T.C.
İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/750 Esas
KARAR NO: 2025/265
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 16/09/2024
KARAR TARİHİ: 18/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... Mah. ...Sok. No:... Bayraklı/İZMİR adresinde Elektrik Tesisat Bakım Onarım işiyle uğraşan Karşıyaka Vergi Dairesine kayıtlı gerçek kişi tacir olduğunu, müvekkilinin, 17.08.2024 günü işletmesine ürün indirdiği esnada aracında bulunan ve içerisinde ticari işletmesine kayıtlı irsaliyeli fatura koçanı, yazılı yazar kasa fişleri, servis formları ve teklif belgelerinin bulunduğu laptop çantasının çalındığını, laptop çantasını arabadan eşinin aldığını düşünen müvekkilinin, söz konusu olayın hırsızlık olduğunu fark ettiği anda 18.08.2024 tarihinde ... Mahallesi Şehit Ali Gülhan Polis Merkezine giderek şikayetçi olduğunu, olay neticesinde müvekkilinin ticari işletmesi adına kayıtlı fatura koçanının zayi olduğunu, faturaların zayi olduğunun tespiti açısından dikkate alınması gereken hususun, koçanda bulunan faturaların sıra numarası ve en son kesilen fatura tarihi olduğunu, buna göre çalınan koçanın 21801 sıra numaralı irsaliyeli faturası ile başladığını ve... sıra numaralı irsaliyeli fatura ile bittiğini, müvekkilinin, faturaları daha güvenli olduğunu düşündüğü için açıkça ortada bırakmadığını, laptop çantasına koyarak koruyabileceğini düşündüğünü, bu bağlamda faturaların saklanması ve korunması için gerekli dikkati ve özeni gösteren müvekkilinin faturaların zayi olması konusunda herhangi bir kusur ve sorumluluğunun bulunmadığını belirterek taleplerinin kabulüyle, ileride telafisi imkansız zararlara sebebiyet vermemek açısından hırsızlık olayı neticesinde zayi olan yazılı servis formları, teklif belgeleri, teslim, sipariş ve yazar kasa fişleri ile Seri ... sıra numaralı irsaliyeli faturalarının iptali ile zayi belgelerinin taraflarına verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, TTK'nın 82/7.maddesine göre zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
HMK 119/1 fıkrasında dava dilekçesinde bulunması gerekenler 2. Fıkrasında ise 1. Fıkrada bulunması gerekenlerden eksiklerin giderilme yöntemi gösterilmişt olup Mahkememizce tensip zaptı ile birlikte davacı vekiline, dava dilekçesinde belirttiği belgelerden hangileri hakkında zayi belgesi talep ettiği, zayi belgesi talep edilen belgelerin somut olarak belirtilmek suretiyle numaraları, tarihleri, isimleri gibi bilgileri dosyaya bildirmek suretiyle dava dilekçesini açıklaması için HMK 119/1-ğ maddesi gereğince 1 haftalık kesin süre verilmiş olup davacı vekili tarafından Seri ..., Seri..., Seri ..., Seri ..., Seri ..., ..., Seri ..., Seri ... sıra numaralı irsaliyeli faturalar, numara ve tarihi müvekkilce tam olarak belirlenemeyen yazılı servis formları, teklif belgeleri, teslim, sipariş ve yazar kasa fişleri hakkında zayi belgesi verilmesinin talep edildiğinin bildirildiği anlaşıldı.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. maddesinde; ''Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinde kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." düzenlemesi bulunmaktadır.
Davacı vekili 25/09/2024 tarihli dilekçesi ile zayi belgesi talep edilen evrakların "Seri..., Seri... Seri..., Seri ..., Seri ..., Seri ., Seri..., Seri ... sıra numaralı irsaliyeli faturalar; numara ve tarihi müvekkilce tam olarak belirlenemeyen yazılı servis formları, teklif belgeleri, teslim, sipariş ve yazar kasa fişleri" olduğunu mahkememize bildirmiştir.
Mahkememizce Bayraklı İlçe Emniyet Müdürlüğü Çay Mahallesi Şehit Ali Gülhan Polis Merkezine yazılan müzekkere ile "... TC kimlik numaralı ... tarafından polis merkezinizde vermiş olduğu 18/08/2024 tarihli ifade tutanağının bir suretinin çok acele olarak mahkememize gönderilmesi ayrıca merkeziniz tarafından yapılan suç duyurusunun akıbetinin mahkememize bildirilmesi" talep edilmiş ve yazı cevabında şikayetçi ifade tutanağı mahkememize iletilmiştir.
6100 sayılı TTK'nun 82.maddesinde tacirlerin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeler sayılmıştır. Aynı maddenin 82/7 fıkrasında ise '' bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler, yangın , su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.'' hükmü getirilmiştir.
Yukarıda değinilen yasal düzenlemeler ve somut olay değerlendirildiğinde, davacının TTK'nun 82. Maddesinde saklamakla yükümlü olduğu belirtilen belgelerin davacının herhangi bir kusuru bulunmaksızın zayi edildiği anlaşılmıştır.
Yukarıda değinilen yasal düzenlemeler ve somut olay değerlendirildiğinde, davacının TTK'nun 82. Maddesinde saklamakla yükümlü olduğu belirtilen Seri ..., Seri ..., Seri ..., Seri ..., Seri ..., Seri ..., Seri ..., Seri..., Seri ., Seri ..., Seri..., Seri... sıra numaralı irsaliyeli faturalarının davacının herhangi bir kusuru bulunmaksızın zayi edildiği anlaşılmıştır. Bu itibarla söz konusu saklama yükümlülüğü olan yukarıda yazılı olan belgelere ilişkin zayi belgesi verilmesi talebinin kabulüne fakat zayi belgesi ancak kanunen tutulması zorunlu defter ve belgeler hakkında verilebileceği, davacı vekili tarafından dava konusu faturaların yanında matbu olarak belge isimleri belirtilmek sureti ile " yazılı servis formları, teklif belgeleri, teslim, sipariş ve yazar kasa fişleri" gibi genel ifadelerin belirtilerek hakkında zayi belgesi verilmesi talep edilmiş ise de bunların nitelikleri itibariyle ayırt edici özelliklerinin belirli olmadığı, bu haliyle soyut bir ifade ile "yazılı servis formları, teklif belgeleri, teslim, sipariş ve yazar kasa fişleri" gibi genel nitelikli kapsayıcı şekilde zayi belgesinin verilemeyeceğinden yazılı servis formları, teklif belgeleri, teslim, sipariş ve yazar kasa fişleri yönünden talebin reddine karar vermek gerektiği takdir ve sonucuna ulaşılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davanın KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİ ile,
1-Seri ..., Seri..., Seri..., Seri..., Seri ..., Seri..., Seri ... sıra numaralı irsaliyeli faturalar yönünden davanın kabulüne ve zayi olduklarının tespitine,
2-Dava dilekçesinde bildirilen ve ayırt edici özelliği bulunmayan yazılı servis formları, teklif belgeleri, teslim, sipariş ve yazar kasa fişleri yönünden talebin reddine,
3-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibariyle alınması gereken 615,40-TL karar ve ilam harcından, davanın açılışı sırasında yatırılan 427,60-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 187,80-TL karar ve ilam harcının davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-HMK'nun 333. Maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansından kararın tebliğ gideri düşüldükten sonra kalan kısmının karar kesinleştikten sonra talep halinde davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı HMK'nun 343 ve 345. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verilecek bir dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.18/03/2025
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza