T.C.
İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/78
KARAR NO : 2025/31
DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ : 31/01/2024
KARAR TARİHİ : 14/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 31/08/2023 kaza tarihinde dava dışı...ş sevk ve idaresindeki... plakalı aracın, Bursa İli,...lçesi otobanında bulunan... Tesisleri mevkiinde seyir halindeyken müvekkili ...'a ait park halindeki ... plakalı araca arkadan çarparak maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmesine sebep olduğunu, kaza tutanığında yer alan beyanlardan da anlaşılacağı üzere... plakalı araç sürücüsü...'un söz konusu maddi hasarlı kazanın meydana gelmesinde asli ve tam kusurlu, müvekkilinin ise kusursuz olduğunu, dava konusu kaza sonrasında davalı sigorta şirketinden değer kaybı talebinde bulunulduğunu ancak herhangi bir ödeme yapılmadığını, arabuluculuk görüşmelerinin anlaşamama ile sonuçlandığını beyan etmekle, poliçe teminatında olan ve müvekkiline ait araçta meydana gelen ve şimdilik 100,00-TL değer kaybına yönelik maddi tazminat talebinin kabulüne, bilirkişi incelemesi ile yargılama sonucunda belirlenebilecek olan değer kaybından kaynaklanan tazminatın 31/08/2023 tarihinden itibaren Merkez Bankasının kısa vadeli avans kredileri için uyguladığı faiz oranında faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkiline verilmesine, araç mahrumiyet bedeli yönünden 100,00-TL maddi tazminat talebinin 31/08/2023 tarihinden itibaren Merkez Bankasının kısa vadeli avans kredileri için uyguladığı faiz oranında faizi ile birlikte davalı ... A.Ş.'den tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı ... Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin yargı çevresinde bulunduğu İstanbul Anadolu Mahkemeleri yetkili olduğundan yetkisizlik kararı verilmesi gerektiğini, başvuran tarafın aracında değer kaybı meydana gelmediğini, davaya konu hasarın römorkta meydana geldiğini, davacının talebinin teminat dışı olduğunu, davanın reddinin gerektiğini, davacıya aracında meydana gelen hasara ilişkin...numaralı hasar dosyası açılıp ve işbu dosyadan araç hasarı sebebiyle 17.000,00-TL ödendiğinden müvekkili yönünden davanın reddinin gerektiğini, sigortalı araç sürücüsünün asli kurusu olduğu yönündeki iddiaların yerinde olmadığığını, müvekkili şirketin sorumluluğunun bakiye poliçe teminatı ile sınırlı olduğunu ve yapılan ödeme düşüldğünde bakiye teminat limitinin dikketa alınmaması gerektiğini, davacı tarafın, sigortalının kusurunu ve zararını ispat etmesi gerektiğini, müvekkili şirketin faizden dava tarihinden itibaren yasal faizle sorumlu olduğunu, teminatın tek, hasar görenlerin birden fazla olması durumunda karayolları trafik kanunu 96.madde gereğince teminatın paylaştırılması gerektiğini beyan etmekle,yetki yönünden davanın reddine, davanın teminat dışı olması sebebiyle davanın reddine, davacının davasının ispati halinde müvekkili şirketin öncelikle ferilerden sorumlu tutulmamasına, olmaz ise, asıl alacak, yargılama giderleri ve avukatlık ücreti açısından ayrı ayrı bakiye poliçe limiti ile sorumlu tutulmasına, faizin en erken dava tarihinden başlatılmasına, davanın reddedilen kısmı açısından yargılama giderleri ve vekalet ücreti takdirine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ithalat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; kaza tespit tutanağında müvekkile ait aracın sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğuna dair herhangi bir ibare bulunmadığını, aksine kaza tespit tutanağından davacının asli ve tam kusurlu olduğunun anlaşıldığını, davacının aracının park yerine park etmediği, aksine trafik kurallarına aykırı şekilde araçların geçiş güzergahı olan yolun üstüne park ettiği, herhangi bir uyarı tabelası ve reflektör koymadığının kaza tespit tutanağındaki kaza krokisinden anlaşıldığını, kusur yönünden bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini, kaza sonucunda değer kaybı meydana gelmediğini, eğer bir hasar olsa dahi bu hasarın römorkta meydana gelen hasar olduğunu ve araca ilişkin bir değer kaybı meydana getirmediğini, araç mahrumiyet tazminatı belirlenebilir nitelikte olduğundan belirsiz alacak davası olarak açılan davanın reddinin gerektiğini, araca takılı römorkta hafif kaporta zararı olup, bu zarar aracın kullanımına ve ticari faaliyetine engel teşkil edecek bir zarar olmadığını, davacının kullanımına devam edebildiği ve ticaretine devam edebildiği aracın römorkundaki ufak hasar kısım kısım veya aracın normal çalışma düzeninde çalıştırılmadığı dönemlerde kısa süre içerisinde giderilebilecek bir zarar olduğunu bu nedenle davacının araç mahrumiyet tazminatına hak kazanamayacağını, davacının talep ettiği faiz miktarının da hukuka aykırı olduğunu, haksız fiil tazminatına dayanan taleplere ilişkin avans faizi talep edilebilmesinin mümkün olmadığını, davacının taleplerinin müvekkili şirkete ait ...plakalı araç ... a.ş. nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı olduğundan ve...inde kasko sigortası ile sigortalı olduğundan davanın ... A.Ş. ve ... A.Ş.'ye ayrıca ...plakalı aracın sürücüsü rıfat kartalmış'a davanın ihbar edilmesinin gerektiğini beyan etmekle, değer kaybı talebinin reddine, araç mahrumiyet tazminatı taleplerinin reddine, davacı tarafından var olduğu iddia edilen tüm alacak talepleri bakımından zamanaşımı defi nedeniyle davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İhbar olunan davalı... Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; kazaya karışan... plaka sayılı aracın müvekkili şirket nezdinde 20.01.2023-20.01.2025 başlangıç ve bitiş tarihli ... no’lu kasko ihtiyari mali mesuliyet sigortası ile sigortalı olduğunu, müvekkilinin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, bu nedenle kusur durumunun tespitinin gerektiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, trafik sigorta teminatı tükenmeden müvekkili şirkete karşı başvuruda bulunulamayacağını, dava konusu taleplerin trafik poliçe teminatı içinde kaldığını, dava konusu taleplerin 120.000,00-TL tutarındaki trafik poliçe teminatı içinde kaldığını, değer kaybı taleplerinin, yapılacak olan bilirkişi incelemesinde tazminat hesabında genel şartlarda yer alan unsurların dikkate alınması gerektiğini, davacının araç mahrumiyet bedeli talebinin müvekkili şirkettin imm poliçe teminatı kapsamında olmadığını, bu nedenle huzurdaki davanın müvekkili şirkete ihbar edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davacı tarafın kendi kasko sigortacısından ya da diğer davalı neova sigortadan ne kadar ödeme aldığının tespit edilmesi ve mükerrer ödeme taleplerinin reddinin gerektiğini beyan etmekle, müvekkili aleyhine hüküm kurulmamasına, ihbar talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
1-İzmir Arabuluculuk Bürosunu...Arabuluculuk numaralı Arabuluculuk Son Anlaşamama Tutanağı,
2-Davalı ... Anonim Şirketi nezdinde... plakalı araç açısından düzenlenen... numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi, davacı tarafından yapılan başvuru evrakları ile başvurunun davacıya tebliğini gösterir tebligat evrakları, hasar dosyası, başvuru neticesinde davacıya ödeme yapılıp yapılmadığına ilişkin kayıtlar,
3-Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi nezdinde ... plakalı araca ait olarak bulunan tramer kayıtları,
4-Dava konusu kazanın gerçekleştiği 31/08/2023 tarihi ve mevcut durum itibarıyla ... ve... plaka sayılı araçların trafik tescil ve ruhsat belgeleri,
5-Bilirkişi heyetinin 09/07/2024 havale tarihli raporları,
6-Davacıya ait ticari defter ve belgeler,
7-Serbest Muhasebeci Mali Müşavir bilirkişinin 11/11/2024 havale raporu,
8-Davacı vekilinin 15/11/2024 havale tarihli bedel artırım dilekçesi,
9-Sair deliller.
DAVA KONUSU :
Açılan dava, 31/08/2023 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası neticesinde davacı ...'a ait ... plakalı araçta meydana gelen hasar sebebiyle oluşan değer kaybı bedeli ile ikame araç bedelinin belirlenerek, belirlenecek değer kaybı bedelinin haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek Merkez Bankasının kısa vadeli avans kredileri için uyguladığı faiz oranında faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen, ikame araç bedelinin ise haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek Merkez Bankasının kısa vadeli avans kredileri için uyguladığı faiz oranında faizi ile birlikte davalı ... İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketinden tahsili ile davacıya verilmesi taleplerine ilişkindir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Haksız fiil, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 maddesinde; ''Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür.'' şeklinde düzenlenmiştir. Aynı Kanun'un 50. maddesinde ise ''Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler.'' hükmü yer almaktadır.
Haksız fiil öğretide hukuka aykırı zarar verici fiil olarak tanımlanmakta ve unsurları; eylem, hukuka aykırılık, zarar, kusur ve illiyet bağı olarak belirlenmektedir. Buna göre haksız fiilden bahsedebilmek için hukuka aykırı bir eylem bulunmalı, bu eylemden bir zararın doğması zararlandırıcı eylemde bulunan kişinin kusurlu bulunması ve zarar ile kusur arasında illiyet bağının olması gerekmektedir.
Bu beş unsurun varlığı halinde zarar veren kişi eylemden dolayı zarara uğrayan kişi ya da kişileri maddi ve manevi zararlarını karşılamak durumundadır. Türk Medeni Kanunu’nun 6.maddesine göre haksız fiilin unsurlarını ispat etme yükü davacıdadır. Davacı zararı haksız eylemi ve zarar ile haksız eylem arasındaki illiyet bağını ispat etmek durumundadır.
Hakim, kusurlu veya hukuka aykırı bir fiili ile başkasına zarar verenin kusur durumunu, zararın ağırlını ve oluşan durumun özelliklerini gözeterek uygun ve hakkaniyete uygun bir tazminat belirler.
Haksız fiiller meydana geldikleri anda hukuki sonuç doğurur ve zarara neden olanların zararı tazmin borcu haksız fiil tarihinde ortaya çıkar. Haksız fiilin unsuru olan zarar, zarar görenin malvarlığında rızası dışında meydana gelen azalma ile zarar verici fiil olmasa idi bulunacağı durum arasındaki farktır ve zarar haksız fiilin meydana gelmesi ile gerçekleşmiş sayılır. Zarar verenin ve diğer sorumluların zararı tazmin yükümlülüğü herhangi bir ihbara ve ihtara gerek kalmaksızın olay tarihinde doğar. Haksız fiile bağlanan hukuki sonuçlar haksız fiil tarihi esas alınarak belirlenir ve bu nedenle haksız fiillerde olay tarihinde yürürlükte bulunan hukuk kuralları uygulanır. Başka bir deyişle zararın belirlenmesinde olay tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerekmektedir.
Sorumluluk sigortaları 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1473. ve devamı maddelerinde ''Sigortacı sorumluluk sigortası ile, sözleşmede aksine hüküm yoksa, sigortalının sözleşmede öngörülen ve zarar daha sonra doğsa bile, sigorta süresi içinde gerçekleşen bir olaydan kaynaklanan sorumluluğu nedeniyle zarar görene, sigorta sözleşmesinde öngörülen miktara kadar tazminat öder.'' şeklinde düzenlenmiştir. Sorumluluk sigortalarında sigorta şirketi tarafından zararı karşılanan kişi sigorta sözleşmesinin tarafı değildir. Sigorta ettiren kendisi ya da sorumluluğu altında bulunan kişiler tarafından üçüncü kişilere verilecek zararları sigorta şirketine ödediği prim karşılığında sigorta ettirmektedir. Sorumluluk sigortası, sigorta ettirenin üçüncü kişilere vereceği zararları teminat altına alırken hem üçüncü kişiyi hem de sigortalıyı koruma altına alan bir sigorta türüdür.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1473. ve 1486. maddelerinde yapılan düzenlemeye göre sorumluluk sigortalarını isteğe bağlı sigortalar ile zorunlu sigortalar olarak ikiye ayırmak gerekir.
Tehlike sorumluluklarında üçüncü kişilerin zararının karşılanması amacıyla bazı alanlarda kamu yararı ve zarar görenlerin korunması gerekçesi ile sorumluluk sigortası yaptırmak yasal zorunluluk haline getirilmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun da 1483 ve 1484. maddelerinde de zorunlu sorumluluk sigortalarında uygulanacak hükümler ayrıca düzenlenmiştir. Bu düzenlemelere göre zorunlu sigortalarda sigorta şirketinin zarar gören üçüncü kişiye karşı olan sorumluluğu kanundan doğan bir sorumluluktur. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 13. maddesi ile bazı hallerde Bakanlar Kurulu'na da zorunlu sigortalar ihdas etme yetkisi verilmiştir. Zorunlu sorumluluk sigortalarının kamu yararı taşıması ve yapılmasının yasa ile zorunlu kılınması nedeniyle zorunlu sigortalarda zarar görenlerin korunması amacıyla bazı düzenlemeler yapılmıştır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, ''İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.'' hükmüne, aynı Kanun'un 85/1. maddesinde, ''Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.'' hükmüne, aynı Kanun'un 85/son. maddesinde ise, ''İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.'' hükmüne yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, ''sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.'' düzenlemesi yapılmıştır.
Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir. (EREN Fikret, Borçlar Hukuku, 9. B, s. 631 vd.; KILIÇOĞLU Ahmet, Borçlar Hukuku, 10. B., s. 264 vd.).
2918 sayılı Kanunun 86. maddesinde ise, bu Kanun’un 85. maddesinde düzenlenen sorumluluktan kurtulma ve sorumluluğu azaltma koşullarına yer verilmiştir.
Bu düzenlemelere göre, araç işleteni veya araç işleteninin bağlı bulunduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulabilecek; sorumluluktan kurtulamayan işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi ise kazanın oluşunda zarar görenin kusurunun bulunduğunu ispat ederse, hakim, durum ve şartlara göre tazminat miktarını indirebilecektir.
Burada kanun koyucu zarar görenin kusuru nispetinde indirim yapılabileceğini öngörmüş ve indirimi zorunlu tutmayarak hâkimin taktirine bırakmıştır. Uygulama ve öğretide de (S. Ünan, “Ergün A. Çetingil ve Rayegan Kender’e 50. Birlikte Çalışma Yılı Armağanı 2007”, s. 1180) bu husus kabul edilmektedir.
Kanun koyucu, açıklanan düzenlemeler yanında 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91. maddesiyle de; işletenin aynı Kanun’un 85. maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası) yaptırma zorunluluğunu getirmiştir.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin yerleşik içtihatları kapsamında değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 90. maddesinde; ''Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.'' hükmü düzenlenmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.5. Bölümünde belirtilen 'Kapsama Giren Teminat Türleri' başlığı altında bulunan (a) bendinde 'Maddi Zararlar Teminatı' kapsamında araçta meydana gelen değer kaybı da sayılmıştır.
İlgili maddede Maddi Zararlar Teminatı; ''Hak sahibinin bu genel şartta tanımlanan ve zarar gören araçta meydana gelen değer kaybı dahil doğrudan malları üzerindeki azalmadır.'' olarak tanımlanmıştır.
Davalı ... Anonim Şirketine müzekkere yazılarak... plakalı araç açısından düzenlenen... numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi, davacı tarafından yapılan başvuru evrakları ile başvurunun davacıya tebliğini gösterir tebligat evrakları, hasar dosyası, başvuru neticesinde davacıya ödeme yapılıp yapılmadığına ilişkin kayıtlar dosya arasına konulmuştur.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine müzekkere yazılarak ... plakalı araca ait olarak bulunan tramer kayıtları dosya arasına konulmuştur.
Dava konusu kazanın gerçekleştiği 31/08/2023 tarihi ve mevcut durum itibarıyla ... ve... plaka sayılı araçların trafik tescil ve ruhsat belgeleri UYAP sistemi üzerinden çıkarılarak dosya arasına konulmuştur.
Gerekli bilgi ve belgelerin temini akabinde dosyanın bir trafik alanında uzman bir otomotiv alanında uzman bilirkişiden oluşan heyete tevdi ile dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, 31/08/2023 tarihli trafik kazası tespit tutanağı, davalı ... Anonim Şirketi nezdinde ...plakalı araca ait olarak düzenlenen Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi, hasar dosyası, ekspertiz raporu, ödeme evrakları, dava konusu trafik kazasına karışan araçlara ait tescil belgeleri, davacıya ait ... plakalı araca ait tramer kayıtları ve sair deliller göz önünde bulundurularak; ...plakalı araç sürücüsü ile ... plakalı araç sürücülerinin 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun hangi maddelerini ihlal etmek suretiyle dava konusu olan ve 31/08/2023 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasının oluşumuna sebebiyet verdikleri hususu ile trafik kazası sonucunda ... plakalı araçta meydana gelen hasar miktarının ve hasarın onarım bedelinin ne kadar olduğu, aracın makul tamirat süresinin ne kadar olduğu, kaza tarihi itibariyle aracın muadilinin günlük ne kadar bedelle temin edilebileceği ve bu çerçevede tamirat süresince davacı tarafça edinilmek durumunda kalınan ikame araç bedelinin ne kadar olduğu, ayrıca hasar sebebiyle dava konusu araçta varsa oluşan değer kaybı bedelinin yerleşik Yargıtay içtihatları doğrultusunda aracın dava konusu kazadan önceki hasarsız ikinci el bedeli ile kazadan sonraki hasarlı ikinci el bedeli arasındaki fark esas alınmak suretiyle belirlenerek, belirlenecek değer kaybı bedelinden dava açılmadan önce varsa davacı tarafa yapılan ödemeler de dikkate alınarak, davacı tarafça talep edilebilecek bakiye değer kaybı bedeli ile ikame araç bedeli tazminatlarının hesaplanarak düzenlenecek raporun mahkememize sunulması istenilmiş olup, bilirkişi heyeti 09/07/2024 havale tarihli raporlarında sonuç olarak; ...plakalı araç sürücüsü sürüşünü dikkatsiz ve tedbirsiz park halindeki araca çarptığından dolayı kazanın oluşumunda etken olduğu, park halindeki ... sürücüsü atfı kabil kural ihlalinde bulunmadığından dolayı kazanın
oluşumunda etken olmadığını, davaya konu römorkun onarımı yapıldıktan sonraki rayiç değeri araştırması neticesinde, kaza tarihinde,
onarım sonrası rayicinin 435.000,00-TL ile 440.000,00-TL olduğu, ortalama değerinin 437.500,00-TL olduğu, Yargıtay 17 HD.'nin gerçek zarar ile ilgili “gerçek zarar ve değer kaybının, aracın kaza öncesi rayici ile (450.000,00-TL) onarım sonrası rayici (437.500,00-TL) arasındaki farktır” kararları göz önüne alındığında ve değerlendirildiğinde aracın piyasa koşullarında değer kaybının 12.500,00-TL olduğu, araç mahrumiyet zararı bakımından davacı tarafın; davaya konu aracın makul onarım süresi ile araçtan mahrum kaldığı süre zarfındaki zararına ilişkin olarak bir bilgi ve belge veya delilin dosyaya sunulu olmadığı,... Raporunda onarım süresi 7 gün olarak tespit edildiği, yapılan araştırma ve değerlendirme neticesinde, davaya konu aracın makul onarım süresinin 7 gün olduğu, davaya konu aracın aynı özelliklerdeki bir aracın, mahrum kalınan onarım süresince yerine ikame araç olarak kullanılması durumunda, aynı, özellik, segment ve konfordaki ikame bir aracın günlük kira bedelinin kaza tarihi itibarıyla 4.000,00 TL/gün,
(7 gün x 4.000,00-TL) toplamda 28.000,00-TL olduğunu mütalaa etmişlerdir.
Davacı vekilinin bilirkişi heyetinin 09/07/2024 havale tarihli raporlarına karşı itirazlarının, dava konusu araçta oluşan değer kaybı bedelinin yerleşik Yargıtay içtihatları ve Bölge Adliye Mahkemesi kararları çerçevesinde mahkememiz ara kararına uygun olarak, yapılan piyasa araştırması verileri uyarınca aracın kazadan önceki hasarsız halinin kaza tarihindeki ikinci el rayiç değeri ile kazadan sonraki hasarlı halinin kaza tarihindeki ikinci el rayiç değeri arasındaki fark esas alınmak suretiyle belirlendiği, değer kaybı hesabında hasar onarım bedeli yanında aracın hasar aldığı bölgeler ile bu bölgelerin değer kaybı hesabında dikkate alınıp alınmayacağının bir arada değerlendirildiği, itirazların somut bir veri barındırmadığı, belirlenen değer kaybı bedelinin makul ve yerinde olduğu anlaşılmakla reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Davalı ... İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi vekilinin bilirkişi heyetinin 09/07/2024 havale tarihli raporlarına karşı itirazlarının, kusur tespit ve belirlemesinin kazaya karışan araçların sürücülerinin özgür iradeleri ile tutanak altına aldıkları hususlar çerçevesinde değerlendirme yapılmak suretiyle belirlendiği, kazanın ...plakalı araç sürücüsünün park halinde bulunan ... plakalı araca sağ arka kısmından çarpması neticesinde meydana geldiği, kazanın meydana geldiği mahal dikkate alındığında gece vakti olsa dahi benzin istasyonlarının gece vakti ışıklandırma suretiyle aydınlatıldığı, aracın yolun solunda park halinde olduğu, uyarı tabelası veya reflektör bulunup bulunmadığının belirli olmadığı, römorkta meydana gelen zararın da davalıların sorumluluklarında olduğu, arabuluculuk görüşmelerinin dava konusu trafik kazası neticesinde davacıya ait araçta oluşan hasarla ilgili olarak gerçekleştirildiği, yazılı bulunan plakaların eksikliğinin arabuluculuk görüşmelerinin yapılmasına veya tamamlanmasına engel teşkil etmeyeceği, römorkun ... plakalı araca bağlı şekilde iken kazanın meydana geldiği, itirazların soyut mahiyette olup somut hiçbir veri barındırmadığı anlaşılmakla reddine, sair itirazların hukuki değerlendirmeye muhtaç konulardan olmaları sebebiyle esas hakkındaki hükümle birlikte değerlendirilmesine karar verilmiştir.
Mahkememizin 10/09/2024 tarihli duruşması 4 numaralı ara kararı ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 219/2. ve 222/1. maddelerinde tarafların delil olarak dayandığı ticari defter ve kayıtları ibraz ile yükümlü olduğu hüküm altına alındığından, davacı vekiline bilirkişi incelemesine esas olmak üzere davacıya ait ticari defter ve belgeleri mahkememize sunmak veya ticari defter ve belgelerin bulunduğu yeri mahkememize bildirmek üzere 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 220/1. fıkrası uyarınca iki haftalık kesin süre verilmiş olup, davacı vekili davacıya ait ticari defter ve belgelerin bulunduğu yeri verilen kesin süre içinde mahkememize bildirilmiştir.
Davacı şirkete ait ticari defter ve belgeler üzerinde inceleme yapılması amacıyla dosyanın bir Serbest Muhasebeci Mali Müşavir bilirkişiye tevdi ile dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, 31/08/2023 tarihli trafik kazası tespit tutanağı, davalı ... Anonim Şirketi nezdinde ...plakalı araca ait olarak düzenlenen Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi, hasar dosyası, ekspertiz raporu, ödeme evrakları, dava konusu trafik kazasına karışan araçlara ait tescil belgeleri, davacıya ait ticari defter ve belgeler ile sair deliller göz önünde bulundurularak; davacıya ait ticari defter ve belgelerin açılış ve kapanış onaylarının usulüne uygun şekilde yaptırılıp yaptırılmadıkları, davacıya ait ticari defter ve belgelerin sahibi lehine delil vasfı taşıyıp taşımadıklarının tespiti akabinde ticari defter ve kayıtların delil vasfı bulunması durumunda davacıya ait ticari defter ve belgelerde yer alan kayıtlar da gözetilerek, dava konusu aracın dava konusu trafik kazasında aldığı hasar sebebiyle çalıştırılamadığı bir dönem bulunup bulunmadığı, aracın son 3 ay itibarıyla getirdiği gelirin ne kadar olduğu, eğer çalıştırılamamış ise aracın çalıştırılması kapsamında yapılan masrafların mahsubu neticesinde aracın onarım süresi olan 7 gün çalışamamasından kaynaklı olarak davacının mahrum kaldığı kar bedeli bulunup bulunmadığı, var ise mahrum kalınan kar bedelinin ne kadar olduğu hususları ile sair hususlar belirlenerek düzenlenecek raporun mahkememize sunulması istenilmiş olup, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir bilirkişi 11/11/2024 havale raporunda sonuç olarak; davaya konu ... plakalı aracın dava konusu trafik kazasında aldığı hasar
sebebiyle 31.08.2022 kaza tarihinden sonra 7 gün süre ile çalışmadığı süre için hesaplanan
net gelir kaybının (312,57-TLx7) 2.187,99-TL olabileceğini mütalaa etmiştir.
Davacı vekilinin Serbest Muhasebeci Mali Müşavir bilirkişinin 11/11/2024 havale tarihli raporuna karşı itirazlarının, onarım süresi olan 7 gün boyunca dava konusu aracın çalıştırılamamasından kaynaklanan mahrum kalınan kar bedelinin davacı şirkete ait ticari defter ve belgelerde yer alan veriler ve kayıtlar esas alınmak suretiyle belirlendiği anlaşılmakla reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Davalı ... İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi vekilinin Serbest Muhasebeci Mali Müşavir bilirkişinin 11/11/2024 havale tarihli raporuna karşı itirazlarının, kusur ve değer kaybı ile onarım süresine yönelik itirazların daha önceden değerlendirildiği ve reddine karar verildiği, itirazların bu hususlara yönelik olup Serbest Muhasebeci Mali Müşavir bilirkişi tarafından gerçekleştirilen defter ve belge incelemesi ile hesaplamalara yönelik olmadığı anlaşılmakla reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Davalı ... Anonim Şirketi vekilinin Serbest Muhasebeci Mali Müşavir bilirkişinin 11/11/2024 havale tarihli raporuna karşı itirazlarının, hukuki değerlendirmeye muhtaç konulardan olmaları sebebiyle esas hakkındaki hükümle birlikte değerlendirilmelerine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.
Davacı vekilinin 15/11/2024 havale tarihli bedel artırım dilekçesi ile dava dilekçesinde 100,00-TL olarak belirttikleri değer kaybı bedelini 12.500,00-TL'ye, 100,00-TL olarak beyan ettikleri araç mahrumiyet bedelini 2.187,90-TL'ye arttırdıklarını beyan ettiği ve artırılan dava değeri üzerinden eksik harcı mahkememiz veznesine yatırdığı görülmektedir.
Davalı ... İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketinin kazanın meydana geldiği sırada ...plakalı aracın maliki olduğu gözetildiğinde, davalı ... İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi yönünden temerrüt olgusunun haksız fiil tarihinde oluştuğu izahtan varestedir.
Dava açılmadan önce davacı tarafça davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığı, başvuru evrakının davalı sigorta şirketine 05/10/2023 tarihi itibarıyla usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği, davalı sigorta şirketinin rizikonun ihbarı akabinde 8 iş gününün sona erdiği 19/10/2023 tarihinde temerrüte düştüğü kanaatine varılmıştır.
Tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları, İzmir Arabuluculuk Bürosunun ...Arabuluculuk numaralı Arabuluculuk Son Anlaşamama Tutanağı, davalı ... Anonim Şirketi nezdinde... plakalı araç açısından düzenlenen ... numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesi, davacı tarafından yapılan başvuru evrakları ile başvurunun davacıya tebliğini gösterir tebligat evrakları, hasar dosyası, başvuru neticesinde davacıya ödeme yapılıp yapılmadığına ilişkin kayıtlar, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi nezdinde ... plakalı araca ait olarak bulunan tramer kayıtları, dava konusu kazanın gerçekleştiği 31/08/2023 tarihi ve mevcut durum itibarıyla ... ve... plaka sayılı araçların trafik tescil ve ruhsat belgeleri, bilirkişi heyetinin 09/07/2024 havale tarihli raporları, davacıya ait ticari defter ve belgeler, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir bilirkişinin 11/11/2024 havale raporu, davacı vekilinin 15/11/2024 havale tarihli bedel artırım dilekçesi ile sair deliller birlikte değerlendirildiğinde, davaya konu uyuşmazlığın 31/08/2023 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası neticesinde davacı ...'a ait ... plakalı araçta meydana gelen hasar sebebiyle oluşan değer kaybı bedeli ile ikame araç bedelinin belirlenerek, belirlenecek değer kaybı bedelinin haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek Merkez Bankasının kısa vadeli avans kredileri için uyguladığı faiz oranında faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen, ikame araç bedelinin ise haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek Merkez Bankasının kısa vadeli avans kredileri için uyguladığı faiz oranında faizi ile birlikte davalı ... İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketinden tahsili ile davacıya verilmesi taleplerine ilişkin olduğu, dava konusu trafik kazasının ...plakalı araç sürücüsünün 31.09.2023 günü saat 01.30 sıralarında Bursa İli, ... ilçesi, ... tesisleri içerisinde, aracın sol ön köşe kısımları ile solunda park halinde olan ... plakalı aracın sağ arka köşe kısımlarına çarpması neticesinde vuku bulduğu, kaza neticesinde davacıya ait aracın hasar gördüğü, aracın onarım bedelinin 75.293,47-TL olduğu, aracın kazadan önceki hasarsız halinin ikinci el rayiç değerinin kaza tarihi itibarıyla 450.000,00-TL, kazadan sonraki hasarlı halinin ikinci el rayiç değerinin kaza tarihi itibarıyla 437.500,00-TL, bu kapsamda dava değerinin 12.500,00-TL olduğu, davaya konu aracın makul onarım süresinin 7 gün olduğu, davaya konu araç ile aynı özelliklerdeki bir aracın aynı, özellik, segment ve konfordaki ikame bir aracın günlük kira bedelinin kaza tarihi itibarıyla günlük 4.000,00 TL olması çerçevesinde ikame araç bedelinin 28.000,00-TL olduğu, davacıya ait ticari defter ve belgelerde yer alan veriler çerçevesinde aracın günlük kazancının 312,57-TL, onarım süresi olan 7 günlük kazancının ise 2.187,99-TL olduğu, davacı vekilinin 15/11/2024 havale tarihli bedel artırım dilekçesi ile dava dilekçesinde 100,00-TL olarak belirttikleri değer kaybı bedelini 12.500,00-TL'ye, 100,00-TL olarak beyan ettikleri araç mahrumiyet bedelini 2.187,90-TL'ye arttırdıklarını beyan ettiği ve artırılan dava değeri üzerinden eksik harcı mahkememiz veznesine yatırdığı, davalı ... İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketinin kazanın meydana geldiği sırada ...plakalı aracın maliki olduğu gözetildiğinde, davalı ... İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi yönünden temerrüt olgusunun haksız fiil tarihinde oluştuğu, dava açılmadan önce davacı tarafça davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığı, başvuru evrakının davalı sigorta şirketine 05/10/2023 tarihi itibarıyla usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği, davalı sigorta şirketinin rizikonun ihbarı akabinde 8 iş gününün sona erdiği 19/10/2023 tarihinde temerrüte düştüğü, açıklanan gerekçeler dahilinde davacı tarafın iddialarını dava ve bedel artırım dilekçeleri çerçevesinde usulüne uygun deliller vasıtasıyla ispatladığı anlaşılmakla, açılan davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Açılan davanın KABULÜ İLE,
1-a)Değer kaybı bedeli tazminatı talebinin KABULÜNE, 12.500,00-TL maddi tazminatın, davalı ... İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi yönünden haksız fiil tarihi olan 31/08/2023 tarihinden, davalı ... Anonim Şirketi yönünden ise poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla ve rizikonun ihbarı akabinde 8 iş gününün sona erdiği 19/10/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi ve ... Anonim Şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine,
b)İkame araç bedeli tazminatı talebinin KABULÜNE, 2.087,90-TL maddi tazminatın, haksız fiil tarihi olan 31/08/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketinden tahsili ile davacı ...'a verilmesine,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibarıyla alınması gereken 1.003,33-TL karar ve ilam harcından, davanın açılışı sırasında peşin olarak yatırılan 427,60-TL peşin harç ve 244,01-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 331,72-TL karar ve ilam harcının davalılardan (Davalı ... Anonim Şirketi 282,30-TL'sinden sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 200,00-TL elektronik tebligat masrafı, 295,00-TL tebligat masrafı, 6,00-TL KEP posta masrafı, 9.500,00-TL bilirkişi ücreti, 427,60-TL başvuru harcı, 427,60-TL peşin harcı ve 244,01-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 11.100,21-TL yargılama giderinin davalılardan (Davalı ... Anonim Şirketi 9.446,72-TL'sinden sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacının kendisini vekille temsil ettirdiği göz önünde bulundurularak karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 12.500,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılar ... İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi ve ... Anonim Şirketinden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a verilmesine,
5-Davacının kendisini vekille temsil ettirdiği göz önünde bulundurularak karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 2.087,90-TL nispi vekalet ücretinin davalı ... İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketinden tahsili ile davacı ...'a verilmesine,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A (14) maddesi gereğince ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00-TL zorunlu arabuluculuk yargılama giderinin davalılardan (Davalı ... Anonim Şirketi 3.063,74-TL'sinden sorumlu olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına,
7-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı... Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi vekillerinin yüzlerine karşı, davalı ... Anonim Şirketi vekilinin ve ihbar olunanın yokluklarında, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341/2. maddesi gereğince kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 14/01/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır