T.C.
İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/530 Esas
KARAR NO : 2025/709
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 01/07/2024
KARAR TARİHİ : 17/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 29/01/2024 tarihinde müvekkilinin ait ... plakalı aracı ile Narlıdere ilçesinde seyir halinde iken... plaka sayılı aracın müvekkilinin aracına çarpması neticesinde maddi hasarlı yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini, bu hasar sebebiyle müvekkilin aracı hasar almış ve birçok parçanın değişmesi ya da onarım görmesi gerektiğini, her ne kadar bu kazada müvekkile de kusur yüklenmişse de işbu kusuru kabul edilmediklerini, hasar sebebiyle kazanın davalıya ait... plaka sayılı aracın ZMMS sorumlusu davalı sigorta şirketi olan... A.Ş.'ye ihbar edildiğini, hasar dosyası açıldığını, müvekkiline ait aracın onarımının işbu hasar dosyası kapsamında gerçekleştirildiğini, davalının sigortalısı adına kayıtlı... plaka sayılı araç ZMMS Poliçesiyle kayıtlı olup meydana gelen kaza neticesinde davacının aracında oluşan maddi zararın, davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere karşılama yükümlü un aracında oluşan değer kaybı bedelinden ve hasar bedelinden gerçek zarar kapsamında olduğundan sorumluluğu bulunduğunu,... numaralı hasar dosyasında alınan eksper raporundan görüleceği üzere iskontolar uygulanarak hasar onarım bedelinin KDV dahil edilmeden 19.000-TL olarak tespit edildiğini, %30 luk kusur indirimi uygulanarak 24.05.2024 tarihinde13.300-TL ödeme yaptıklarını şifahen davalı sigorta şirketi tarafından söylendiğini, kusur durumunun taraflarınca kabul edilemeyceğini, iskonto uygulanarak KDV dahil edilmeden tespit edilen hasar bedelini kabul etmediklerini, müvekkiline ait araç değerinde işbu hasar nedeniyle düşüm meydana geldiğini, dava konusu kaza nedeniyle müvekkiline ait aracın...Servisi'nde onarımda kalması ve bu sürede araçsız kalmış olmasıyla müvekkil araç mahrumiyeti yaşadığını, müvekkilinin araç tamirde iken, yapabileceği ve gidebileceği birçok işinden de mahrum kaldığını, davalıların “gerçek zarar" miktarından sorumlu olduklarını bu sebeplerle, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, HMK 107. Madde uyarınca belirsiz alacak davası olarak açılan işbu davada mahkemece toplanacak deliller ışığında dava değerinde artırım yapılacak olup, trafik kazasında davacının aracında oluşan şimdilik; araç mahrumiyet bedelinden (harca esas değer olarak 50,00-TL gösterilmiştir) davalı...ve ... sorumlu olup kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile müştereken ve müteselsil olarak tahsilini, hasar bedelinden (harca esas değer olarak KDV Dahil 50,00-TL gösterilmiştir) tüm davalılar müştereken ve müteselsilen sorumlu olup, davalı...ve ... için kaza tarihinden itibaren, davalı sigorta şirketi için ise hasarı ret tarihinden (temerrüt tarihi) ibaren işletilecek avans faizi ile tahsilini, değer kaybından (harca esas değer olarak 50,00-TL gösterilmiştir) tüm davalılar müştereken ve müteselsilen sorumlu olup davalı...ve ... için kaza tarihinden itibaren, davalı sigorta şirketi için ise hasarı ret tarihinden (temerrüt tarihi) ibaren işletilecek avans faizi ile tahsilini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin müştereken ve müteselsilen davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı... Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle;... plakalı aracın müvekkil şirket nezdinde ... poliçe numaralı Trafik Sigorta Poliçesi ile 22/06/2023 - 22/06/2024 tarihleri arasında 200.000,00-TL poliçe limiti ile sigortalı olduğunu, sigorta şirketine başvuru şartının sağlanmadığını, davacının aracını kasko sigorta poliçesi kapsamında tamir ettirip ettirmediği, şayet kasko kapsamında tamir işlemi gerçekleşmiş ise bu durumda, kasko hasar dosyasında bulunan tüm belgeleri ve özellikle eksper raporunu temin ederek başvuru yapması gerektiğini, aracı hasarlı görme ve dahi detaylı eksper incelemesi yapma şansı olmayan müvekkil şirketin, hangi parçaların ne oranda hasarlandığını anlayarak Genel Şartlardaki formüllere göre değer kaybı hesaplamasının da mümkün olmayacağını, dava konusu talebin zamanaşımına uğradığını, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkili sigorta şirketinin poliçe kapsamındaki sorumluluğu müşterek ve müteselsil olmakla birlikte en fazla poliçe teminat limiti ile sınırlı olduğunu, kusur hususunun tespiti gerektiğini, müvekkili sigorta şirketi tarafından, maddi hasar bedelinin ödendiğini, davacıya karşı bakiye tazminat ödeme borcu kalmadığını, müvekkili şirket tarafından dava konusu aracın onarımı için ekspertiz raporu doğrultusunda; 24/05/2024 tarihinde servise 13.300,00 TL maddi hasar bedeli ödendiğini, dava konusu kaza kapsamında zararın karşılanmış olması sebebiyle davanın reddini talep ettiklerini, yedek parça ve işçilik bedellerine iskonto uygulanması gerektiğini, genel sektör uygulaması olarak en az %20 iskonto uygulanması gerektiğini, poliçede sigorta bedeline KDV dahil olduğuna dair bir ifade bulunmadığını, değer kaybı hesaplamasının maddi olaya uygun olarak yapılması gerektiğini, araç kilometresi yüksek ise veya daha önce benzer hasarlara maruz kaldı ise değer kaybından söz edilemeyeceğini, değer kaybı bedelinin genel şartlara göre hesaplanması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Dava dilekçesi ve eklerinin usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen davalı ...'nın cevap dilekçesi sunmadığı anlaşıldı.
Dava dilekçesi ve eklerinin usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen davalı ...'ın cevap dilekçesi sunmadığı anlaşıldı.
DELİLLER :
1-İzmir Arabuluculuk Bürosunun...Arabuluculuk numaralı Arabuluculuk Son Anlaşamama Tutanağı,
2-Davacı ... ile davalı ... ve ...'a ait nüfus kayıt örnekleri,
3-... Anonim Şirketi nezdinde... plakalı araca ait olarak düzenlenen...numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi, dava konusu 29/01/2024 tarihli trafik kazasına ilişkin olarak davacı ...TC kimlik numaralı ... tarafından yapılan başvuru dilekçesi, dilekçenin şirkete ulaştığı tarihi gösterir tebligat evrakları, yapılan başvuru sonucunda açılan hasar dosyası ve davacıya yapılan ödemeleri gösterir evrak ve kayıtlar,
4-Dava konusu trafik kazasının gerçekleştiği 29/01/2024 tarihi ve mevcut durum itibarıyla ... plakalı araç ile... plakalı araçlara ait olarak bulunan trafik tescil ve ruhsat belgeleri,
5-Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi nezdinde ... plakalı araca ait olarak bulunan tramer kayıtları,
6-... Servisi nezdinde ... plakalı araca ait olarak bulunan servis giriş çıkış kayıtları, onarım evrakları ve faturalar,
7-Bilirkişi heyetinin 03/03/2025 havale tarihli raporları,
8-Davacı vekilinin 12/06/2025 tarihli bedel arttırım dilekçesi,
9-Sair deliller.
DAVA KONUSU :
Açılan dava, 29/01/2024 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası neticesinde davacı ...'a ait ... plakalı araçta meydana gelen hasarın onarım bedeli ile hasar sebebiyle oluşan değer kaybı bedeli ile ikame araç bedelinin belirlenmesi ile belirlenecek hasarın onarım bedeli ve değer kaybı bedelinin davalılar...ve ... yönünden haksız fiil tarihinden, davalı... Anonim Şirketi yönünden ise temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen, ikame araç bedelinin ise haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar...ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesi taleplerin ilişkindir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Haksız fiil, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 maddesinde; ''Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür.'' şeklinde düzenlenmiştir. Aynı Kanun'un 50. maddesinde ise ''Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler.'' hükmü yer almaktadır.
Haksız fiil öğretide hukuka aykırı zarar verici fiil olarak tanımlanmakta ve unsurları; eylem, hukuka aykırılık, zarar, kusur ve illiyet bağı olarak belirlenmektedir. Buna göre haksız fiilden bahsedebilmek için hukuka aykırı bir eylem bulunmalı, bu eylemden bir zararın doğması zararlandırıcı eylemde bulunan kişinin kusurlu bulunması ve zarar ile kusur arasında illiyet bağının olması gerekmektedir.
Bu beş unsurun varlığı halinde zarar veren kişi eylemden dolayı zarara uğrayan kişi ya da kişileri maddi ve manevi zararlarını karşılamak durumundadır. Türk Medeni Kanunu’nun 6.maddesine göre haksız fiilin unsurlarını ispat etme yükü davacıdadır. Davacı zararı haksız eylemi ve zarar ile haksız eylem arasındaki illiyet bağını ispat etmek durumundadır.
Hakim, kusurlu veya hukuka aykırı bir fiili ile başkasına zarar verenin kusur durumunu, zararın ağırlını ve oluşan durumun özelliklerini gözeterek uygun ve hakkaniyete uygun bir tazminat belirler.
Haksız fiiller meydana geldikleri anda hukuki sonuç doğurur ve zarara neden olanların zararı tazmin borcu haksız fiil tarihinde ortaya çıkar. Haksız fiilin unsuru olan zarar, zarar görenin malvarlığında rızası dışında meydana gelen azalma ile zarar verici fiil olmasa idi bulunacağı durum arasındaki farktır ve zarar haksız fiilin meydana gelmesi ile gerçekleşmiş sayılır. Zarar verenin ve diğer sorumluların zararı tazmin yükümlülüğü herhangi bir ihbara ve ihtara gerek kalmaksızın olay tarihinde doğar. Haksız fiile bağlanan hukuki sonuçlar haksız fiil tarihi esas alınarak belirlenir ve bu nedenle haksız fiillerde olay tarihinde yürürlükte bulunan hukuk kuralları uygulanır. Başka bir deyişle zararın belirlenmesinde olay tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerekmektedir.
Sorumluluk sigortaları 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1473. ve devamı maddelerinde ''Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.'' şeklinde düzenlenmiştir. Sorumluluk sigortalarında sigorta şirketi tarafından zararı karşılanan kişi sigorta sözleşmesinin tarafı değildir. Sigorta ettiren kendisi ya da sorumluluğu altında bulunan kişiler tarafından üçüncü kişilere verilecek zararları sigorta şirketine ödediği prim karşılığında sigorta ettirmektedir. Sorumluluk sigortası, sigorta ettirenin üçüncü kişilere vereceği zararları teminat altına alırken hem üçüncü kişiyi hem de sigortalıyı koruma altına alan bir sigorta türüdür.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1473. ve 1486. maddelerinde yapılan düzenlemeye göre sorumluluk sigortalarını isteğe bağlı sigortalar ile zorunlu sigortalar olarak ikiye ayırmak gerekir.
Tehlike sorumluluklarında üçüncü kişilerin zararının karşılanması amacıyla bazı alanlarda kamu yararı ve zarar görenlerin korunması gerekçesi ile sorumluluk sigortası yaptırmak yasal zorunluluk haline getirilmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun da 1483 ve 1484. maddelerinde de zorunlu sorumluluk sigortalarında uygulanacak hükümler ayrıca düzenlenmiştir. Bu düzenlemelere göre zorunlu sigortalarda sigorta şirketinin zarar gören üçüncü kişiye karşı olan sorumluluğu kanundan doğan bir sorumluluktur. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 13. maddesi ile bazı hallerde Bakanlar Kurulu'na da zorunlu sigortalar ihdas etme yetkisi verilmiştir. Zorunlu sorumluluk sigortalarının kamu yararı taşıması ve yapılmasının yasa ile zorunlu kılınması nedeniyle zorunlu sigortalarda zarar görenlerin korunması amacıyla bazı düzenlemeler yapılmıştır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, ''İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.'' hükmüne, aynı Kanun'un 85/1. maddesinde, ''Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.'' hükmüne, aynı Kanun'un 85/son. maddesinde ise, ''İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.'' hükmüne yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, ''sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.'' düzenlemesi yapılmıştır.
Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir. (EREN Fikret, Borçlar Hukuku, 9. B, s. 631 vd.; KILIÇOĞLU Ahmet, Borçlar Hukuku, 10. B., s. 264 vd.).
2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.
Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.
Burada kanun koyucu zarar görenin kusuru nispetinde indirim yapılabileceğini öngörmüş ve indirimi zorunlu tutmayarak hâkimin taktirine bırakmıştır. Uygulama ve öğretide de (S. Ünan, “Ergün A. Çetingil ve Rayegan Kender’e 50. Birlikte Çalışma Yılı Armağanı 2007”, s. 1180) bu husus kabul edilmektedir.
Kanun koyucu, açıklanan düzenlemeler yanında 2918 sayılı KTK’nın 91. maddesiyle de; işletenin aynı Kanun’un 85. maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası) yaptırma zorunluluğunu getirmiştir.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin yerleşik içtihatları kapsamında değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 90. maddesinde; ''Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.'' hükmü düzenlenmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.5. Bölümünde belirtilen 'Kapsama Giren Teminat Türleri' başlığı altında bulunan (a) bendinde 'Maddi Zararlar Teminatı' kapsamında araçta meydana gelen değer kaybı da sayılmıştır.
İlgili maddede Maddi Zararlar Teminatı; ''Hak sahibinin bu genel şartta tanımlanan ve zarar gören araçta meydana gelen değer kaybı dahil doğrudan malları üzerindeki azalmadır.'' olarak tanımlanmıştır.
Her ne kadar davalı... Anonim Şirketi vekilince iş bu davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında davacı tarafın hukuki yararının bulunmadığı iddiası ile davanın dava şartı yokluğunda usulden reddine karar verilmesi talep edilmiş ise de, yerleşik Yargıtay İçtihatları ve Bölge Adliye Mahkemesi kararları göz önünde bulundurulduğunda davaya konu trafik kazasının gerçekleşmesinde kazaya karışan araçların kusur oranlarının ve davacıya ait araçta oluşan hasar ve değer kaybı ile ikame araç bedeli miktarlarının hesaplanmasının teknik bilirkişilerce yapılabileceği, tarafın teknik bilirkişiler vasıtasıyla belirlenebilecek hususları kendi başına belirleyerek dava açmasının kendisinden beklenemeyeceği, bu nedenle davanın belirsiz alacak davası olarak açılabileceği, belirtilen gerekçeler dahilinde davacı şirketin davayı belirsiz alacak davası olarak açmakta hukuki yararının bulunduğu, ayrıca Anayasa Mahkemesinin 20/04/2022 tarihli ve 31815 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2019/12190 Başvuru numaralı 22/02/2022 Karar tarihli kararında, belirlenebilir bir alacağın belirsiz alacak davası açılmak suretiyle talep edilmesi akabinde davanın hukuki yarar yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesinin davacının mahkemeye erişim hakkını kısıtlar mahiyette olduğuna ve mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine, hukuki yarar yokluğu sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmesinin başvurulacak son çare olduğuna karar verildiği dikkate alındığında, davalı... Anonim Şirketi vekilinin davanın hukuki yarar dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi talebinin reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Davalı... Anonim Şirketi vekilinin, dava açılmadan önce davacı tarafça yapılan başvurunun eksik evrakla yapılması sebebiyle başvuru şartının yerine getirilmediğinden bahisle davanın usulden reddine karar verilmesini talebinin, davacı vekili tarafından sunulan bilgi ve belgeler ile davalı sigorta şirketi tarafından gönderilen müzekkere cevabından da anlaşıldığı üzere dava açılmadan önce davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığı, başvuru üzerine davalı sigorta şirketi tarafından hasar dosyası açılmış olduğu anlaşılmakla reddine karar verilmiştir.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 72/1. maddesinde tazminat isteminin, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her halde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrayacağının, ancak, tazminatın ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa, bu zamanaşımının uygulanacağının düzenlendiği, dava konusu trafik kazasının maddi hasarlı trafik kazası olduğu ve taleplerin araçta oluşan maddi hasarların tazminine yönelik olduğu, kazanın 29/01/2024 tarihinde gerçekleştiği, davanın ise belirsiz alacak davası olarak 01/07/2024 tarihinde ikame edildiği, bu kapsamda 2 yıllık zamanaşımı süresinin henüz dolmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin vekilinin zamanaşımı itirazının reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Davalı... Anonim Şirketi nezdinde... plakalı araca ilişkin olarak düzenlenen Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinin incelenmesinde, poliçenin 22/06/2023 ile 22/06/2024 tarihleri arasında geçerli olduğu, teminat limitinin 200.000,00-TL olduğu görülmektedir.
Gerekli bilgi ve belgelerin temini akabinde dosyanın bir otomotiv alanında uzman bilirkişiye tevdi ile dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, 29/01/2024 tarihli Trafik Kazası Tespit Tutanağı, dava konusu trafik kazasına karışan araçlara ait tescil kayıtları, davalı... Anonim Şirketi nezdinde... plakalı araca ait olarak düzenlenen Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi, hasar dosyası, ekspertiz raporu, dava konusu ... plakalı araca ait tramer kayıtları ve sair deliller göz önünde bulundurularak;... plakalı araç sürücüsü ile ... plakalı araç sürücülerinin 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun hangi maddelerini ihlal etmek suretiyle dava konusu olan ve 29/01/2024 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasının oluşumuna sebebiyet verdikleri hususu ile trafik kazası sonucunda ... plakalı araçta meydana gelen hasar neticesinde aracın makul tamirat süresinin ne kadar olduğu, kaza tarihi itibarıyla aracın muadilinin günlük ne kadar bedelle temin edilebileceği ve bu çerçevede tamirat süresince davacı tarafça edinilmek durumunda kalınan ikame araç bedelinin ne kadar olduğu, ayrıca hasar sebebiyle dava konusu araçta varsa oluşan değer kaybı bedelinin yerleşik Yargıtay içtihatları doğrultusunda aracın dava konusu kazadan önceki hasarsız ikinci el bedeli ile kazadan sonraki hasarlı ikinci el bedeli arasındaki fark esas alınmak suretiyle belirlenerek rapor düzenlenmesi istenilmiş olup, bilirkişi heyeti 03/03/2025 tarihli raporlarında sonuç olarak;... plakalı otomobil sürücüsü ...'nın kavşakta ilk geçiş hakkını vermeyerek çarptığından dolayı kazanın oluşumunda etken olduğunu, ... plakalı motosiklet sürücüsü ... atfi kabil kural ihlalinde bulunmadığından dolayı kazanın oluşumunda etken olmadığını, davaya konu ... plakalı ... 110 marka, 2022 model aracın hasar onarım bedelinin, 29/01/2024 kaza tarihi itibarıyla 14.500,00-TL yedek parça, 4.500,00-TL işçilik olmak üzere toplam 19.000.00-TL+KDV, KDV dahil 22.800.00-TL olduğunu, 24/05/2024 tarihinde ödendiği beyan edilen 13.300,00-TL maddi hasar bedeli düşülmesi durumunda bakiye farkın 9.500,00-TL olduğunu, Yargıtay yerleşik kararları, piyasa şartları, genel şartlar vs. değerlendirildiğinde; tespite konu aracın onarım bedelinin aracın rayiç değerin %50 oranını aşması nedeniyle, onarımının ekonomik olmadığı ve pert-total işlem uygulanması gerektiğini, netice olarak; davaya konu araca pert-total işlem uygulanması gerektiğinden, Yargıtay yerleşik kararları ve piyasa koşullarına göre davaya konu araçta anılı kaza neticesinde değer kaybı oluşmayacağını, araç mahrumiyet bedeli bakımından, davaya konu araç ile aynı özelliklerdeki bir aracın, mahrum kalınan onarım süresince yerine ikame araç olarak kullanılması durumunda, aynı, özellik, segment ve konfordaki ikame bir aracın günlük kira bedelinin kaza tarihi itibarıyla 350,00-TL/gün, olduğu, aracın pert-total durumu olması ve uygulanması gerektiğinden yeni bir aracın makul temin süresinin ortalama 14 gün olduğu, buna göre davaya konu aracın pert edilmesi nedeniyle yeni bir aracın temini esnasında ortaya çıkacak ikame araç bedelinin (14 gün x 350 TL/gün) toplam 4.900,00-TL olduğunu mütalaa etmişlerdir.
Davacı vekilinin bilirkişi heyetinin 04/03/2025 havale tarihli raporlarına karşı itirazlarının, dava konusu aracın onarım bedelinin kaza tarihindeki ikinci el rayiç değerinin %50'sini aşar mahiyette olması sebebiyle pert total işlemine tabi tutulması gerektiği tespitinin yerinde olduğu, hasar onarım bedeli açısından parça ve işçilik bedellerinin listelendiği, aracın kaza tarihindeki hasarsız halinin ikinci el rayiç değeri ile sovtaj bedelinin serbest piyasa araştırması yapılmak suretiyle tespit edildiği, araştırma sonuçlarına raporda somut bir şekilde yer verildiği, ikame araç bedeline esas makul sürenin muadil yeni bir aracın temini için gereken süre olarak gözetildiği, kaldı ki davacı vekilinin itirazlarının soyut beyandan ibaret olup herhangi somut bir veri barındırmadığı anlaşılmakla reddine karar verilmiştir.
Davalı... Anonim Şirketi vekilinin bilirkişi heyetinin 04/03/2025 havale tarihli raporlarına karşı itirazlarının, kazanın sürücü ...'nın sevk ve idaresindeki... plakalı aracı ile Nilgün sokağı takiben Budak sokak İstikametine seyir halinde bulunurken Nilgün sokak ile Budak sokak kesişim kavşağına giriş yaptığı esnada aracının ön kısımlarıyla yolun sağından budak sokak istikametinden Mithatpaşa Caddesi istikametine seyir halinde bulunan ve Nilgün sokak ile Budak sokak kesişimine giriş yapan sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı motosikletin sol yan ve ön kısımlarına çarpması neticesinde meydana geldiği, Trafik Kazası Tespit Tutanağında ... plakalı motosiklet sürücüsünün kavşağa hızını azaltmaksızın girdiğine dair herhangi bir tespit ve belirlemenin bulunmadığı, bu iddialara yönelik herhangi bir delilin dosyada mevcut olmadığı anlaşılmakla reddi yönünde ara karar tesis edilmiştir.
Davacı vekilinin 12/06/2025 havale tarihli bedel artırım dilekçesi ile dava dilekçesinde 100,00-TL olarak belirttikleri dava değerini 8.700,00-TL'ye, 100,00-TL olarak belirttikleri ikame araç bedelini ise 4.900,00-TL'ye arttırdıklarını beyan ettiği ve artırılan dava değeri üzerinden eksik harcı mahkememiz veznesine yatırdığı görülmektedir.
Davalılardan ...'nın kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunan araç sürücüsü, ...'ın ise kusurlu sürücünün sevk ve idaresindeki aracın maliki oldukları gözetildiğinde, davalılar ... ve...yönünden temerrüt olgusunun haksız fiil tarihinde vuku bulduğu izahtan varestedir.
Dava açılmadan önce davacı tarafça davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığı, başvuru evrakının davalı sigorta şirketine 21/05/2024 tarihi itibarıyla usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği, davalı sigorta şirketinin rizikonun ihbarı akabinde 8 iş gününün sona erdiği 03/06/2024 tarihinde temerrüte düştüğü kanaatine varılmıştır.
Tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, İzmir Arabuluculuk Bürosunun ... Arabuluculuk numaralı Arabuluculuk Son Anlaşamama Tutanağı, davacı ... ile davalı ... ve ...'a ait nüfus kayıt örnekleri,... Anonim Şirketi nezdinde... plakalı araca ait olarak düzenlenen ... numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi, dava konusu 29/01/2024 tarihli trafik kazasına ilişkin olarak davacı... TC kimlik numaralı ... tarafından yapılan başvuru dilekçesi, dilekçenin şirkete ulaştığı tarihi gösterir tebligat evrakları, yapılan başvuru sonucunda açılan hasar dosyası ve davacıya yapılan ödemeleri gösterir evrak ve kayıtlar, dava konusu trafik kazasının gerçekleştiği 29/01/2024 tarihi ve mevcut durum itibarıyla ... plakalı araç ile... plakalı araçlara ait olarak bulunan trafik tescil ve ruhsat belgeleri, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi nezdinde ... plakalı araca ait olarak bulunan tramer kayıtları,... Servisi nezdinde ... plakalı araca ait olarak bulunan servis giriş çıkış kayıtları, onarım evrakları ve faturalar, bilirkişi heyetinin 03/03/2025 havale tarihli raporları, davacı vekilinin 12/06/2025 tarihli bedel arttırım dilekçesi ve sair deliller birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu uyuşmazlığın, 29/01/2024 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası neticesinde davacı ...'a ait ... plakalı araçta meydana gelen hasarın onarım bedeli ile hasar sebebiyle oluşan değer kaybı bedeli ile ikame araç bedelinin belirlenmesi ile belirlenecek hasarın onarım bedeli ve değer kaybı bedelinin davalılar...ve ... yönünden haksız fiil tarihinden, davalı... Anonim Şirketi yönünden ise temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen, ikame araç bedelinin ise haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar...ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesi taleplerin ilişkin olduğu, davalı... Anonim Şirketi nezdinde... plakalı araca ilişkin olarak düzenlenen Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinin incelenmesinde, poliçenin 22/06/2023 ile 22/06/2024 tarihleri arasında geçerli olduğu, teminat limitinin 200.000,00-TL olduğu, dava açılmadan önce davacı tarafa yapılan ödeme mahsup edildiğinde bakiye teminat limitinin 186.700,00-TL olduğu, dava konusu trafik kazasının sürücü ...'nın sevk ve idaresindeki... plakalı aracı ile Nilgün sokağı takiben Budak sokak İstikametine seyir halinde bulunurken Nilgün sokak ile Budak sokak kesişim kavşağına giriş yaptığı esnada aracının ön kısımlarıyla yolun sağından budak sokak istikametinden Mithatpaşa Caddesi istikametine seyir halinde bulunan ve Nilgün sokak ile Budak sokak kesişimine giriş yapan sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı motosikletin sol yan ve ön kısımlarına çarpması neticesinde meydana geldiği, Trafik Kazası Tespit Tutanağında ... plakalı motosiklet sürücüsünün kavşağa hızını azaltmaksızın girdiğine dair herhangi bir tespit ve belirlemenin bulunmadığı, bu kapsamda kazanın oluşumunda... plakalı araç sürücüsü ...'nın %100 oranında asli ve tam kusurlu olduğu, kaza neticesinde davacıya ait araçta hasar meydana geldiği, oluşan hasarın onarım bedelinin 22.800.00-TL olduğu, dava açılmadan önce davacı tarafça yapılan başvuru neticesinde davalı sigorta şirketince hasar bedeline mahsuben ödenen 13.300,00-TL mahsup edildiğinde bakiye hasar bedelinin 9.500,00-TL olduğu, dava konusu aracın kaza tarihindeki hasarsız halinin ikinci el rayiç değerinin 40.000,00-TL olması ve onarım bedelinin kaza tarihindeki ikinci el rayiç değerinin %50'sini aşar mahiyette olması sebebiyle pert total işlemine tabi tutulması gerektiği, pert total işlemine tabi tutulan araçlarda değer kaybı oluşmayacağı, dava konusu araç ile aynı, özellik, segment ve konfordaki ikame bir aracın günlük kira bedelinin kaza tarihi itibarıyla 350,00-TL/gün, olduğu, yeni bir aracın makul temin süresinin ortalama 14 gün olduğu, bu veriler çerçevesinde yeni bir aracın temini esnasında ortaya çıkacak ikame araç bedelinin toplam 4.900,00-TL olduğu, davacı vekilinin 12/06/2025 havale tarihli bedel artırım dilekçesi ile dava dilekçesinde 100,00-TL olarak belirttikleri dava değerini 8.700,00-TL'ye, 100,00-TL olarak belirttikleri ikame araç bedelini ise 4.900,00-TL'ye arttırdıklarını beyan ettiği ve artırılan dava değeri üzerinden eksik harcı mahkememiz veznesine yatırdığı, davalılardan ...'nın kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunan araç sürücüsü, ...'ın ise kusurlu sürücünün sevk ve idaresindeki aracın maliki oldukları gözetildiğinde, davalılar ... ve...yönünden temerrüt olgusunun haksız fiil tarihinde vuku bulduğu, dava açılmadan önce davacı tarafça davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığı, başvuru evrakının davalı sigorta şirketine 21/05/2024 tarihi itibarıyla usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği, davalı sigorta şirketinin rizikonun ihbarı akabinde 8 iş gününün sona erdiği 03/06/2024 tarihinde temerrüte düştüğü, açıklanan gerekçeler dahilinde davacı tarafın dava ve bedel artırım dilekçeleri çerçevesinde iddialarını usulüne uygun deliller vasıtasıyla kısmen ispatladığı anlaşılmakla, açılan davanın kısmen kabulü kısmen reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Açılan davanın KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİ İLE,
1-a)Hasar bedeli tazminatı talebinin KABULÜNE, 8.700,00-TL maddi tazminatın, davalılar...ve ... yönünden haksız fiil tarihi olan 29/01/2024 tarihinden, davalı... Anonim Şirketi yönünden ise poliçe limiti olan 186.700,00-TL ile sınırlı olmak kaydıyla ve rizikonun ihbarı akabinde 8 iş gününün sona erdiği 03/06/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ... ve... Anonim Şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine,
b)Değer kaybı bedeli tazminatı talebinin REDDİNE,
c)İkame araç bedeli tazminatı talebinin KABULÜNE, 4.900,00-TL maddi tazminatın, haksız fiil tarihi olan 29/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar...ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibarıyla alınması gereken 929,01-TL karar ve ilam harcından, davanın açılışı sırasında peşin olarak yatırılan 427,60-TL peşin harç ile 230,55-TL tamamlama harcından mahsubu ile bakiye 270,86-TL karar ve ilam harcının davalılardan (davalı... Anonim Şirketi 173,27-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 427,60-TL başvurma harcı, 427,60-TL peşin harç ile 230,55-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.085,75-TL giderin davalılardan (davalı... Anonim Şirketi 694,56-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan 90,00-TL elektronik tebligat, 2.135,00-TL fiziki tebligat, 366,00-TL posta+KEP masrafı, 6.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 8.591,00-TL yargılama giderinin davanın kabul ret oranı dikkate alınarak 8.559,53-TL'sinin davalılardan (davalı... Anonim Şirketi 5.475,58-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacının kendisini vekille temsil ettirdiği göz önünde bulundurularak karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 13.600,00-TL nispi vekalet ücretinin (davalı... Anonim Şirketi 8.700,00-TL'sinden sorumlu olmak kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davalı... Anonim Şirketinin kendisini vekille temsil ettirdiği göz önünde bulundurularak karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 50,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile... Anonim Şirketine verilmesine,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A (14) maddesi gereğince ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00-TL zorunlu arabuluculuk yargılama giderinin davalı... Anonim Şirketinden tahsili ile Hazineye irat kaydına,
8-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının talep halinde ve karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı...vekili olduğunu beyan eden Av....n yüzüne karşı, davalı ... ve davalı... Anonim Şirketi vekilinin yokluklarında, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341/2. maddesi gereğince kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.17/07/2025
Katip...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır