmesine karar verilmiştir.
Davacı vekilinin sunmuş olduğu 04/08/2025 tarihli dilekçesi ile davalı ...Anonim Şirketi yönünden davadan feragat ettiklerini beyan etmiş olmakla, davalı ...Anonim Şirketi yönünden dosyanın tefrikine karar verilerek mahkememizin... Esas sayılı sırasına kaydının yapıldığı, davanın feragat sebebiyle reddine karar verildiği görülmektedir.
Mahkememizin 24/06/2025 tarihli duruşmasında davacı tanığı ... aynen; "Davacı patronum olur, dava konusu trafik kazasını gördüm, kazanın gerçekleştiği sırada bende araçtaydım, Yeşilyurt mahallesinden Karacaoğlan mahallesi istikametine doğru gidiyorduk, araç orta şeritten ilerliyordu, karşı tarafa ait araç içinde bulunduğum araca sol arka kapısının bulunduğu noktadan çarptı, aracın nereden çıktığını görmedim, çarpmanın gerçekleşmesi akabinde davacı... bey aracın hakimiyetini kaybetti, araç sağına doğru döndü ve akabinde kaldırımın üzerine çıkarak durdu, sonra arabadan indik, karşı taraf diğer yola geçmişti, sonra ambulans geldi ve yaralılar götürüldü, tanıklık ücreti istiyorum, bilgim ve görgüm bundan ibarettir."şeklinde beyanda bulunmuştur.
Davalı ...'nın kazanın meydana gelmesinde kusurlu araç sürücüsü ve aynı zamanda ... plakalı aracın sürücüsü olduğu gözetildiğinde, davalı ... yönünden temerrüt olgusunun haksız fiil tarihinde vuku bulduğu izahtan varestedir.
Tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, İzmir Arabuluculuk Bürosunun ... Arabuluculuk numaralı Arabuluculuk Son Anlaşamama Tutanağı, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi nezdinde... plakalı araca ait olarak bulunan tramer kayıtları, davalı ...Anonim Şirketi nezdinde,... plaka sayılı araca ilişkin; 24/07/2023 tarihli trafik kazasından kaynaklı olarak ... T.C. Kimlik numaralı ... tarafından KTK 97 uyarınca ... plaka sayılı araç yönünden zararın giderilmesi talebine ilişkin başvuru evrakları, sigorta şirketi nezdinde açılan hasar dosyası ile.. nolu poliçe ve ödemelere ilişkin dekont örnekleri, örnekleri, dava konusu kazanın gerçekleştiği 24/07/2023 tarihi ve mevcut durum itibarıyla... ve ... plaka sayılı araca ait olarak bulunan trafik tescil ve ruhsat belgeleri, bilirkişi heyetinin 31/02/2025 tarihli raporları, davacı vekilinin 01/08/2025 tarihli feragat dilekçesi, davalı ...Anonim Şirketi vekilinin 04/08/2025 tarihli beyan dilekçesi ve ekinde sunmuş olduğu Makbuz, İbraname ve Feragatname başlıklı belge ile sair deliller birlikte değerlendirildiğinde, açılan davanın, 24/07/2023 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası neticesinde davacı ...'e ait... plakalı araçta meydana gelen hasarın onarım bedeli ile hasar sebebiyle oluşan değer kaybı bedeli ve ikame araç bedelinin belirlenerek, belirlenecek hasarın onarım bedeli ve değer kaybı bedelinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi, ikame araç bedelinin ise haksız fiil itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ... plakalı aracın maliki ve aynı zamanda sürücüsü ... ile aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesini tanzim eden davalı ...Anonim Şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesi taleplerine ilişkin olduğu, dava konusu trafik kazasının sürücü ...nın beyanına göre sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile Yeşildere caddesini takiben Bornova istikametine seyir ettiği sırada su kemerlerini 50 metre geçince aracının sağ ön yan kısımlarıyla, yine Yeşildere Caddesini takiben aynı istikamete yolun orta şeridinde seyreden ... beyanına göre sevk ve idaresindeki ... plakalı aracının sol yan kısımlarıyla çarpıştıkları ve bu çarpışmanın etkisi ile aracımın ters dönerek beton bariyere durması neticesi ayrıca diğer ... plakalı aracında Yeşildere Caddesi yanyalda durması sonucunda vuku bulduğu, sürücü ...'in ... plakalı aracın orta refüje çarparak kendi aracına çarptığını beyan ettiği, diğer sürücü ...'nın ise... plakalı aracın kendi aracına çarptığını kendisinin orta refüje çarpmadığını beyan ettikleri, her iki sürücünün beyanları çeliştiği, her ne kadar davacı tanığına göre davacı ...'in sevk ve idaresindeki araç ile orta şeritten ilerlediği sırada ...'nın... plakalı aracı ile ... plakalı aracın sol arka kapısından çarptığı belirtilmiş ise de, davacının çalışan olan tanığın beyanlarının kazanın oluşumu açısından tek başına ispata elverişli olmadığı, tarafları tanımayan ve tarafsız bir şahsın beyanın bulunmadığı, bu kapsamda kazanın hangi tarafın kusuru ile vuku bulduğunun tespitinin mümkün olmadığı anlaşılmakla, yerleşik Yargıtay içtihatları ve Bölge Adliye Mahkemesi kararları doğrultusunda kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü ...'nın %50 oranında ve ... plakalı araç sürücüsü ...'in %50 oranında eşit kusurlu oldukları, kaza neticesinde davacıya ait araçta hasar meydana geldiği, hasarın onarım bedelinin 304.339,39-TL olduğu, aracın rayiç değerinin 490.000,00-TL olduğu gözetildiğinde onarım bedelinin kaza tarihindeki rayiç değerinin %50'sini aşar nitelikte olması sebebiyle pert total işlemine tabi tutulması gerektiği, davacı vekilinin 04/08/2025 tarihli dilekçesi ile tefrik edilen dosya davalısı ...Anonim Şirketi tarafından yapılan ödeme akabinde sulh olmaları neticesinde hasar bedeli yönünden davadan feragat ettiklerini beyan ettiği, hasar bedeli yönünden feragat olgusunun davalı ... yönünden de geçerli olduğu, aracın pert total işlemine tabi tutulması gerektiği tespiti kapsamında araçta değer kaybı oluşmayacağının sabit olduğu, yeni bir aracın makul temin süresinin ortalama 25 gün olduğu, aracın muadilinin kaza tarihi itibarıyla günlük 750,00-TL bedelle temin edilebileceği, bu kapsamda yeni bir aracın temini sürecinde oluşacak ikame araç bedelinin 15.000,00-TL olduğu, kusur oranları gözetildiğinde davacı tarafça talep edilebilecek ikame araç bedelinin 7.500,00-TL olduğu, davacı vekilinin dava dilekçesinde ikame araç bedeli yönünden 500,00-TL talep ettiği, raporun ibrazı akabinde herhangi bedel artırım dilekçesi ibraz edilmediği, bu sebeple davacı vekilinin talebi ile bağlı kalındığında davacı tarafça talep edilebilecek ikame araç bedelinin 500,00-TL olduğu, açıklanan gerekçeler dahilinde davacı tarafın iddialarını usulüne uygun deliller vasıtasıyla kısman ispatladığı anlaşılmakla, açılan davanın hasar bedeli yönünden feragat sebebiyle reddine, değer kaybı bedeli yönünden esastan reddine, ikame araç bedeli yönünden ise davacı vekilinin talebi ile bağlı kalınmak suretiyle kabulüne yönelik olarak neticeten kısmen kabulü kısmen reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Açılan davanın KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİ İLE,
1-a)Hasarın onarım bedeli tazminatı talebinin feragat sebebiyle REDDİNE,
b)Değer kaybı bedeli tazminatı talebinin REDDİNE,
c)İkame araç bedeli tazminatı talebinin KABULÜNE,
-Davalı ... yönünden talebin KABULÜNE, 500,00-TL maddi tazminatın, haksız fiil tarihi olan 24/07/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan tahsili ile davacı ...'e verilmesine,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibarıyla alınması gereken 615,40-TL karar ve ilam harcından, davanın açılışı sırasında peşin olarak yatırılan 427,60-TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80-TL karar ve ilam harcın davalı ...'dan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 135,00-TL elektronik tebligat, 330,00-TL fiziki tebligat, 4,00-TL posta+KEP gideri, 5.500,00-TL bilirkişi ücreti, 125,00-TL tanık ücreti, 427,60-TL başvuru harcı, 427,60-TL peşin harcı olmak üzere toplam 6.949,20-TL yargılama giderinin davanın kabul oranı nazara alınarak 534,55-TL'den davalı ...Anonim Şirketinin sorumlu olduğu 41,11-TL'nin feragat nedeniyle davacı üzerinden bırakılması sebebiyle mahsubu ile bakiye 493,44-TL'nin davalı ...'dan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacının kendisini vekille temsil ettirdiği göz önünde bulundurularak karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 500,00-TL nispi vekalet ücretinin davalı ...'dan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davalı ...'nın kendisini vekille temsil ettirdiği göz önünde bulundurularak karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 1.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı a verilmesine,
6-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının dosya kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yokluğunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341/2. maddesi gereğince kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.18/09/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır