T.C.
İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/441 Esas
KARAR NO : 2025/161
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 27/05/2024
KARAR TARİHİ : 18/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 15/09/2023 günü saat 20:20 sularında İstanbul Kadıköy’de müvekkili...’ün ... plakalı aracı ile şirketiniz nezdinde sigortal...poliçe numarası ile kayıtlı... Kiralama A.Ş.’ye ait ... sevk ve idaresindeki...plakalı araç maddi hasarlı trafik kazası geçirdiğini, müvekkili aracıyla seyir halinde iken...plakalı araç müvekkilin aracına arkadan çarptığını, ...plakalı araç tam kusurlu olduğunu, 15/09/2023 tarihli kaza tespit tutanağı ile de belirtilen şekilde maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, ekspertiz raporu ile de sigortalı...plakalı aracın %100 kusurlu olduğu belirlendiğini, müvekkiline ait araç yukarıda açıklandığı üzere haksız fiil nedeniyle zarar gördüğünü, haksız fiil sonucu ortaya çıkan zarardan dolayı oluşan araç değer kaybından; kaza tespit tutanağında ismi geçen kusurlu sürücü ... ve araç maliki... Kiralama A.Ş. ile aracının Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortacısı... A.Ş.'nin müştereken ve müteselsilen sorumlulukları bulunduğunu, işbu kaza nedeniyle müvekkilinin aracında oluşan hasarın giderilmesi için yapılan işlemler aracın değerini düşürdüğünü, müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybı zararının karşılanması için başvuru yapılmış ödeme yapılmadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla HMK 107 kapsamında belirsiz alacak olarak şimdilik 100,00-TL araç değer kaybının davalılar ... ve ... Kiralama A.Ş. yönünden olay tarihi olan 15.09.2023 tarihinden itibaren avans faizi, ... A.Ş. yönünden poliçe limitleri dahilinde temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi uygulanmak üzere faizlerinin, yargılama gideri ve vekalet ücreti ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ve, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla HMK 107 kapsamında belirsiz alacak olarak şimdilik aracın onarım süresince aracını kullanamamasından kaynaklanan ikame araç bedelinin 15.09.2023 olay tarihinden işleyecek avans faizi uygulanmak üzere faizlerinin, yargılama gideri ve vekalet ücreti birlikte davalılar araç sürücüsü ... ve araç maliki... Kiralama A.Ş. müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; Kendisi tarafından kullanılan araç halihazırda çalışıyor olduğu şirket tarafından uzun süreli kiralanmış bir araç olduğunu, defalarca istemiş olmasına rağmen ... yetkilileri, kendisine...plakalı aracın kasko poliçesini iletmediğini, belirlenecek olan olası araç ikame bedeli, kasko poliçe limitinin çok altında kalacağını, aynı zamanda işbu kasko poliçesi çok geniş sınırları olan bir poliçe olduğunu, dolayısıyla araç ikame bedelinden ... sorumlu olduğunu, değer kaybı talebine ilişkin olarak kendisine herhangi bir sorumluluğu bulunmamakta olup kaza yaptığım...plakalı aracın zorunlu mali mesuliyet sigortası yapılan ... sorumlu olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte, değer kaybı hesaplamasının maddi olaya uygun olarak yapılması gerektiğini, araç kilometresi yüksek ise veya daha önce benzer hasarlara maruz kaldı ise değer kaybından söz edilemeyeceğini belirterek davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... A.Ş. cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğu sigortalının kusurlu olması halinde söz konusu olduğunu, meydana gelen trafik kazasında müvekkili şirket kusur oranı tespit edildikten sonra teminat limitini aşmamak kaydı ile bu oranda sorumlu olduğunu, bu nedenle dava konusu kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün kusurunun bulunup bulunmadığının ve kusur oranının belirlenmesi önem taşıdığını, davacı tarafın talep ettiği ikame araç bedelinden müvekkili şirket sorumlu olmadığını belirterek davacı vekilinin belirsiz alacak davası açmasında hukuki yarar bulunmadığından davanın reddine, davacı taraf sigorta şirketine usulüne uygun başvuru yapıldığından işbu davanın usulden reddine, haksız ve mesnetsiz işbu davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Kiralama Anonim Şirketi cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile ... Ve Ltd. Şti. arasında Uzun Dönem Operasyonel Kiralama Sözleşmesi akdedildiğini ve bu sözleşme ile bağlı kiralama kontratı yapıldığını, kontrata konu...plakalı aracın karıştığı kaza neticesinde, kazanç kaybı ve ikame araç bedeli gerekçesiyle 200,00-TL üzerinden dava açıldığını, müvekkili şirket... Kiralama A.Ş. uzun dönem araç ve filo kiralama işiyle iştigal etmekte olup mülkiyeti kendisine ait olan araçları 3. kişilere kiralayarak gelir elde ettiğini, müvekkili şirket ile ... Ve Ltd. Şti arasında 05/05/2011 tarihinde ... nolu Uzun Dönem Operasyonel Araç Kiralama Sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmeye bağlı olarak 01/08/2023 tarihli operasyonel kiralama kontratı ile teslim edildiğini, müvekkili ile kiracı şirket arasında akdedilen Uzun Dönem Operasyonel Araç Kiralama Sözleşmesi hükümleri gereğince kiracı aracı gerekli özeni göstererek kullanmayı ve araca herhangi bir zarar gelmemesi için gerekli ve makul tüm önlemleri almayı kabul ve taahhüt etmektedir, kiracı aracı kullanırken gerekli özeni göstermek zorunda olduğunu, araçtan ekonomik olarak faydalanma ve fiili olarak aracın kullanımı kiralama kontratı ile kiracı ... Ve Ltd. Şti'ne bırakıldığını belirterek davanın ... Ve Ltd. Şti'ne ihbar edilmesine, müvekkil şirket açısından davanın öncelikle usul açısından inceleme yapılarak husumetten reddine aksi takdirde hukuki dayanaktan yoksun haksız davanın esastan reddine, yargılama harç ve masrafları ile kanuni vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVA KONUSU :
Açılan dava, 15/09/2023 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası neticesinde davacı...'e ait ... plakalı araçta meydana gelen hasar sebebiyle oluşan değer kaybı bedeli ile ikame araç bedelinin belirlenmesi ile belirlenecek değer kaybı bedeli ve ikame araç bedelinden, varsa dava açılmadan önce ödenen bedellerin mahsubu ile değer kaybı bedelinin davalılar ... ve... Kiralama A.Ş. yönünden olay tarihi olan 15.09.2023 tarihinden itibaren avans faizi, ... A.Ş. yönünden poliçe limitleri dahilinde temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen, ikame araç bedelinin ise davalılar ... ve... Kiralama A.Ş.'den 15.09.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesi taleplerine ilişkindir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Haksız fiil, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 maddesinde; ''Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür.'' şeklinde düzenlenmiştir. Aynı Kanun'un 50. maddesinde ise ''Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler.'' hükmü yer almaktadır.
İstanbul İl Emniyet Müdürlüğüne yazılan müzekkere cevabında...plakalı aracın 15/08/2023-12-06-2024 ile 03/06/2021-19/06/2023 tarihleri arasında davalı... Kiralama Anonim Şirketi tarafından dava dışı kişilere kiralandığı anlaşıldı.
Gerekli bilgi ve belgelerin temini akabinde dosyanın mahkememizce resen belirlenecek bir trafik alanında uzman ve bir otomotiv alanında uzman bilirkişiden oluşan heyete tevdi ile dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, 15/09/2023 tarihli trafik kazası tespit tutanağı, dava konusu trafik kazasına karışan araçlara ait tescil kayıtları, davalı ... Anonim Şirketi nezdinde...plakalı araca ait olarak düzenlenen Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi, hasar dosyası, ekspertiz raporu, dava konusu ... plakalı araca ait tramer kaytları ve sair deliller göz önünde bulundurularak;...plakalı araç sürücüsü ile ... plakalı araç sürücülerinin 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun hangi maddelerini ihlal etmek suretiyle dava konusu olan ve 15/09/2023 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasının oluşumuna sebebiyet verdikleri hususu ile trafik kazası sonucunda ... plakalı araçta meydana gelen hasar neticesinde aracın makul tamirat süresinin ne kadar olduğu, kaza tarihi itibariyle aracın muadilinin günlük ne kadar bedelle temin edilebileceği ve bu çerçevede tamirat süresince davacı tarafça edinilmek durumunda kalınan ikame araç bedelinin ne kadar olduğu, ayrıca hasar sebebiyle dava konusu araçta varsa oluşan değer kaybı bedelinin yerleşik Yargıtay içtihatları doğrultusunda aracın dava konusu kazadan önceki hasarsız ikinci el bedeli ile kazadan sonraki hasarlı ikinci el bedeli arasındaki fark esas alınmak suretiyle düzenlenecek raporun mahkememize sunulması istenilmiş, bilirkişi heyeti 27/12/2024 havale tarihli raporlarında sonuç olarak; Trafik kuralları ihlali yönünden:
Kazaya karışan...plakalı araç sürücüsü ...’ ın, 2918 Sayılı
Karayolları Trafik Kanununun asli kusurlardan Madde 84 "Arkadan çarpma" ve yönetmeliğin diğer
kusurlardan Madde 107 “Araçlar arasındaki mesafe” kurallarını ihlal ettiğinden dolayı bu kazanın
oluşumunda etken olduğu, kazaya karışan ... plakalı araç sürücüsü...’ ün, bu kazanın
oluşumunda etken olmadığını. Değer kaybı bedeli yönünden: ... plaka sayılı ... 130 Eat8 2020 model
otomobilde 15.09.2023 riziko tarihi itibarıyla dava konusu olaya bağlı olarak araçta piyasa rayiçlerine
göre cüzi de olsa 20.000,00 TL reel değer kaybı meydana geldiği görüş ve kanaatine varıldığını. İkame araç bedeli yönünden: ... plaka sayılı ... 130 Eat8 2020 model otomobilin makul onarım süresi 5 gün olarak belirlenmiş ve 15.09.2023 riziko tarihi itibarıyla kiralama bedelinin 1.140,00 TL. mertebesinde olduğu, arz ve izah edilen hususlara bağlı ikame araç bedeli (5 gün x 1.140,00 TL.) = 5.700,00 TL olarak hesaplandığını, somut olayda davalı ... A.Ş kazada kusurlu olan...plaka sayılı aracın,
... numaralı poliçesi kapsamında, düzenleme tarihi itibarıyla KZMM Sigortasını tanzim eden
şirket olup, ... plaka sayılı araçta meydana gelen zararı sigortacısının sorumluluk riski ve K.T.K 85/1 ve 91 kapsamında 20.000,00 TL. olarak tespit edilen değer kaybı bedelinden davalı sigorta şirketinin poliçe limitiyle sınırlı sorumlu olduğu, davacı vekili tarafından davalı sigorta şirketine 26.02.2024 tarihinde hasar ihbarında bulunduğu, ihbarın 28.02.2024 günü adresine teslim edildiği, bu nedenle davalı sigorta şirketinin 12.03.2024 tarihi itibarıyla ödenmeyen borç miktarı bakımından temerrüde düşeceğini mütalaa etmişlerdir.
Davacı vekilinin 02/01/2025 havale tarihli ıslah dilekçesi ile dava dilekçesinde araç değer kaybı yönünden 100,00-TL olarak belirttikleri dava değerini 20.0000- TL'ye, ikame araç bedeli yönünden 100,00-TL olarak belirttikleri dava değerini ise 5.700,00-TL'ye artırdıklarını beyan ettiği ve artırılan dava değeri üzerinden eksik harcı mahkememiz veznesine yatırmış olduğu görülmektedir.
Tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, bilirkişi raporu ve sair deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacıya ait aracın davalı sigorta şirketi tarafından sigortalı araç ile karıştığı trafik kazası neticesinde hasar gördüğü, yerleşmiş yargı kararları gereği kusurun ve kusur oranının belirlenmesinin mahkemeye ait olması nedeniyle yapılan değerlendirmede tüm dosya kapsamı, toplanan deliller ile mahkememizce alınan kusur bilirkişisi raporu ile davaya konu kazada davalı sigorta şirketine sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olduğu, davacıya ait araç sürücüsünün kusursuz olduğu kanaatine varıldığı, usul ve yasaya uygun bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere davacının aracında meydana gelen değer kaybı bedelinin 20.000 TL ve ikame araç ücreti bedelinin 5700,00TL olabileceğinin belirtildiği, davacı vekilinin 02/01/2025 tarihli ıslah dilekçesi ile değer kaybı bedeli taleplerini 20000,00-TL'ye ikame araç bedeli taleplerini 5700,00-TL'ye arttırdıklarını beyan ettiği ve artırılan dava değeri üzerinden eksik harcı mahkememiz veznesine yatırdığı, yerleşik ve güncel Yargıtay içtihatları ile Bölge Adliye Mahkemesi kararlarında da kabul edildiği üzere, trafik kazasının gerçekleşmesinde kusuru bulunan araç sürücüsü ve ile aracın sigorta poliçesini tanzim eden sigorta şirketinin, mağdur konumundaki tarafın gerçek zararını gidermekle mükellef olduğu anlaşılmakla davanın ... ve ... A.Ş yönünden kabulü ile 20.000,00-TL değer kaybı tazminatının, davalı sigorta şirketinden poliçe limitleri dahilinde olmak üzere 12/03/2024 tarihinden, diğer davalı ... yönünden 15/09/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... A.Ş'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.
Davalı... Kiralama Anonim Şirketi yönünden yönünden ise İstanbul İl Emniyet Müdürlüğüne yazılan müzekkere cevabında...plakalı aracın 15/08/2023-12-06-2024 ile 03/06/2021-19/06/2023 tarihleri arasında davalı... Kiralama Anonim Şirketi tarafından dava dışı kişilere kiralandığının anlaşıldığı bu kapsamda kiralama sözleşmesinin uzun dönem kiralama sözleşmesi mahiyetinde olduğu, belirtilen gerekçeler çerçevesinde uzun dönem araç kiralama sözleşmesi tahtında davalı Davalı... Kiralama Anonim Şirketi'nin...plakalı aracın üzerindeki fiili hakimiyeti ile yararlanma iradesinin sözleşme süresi boyunca ortadan kalkmış olduğu ve dava konusu trafik kazasında oluşan hasar sebebiyle davaya konu edilen değer kaybı bedeli ile ikame araç bedeli talepleri açısından pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı kanaatine varıldığı fakat sehven kısa kararda pasif husumet yokluğundan reddine yerine davalı... Kiralama Anonim Şirketi yönünden değer kaybı tazminatı talebine ilişkin davanın reddine denildiği gerekçeli karar ile kısa kararın değiştirilmesinin mümkün olmadığı anlaşıldığından aşağı şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİ ile,
1-20.000,00-TL değer kaybı tazminatının, davalı sigorta şirketinden poliçe limitleri dahilinde olmak üzere 12/03/2024 tarihinden, diğer davalı ... yönünden 15/09/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... A.Ş'nden müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-Davalı... Kiralama Anonim Şirketi yönünden değer kaybı tazminatı talebine ilişkin davanın reddine,
3-5.700,00-TL ikame araç tazminatının davalı ...'dan 15/09/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davalı... Kiralama Anonim Şirketi yönünden ikame araç tazminatı talebine ilişkin davanın reddine,
5-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibariyle alınması gereken 1.755,56-TL karar ve ilam harcından, davanın açılışı sırasında peşin olarak yatırılan 427,60-TL harç ile 615,40-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 712,56-TL karar ve ilam harcının davalılar ... ve ... A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına,
6-Davacı tarafından yapılan 427,60-TL başvurma harcı, 427,60-TL peşin harç ve 615,40-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.470,60-TL harcın davalılar ... ve ... A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 100,00-TL elektronik tebligat, 4,00-TL (KEP) posta masrafı, 1.340,00-TL tebligat posta ücreti, 5.500,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 6.944,00-TL yargılama giderinin davalılar ... ve ... A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
8-Davacının kendisini vekille temsil ettirdiği göz önünde bulundurularak karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 20000,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılar ... ve ... A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
9-Davacının kendisini vekille temsil ettirdiği göz önünde bulundurularak karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 5700,00-TL nispi vekalet ücretinin davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,
10-Davalı... Kiralama Anonim Şirketinin kendisini vekille temsil ettirdiği göz önünde bulundurularak karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 25700,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Kiralama Anonim Şirketine verilmesine,
10-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 3.800,00-TL zorunlu arabuluculuk yargılama giderinin davalılar ... ve ... A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına,
Dair, davacı vekili ile davalı ... A.Ş. vekilinin yüzüne karşı davalı... Kiralama Anonim Şirketi vekilinin yokluğunda miktar itibariyle KESİN nitelikte olmak üzere karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 18/02/2025
Katip...
e-imza
Hakim...
e-imza