T.C.
İZMİR
7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/388 Esas
KARAR NO : 2024/277
DAVA : 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit
DAVA TARİHİ : 21/11/2022
KARAR TARİHİ : 14/05/2024
Selçuk Asliye Hukuk Mahkemesinin 17/01/2024 tarihli ...Karar sayılı görevsizlik kararı ile mahkememize tevzi edilen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından Selçuk Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasına sunulan dava dilekçesinde; "Davacı müvekkil ile müteveffa ... arasında akdedilen Selçuk Noterliğinin 15/10/2010 tarih ve... Yev. Numaralı Kooperatif Hisse Devir Sözleşmesi ile ... Taşıyıcılar Kooperatifindeki hak ve hisselerin tamamının aktif ve pasifleriyle birlikte müvekkile devredilmiş, işbu devire mükabil müvekkil tarafından müteveffa ...'a 4.000 TL ödeme gerçekleştirilmiştir. Müvekkilin güzergah izin belgesinin alabilmesi için gerekli olan ve işbu devir sözleşmesi gereğince...Taşıyıcılar Kooperatifindeki hak ve hisselere ilişkin kooperatif üyeliğini devrettiğini gösteren noter onaylı taahhütnamenin kendisine verilmesi için müvekkil tarafından müteveffaya sağ iken birçok kez talepte bulunulmuştur. Ancak müvekkilin taahhütnamenin verilmesine ilişkin talebi yerine getirilmemiş ve dava konusu taahhütname verilmeden ... vefat etmiştir. Keza 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun ''Yapma ve Yapmama Borçlarında'' başlıklı 113. Maddesinde ;''Yapma borcu, borçlu tarafından ifa edilmediği takdirde alacaklı, masrafı borçluya ait olmak üzere edimin kendisi veya başkası tarafından ifasına izin verilmesini isteyebilir '' denilmektedir. Böylelikle TBK m.113/I hükmü, yapma borcunun alacaklısına mahkemece yetkili kılınmak suretiyle borçlunun ifa etmediği edimi, borçlunun yerine kendisi veya üçüncü kişi aracılığıyla gerçekleştirme imkânını verir. İkame yoluyla ifa olarak da ifade edilebilecek bu süreçte yapma borcunun bir çeşit zorla yerine getirilmesi sağlanması hükmüne amirdir. Nitekim Sayın Mahkemenizce de takdir edileceği üzere Müteveffa ...'un yüklendiği borç bir yapma borcu niteliğindedir. Mirasçılar, külli halefiyet ilkesinin gereği olarak birlikte terekeyi bir bütün olarak kazanmaktadırlar. Miras bırakanın hakları yanında borçları da mirasçılara yasa gereği geçmektedir. Türk Medeni Kanunu m. 641/I hükmü gereğince miras bırakanın borçlarından dolayı mirasçıların müteselsil ve şahsi sorumlulukları vardır. Müteselsil sorumluluk ilkesinin sonucu olarak her mirasçı miras bırakanın borcunun tamamından sorumludur. Müteveffa ...'un borcunun bir yapma borcu niteliğinde olması ve miras bırakanın borçlarından mirasçıların sorumlu olması gerekçeleri ile hak ve hisselere ilişkin kooperatif üyeliğini devrettiğini gösteren noter onaylı taahhütnamenin müvekkile verilmesi için müteveffa ...'un mirasçılarına işbu davayı açma zorunluluğu hasıl olmuştur. Yukarıda açıklanan nedenlerce; Mahkemenizce müteveffa ...’un yasal mirasçılarının tespit edilerek işbu davaya davalı olarak eklenmesini, aksi taktirde yasal mirasçıların belirlenebilmesi için veraset ilamı alabilmemiz adına tarafımıza yetki verilmesini, Bilahare Müteveffa ...’un mirasçıların tespit edilmesinden sonra işbu davaya konu olan taahhütnamenin müteveffa ...'un mirasçıları tarafından müvekkile verilmesine yetki ve karar verilmesine, Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini" talep ve dava etmiştir.
Dahili davalı ... tarafından Selçuk Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasına sunulan cevap dilekçesinde; "Tarafınızda açılmış olan ... esas sayılı dosyada davalı olarak geçen ...'un aynı zamanda davacı taraf olarak nitelendirilen ... arasında akdedilen Selçuk Noterliğinin 15/10/2010 tarihli ve... Yevmiye numaralı Kooperatif hisse devir sözleşmesi ile... Taşıyıcılar Kooperatifindeki haklar noter anlaşması ile ...'a devredilmiştir. Bunun resmi noter kayıtlarında kanıtlarır ve ispatlanır olduğu sözleşme ile sabittir. Ancak davacı taraf ... iş bu sözleşmeye istinaden yapılmış olan devir sözleşmesini mahkemeyi ve hukuki yolları kendi aleyhine kullanmak isteyerek mahkemeyi yanıltıcı beyanlarda bulunmaktadır. Yapılmış olan bu sözleşme taahhüt aslı tarafımızda bulunmamaktadır. Noter sözleşmesine istinaden devir sonrasında evrak fotokopileri tarafımıza ... tarafından verilmiş, aslı ise ...'da kalmıştır. Yapılmış olan koaperatif devir sözleşmesinin anlam ve amacı sadece kooperatifte bulunan haklarımızın devrinden ibarettir. Güzergah İzin belge ve evrakları araç sahipleri ve araçlarını kooperatife kayıt yaptıranlara verilmektedir. Davacı tarafa ... olarak herhangi bir şekilde bir araç satışımız bulunmamaktadır. Sadece kooperatif haklarımızın devri söz konusudur. Karşı taraf ise 4.000 TL karşılığında güzergah ve kooperatif haklarını aldığını beyan etmektedir. Ancak 2010 tarihli yapılacak araştırmalar sonucunda Kooperatif devir hakkı hariç güzergah devrinin bu fiyatlarda olmayacağı ve o gün ki piyasaya bu rakamın uygun olmadığı açık beyan ortadadır.Karşı tarafın kendisine güzergah hakkı verebilmemiz için güzergah hakkı devir sözleşmemizin olması ve karşı tarafa da ...'dan satılmış olan ve kooperatifte kayıtlı plakalı aracın satışı yapılması gerekmektedir. Ancak bu beyanlarda herhangi bir şekilde güzergah satışı tarafımızdan almadıkları için güzergah devir sözleşmesi, araç satış evrakları bulunmamaktadır. Kişiler sanki usulsüz iş yapılmış ve üzerimize düşeni kendilerine vermemişiz gibi mahkemeyi eksik evrak ve taleplerle yarııltmak istemektedir. ... adına kayıtlı olan araçlar ... aynı zamanda... plakalı araçlardır. Ancak güzergah devri yapmadığımız için bu araçlar ...'a satılmamıştır. Ya da araç satışı dışında herhangi bir şekilde güzergaha ilişkin devir sözleşmesi yapılmamıştır. Tarafınızdaki bulunan dosya içerisine sunmuş oldukları internet ortamından alınan güzergah İzin Belgesi Başvuru dilekçesindeki araç... plakalı araçtır. Bu da açık bir şekilde sundukları evraklarda mevcuttur. Güzergah tarafımıza aittir ve güzergah için herhangi bir ödeme almadık ve satışta yapmadık. Ancak eğer ki tarafımızdan güzergah talebinde bulunursa güncel piyasa güzergah fiyatları göz önünde alınarak bilirkişi tarafından güzergah hak devir ücretinin hesaplanmasını, ve anlaşma olursa tarafımıza da güzergah için ödeme yapılması halinde güzergah haklarımı devretmeyi ancak bu şekilde kabul ediyoruz. gereğinin mahkemenizce yapılmasını" talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davanın ikame edildiği Selçuk Asliye Hukuk Mahkemesinin 17/01/2024 tarihli... Karar sayılı dosyasında yapılan yargılama neticesinde "... açılan davada görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olması, ancak davanın açılış tarihi itibariyle Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’nun 24.03.2005 tarih ve 188 sayılı kararı ile İzmir Asliye Ticaret Mahkemelerinin yargı çevresinin İzmir Büyükşehir Belediye sınırları olarak tespit edildiği, Selçuk ilçesinin de 5216 sayılı Yasanın Geçici 2.maddesi uyarınca İzmir Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisine alındığı, bu nedenle anılan davaya (İş Mahkemesi, Tüketici Mahkemesi kapsamında kalan davalar gibi Ticaret Mahkemesi davalarına da) Mahkememizce bakılma imkanının bulunmadığı, davaya özel mahkeme niteliğinde olan İzmir Asliye Ticaret Mahkemeleri tarafından bakılması gerektiği kanaatine varılmış olup, davanın mahkememizin görevi kapsamına girmediği anlaşılmakla 5216 Sayılı Yasa ile Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’nun 24.03.2005 tarihli 188 sayılı kararı uyarınca mahkememizin görevsizliği nedeniyle açılan davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçeleriyle görevsizlik kararı verilmiş ve dosya gönderilmesi üzerine İzmir Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosu tarafından mahkememize tevzi edilmiştir.
Selçuk Noterliği'nin 15/10/2010 tarih... yevmiye numaralı taahhütnamesi incelendiğinde "Biz hissesini devir edenler ... vekili:... üyesi bulunduğumuz 8.5.... TAŞIYICILAR KOOPERATİFİ ünvanlı kooperatifteki hak ve hissemizin tamamını bütün aküf ve pasifi ile birlikte devir alan ... isimli kişiye 4.000,00-TL: (Dörtbin Türk Lirası) bedel karşılığında devir ettik. Devir bedelini nakten ve tamamen aldık. Adı geçen kooperatifte hiçbir hak ve hukukumuzun kalmadığını, devir alanın bizim yerimize üye olmasına ve kendi adına kayıt ve tescillerini yaptırmasını kabul ettiğimizi, bu günden itibaren tüm ödemelerin ve yasal sorumlulukların tamamın devir alana ait olacağını kabul ve beyan ederiz." şeklinde anlaşma bulunduğu görüldü.
Davacı...Taşıyıcılar Kooperatifindeki hak ve hisselere ilişkin kooperatif üyeliğini devrettiğini gösteren noter onaylı taahhütnamenin davalılar tarafından kendisine verilmesi için işbu davayı açtığı söz konusu taahhütnameye Selçuk Noterliğinden ulaşılabileceği ve bu devir sözleşmesi ile birlikte ilgili kooperatifin yönetim kuruluna başvurulması gerektiği davalılara karşı eldeki davacı tarafın iş bu davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığı anlaşılmakla, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-h. maddesi atfıyla aynı Kanun'un 115/2. maddesi gereğince hukuki yarar dava şartı yokluğu sebebiyle ayrı ayrı usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılan davanın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-h. maddesi atfıyla aynı Kanun'un 115/2. maddesi gereğince hukuki yarar yokluğu sebebiyle USULDEN REDDİNE,
2-Yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
3-492 sayılı Harçlar Kanunu hükümleri gereğince karar tarihi itibarıyla alınması gereken 427,60-TL karar ve ilam harcından, davanın açılışı sırasında peşin olarak yatırılan 80,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 346,90-TL karar ve ilam harcının davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
4-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333.maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
Dair, tarafların yokluğunda, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer ya da başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.14/05/2024
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza