T.C.
İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/330 Esas
KARAR NO : 2025/549
DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 22/04/2024
KARAR TARİHİ : 17/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait... plakalı araç ile ... A.Ş.'nin sigortalısı olan malikinin ...e ait kaza sırasında sürücüsü ...'ın kullandığı ... plaka araç arasında 16.09.2023 tarihinde İzmir İli Bornova ilçesinde maddi hasarlı trafik kazası gerçekleştiğini, kazanın oluşmasına sebebiyet veren ... plakalı araç tam kusurlu bulunduğunu, davalı ...'ın ise asli kusuruyla kazaya sebebiyet verdiğini, bu kaza neticesinde davacının aracının ciddi hasar aldığını, kaza sırasındaki tam kusurlu sürücü ...'ın kullandığı araç sahibi ...inde sigorta şirketine müvekkili araçta meydana gelen değer kaybı için başvuru yaptığını, ... Anonim Şirketinin hesaplama kriterlerine göre değer kaybını taleplerini teminat dışı değerlendirmeler sonucunda başvuruyu 26.12.2023 tarihlinde red kararı verdiğini, bu kazadan dolayı araçta meydana gelen değer kaybı, ikame araç bedeli ile aracın ticari araç olduğu için kazanç kaybının ödenmesini talep ettiklerini, bu nedenlerle fazlaya ilişkin talep ve dava hakları ile bedel arttırma hakkı saklı kalmak kaydıyla; 100,00-TL (belirsiz alacağın) değer kaybının kaza tarihinden itibaren işleyecek en yüksek faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsiline 100,00-TL (belirsiz alacağın) ikame araç bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek en yüksek faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsiline, 100,00-TL kazanç kaybının kaza tarihinden itibaren işleyecek en yüksek faizle birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; araçta oluşan hasar ve değer kaybı bedelinin belirlenebilir bir bedel olduğunu, belirsiz alacak davasının açılamayacağını, Müvekkili sigorta şirketi nezdinde ... plakalı araç için düzenlenen 21.09.2022-21.09.2023 vadeli, 120.000,00 TL limitli ... Zorunlu Mali Sorumluluk sigorta poliçesi bulunduğunu, davacının müvekkili şirkete başvurusu üzerine ... no'lu hasar dosyası açılmış ve 23.11.2023 tarihinde araç hasarı için; davacıya 34.980,00-TL,... Hizmetleri Sanayi Ve Dış Ticaret A.Ş.'ne 6.201,00-TL,...Satış Sonrası Çözümleri Ticaret A.Ş'ye 22.142,56-TL, ... Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti'ye 2.961,15-TL ödeme yapıldığını, ... no'lu dosya açıldığını ve yapılan incelemeler neticesi... plakalı aracın mevcut kazada hasar gören değer kaybına konu aksamlarının, vaki kaza öncesinde de işlem gördüğünün tespit edildiğini, değer kaybı taleplerinin teminat dışı olması sebebiyle, araç için herhangi değer kaybı oluşmadığı için ödeme yapılmadığını, yapılan ödemeler sonrası bakiye teminat limitinin 53.715,29-TL kaldığını, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, öncelikle dava konusu kazada davacının da kusuru irdelenmeli ve belirlenebilecek tazminatta indirim sebebi yapılması gerektiğini, kusur oranlarının tespiti gerektiğini, değer kaybı tazminatı hesaplamasının 04.12.2021 tarihli Genel Şartlar esas alınarak yapılması Ek-1'de düzenlenen değer kaybı şartları ve hesaplama formülüne göre tespit edilmesi gerektiğini, dava konusu aracın daha önce bir kazaya karışıp karışmadığının araştırılması gerektiğini, müvekkili şirket temerrüde düşmediğini, dava konusu aracın özel araç olduğunu, bu nedenle müvekkil şirket aleyhine hüküm kurulması halinde yasal faiz üzerinden hüküm kurulması gerektiğini, belirterek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER :
1-İzmir Arabuluculuk Bürosunun ... Arabuluculuk numaralı Arabuluculuk Son Anlaşamama Tutanağı,
2-Davalı ... Anonim Şirketi nezdinde, ...T.C. Kimlik numaralı ... adına kayıtlı ... plakalı araca ilişkin olarak düzenlenen...poliçe numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi, dava konusu 16/09/2023 tarihli trafik kazasına ilişkin olarak ...TC Kimlik numaralı davacı ... tarafından şirkete yapılan başvuru dilekçesi, dilekçenin şirkete ulaştığı tarihi gösterir tebligat evrakları, hasar dosyası ve yapılan ödemeleri gösterir evrak ve kayıtlar,
3-Dava konusu kazanın gerçekleştiği 16/09/2023 tarihi ve mevcut durum itibarıyla ... ve... plaka sayılı araca ait olarak bulunan trafik tescil ve ruhsat belgeleri,
4-Sigorta Bilgi ve Gözlem Merkezi nezdinde, ... TC Kimlik numaralı davacı ...'a ait... plakalı araca ait olarak bulunan tramer kayıtları,
5-Davacı ... ile davalılar ... ve ...' a ait olarak bulunan nüfus kayıt örnekleri,
6-Bilirkişi heyetinin 31/01/2025 tarihli raporları,
7-Sair deliller.
DAVA KONUSU :
Açılan dava, 16/09/2023 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası neticesinde davacı ...'a ait... plakalı araçta meydana gelen hasar sebebiyle oluşan değer kaybı bedeli ile ikame araç bedeli ve mahrum kalınan kar bedelinin belirlenmesi ile belirlenecek değer kaybı bedeli ile ikame araç bedeli ve mahrum kalınan kar bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek en yüksek faizi ile birlikte davalılar ..., ... ve poliçe limitiyle sınırlı olmak kaydıyla davalı ... Anonim Şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesi taleplerine ilişkindir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Haksız fiil, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 maddesinde; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür." şeklinde düzenlenmiştir. Aynı Kanun'un 50. maddesinde ise "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler." hükmü yer almaktadır.
Haksız fiil öğretide hukuka aykırı zarar verici fiil olarak tanımlanmakta ve unsurları; eylem, hukuka aykırılık, zarar, kusur ve illiyet bağı olarak belirlenmektedir. Buna göre haksız fiilden bahsedebilmek için hukuka aykırı bir eylem bulunmalı, bu eylemden bir zararın doğması zararlandırıcı eylemde bulunan kişinin kusurlu bulunması ve zarar ile kusur arasında illiyet bağının olması gerekmektedir.
Bu beş unsurun varlığı halinde zarar veren kişi eylemden dolayı zarara uğrayan kişi ya da kişileri maddi ve manevi zararlarını karşılamak durumundadır. Türk Medeni Kanunu’nun 6. maddesine göre haksız fiilin unsurlarını ispat etme yükü davacıdadır. Davacı zararı haksız eylemi ve zarar ile haksız eylem arasındaki illiyet bağını ispat etmek durumundadır.
Hakim, kusurlu veya hukuka aykırı bir fiili ile başkasına zarar verenin kusur durumunu, zararın ağırlını ve oluşan durumun özelliklerini gözeterek uygun ve hakkaniyete uygun bir tazminat belirler.
Haksız fiiller meydana geldikleri anda hukuki sonuç doğurur ve zarara neden olanların zararı tazmin borcu haksız fiil tarihinde ortaya çıkar. Haksız fiilin unsuru olan zarar, zarar görenin malvarlığında rızası dışında meydana gelen azalma ile zarar verici fiil olmasa idi bulunacağı durum arasındaki farktır ve zarar haksız fiilin meydana gelmesi ile gerçekleşmiş sayılır. Zarar verenin ve diğer sorumluların zararı tazmin yükümlülüğü herhangi bir ihbara ve ihtara gerek kalmaksızın olay tarihinde doğar. Haksız fiile bağlanan hukuki sonuçlar haksız fiil tarihi esas alınarak belirlenir ve bu nedenle haksız fiillerde olay tarihinde yürürlükte bulunan hukuk kuralları uygulanır. Başka bir deyişle zararın belirlenmesinde olay tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerekmektedir.
Sorumluluk sigortaları 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1473. ve devamı maddelerinde ''Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.'' şeklinde düzenlenmiştir. Sorumluluk sigortalarında sigorta şirketi tarafından zararı karşılanan kişi sigorta sözleşmesinin tarafı değildir. Sigorta ettiren kendisi ya da sorumluluğu altında bulunan kişiler tarafından üçüncü kişilere verilecek zararları sigorta şirketine ödediği prim karşılığında sigorta ettirmektedir. Sorumluluk sigortası, sigorta ettirenin üçüncü kişilere vereceği zararları teminat altına alırken hem üçüncü kişiyi hem de sigortalıyı koruma altına alan bir sigorta türüdür.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1473. ve 1486. maddelerinde yapılan düzenlemeye göre sorumluluk sigortalarını isteğe bağlı sigortalar ile zorunlu sigortalar olarak ikiye ayırmak gerekir.
Tehlike sorumluluklarında üçüncü kişilerin zararının karşılanması amacıyla bazı alanlarda kamu yararı ve zarar görenlerin korunması gerekçesi ile sorumluluk sigortası yaptırmak yasal zorunluluk haline getirilmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun da 1483 ve 1484. maddelerinde de zorunlu sorumluluk sigortalarında uygulanacak hükümler ayrıca düzenlenmiştir. Bu düzenlemelere göre zorunlu sigortalarda sigorta şirketinin zarar gören üçüncü kişiye karşı olan sorumluluğu kanundan doğan bir sorumluluktur. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 13. maddesi ile bazı hallerde Bakanlar Kurulu'na da zorunlu sigortalar ihdas etme yetkisi verilmiştir. Zorunlu sorumluluk sigortalarının kamu yararı taşıması ve yapılmasının yasa ile zorunlu kılınması nedeniyle zorunlu sigortalarda zarar görenlerin korunması amacıyla bazı düzenlemeler yapılmıştır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, ''İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.'' hükmüne, aynı Kanun'un 85/1. maddesinde, ''Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.'' hükmüne, aynı Kanun'un 85/son. maddesinde ise, ''İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.'' hükmüne yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, ''sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.'' düzenlemesi yapılmıştır.
Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir. (EREN Fikret, Borçlar Hukuku, 9. B, s. 631 vd.; KILIÇOĞLU Ahmet, Borçlar Hukuku, 10. B., s. 264 vd.).
2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.
Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.
Burada kanun koyucu zarar görenin kusuru nispetinde indirim yapılabileceğini öngörmüş ve indirimi zorunlu tutmayarak hâkimin taktirine bırakmıştır. Uygulama ve öğretide de (S. Ünan, “Ergün A. Çetingil ve Rayegan Kender’e 50. Birlikte Çalışma Yılı Armağanı 2007”, s. 1180) bu husus kabul edilmektedir.
Kanun koyucu, açıklanan düzenlemeler yanında 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 91. maddesiyle de; işletenin aynı Kanunun 85. maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası) yaptırma zorunluluğunu getirmiştir.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin yerleşik içtihatları kapsamında değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 90. maddesinde; ''Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.'' hükmü düzenlenmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.5. Bölümünde belirtilen 'Kapsama Giren Teminat Türleri' başlığı altında bulunan (a) bendinde 'Maddi Zararlar Teminatı' kapsamında araçta meydana gelen değer kaybı da sayılmıştır.
İlgili maddede Maddi Zararlar Teminatı; ''Hak sahibinin bu genel şartta tanımlanan ve zarar gören araçta meydana gelen değer kaybı dahil doğrudan malları üzerindeki azalmadır.'' olarak tanımlanmıştır.
Her ne kadar davalı vekilince iş bu davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında davacı tarafın hukuki yararının bulunmadığı iddiası ile davanın dava şartı yokluğunda usulden reddine karar verilmesi talep edilmiş ise de, yerleşik Yargıtay içtihatları ve Bölge Adliye Mahkemesi kararları göz önünde bulundurulduğunda davaya konu trafik kazasının gerçekleşmesinde kazaya karışan araçların kusur oranlarının ve davacıya ait araçta oluşan değer kaybı bedeli ile ikame araç bedeli ve mahrum kalınan kar bedeli miktarının hesaplanmasının teknik bilirkişilerce yapılabileceği, tarafın teknik bilirkişiler vasıtasıyla belirlenebilecek hususları kendi başına belirleyerek dava açmasının kendisinden beklenemeyeceği, bu nedenle davanın belirsiz alacak davası olarak açılabileceği, belirtilen gerekçeler dahilinde davacı şirketin davayı belirsiz alacak davası olarak açmakta hukuki yararının bulunduğu, ayrıca Anayasa Mahkemesinin 20/04/2022 tarihli ve 31815 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan... Başvuru numaralı 22/02/2022 Karar tarihli kararında, belirlenebilir bir alacağın belirsiz alacak davası açılmak suretiyle talep edilmesi akabinde davanın hukuki yarar yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesinin davacının mahkemeye erişim hakkını kısıtlar mahiyette olduğuna ve mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine, hukuki yarar yokluğu sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmesinin başvurulacak son çare olduğuna karar verildiği dikkate alındığında, davalı vekilinin davanın hukuki yarar dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi talebinin reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
... Anonim Şirketi nezdinde ... plakalı araca ait olarak düzenlenen... numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinin incelenmesinde, poliçenin 21/09/2022-21/09/2023 tarihleri arasında geçerli olduğu, kaza tarihi itibarıyla teminat limitinin 120.000,00-TL olduğu görülmektedir. Dava açılmadan önce davalı sigorta şirketi tarafından davacı tarafın başvurusu üzerine yapılan toplamda 66.284,71-TL tutarındaki ödeme mahsup edildiğinde, bakiye teminat limitinin 53.715,29-TL olduğu anlaşılmaktadır.
Gerekli bilgi ve belgelerin temini akabinde dosyanın bir trafik alanında uzman ve bir otomotiv alanında uzman ve bir Serbest Muhasebeci Mali Müşavir bilirkişiden oluşan heyete tevdi ile dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, 16/09/2023 tarihli trafik kazası tespit tutanağı, dava konusu trafik kazasına karışan araçlara ait tescil kayıtları, davalı ... Anonim Şirketi nezdinde ... plakalı araca ait olarak düzenlenen Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi, hasar dosyası, ekspertiz raporu, dava konusu... plakalı araca ait tramer kayıtları, davacıya ait ticaret sicil kayıtları ve sair deliller göz önünde bulundurularak; ... plakalı araç sürücüsü ile... plakalı araç sürücülerinin 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun hangi maddelerini ihlal etmek suretiyle dava konusu olan ve 16/09/2023 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasının oluşumuna sebebiyet verdikleri hususu ile trafik kazası sonucunda... plakalı araçta meydana gelen hasar neticesinde aracın makul tamirat süresinin ne kadar olduğu, kaza tarihi itibarıyla aracın muadilinin günlük ne kadar bedelle temin edilebileceği ve bu çerçevede tamirat süresince davacı tarafça edinilmek durumunda kalınan ikame araç bedelinin ne kadar olduğu, davacı şirkete ait ticari defter ve belgelerin açılış ve kapanış onaylarının usulüne uygun şekilde yaptırılıp yaptırılmadıkları, davacı şirkete ait ticari defter ve belgelerin sahibi lehine delil vasfı taşıyıp taşımadıklarının tespiti akabinde ticari defter ve kayıtların delil vasfı bulunması durumunda davacı şirkete ait ticari defter ve belgelerde yer alan kayıtlar da gözetilerek, dava konusu aracın çalışamamasından kaynaklı olarak davacı şirketin mahrum kaldığı kar bedeli bulunup bulunmadığı, var ise mahrum kalınan kar bedelinin, ayrıca hasar sebebiyle dava konusu araçta varsa oluşan değer kaybı bedelinin yerleşik Yargıtay içtihatları doğrultusunda aracın dava konusu kazadan önceki hasarsız ikinci el bedeli ile kazadan sonraki hasarlı ikinci el bedeli arasındaki fark esas alınmak suretiyle belirlenerek düzenlenecek raporun mahkememize sunulması istenilmiş olup, bilirkişi heyeti 03/02/2025 havale tarihli raporlarında sonuç olarak; ... plakalı kamyonet sürücüsünün kavşakta ilk geçiş hakkını vermeyerek çarptığından dolayı kazanın oluşumunda etken olduğunu,... plakalı kamyonet sürücüsünün atfi kabil kural ihlalinde bulunmadığından dolayı kazanın oluşumunda etken olmadığını, 2015 model aracın onarımı yapıldıktan sonraki rayiç değeri araştırması neticesinde, kaza tarihinde, onarım sonrası rayicinin 607.500-TL ile 612.500-TL olduğunu, ortalama değerinin 610.000-TL olduğunu, Yargıtay 17 HD. nin gerçek zarar ile ilgili “Gerçek zarar ve değer kaybının, aracın kaza öncesi rayici ile (625.000-TL) onarım sonrası rayici (610.000-TL) arasındaki farktır” kararları göz önüne alındığında ve değerlendirildiğinde aracın piyasa koşullarında değer kaybının 15.000.00-TL olduğunu, davaya konu aracın makul onarım süresinin 10 gün olduğu, davaya konu aracın aynı özelliklerdeki bir aracın, mahrum kalınan onarım süresince yerine ikame araç olarak kullanılması durumunda, aynı, özellik, segment ve konfordaki ikame bir aracın günlük kira bedelinin kaza tarihi itibarıyla ortalama 1.200,00-TL/gün, (10 gün x 1.200-TL) toplamda 12.000,00-TL olduğunu mütalaa etmişlerdir.
Davalı ... Anonim Şirketi vekilinin bilirkişi heyetinin 03/02/2025 havale tarihli raporlarına karşı itirazlarının, kazanın ... plakalı kamyonet sürücüsünün 16.09.2023 günü saat 09.35 sıralarında İzmir İli, Bayraklı ilçesi, Yamanlar Mahallesi, 7305. Sokaktan düz seyir ile giderken aracının ön kısımları ile sağından 7302. Sokaktan düz şekilde gelen... plakalı kamyonetin sol yan kısımlarına çarpması sonucunda vuku bulduğu, aslen ... plakalı kamyonet sürücüsünün geçiş üstünlüğü kurallarına riayet etmeyerek sağından gelen ve ilk geçiş hakkına sahip araca geçiş önceliği vermemesinin kazanın meydana gelmesine sebep olduğu, bu kapsamda kusur atıf ve belirlemesinin yerinde olduğu, değer kaybı bedelinin yerleşik Yargıtay içtihatları ve Bölge Adliye Mahkemesi kararları çerçevesinde ve mahkememiz ara kararına uygun olarak aracın kazadan önceki hasarsız halinin kaza tarihindeki ikinci el rayiç değeri ile kazadan sonraki hasarlı halinin kaza tarihindeki ikinci el rayiç değeri arasındaki fark esas alınmak suretiyle belirlendiği, bedellerin serbest piyasa araştırması yapılarak tespit edildiği, araştırma sonuçlarına raporda somut bir şekilde yer verildiği, dava konusu aracın kazadan önceki hasar geçmişinin göz önünde bulundurulduğu anlaşılmakla reddine, sair itirazların hukuki değerlendirmeye muhtaç konulardan olmaları sebebiyle mahkememizce esas hakkındaki hükümle birlikte değerlendirilmesine karar verilmiştir.
Davacı vekilinin 08/04/2025 tarihli bedel artırım dilekçesi ile dava dilekçesinde değer kaybı bedeli yönünden 100,00-TL olarak belirttikleri taleplerini 15.000,00-TL'ye, ikame araç bedeli yönünden 100,00-TL belirttikleri taleplerini 12.000,00-TL'ye arttırdıklarını beyan ettiği ve dava değeri üzerinden eksik harcı mahkememiz veznesine yatırdığı görülmektedir.
Davalı ...'ın kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunan araç sürücüsü, davalı ...in ise kusurlu araç sürücüsünün sevk ve idaresindeki aracın maliki oldukları gözetildiğinde, davalılar ...ve ... yönünden temerrüt olgusunun haksız fiil tarihinde meydana geldiği izahtan varestedir.
Dava açılmadan önce davacı tarafça davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığı, başvuru evrakının davalı sigorta şirketine 20/12/2023 tarihi itibarıyla usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği, davalı sigorta şirketinin rizikonun ihbarı akabinde 8 iş gününün sona erdiği 02/01/2024 tarihinde temerrüte düştüğü ancak rizikonun ihbarı akabinde hasarın reddedilmiş olduğu anlaşıldığından ret tarihi olan 26/12/2023 tarihinde temerrüte düştüğü kanaatine varılmıştır.
Tüm dosya kapsamın birlikte değerlendirildiğinde, İzmir Arabuluculuk Bürosunun... Arabuluculuk numaralı Arabuluculuk Son Anlaşamama Tutanağı, davalı ... Anonim Şirketi nezdinde, ... T.C. Kimlik numaralı ... adına kayıtlı ... plakalı araca ilişkin olarak düzenlenen... poliçe numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi, dava konusu 16/09/2023 tarihli trafik kazasına ilişkin olarak... TC Kimlik numaralı davacı ... tarafından şirkete yapılan başvuru dilekçesi, dilekçenin şirkete ulaştığı tarihi gösterir tebligat evrakları, hasar dosyası ve yapılan ödemeleri gösterir evrak ve kayıtlar, dava konusu kazanın gerçekleştiği 16/09/2023 tarihi ve mevcut durum itibariyle ... ve... plaka sayılı aracın trafik tescil ve ruhsat belgeleri, Sigorta Bilgi ve Gözlem Merkezi nezdinde,... TC Kimlik numaralı davacı ...'a ait... plakalı araca ait tramer kayıtları, davacı ... ile davalılar ... ve ...'ın nüfus kayıt örnekleri, bilirkişi heyetinin 31/01/2025 tarihli bilirkişi raporu ve sair deliller birlikte değerlendirildiğinde, dava konusu uyuşmazlığın, 16/09/2023 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası neticesinde davacı ...'a ait... plakalı araçta meydana gelen hasar sebebiyle oluşan değer kaybı bedeli ile ikame araç bedeli ve mahrum kalınan kar bedelinin belirlenmesi ile belirlenecek değer kaybı bedeli ile ikame araç bedeli ve mahrum kalınan kar bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek en yüksek faizi ile birlikte davalılar ..., ... ve poliçe limitiyle sınırlı olmak kaydıyla davalı ... Anonim Şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesi taleplerine ilişkin olduğu, ... Anonim Şirketi nezdinde ... plakalı araca ait olarak düzenlenen...numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinin incelenmesinde, poliçenin 21/09/2022-21/09/2023 tarihleri arasında geçerli olduğu, kaza tarihi itibarıyla teminat limitinin 120.000,00-TL olduğu, dava açılmadan önce davalı sigorta şirketi tarafından davacı tarafın başvurusu üzerine yapılan toplamda 66.284,71-TL tutarındaki ödeme mahsup edildiğinde, bakiye teminat limitinin 53.715,29-TL olduğu, kazanın ... plakalı kamyonet sürücüsünün 16.09.2023 günü saat 09.35 sıralarında İzmir İli, ... ilçesi, ... Mahallesi, 7305. Sokaktan düz seyir ile giderken aracının ön kısımları ile sağından 7302. Sokaktan düz şekilde gelen... plakalı kamyonetin sol yan kısımlarına çarpması sonucunda vuku bulduğu, aslen ... plakalı kamyonet sürücüsünün geçiş üstünlüğü kurallarına riayet etmeyerek sağından gelen ve ilk geçiş hakkına sahip araca geçiş önceliği vermemesinin kazanın meydana gelmesine sebep olduğu, bu kapsamda kazanın oluşumunda ... plakalı kamyonet sürücüsünün %100 oranında asli ve tam kusurlu olduğu, kaza neticesinde davacıya ait araçta hasar meydana geldiği, oluşan hasarın onarım bedelinin 67.103,73-TL olduğu, hasar sebebiyle araçta değer kaybı oluştuğu, davacıya ait aracın kazadan önceki hasarsız halinin kaza tarihindeki ikinci el rayiç değerinin 625.000,00-TL, kazadan sonraki hasarlı halinin kaza tarihindeki ikinci el rayiç değerinin 610.000,00-TL olduğu, bu kapsamda araçta meydana gelen değer kaybı bedelinin 15.000,00-TL olduğu, davaya konu aracın makul onarım süresinin 10 gün olduğu, davaya konu aracın aynı özelliklerdeki bir aracın, mahrum kalınan onarım süresince yerine ikame araç olarak kullanılması durumunda, aynı, özellik, segment ve konfordaki ikame bir aracın günlük kira bedelinin kaza tarihi itibarıyla ortalama 1.200,00-TL olup, ikame araç bedelinin 10 gün için toplamda 12.000,00-TL olduğu, davacı vekilinin 08/04/2025 tarihli bedel artırım dilekçesi ile dava dilekçesinde değer kaybı bedeli yönünden 100,00-TL olarak belirttikleri taleplerini 15.000,00-TL'ye, ikame araç bedeli yönünden 100,00-TL belirttikleri taleplerini 12.000,00-TL'ye arttırdıklarını beyan ettiği ve dava değeri üzerinden eksik harcı mahkememiz veznesine yatırdığı, davalı ...'ın kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunan araç sürücüsü, davalı ...in ise kusurlu araç sürücüsünün sevk ve idaresindeki aracın maliki oldukları gözetildiğinde, davalılar ...ve ... yönünden temerrüt olgusunun haksız fiil tarihinde meydana geldiği, ava açılmadan önce davacı tarafça davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığı, başvuru evrakının davalı sigorta şirketine 20/12/2023 tarihi itibarıyla usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği, davalı sigorta şirketinin rizikonun ihbarı akabinde 8 iş gününün sona erdiği 02/01/2024 tarihinde temerrüte düştüğü ancak rizikonun ihbarı akabinde hasarın reddedilmiş olduğu anlaşıldığından ret tarihi olan 26/12/2023 tarihinde temerrüte düştüğü, ikame araç bedeli dolaylı zararlardan olup davalı sigorta şirketinin sigorta poliçesi kapsamında doğrudan zararlardan sorumlu olduğu, dolaylı zararlardan sorumluluğu bulunmadığı, bu yönüyle ikame araç bedelinin davalı sigorta şirketinden talep edilmesinin mümkün olmadığı, ayrıca dava dilekçesine konu edilen ikame araç bedeli ve mahrum kalınan kar bedeli tazminatlarının esasen dava konusu aracın kullanılamamasından kaynaklanan zararlar olup, mahiyetleri itibarıyla her ikisinin talep edilmesinin mümkün bulunmadığı, ikame araç bedeli yönünden talebin varlığı esas olup ikame araç bedelinin talep edilmesi sebebiyle davacının faaliyetlerini ikame araç vasıtasıyla sürdürmesi sebebiyle mahrum kaldığı kar bedelinin de olmadığı, açıklanan gerekçeler dahilinde davacı tarafın iddialarını dava ve bedel artırım dilekçeleri çerçevesinde usulüne uygun deliller vasıtasıyla kısmen ispatladığı anlaşılmakla, açılan davanın kısmen kabulü kısmen reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuş, her ne kadar davalı sigorta şirketinin bakiye teminat limitinin 53.715,29-TL olduğu bilinmekle birlikte hükmün 1. fıkrasının a. bendinde ''bakiye poliçe limiti olan 380.000,00-TL ile'' ibaresine yer verilmiş ise de bu hususun maddi hatadan kaynaklandığı gibi davanın esasına da bir etkisi bulunmadığı anlaşılmakla, yalnızca bu hususa değinilmekle yetinilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Açılan davanın KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİ İLE,
1-a)Değer kaybı bedeli tazminatı talebinin KABULÜNE, 15.000,00-TL maddi tazminatın, davalılar ...ve ... yönünden haksız fiil tarihi olan 16/09/2023 tarihinden, davalı ... Anonim Şirketi yönünden ise bakiye poliçe limiti olan 380.000,00-TL ile sınırlı olmak kaydıyla ve rizikonun ihbarı akabinde hasarı ret tarihi olan 26/12/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ... ve ... Anonim Şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine,
b)İkame araç bedeli tazminatı talebinin KISMEN KABULÜNE,
-Davalı ... Anonim Şirketi yönünden talebin REDDİNE,
-Davalılar ...ve ... yönünden talebin KABULÜNE, 12.000,00-TL maddi tazminatın, haksız fiil tarihi olan 16/09/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ...ve ...den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine,
c)Mahrum kalınan kar bedeli tazminatı talebinin REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibarıyla alınması gereken 1.844,37-TL karar ve ilam harcından, davanın açılışı sırasında peşin olarak yatırılan 427,60-TL harç ve 460,00-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 956,77-TL karar ve ilam harcının (Davalı ... Anonim Şirketi 531,53-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 75,00-TL elektronik tebligat, 2.180,00-TL fiziki tebligat, 4,00-TL posta+KEP gideri, 5.500,00-TL bilirkişi ücreti, 427,60-TL başvuru harcı, 427,60-TL peşin harç ve 460,00-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 9.074,20-TLyargılama giderinin davanın kabul oranı nazara alınarak 9.040,71-TL'nin (Davalı ... Anonim Şirketi 5.022,61-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacının kendisini vekille temsil ettirdiği göz önünde bulundurularak karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 27.000,00-TL nispi vekalet ücretinin (Davalı ... Anonim Şirketi 15.000,00-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davalı ... Anonim Şirketi kendisini vekille temsil ettirdiği göz önünde bulundurularak karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 12.100,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Anonim Şirketine verilmesine,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A (14) maddesi gereğince ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.800,00-TL zorunlu arabuluculuk yargılama giderinin davalı ... Anonim Şirketinden tahsili ile Hazineye irat kaydına,
7-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının dosya kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı ..., davalı ... ve davalı ... Anonim Şirketi vekilinin yokluklarında, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer ya da başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
17/06/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır