T.C.
İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/1018 Esas
KARAR NO : 2025/980
DAVA : Menfi Tespit (Ticari İşletme Rehninden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 18/05/2023
KARAR TARİHİ : 17/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İşletme Rehninden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından Mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkilinin davalıdan ... plakalı aracı, 33.000 TL bedelle satın almak üzere anlaştığını, bu satışa ilişkin olarak davalı tarafça... plakalı araç üzerine 26/05/2014 tarihinde rehin konulduğunu, “Gerçek veya tüzel kişilerin alacaklarının güvence altına alınması için, kanun gereğince bir sicile tescili zorunlu olan taşınır mallar üzerinde, zilyetlik devredilmeden de, taşınır malın kayıtlı bulunduğu sicile yazılmak suretiyle rehin kurulabilir..” şeklindeki TMK m. 940 uyarınca aracın müvekkili üzerinde kalmış olup araç üzerinde rehinin devam etmekte olduğunu, Müvekkilinin araç bedeli olan 33.000 TL'nin 17.000 TL'sini o dönem kullandığı eski traktörü vererek ödediğini, kalan 16.000 TL borcu ise elden verdiğini, davalı tarafın bütün alacaklarını aldıktan sonra... plakalı aracı Gaziemir Noterliğinde müvekkiline devrettiğini, karşılıklı olarak devirler gerçekleştikten sonra karşı tarafın hukuka aykırı bir şekilde... plakalı traktörün üzerine rehin şerhini koydurduğunu, müvekkilinin söz konusu araç nedeniyle davalıya borcu kalmadığından davalı tarafça araç üzerine konulan rehinin kaldırılacağını söylendiğini, fakat söz konusu rehinin davalı satıcı firma battığı için kaldırılmadığını, müvekkilinin bu talebini defalarca yenilemiş davalıya ulaşmaya çalışmış ancak her defasında davalıya ulaşamadığını ve talebine olumlu yanıt alamadığından bahisle, araç üzerindeki rehinin kaldırılmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı tarafa usulüne uygun dava dilekçesinin ve duruşma gününün tebliğ edildiği, ancak davaya ilişkin herhangi bir cevap dilekçesinin verilmediği görüldü.
DELİLLER:
Trafik tescil kayıtları, İzmir ...ATM'nin... E sayılı dosyası, Ticaret Sicil kayıtları, mahkememizce aldırılan 22/04/2025 havale tarihli bilirkişi raporu dosyamız arasındadır.
Mahkememizce verilen ara karar kapsamında SMMM bilirkişi tarafından hazırlanan 22/04/2025 havale tarihli raporun dosyaya sunulduğu ve taraflara usulüne uygun olarak tebliğ edildiği görülmüş olup, incelenmesinde; "17.04.2025 tarihinde dava dosyasında yer alan İ... Torbalı/İZMİR ve GAZİLER ...KAPILAR/KONAK İZMİR olmak üzere her iki adrese de bizzat gidilmek suretiyle yapılan incelemede davalı firmaya, firmayı temsil eden herhangi bir yetkiliye ve davalı firmanın Kanuni defter kayıtlarına rastlanmadığından, rastlanmadığından, davalı firmanın kanuni defter kayıtları dava konusu yönünden İncelenemediği sonuç ve kanaatine varıldığı
" şeklinde kanaat belirtildiği ve davacı vekilinin bilirkişi raporuna yönelik olarak beyanda bulunduğu, davalı tarafın ise herhangi bir beyanda bulunmadığı görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre yapılan inceleme neticesinde; davacı asilin davalıdan...plakalı aracı, 33.000 TL bedelle satın almak üzere anlaşması neticesinde satışa ilişkin olarak davalı tarafça... plakalı araç üzerine 26/05/2014 tarihinde rehin konulduğu, ancak davacının borcunu ödediği halde ... plakalı aracı üzerine konulan rehin kalkmadığı gerekçesi ile rehnin kaldırılmasına yönelik menfi tespit davası olduğu tespit edildi.
Mahkememizin yapılan yargılama sonucu 26/06/2025 tarihli hükmünde; "Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
dosya kapsamı itibari ile davacı yanın davalı şirkete traktör nedeni ile borcunun bir kısmını elden ödediği ve bir kısmını da başkaca bir traktör vermek sureti ile ödeme yapmasına rağmen traktör üzerindeki rehnin kaldırılmaması nedeni ile rehnin kaldırılması istenilmiş ise de, davacı yanın ödemeye ilişkin mahkeme dosyasına bir belge sunamadığı, mahkemece davalı şirketin tüm adreslerinde mali müşavir bilirkişi marifeti ile ticari defter incelenmesi için görevlendirme yapıldığı, ancak davalı şirketin ticari defter ve kayıtlarına ulaşılamadığı, davacı tarafından ödemeye ilişkin herhangi bir kayıt sunulamadığı, dolayısı ile yapıldığı belirtilen ve bu nedenle borcunun bulunmadığı belirtilen traktör yönünden rehnin kaldırılma koşullarının gerçekleşmediği, ayrıca borcun bir kısmının ödenmesi maksadı ile davalı yana verildiği belirtilen traktör bilgisi ile ilgili de beyanda bulunulamadığı görüldüğünden davanın reddine dair" şeklinde karar verildiği ve davacı vekilinin mahkememiz kararını İstinaf ettiği görülmüştür.
İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ....Hukuk Dairesi'nin ... K sayılı ilamıyla davacının istinaf talebi incelenmiş olup, ...HD'nin 13/10/2025 tarihli kararıyla; "...taraflar arasındaki satış sözleşmesi tarımsal amaçlı kullanılan traktörün alım satımına ilişkin olup, davacının yasanın tanımladığı anlamda tüketici sıfatının bulunmadığı, bu nedenle tüketici mahkemelerinin görevli olmadığı; yine davacının tacir olmaması, uyuşmazlığın niteliğine göre mutlak ticari davanın da söz konusu olmaması nedeniyle ticaret mahkemelerinin de görevli olmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda taraflar arasındaki uyuşmazlığın 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun kapsamında kalmadığı, ticari dava niteliği bulunmadığı, buna göre genel mahkemelerin görevli olduğu anlaşıldığından, ilk derece mahkemesince Asliye Hukuk Mahkemesine görevsizlik kararı verilmesi gerekirken işin esası hakkında karar verilmesi doğru görülmemiştir. Bu itibarla, davacının sair yönlerden incelenmeyen istinaf başvurusunun re'sen nazara alınan görev kuralı nedeniyle kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK'nun 353/1-a,3 maddesi uyarınca kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir." şeklinde karar verildiği ve dosyanın mahkememize gönderilerek yeni esasına kaydedildiği görülmüş olup, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin...sayılı mahkememizin görevsizliğine ilişkin olarak verilen karar doğrultusunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-c. maddesi yollamasıyla 115/2. maddesi gereğince dava şartı yokluğu sebebiyle açılan davanın usulden reddine vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Mahkememizin İzmir Bölge Adliye Mahkemesi..Hukuk Dairesi'nin... K sayılı ilamı doğrultusunda GÖREVSİZLİĞİNE ve görevli Mahkemenin İZMİR NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ OLDUĞUNUN TESPİTİNE,
2- Karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli İZMİR NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'ne gönderilmesine,
3- 6100 sayılı HMK'nın 20. Maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden itibaren 2 hafta içerisinde dosyanın görevli Mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde dosyanın resen ele alınarak davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine (ihtarat yapıldı)
4- Yargılama giderlerinin görevli mahkemece değerlendirilmesine ve ancak davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi halinde ise şartlar oluşacağından yargılama giderlerinin mahkememizce değerlendirilmesine,
Dair tarafların yokluğunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer ya da başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere dosya üzerinden karar verildi. 17/10/2025
Katip ...
E imza
Hakim ...
eimza