T.C.
İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/883 Esas
KARAR NO : 2025/925
DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali)
DAVA TARİHİ : 25/10/2024
KARAR TARİHİ : 01/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Nedeniyle Çek (Kıymetli Evrak) İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili, dava dilekçesinde; müvekkilinin lehdar olduğu davaya konu çeklerin müvekkili şirkette kaybolduğunu, çeklerin nerede, nasıl kaybolduğunun tespit edilemediğini, eski Ticaret Kanunu'ndaki ödememe talimatının yeni Ticaret Kanunu'nda bulunmadığını, riskli durumlara karşı keşideci ve lehdar cirantaların, savunmasız kaldıklarını, bu nedenle müvekkilinin dava açmakta hukuki yararının bulunduğunu, çeklerin hamili olmayan kimselerin eline geçerek müvekkilinin zararının ortaya çıkabilecek olması sebepleriyle öncelikle çekler hakkında ödeme yasağı hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmesi ile birlikte dava konusu çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
Dava, TTK. 818/s. maddesi yollamasıyla aynı Yasanın 757 ve devamı maddeleri uyarınca zayi nedeniyle davaya konu çeklerin, iptali istemine ilişkindir.
TTK.757-765.maddelerinde yer alan yasal düzenlemeye, yerleşik uygulamaya ve ilmi açıklamalara göre zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir.(TTK.652.m.)
Dosyada toplanan tüm delil ve belge örnekleri ile davacının, dava konusu ...nolu çek dışındaki diğer dokuz adet çekin tamamının lehtarı olup,... nolu çekin lehtarı olmamasına ve cirantalar arasında da yer almamasına rağmen ticari ilişkin çerçevesinde çekin yetkili hamili olduğunu iddia edip bu iddaya dayalı olarak Bakırköy... Asliye Ticaret Mahkemesinin... esas sayılı dosyasında istirdat davası açmış olması nedeniyle çekin yetkili hamili sayılması gerektiği, davaya konu tüm çeklerin dava şirket elindeyken zayi olduğunun iddia edilip dosyada aksine bir delilin toplanmadığı, TTK.760-762. maddeleri uyarınca, ilanlar yapılmasına rağmen verilen üç aylık süre içinde davaya konu... nolu çek yönünden dosyaya üçüncü kişiler tarafından bir itiraz ve bildirimde bulunulmadığı, muhatap banka tarafından gönderilen müzekkere cevabı ile bu çekin üçüncü kişiler tarafından yasal ibraz süresi içinde ibraz edilmediği dikkate alınarak, davaya konu ... nolu çekin iptali konusunda yasal koşulların oluştuğu, davaya konu ... seri nolu çekin ise ibraz edilmemesine rağmen davacı tarafça çekin... adlı kişinin elinde bulunduğunun tespit edilmesi üzerine Kocaeli ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...esas sayılı dosyasında çek istirdatı davası açıldığı, bu dosyada davalı tarafından sunulan cevap dilekçesinde çekin yetkili hamili olduğunun ve çek nedeniyle alacaklı olduğunun iddia edildiği, dava konusu sekiz adet diğer çeklerin ise ibraz edilip ... nolu çek için Bakırköy... Asliye Ticaret Mahkemesinin... nolu çek için İstanbul Anadolu ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... nolu çek için İstanbul Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin... nolu çek için İstanbul Bakırköy... Asliye Ticaret Mahkemesinin... nolu çek için İstanbul Bakırköy... Asliye Ticaret Mahkemesinin... nolu çek için İstanbul Anadolu... Asliye Ticaret Mahkemesinin... esas sayılı dosyalarında çek istirdadı davalarının açıldığı ve derdest oldukları, bununla birlikte davacı tarafça, davaya konu çeklerle ilgili Cumhuriyet Başsavcılıklarına çok sayıda suç duyusunda bulunulmuş ve soruşturmalar devam etmekte ise de bu dava dosyası yönünden ibraz edilmemiş çeklerle, ibraz edilmiş çekler hakkında açılan çek istirdadı davalarının hüküm kurulması konusunda gerekli ve yeterli olduğu, yapılan soruşturmaların sonucunun beklenmesinin gerekmediği dikkate alınarak, ibraz edilmeyen dava konusu... nolu çek yönünden davanın kabulü ile çekin iptaline, dava konusu diğer dokuz adet çekten birinin ibraz edilmemesine rağmen yetkili hamil olduğunu iddia eden kişiye karşı davacı tarafça istirdat davası açılması ve dava konusu diğer sekiz adet çek yönünden ise davacı tarafça, süre verilmeden önce ve verilen süreler içinde çek istirdadı davalarının açılmış ve derdest olması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerektirici nedenlerle:
Davanın KABULÜ ile;
A-1)... çek nolu, keşidecisi ...Sanayi Ticaret Limited Şirketi, lehtarı... AŞ, muhatap bankası ... Bankası İkitelli Organize Sanayi Ticari Şubesi, keşide yeri İstanbul olan, 06.03.2025 keşide tarihli, 500.000,00-TL bedelli çekin zayi nedeniyle İPTALİNE,
B-1)... çek nolu, keşidecisi... Sanayi Ticaret Limited Şirketi, lehtarı ... AŞ, muhatap bankası ... Bankası İkitelli Organize Sanayi Ticari Şubesi, keşide yeri İstanbul olan, 01.03.2025 keşide tarihli, 500.000,00-TL bedelli,
2)... çek nolu, keşidecisi ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi, lehtarı ...AŞ, muhatap bankası ...Bankası İkitelli Organize Sanayi Ticari Şubesi, keşide yeri İstanbul olan, 08.03.2025 keşide tarihli, 500.000,00-TL bedelli,
3)... çek nolu, keşidecisi ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi, lehtarı ...AŞ, muhatap bankası ...Bankası İkitelli Organize Sanayi Ticari Şubesi, keşide yeri İstanbul olan, 22.02.2025 keşide tarihli, 500.000,00-TL bedelli,
4) ...çek nolu, keşidecisi ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi, lehtarı ...AŞ, muhatap bankası ...Bankası İkitelli Organize Sanayi Ticari Şubesi, keşide yeri İstanbul olan, 15.03.2025 keşide tarihli, 500.000,00-TL bedelli,
5)... çek nolu, keşidecisi ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi, lehtarı ...AŞ, muhatap bankası ...Bankası İkitelli Organize Sanayi Ticari Şubesi, keşide yeri İstanbul olan, 22.03.2025 keşide tarihli, 500.000,00-TL bedelli,
6)...çek nolu, keşidecisi ... Sanayi Ve Dış Ticaret Şirketi, lehtarı ... Ürünleri ve Dış Ticaret Limited Şirketi, muhatap bankası ... Zekeriyaköy/İSTANBUL şubesi, keşide yeri İstanbul olan, 22.03.2025 keşide tarihli, 1.900.000,00-TL bedelli,
7)... çek nolu, keşidecisi... Sanayi Ticaret Ltd. Şti, lehtarı , lehtarı ...an ve Yat. AŞ, muhatap bankası...Bankası İstanbul İkitelli Organize Sanayi Şubesi, keşide yeri İstanbul olan, 05.12.2024 keşide tarihli, 1.000.000,00-TL bedelli,
8)... çek nolu, keşidecisi... Sanayi Ticaret Ltd. Şti, , lehtarı ... San ve Tic AŞ, muhatap bankası...Bankası İstanbul İkitelli Organize Sanayi Şubesi, keşide yeri İstanbul olan, 23.01.2025 keşide tarihli, 1.000.000,00-TL bedelli,
9)...çek nolu, keşidecisi... Sanayi Ticaret Ltd. Şti, lehtarı ...San ve Tic AŞ, muhatap bankası...Bankası İstanbul İkitelli Organize Sanayi Şubesi, keşide yeri İstanbul olan, 08.01.2025 keşide tarihli, 843.060,88-TL bedelli,
Çekler yönünden davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına,
C-a)Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL harçtan, davanın açılışı sırasında peşin olarak yatırılan 427,60 TL peşin harcın indirilmesi ile geriye kalan 187,80 TL harcın, davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
b)Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin, üzerinde bırakılmasına,
c)-Davacı tarafça peşin yatırılan gider avansından artan gider avansının HMK'nun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
Davacı vekilinin yüzüne karşı, HMK'nun 343 ve 345. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde Mahkememize veya Mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verilecek bir dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 01.10.2025
Başkan...
e-imza
Üye ...
E imza
e-imza
Katip ...
e-imza