T.C.
İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/801 Esas
KARAR NO : 2025/722
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 23/09/2019
KARAR TARİHİ : 17/07/2025
Mahkememizden verilen 04/11/2021 tarih ve ... sayılı kararı İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin 12/09/2024 Tarih... Karar sayılı ilamıyla bozulmakla, mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalının maliki bulunduğu... plakalı otobüs araç davacı şirket nezdinde ...numaralı, 26.09.2011/2012 dönemi için Zorunlu Mali Mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, davacı şirkete ZMMS sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan söz konusu aracın, 28.02.2012 günü, ehliyetsiz. dava dışı sürücü idaresinde iken; sürücüsünün aracının kontrolünü kaybetmesi ile orta ayırıcıya çıktığını ve 25 metre sonra sağ ön kapı orta kısmı ile aydınlatma direğine çarpması nedeniyle maddi hasarlı ve yaralamalı trafik kazası meydana getirdiğini, meydana gelen trafik kazasında yaralanan yolcu konumundaki dava dışı...'in, davacı şirket aleyhine Karşıyaka.... İş Mahkemesi... E. (Önceki ... E.) Sayılı dosyasından maddi tazminat davası ikame ettiğini ve 28.02.2012 tarihinde meydana gelen iş kazası nedeniyle kalıcı iş göremezlik tazminatı ile tedavi ve bakım giderlerini talep ettiğini, bu davada davacı şirketin, davacı ile sulh olarak davayı neticelendirdiğini ve dava dışı mağdur...'e vekili aracılığı ile 70.254,00 TL anapara, 32.260,00 TL işlemiş faiz,146,00 TL yargılama gideri ve 6.058,00 TL avukatlık ücreti olmak üzere toplam 116.796,00 TL tazminat ödediğini, ödemenin... vekili Av. ... adına T.C.... A.Ş. IBAN: TR... numaralı hesabına 27.08.2018 tarihinde yapıldığını, ... İzmir Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü'nün hazırladığı kaza tespit tutanağına göre sigortalı davalı aracın sürücüsü asli tam kusurlu olduğunu ve kaza tarihinde sürücü belgesinde bulunmadığını belirterek 116.796,00 TL tazminatın fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 27.08.2018 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde 04/11/2021 tarih ve ... Karar sayılı kararı ile "Somut olayda, Zorunlu Mali Mesuliyet sigorta poliçesi uyarınca davacının dava dışı sigortalısına ödediği tazminat bedelinin rücuen davalıdan talep ettiği anlaşılmaktadır. Yapılan yargılamada taraflarca ileri sürülen deliller ve mahkememizce benimsenen bilirkişi raporlarından da anlaşılacağı üzere davacı sigorta şirketinin davalının ZMMS poliçesi ile sigortaladığı ve davalıya ait bulunan aracın karıştığı trafik kazasında dava dışı ...'in yaralandığı, bu sebeple dava dışı... tarafından olay aynı zamanda trafik iş kazası olduğundan Karşıyaka.... İş Mahkemesi'ne kalıcı işgöremezlik tazminatı ile tedavi ve bakım giderlerine ilişkin olarak dava açıldığı, bu dava devam ederken davacı Sigorta şirketi ile dava dışı... arasında sulh yapılarak dava dışı...'e toplam 116,796,00 TL tazminat ödendiği, bu hususta bu taraflar arasında sulh protokolü düzenlendiği anlaşılmaktadır. Karşıyaka .., İş Mahkemesinde görülen dava sırasında dava dışı...'in maluliyet oranının Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Sağlık kurulu tarafından %15 olarak tespit edildiği, Daha sonra dava dışı...'in SSYSK Raporu ile maluliyet oranının %0 olarak tespit edildiği, davacı sigorta şirketinin yapmış olduğu sigorta ödemesinin bu sebeple yerinde olmadığı iddiası ve ayrıca kazada sigortalı araç sürücüsünün sürücü belgesiz olduğu iddiası ile dava dışı...'e ödenen tazminatın rücuen davalı araç malikinden talep edildiği görülmektedir. Öncelikle belirtilmesi gereken husus davacı sigorta şirketinin tacir olduğu, hulus ve saffetinden bahsedilemeyeceği, iş ve işlemlerinde basiretli hareket etme yükümlülüğü altında bulunduğudur. Kaldı ki davacı sigorta şirketi Karşıyaka ... İş Mahkemesinde görülmekte olan davada avukat olan vekilleri marifetiyle temsil edilmiş, yapılan sulh görüşmeleri ve ödemeler davacı sigorta şirketinin avukatları marifetiyle icra edilmiştir. Somut olayda davacı sigorta şirketi Karşıyaka ... İş Mahkemesinde aleyhine açılan davada henüz dava devam ederken davacı yan ile anlaşma yaparak sigorta ödemesi yapmıştır. Dava dilekçesindeki ve aşamalardaki açıklamaya göre bu ödemeyi yaparken bu dosyada mevcut Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından düzenlenen %15 oranına ilişkin maluliyet raporunu kabul ederek tazminat hesaplaması ve ödemesi yapmıştır. Daha sonra söz konusu Karşıyaka ... İş Mahkemesindeki dava kapsamında tazminat ödemesi yapılan dava dışı şahsın bu kez SSYSK Raporu ile %0 oranında maluliyeti bulunduğu tespiti yapılmıştır. Bunun üzerine davacı sigorta şirketi bu ödemenin sigortalısından rücuen tahsili için elde ki davayı açmıştır. Yine eldeki davada davacı sigorta şirketinin dayandığı bir diğer husus sigortalı aracın sürücüsünün sürücü belgesiz olarak araç kullandığı esnada kazanın meydana gelmesi hususudur. Oysa davacı sigorta şirketi sigortalı aracın kaza esnasında sürücü belgesiz dava dışı bir kişi tarafından kullanıldığını bilmektedir. Bu hususta ceza soruşturma dosyası, kaza tespit tutanağı ve Karşıyaka... İş Mahkemesinde görülen davada çok açık deliller vardır. Davacı sigorta şirketi dava dışı şahsa sigorta tazminat ödemesi yaptığı esnada da bu hususları bilmektedir veya bilmesi kendinden beklenmelidir. Şu halde davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı...'e ödenen sigorta tazminatının, bu kişinin maluliyet oranının değiştiği ve kazadaki sürücünün sürücü belgesiz olduğu gerekçeleriyle davalı araç malikinden rucüen talep edilebilmesine yasal olanak bulunmamaktadır. Bu itibarla davanın reddine karar verilmesi gerektiği takdir ve sonucuna ulaşılmıştır." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Davacı vekilinin istinaf başvurusu üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemes... Hukuk Dairesi tarafınan yapılan yargılama neticesinde ilgili Hukuk Dairesinin 12/09/2024 Tarih... Karar sayılı ilamında;
" Davacı sigorta şirketi bu ödemeyi yaparken Karşıyaka... İş Mahkemesi'nin... esas nolu dosyasında mevcut Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından düzenlenen %15 oranına ilişkin maluliyet raporunu kabul ederek tazminat hesaplaması ve ödemesi yapmıştır. Daha sonra aynı dosyada alınan SSYSK Raporuna göre ise...'in %0 oranında maluliyeti bulunduğu tespiti yapılmıştır. Karşıyaka.... İş Mahkemesi'nin... esas nolu dosyasının uyap üzerinde yapılan incelemesinde anılan dava dışı şahsın ATK raporunun beklendiği anlaşılmaktadır.
Zorunlu mali mesuliyet sigortasının amacı zarar gören üçüncü kişinin zararının karşılanmasıdır.
Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi Genel Şartlarının "tazminatın azaltılması veya kaldırılması sonucunu doğuran haller" başlıklı 4/c maddesinde tazminatı gerektiren olayın, aracın Karayolları Trafik Kanunu'na göre gereken ehliyetnameye haiz olmayan kimseler tarafından sevk edilmesi sonucunda vukua gelmiş ise, sigortacının bu hususu zarar görenlere karşı ileri süremeyeceği ve fakat ödemede bulunduktan sonra tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene rücu edebileceği hükme bağlanmış bulunmaktadır.
Zorunlu trafik sigorta şirketi ehliyetsiz araç kullanılması sebebine dayanarak kendi sigortalısına onun veya sigortalı aracın sürücüsünün kusuru oranında rücu edebilir.
Bu durumda mahkemece davacının dava dışı...'e ödediği bedeli, kendi sigortalısından rücusu için yasal engel bulunmamasına rağmen mahkemece bu kişinin maluliyet oranının değiştiği ve kazadaki sürücünün sürücü belgesiz olduğunun davacı tarafından bilindiği şeklinde yetersiz ve yanılgılı gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır. Mahkemece yapılması gereken iş, dava dışı...'in Adli Tıp Kurumu'ndan kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümleri gözetilerek alınacak raporuna göre maluliyet durumu tespit edildikten sonra gerekiyorsa aktüer bilirkişiden dava dışı...'e sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin, ödeme tarihi itibariyle yerinde olup olmadığının tespiti için rapor alınıp sonucuna göre bir karar vermek olmalıdır." ifadelerine yer verilerek dosya yeniden yargılama yapılması amacıyla mahkememize gönderilmiştir.
Tüm dosya kapsamı, tarafların iddia ve savunmaları ile sair deliller birlikte değerlendirildiğinde; davanın davacı sigorta şirketi tarafından dava konusu kaza nedeniyle dava dışı 3. Kişiye yapılan ödemenin sigortalı araç sürücüsünün ehliyetsiz ve kusurlu olduğu iddiasıyla davalı sigortalı araç malikinden rücüen tahsili talebine ilişkin olduğu, Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde dava dışı... hakkında Karşıyaka .., İş Mahkemesinde görülen dava sırasında düzenlenen raporda dava dışı...'in maluliyet oranının Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Sağlık kurulu tarafından %15 olarak tespit edildiği, daha sonra dava dışı...'in SSYSK Raporu ile maluliyet oranının %0 olarak tespit edildiği ve yargılama sonucunda davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı...'e ödenen sigorta tazminatının, bu kişinin maluliyet oranının değiştiği gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği karara karşı istinaf başvurusu üzerine İzmir Bölge Adliye Mahkemesi.. Hukuk Dairesinin 12/09/2024 Tari... Karar sayılı ilamı ile dava dışı...'in Adli Tıp Kurumu'ndan kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümleri gözetilerek alınacak raporuna göre maluliyet durumu tespit edildikten sonra gerekiyorsa aktüer bilirkişiden dava dışı...'e sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin, ödeme tarihi itibariyle yerinde olup olmadığının tespiti için rapor alınıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiğinin belirtildiği, Karşıyaka ... İş Mahkemesinin müzekkere yazılarak... Esas sayılı dosyasının yapılan incelemesinde 22/07/2024 tarihli 30/07/2024 havale tarihli ATK raporunun düzenlendiği ve dava dışı ...'in %0 oranında maluliyeti bulunduğu tespitinin yapıldığı, söz konusu raporun davacı sigorta şirketine 05/08/2024 tarihinde davacı vekili Av. ...ye tebliğ edildiği dolayısıyla istinaf ilamında belirtilen eksikliğin tamamlandığı ve dava dışı...'in anılan kaza nedeniyle sürekli maluliyetinin bulunmadığının anlaşıldığı dolayısıyla davacı tarafından Karşıyaka... İş Mahkemesinin müzekkere yazılarak... Esas sayılı dosyasına konu olan sürekli maluliyet tazminatına ilişkin ödemenin davalıdan rücu talebinin yerinde olmadığı kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibariyle alınması gereken 615,40-TL karar ve ilam harcından, peşin yatırılan 398,92-TL harçtan mahsubu ile bakiye 216,48-TL karar ve ilam harcının davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-7155 sayılı Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan Para Alacaklarına İlişkin Takibin Başlatılması Usulü Hakkında Kanun'un 23/14. maddesi gereğince ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00-TL zorunlu arabuluculuk yargılama giderinin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
4-Davalı duruşmada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT hükümlerine göre hesap ve takdir edilen 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından sarf olunan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-HMK.nun 333.maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde talep halinde ilgili davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda HMK'nun 343 ve 345. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verilecek bir dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.17/07/2025
Katip...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza